장음표시 사용
421쪽
HIERONYMUR: ,, D indui is subtilibus. Pro quo AquiIa rido Γάνθιμον, in secunda edit. J, sive palpabili λα- φητου, in prima edit. J, Symmachus indumento επέ δυμ α J, Theodotio ipsum herbum hebraicum posuit me e. Quumque diligenter inquirerem, quid sibi vellet vocabulumlhricapti , quod LXX transtulerunt, et a nullo Graecorum nec usum, nec etymologiam possem invenire sermonis; tandem didici, a LXX esse compositum rebus enim novis nova fingenda sunt nomina , quod tantae subtilitatis fuerit
vestimentum, ut pilorum et capillorum tenuitatem haberct credatur. Unde et ego volens tenuitatem exprimere vest menti, pro thricapto, subtilibus transtuli, quod tenui stamine atque subtegmine textum erat. THEODORETUs πίχαπτον ait esse πλέγμα ἀπο τριχων κατεσκευασμένον, ταῖe των γυναικων περιτιθεμενον κεφαλαῖς reces e capillis com factum, quod mulierum capitibus circumponebatur. Velum aliquod, veI indumentum quodcunque e pilis plexum isto nomine graeco significari, et TIBER. IIΕΜsTEBIIUIs censet ad Polluc. L. X. Cap. VII. p. II 78. Alias veterum Glollographorum sententias vid. in BIBLII Thesaur. sub h. v. Syrus:
mentia di morum colorum. ii 'U-Et ornaDi te amplius ornatu vario, qui
sigillatim describitur verbis seqq. Grotio significari videntur ingentes divitiae populi, maximo sub Davida et Salomone. di Dux non ' Dedique armi a manibus tuis. A 'του, Arabice auigaDia, confrinxit, Proprie ligamen L Minculum notat manuum, quemadmodum vernacule dicimus Armicinder, Vincula manuum, PTO -- millis. Quod nomen praeter hunc Iocum quinquies adhuc, et . quidem apud nostrum infra XXIII, 42., et Genes. XXIV, II. 3o. 47. atque Num. XXXI, 5 o. recurrit. Sed desaj. IlI, I9. armissae vocantur ui, vid. Schroederi l. o. p. 56. seqq.,
422쪽
nomen proprie videtur MACulum notare, Coll. arab. HII
continuia. MPro torque, quam nos juXta Aquilae secundam aditionem et Symmachum interpretati sumus, Septuaginta et Theodotion καθεαα transtulerunt, quod non solum hic,
soci et in Isa ja scriptum eη III, 18.): Auferet Dominus
gloriam Desimenti earum, et murenulas, et corymbos, et circulos, et καθεμα. Puto autem κάθεμα iab eis dictum,
ex variis gemmis in pectus mulierum monile descendens, qui et ipse ornatus pulcherrimus mulierum est Η1ERONY-hrus. Symas: ι ar cm, quo ipso nomine et Genes. XLI, 42. Syriacus interpres pro eodem hebraeo est usus. Chaldaeus: N,22M 'mi, i hv INNU Nn N 'cann i pn l Irm n spet 'iHa' 'nel nun prati nutu 'η hv r aut ' Dornari νοε ornamento Merborum legis, quae scripsa βιne super duas tabulas lapideas, et Jata fiant Per manus Mosa, et sanctitate nominis mei magni sancti caMi Mos. u.' di I l N' Et posui annulum ad nasum suum. De vid. Not. ad Genes. XXlV, II. et quos ibi Iaudavimus. LXX: 'Ενώπιον περὶ τον μυκτῆρα σου. Vulgatus: inaurem DPer Os tuum. Verbum Hebraicum Negam, excepto Symmacho, qui interpretatus est ἐπιδείνιον,
omnes inaurea itranstulerunt, non quod inaures ponantiar, in naribus, quae eX eo, quod de auribus pendeant, inaures vocantur, sed quod circuIus in similitudinem factus in auiarium, eodem Vocabulo nuncupetur: et usque hodie inter cetera ornamenta mulierum sollant aurei circuli in os ex fronte Pendere, et imminere naribus. HIERONYMus. Syrus r. 1 . b. BO Go et beryllos inter oculos tuos, i in fronta tua. 7 3N is circulae auribus tuis. De nomine Α'ax', proprie circulum s. rotundum quid
423쪽
XXXI, 5o. ex aure dependente usurpato, vid. MICHAEI. Is numm. p. 1827. LXX: Και τροχισκους. Vulgatus: et circulos. Syrus: - ἄ- et inaures aureas. ν Uv' te Hra ivrNAn Et coronam ornatus s. decoris, i. e. eximium et pulcherrimam cut Jefaj. LXII, 5. derem. XIII, 18. Piti tuo imposui. ,, Coronam vocat diadema seminariam, quo capilIorum stringitur et ornatuae ambitio. HIERONYMUS. LXX: Καὶ στεφανον καυχησαν . Vulgatus: et co nam decoris. MDecorem juxta Symmachum Ob sensus elegantiam interpretati sumus. Alioquin et in Hebraeo Thophereth, et in reliquis translatoribus καυχηMς, gloriatio, dicita. HIERONYMus. Syrus: Κ, o ει cor
nam gloriae. ChaIdaeus: Iav - orse rinre a V 'U'd in ri'--''p', Et dedi arcam foederis mei inter Mos, et nubes gloriae meae obumbrabat Mol, et angelus missus a facia mea duoebae in capite Masro.
eaneo. Pro ' ' Syrus posuit ire globulis. tiunabuti LXX reddunt: καὶ τα περιβολαια σου, quasi Pluralem ' et abdit Iegissent, qui et in codice Kennicotii 89. 1egitur. De 'mo vid. noti ad Va. Io. -Verbum hebraicum Mefi, et hic Theodotio ipsum; ut supra. posuit, Aqui Iaἄνθιμον, Symmachus pes'isum. Nos autem quod supra subeas, hic juxta Symmachum polymitum diximus. LXX:
τρίχαπτα transtulerunt, servantes interpretationem praeteritam, ut ad similitudinem capillorum tenuia veliintenta monstrarent. HIERONYMUs. 'UrIN lcae' vidi' n,b Simirum ea mel, ct otium comedissi. isPost vestitum, ciborum curam gerit, ut comedat Ierusalem similam, et mel, et oleum, vel pex partes, ut Plerique existimant, vel commixtione rium, desciorem panem. HIERONYMus. Hujusmodi plaeenta ex smila, melis et ouo Parata Graecis vocabatur πυραμους, vel lapis, de quibua vid. ATHENAEuM Deipno L. XIV.
424쪽
I. XIV. 'NE 'Ana 's'n' Et pulchra facta es fummopere, ita delicata habita speciosior in dies evasisti. Grotius existi mat templi magnificentiam lignificari. TNEODongetus: Εἴχες τον νομον πληρουσα τῆν απο τῆς ευνομίας ευπρέπειαν. Obser ne legem adepta es decorem ab ψsus legis euiluprofectam. Pro 'is' 'Maa LXX cod. Bona. semel duntaxat exilibent σφοδρα. Sod eod. Alex. , Aralis, S H. et Theodo relus: σφόδρα j οδρα. Vulgatus: Mehemen er nimis. Syrus: pulcherrima. nnh3U, Vi x ' Et prosperata es in regnum, profecisti, et emersisti ad regiam dignitatem. Hieronymus: et profecisi in regnum. Alii ad urbem Hierosolymitanain, de qua Ioquitur nomine totius regni
Vs. I. 3. haec reserunt, hoc sensu: evecta es in regni sedem et caput. . se Hoc in Septuaginta non habetur, qui scir- silan Alexandriae in Graecum sermonem Scripturas ex Hebraica veritate vertentes, timuerunt hoc edere, ne regem Aegypti viderentur offendere, dum a Deo derusale in debitum regnum eIse commemorarent; quan iam eruditi solo
quinque libros Iloyssi ab eis interpretatos probent f cs. Hio- Tonym. supra ad V, 12. p. 156. J. Ha En ONYMUs. Sed in edit. Complut., Grabiana et Theodo reto est: καὶ πατεν -
δης εἰς βασιλείαν. Syrus: iacta tarum o et f.lii
lum meum in medio Mesri, ornatum auro, Gryn O, Et
cortinia B sinis, et tincturis Martiagus coloribus, el arana, quod erat bonum inflar similae, et mellis et olei, ribra Mi . MOa; et dioves facti estis, et corroborati esis αἰ , et profecistis et dominati estis omnibus regnis.14- PBrB ENAI dis ' 1 NSM Quare exile tibi noment fama, i. e. celeberrima facta es inter gentes pulchritu- 'Ens cura. seMeis, inquit, beneficiis, meaque incredibili larita Ict aa reginae voeabulum pervenisti, ita ut d te omnium C c a gen- Diuitiam by Cooste
425쪽
gentium sermo Ioqueretur, et esses non tuis meritis atqMe virtuti hus, sed mea liberalitate perfecta. HIERONYMU4. Min M,3 Perfecta erat sciΙ. ii Br pulchritudo tua. G. in-sra XXVII, 3. 4. XXVIII, I x. Tliren. II, 15. 'riana Per Ornatum meum, i. e. a me impertitum quomodo hoc ipsum' ria et Mich. II, 9. dicitur atque ' a' et 'aerem i. e. Dumentum et mustum a me datum HOL 1l, II. coll. Vs. Io.), q. d. elegantia tuae non nativa libi erat, . sed a me gratiose tibi collata. Vocem M,3 Syrigcus interpres eo significatu
cepit, quem in sua lingua obtinet; vertit enim: . . , iam . miser ida ΣD proster eoronam soriae meae, quam ιAbi i Uueram. MI.XX, qui ' 'rict Verumtἐν ευπρεπεία έν τῆ ώραιοτήτι, Iegisse videntur sub sinem lineae custodem sequentis vocis, na 'na, ut legit metis 596. DE-RossI. in Scholiis oriat. ad Ia. l. Totum Versum Chaldaeus sic exponit: 'a a NnciaΣ 9 η pn: r' 'UN ν,ν N Da v N Irris iv2 N'cuve,nΝM Exiteque tibi, coetus Israel, nomen infer gentes obpiaehraudinem suam, quia perfecta erat gloria mea, quam posseram fuer te, inquit Dominus Deus. i5. 'riunn es putobritudini tuae, insuperbiam elata ob tuam pulchritudinem a me defecisti, et in extremam intemperantiam incidisti. Nam, ut ait Ovi Dios
Lis es cum forma magna pudicitiae. 'atra' Scortata es, i. e. a me desciscens deorum fictiliorum cultui to dedisti, id quod Dequenter iam indo , a Mose Doreationis nomine exprimitur, vid. Exod. XXXIV, 15. r6 Levit. XVII, 7. XX, 5. 6. Num. XV, 39. Deuter. XXXI, au. .ludi c. II, 7. VIlI, 27. 33. Ps. LXXIII, 27. ci Reg. IX, 22. Josaj. I, 2 i. LVI l, S. 4. Jerem. II, 2 o. IlI, I. s. 8. 9. XIlI, 27. insea XXIlI, 3. Ηos. I, 2. Nah. III, 4. Quasi metaphora inde est orta, quod Deus amorem suum erga populum Israeliti
426쪽
eum comparat cum amore, quo maritus in conjugem a se amatam fertur. Quemadmodum igitur adulterium L Icox- latio summum crimen est, quo fides illa conjugalis violatur,ila populus Isiaeliticus idoloIairia sua turpissima fidem Deo datam sesellisse dicitur. Quod additur, alii explicant Propter fiantam tuam, L pulchritudinis tuae fama elata; alii, ut Grotius: quali tui juris esses, et non in muri tipolustate. S. II. MAN xv in Dissertat. Ea dioerfra regiminis dirini forma sub oeconomici Meιeri, tu Syllogo Dissonare. Db Sehullensor. ει Schroederi ρraesd. Vol. II. P. I Ο46. ivertit: non Obianis nomins tuo, praecellente nimirum
illo, sive, Israelia, live, quod mallet, Deo ins deisonsatae.
ex Vs. 8 .febas mea: non obstante in ligni adeo nomine et titulo viliter egisti et inhoneste. Eodem significatu parti-e ulu hv usurpatur desaj. LIII, 9. Job. XVI, 17. XXXIV, 6. ad quae loca vid. uolt. In ,3 V in ta n 'duo' D Ufudisi fooriationea ιuas super Omnem tranaeuntem, ellillo prostituisti te ac pudorem tuum omnibus transeuntiis, bos, i. e. quaecunque idola tibi oblata sunt, coluisti. Quot urbes, tot dii. Pro nN habet alnurn nN, in lingillari, cod. Bosr. 4M., quod et LXX, Vulgatus, Syrus expcimunt. b Cui s. erga quem erat scit. 7li viri, desii νωνα tuum. Ferebaris desiderio erga quoscunque. Alii ex antecedento subaudiunt 'ΠBr coli. Vs. u5. , illi codebat pulchritudo tua, quam inibi integram servare oportuisset. UOI cui erat scit. libido tui potiundi. ABENDANA : OG il. transeunti ex aliis populis, s. peregrino, liceι scortari, i. Q. superstitionem peregrinam sequi, non item libi, qui es P PDIias Deo consecratus, quem sensum Chaldaeus interpres OxPrasit. Ejus verba sunt haec: ribulo, D, Nannμ 'et Do P, 'it 2 N,' vn ,2 cu Nn'PUA Acque adjun- . . iii i ge , ut coleres idolia cum omni transeunte, quod noniae ceBrae te ua Dcero. 'as. rvi HAU n DI η, 'o Pn' Fecisi tibi facem Darie - ναιο. n Na, Proprie atiuudine3, sunt et atiaria et Deritiari victitis locis exstructa, diisque consecrata , ut supra VI, 6. infra
427쪽
infra XY, u8. 29. I Sam. IX, Ia. Nhυ proprie est confuere
ex mullia et Merscolariis pannis, quomodo centonem solent coli. Chaldaeus HAU Uuere, resarcire, unde 'NAUfrusa panni, quae Motibus a untur), unde dos. IX, 5.n UD n ha n hva sunt calceamenta Metuscite attrita. et lainc ρitia iis reserta. Et Genes. XXX, 32. 34. 35. oDes aut curae n HAU sunt quae maculas habent adspersas , aut tanquam allulas, ut in centone particulas, et assumenta. Videtur tuguriola portatilia, e pannia multicoloribus consuta . iudicari, tu quibus deorum simulacra circumferri so-Jubant. CL Amos. V, 26. KIMcuIe isParasti tibi altaria pannis versicoloriis ornata, quorum alii aliis essent suppositi, iat Ex colorum Varietate pulchriora apparerent. Quas militudine indicat varios cultus, et sacra, quae Israelitae perρgrinis diis exhibeban L nies, ta n ca LXX reddunt εἴδωλα . ραπτα. Vulgatus: excelsa hiuo inde confuta. isSymmachus hunc Iocum ita interpretatus est: Quumquo tulisses
Eo Desibus tuis, ferisi tibi excelsa multicoloria D Symmachus 8Η.: tr a J et fornicata es in eis,
nou facta nequa futura. Pro confutis et Mersicoloribus et excelses, sive idolis, Aquila et Theodotio ἐμβολ ατα transtulerunt, quod significat diversos pannos hinc inde consutos, et instar emplastri factum idolum, quali πολυήραφον vesti-
mentum. HIERONYMUs.ν Syru : lelaara pupas. Chaldaeus: o P snο ὶ qa excessa cooperta polymitis. Verba sunt, qui vertant: fornicata ea θρer eis, scit. lectulis, quibus discumbebas cuin adulteris. Sed vertendumpst: scortata es cum iis, Icil. diis peregrinis; lassixum est ad 'a v bz Vs. 15. reserendum. Particula hv b. I. indieat scortationis objδeium, uti loquuntur alio sensu, ac Jud. XIX, 2. , ubi cum eadem particula verbum na) jungilux , es. infra XXIlI, 8. m,v nnurn e deruntqus Domitationem Iuper eam. N' D N N' Non Denient, scit. in Uz ri Uz excelsa fouι tua, i. e. simi lia, ac si dicati non
428쪽
populus, qui lacturus sit in tauta muItitudine. aras. Vel: noli evenient similia portentu, ut semina transferat in or- ' natum amaturum lauru cultum muliebrem, neque exstabit unaquam alius tibi Iimilis populus. Hieronymus n Na accipit de praeteritis: non acciderunt. Sed de futuris ea dielio niani fello dicitur Genes. XLI, u9. 35. n Nari malu defuteua annis fructuosis, qui suturi erant , et desaj. XLI, 22.n Nari Genlura nobis indicem. Pro n Na H , LXX
habent καὶ ου μο εἰσέλθης. Syrus: p non ingrediaris, quali nNd logi Isen L Sed Tlieodoretus: α. οὐκεσται Chaldaeus: 'I NA praeter fas. Symmachus Sit.: . . Om po oom s= quae non facta fune, neque futura
sunt. 7. In NAn ',2 Vasa decoria tui, i. e. ornamenta muliebria, ut infra Vs. 39. hDominus Lege Praecepit, ut fierent thuribula, pinatae, candelabrum, arca Testamenti, cunctaque Vel aurea, Vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem. et vertit in idola Belis, sive Chamos, et Astaroth, et Melctiom. IliΕni NYΜus. Ri, 'irrum 'ni 'U,S Ut faceres tibi imagines m-ctili f. masculas. Grotitis intelligit Baalimos. Alii eo re runt, quod gentes Deos Et Mas coluerunt. Sed Vera ratio, cuc simulacrorum masculinorum molitionem facit, haud dubie haec est,
quod populum Israeliticum imagine seminae libidinosae sistit, quae delectatur virorum adspectu et conluetudine. 38. modi ' Operuisi illa sciI. simulacra umbου a. II. , i. e. Vettivilli, quo ipso significatu idem verbum infra XVIII, Τ. 16. a ndn' n,'v'), et Jenj. XVIII, 7. 'cin α'ν 'a usurpatur. din'as, 'nna umidit' 'rarum Ee oleum, meum sei L Odoratum et arte Praeparatum, de quo Exod. XXX, u3 - Ω5., quod vetuit Deus profanis usibus adhiberi, unde suum vocat aliud, cujus supra Va. I S. et in Da Vs. I9. mentio sacta), ει fmemum meum, posuist corram eis, intulisti in eorum sana.
429쪽
I9. cn i Et panem meum quod attinet. Panis nomine Heblaei omno id quo nutrimur intelligunt. Ita h. I. Eri, pro omnibus ei bis atque deliciis capiendum est, quao statim sigillatim enumerantur, simila, oleum, et mel, quibus semina illa, quae populi Israelitici imaginem exhibet, supra Us. I 3. a Deo nutrita dicitur. Quae quum jam fictitiis istis diis oblata dicuntur, eo pertinet, quod illa ipsa in sacrificiis adhiberi solebant, vel singula, vel in libis coagmentata. De quibus VIRGILIus Aeneid. VII, IO9. Instituuntqus dapes, et adorea liba per herbam Subrietant epulis, sic Iupitar illa monebat. Ad quem Iocum SERVius: Ador proprie genus farris; Iiba autem sunt placentas da farre, meus et oleo factis aptae. Mella illita fuisse liba, et ex hoc TIBULLI Meg. Libr. I. Eleg. VII. Vs. 53. 54. apparet rMe Denias hodierne, tibi dum thuris honores, Libaque Mopsopio dulcia melle feras. Ovi DIUs Trasor. III, 76 i. seqq. de festo in Bacchi honorem
Mella pater fruitur ; Issoque in D catinii
Iura repertori candida mella damus. Israelitis mollis usi.s in sacris vetitus arat; Levit. II, II.
Pro 'on i LXX habent in plurali c): καὶ τοῖο ἄρτους
μου, quomodo eos vertisse et Hieronymus testatur. GaIdaeus: 'aridi' et bonum meum. Ante Un QNn est 'eliqsubaudiendum : quae dederam tibi in cibum. N nna Dadisi, apposuisti Glud, Vs. 18. Syrissans sorma secunda feminini perlonae vina cum Jod otiante), cum sussixo, unde Schva sub 'ri in Chirek transit, ut infra Va. 58. t 'Naea, porta isi ea; Ierem. II, 34. n nr Gu deprehendisi eos, XV, Io. 'In Ν' peperisi mo, mater mea; Exod. II, IO. Unratira extraxisi eum. Cf. C. B. MIcuΛΕLis Lumina Syr. Pro illusr. obraismo sacro g. XXIX. in Syllam Commentalι. Theologi a D. I. Poti odiit. Vol. I. p. ua 7. ridi a rori, Ad excitandum odoram illis μαωissimum, ut supra VI, 33. infra XX, 28. Genes. VIII, a I. ad quem Ioc. a. noti LXX: ala
430쪽
rn, , oblationes ad cultum. 'n'' ra ita factum es,q. d. ita senisti tu, non potes negare, Nam testis sum Oculatus. Ita Κimchi. Chaldaeus cepit interitigative: nNrn NΝn nonne facta funt omnia ista p Alii hano dictionem nectunt Versui proximo, hoc sensu: et favium est inquit Dominus Deus et fumssi suos tuos etc. Cf. mox Vs. 23. Eodem modo distinxisse Hieronymum, inde apparet, quod verbis: Et factum est, quintum Commentariorum librum in Egechielem inchoavit. uo. It II 'M V 2 N 'npm Et fiam si Ilios tuos et Ilias tuas, imo sumsisti etiam infantes, qui in is Dalae bantur, quorum matrem appellat derusHem ex proposita allegoria conjugii, et se ipsum patrem. ', 'mhr 'e N Quos mihi pepereras, qui ex lege matrimoniali debebant esse mei.', non expressere LXX. 8 2η, tin, zmar ' Et immolasti sis ad GDorandum, ut in grati m illorum ignis absumerot . eos; igni enim vorandi actus adscribitur, Vid. Jesaj. V, u4.
asci, ως 3 ari: scut sipulam Morat lingua ignis . Exempla talis nefandae superstitionis vid. a Reg. XVI, 5. XXI, 6. XXIII, Io. Eadem querimonia infra XXIII, 37. et apud Jerem. VII, 3 a. XIX, 5. Ps. CVI, 37. ,12M, LXX vertunt: εἰς ἀνάλωσιν. Ara5s: 'ad interitum.
in, ρη i, adip Quomodo mull*licasti irritara me, coetus Israel Θ qui tulisti Ilios tuos et suas tuam ex quibus futurum erat, ut egrederetur gensralis scincta coram me, et ini molasti eos illis in oblationem et cultum. Umari in I RU Num purum tuae fortationes p Parumno tibi videbatur. quod alienorum deorum cultui dedita fueris.