장음표시 사용
501쪽
αυτης, καρδίας Theodoretus ἐκ καρδίας αυτίν αποκνις. Sed notavit Hieronymus: isHoc, quod in Septuaginta legitur et dabo da capita ramorum ejus, de Theodotionis
editione additum est. Syaeus: HMO
et ex fasigio ejus excerpam meditullium ejus. Chaldaeus: 'a re' p' a' 'nian ' ac de fias Iliorum ejus infiantem scit. suscita , et magni abo. ritia 'n hv 'IN 'nbnun 3n' D plantabo ego super morus adto et elago. LXX: Καὶ κρυώασιο αυτον ἐν ορει μετεωρω 'Iσραὴλ, quae tamen est interpretalio verborum hebraicorum initio Versus sequ., 1N ω' criR 'n2, ut igitur verba Ah,n' ntia 'n hv plane non exprimantur. Sed in Tlieodoreto: καὶ καταφυνευ τρυδετ ορους υψηλου ἐγώ. Vulgatus: et plantabo super monsam excelsum es eminensem. Syrus: iro ι iacio. ο
re plantabo super montes excessos et fiablia.
mes. Chaldaeus: cin ' tra in 'aut N' et tuam eum Derbo meo ira monte alto et excessio. Ramoteuero, quem de cedri excelsae cacumine, i. e..de Tegia
domo Davidica cs. supra Vs. 3. 4. , desumtum, Deus sit
plantaturus in monte exceIso, Κimchi, et post eum Grotius, innui volunt Zerubabelem, Iechoniae rogis abnepotem a Chron. ΠΙ, 18. 19. , sub cujus auspiciis exsules in patriam Tedierunt. Et tamen minime competunt magna et augusta, quae de illo e semine regio oriundo hic praedicantur. Magnum illum regem tr eivn, Xριπτον, Unctum, κατ ἐειχῆν dictum), de quo prophetae omnea denuntiarunt, fore aliquando, ut ex genere DaVidis natus, regnum aeternum et gloriosissimum constitueret, ac gentes universas ad cultnm Dei congregaret, et hoc loco describi, agnove . runt ex Judaeis ipsiis antiquissimi et doctissimi. Chaldaeum certe, etsi in sua hujus loci interpretatione nomen vestae non diserte exprimeret, tamen de nemine alio cogitasse, satia arguit explicatio hemisticitii posterioris Versus I S., quam attulimus. JARCHI ad verba 'ON 'N'R notat conciso quidem, sed desivite: merran ru nhi, ne memOTata quidem alia
502쪽
alia sentcntia. B. Anx ANΛ in suis ad Michlal Iopia additamentis : hDocto es nostri, piae memoriae, explicant h do Schealtiel, filio Iojachini, quem Deus plantavit, et ex eo prodibit rex Messas, qui per orbem universum regnabit
Et Anglis,NEL hanc promissionem ad Zerubabelem reserre, coaCtum e Te ait, quum is non fuerit rex Hierosolymis, sed explicandam illam esse de futuro rege Messia, qui et Versa Proximo dicatur frondes laturus et fructum, suturus instar cedri magnisicae, utpote regnaturus in summa excellentia.
isCui quia adhaerebunt gentes Genes. XLIX, Io.), ideo
dicitur Us. IS. Omnes Dolucrea in umἷra ramorum ejus
habitaturas.' Ceterum tener in) surculus dicitur ob sti peni Davidis, ex qua oriebatum valde attritam et humiliaiatam. CL Josaj. XI, I. Ab insitione arborum similitudinem desum tam esse, recte daretii observat. is Non solet, inquit, infitio fieri, nisi de tenero ramo, qui anno praecedenta productus init, quem vernacul e gress a vocant Monte alto et elato, , ,n' ndia ' 'in, intelligit terram Israeliticam, praesertim vero Hierosolymam cI. infra XL, I. et montem Sion, sedem regni et sacrorum. hoc solo loco obvium, fgnificatione non diversum est a Chaldaico gestus, eleMatus, ejusdem cum , , collis supra III, 15. , originis. 23. AM'Ut ei'U 'na In monte cel tudinis, in monte celsissimo terrae Uraeias Chaldaeus: ne η Nem p nidia in monte sancto Uraelis ), i. e. Sione, de quo eadem dictio in a XX, 4O. XXXIV, 14. usurpatur; eum altissimum terrae illius montem appellat ob dignitatem, quod quum arce emineret regia, alios montes sibi velut subditos aut apparitores nanciscitur. iu,nitiN Plantalo eum. LXX : καὶ κα-
ταφνrευσω, praemissa copula, quae in Iaebraico abest, neca reliquis veteribus exprimitur. nvo '' a nivm Niva ' 'N UN, Te extollet ramum fructuεque faciet, eMadetque in cedrum praesantis num. Rex potentissimus et . glorio sissimus evadet. Nam cedrus, utpote arbor procera et ex
Celsa, imago est regum, cf. supra Vs. 3. insta XXXI, 3 - 5.
503쪽
48 et Ezechiel. Cap. XVII, 23. 24.
την 'bdi, et congregabit exercitum, et faciet auxilia, eteria in regem fortem. 'az 32 'lax Α, ν nrin Udiei rhabitatune sub ea, i. e. sub potestate et protectione regis
illius, Molucres Omnis alae, quocunque modo alatae, omnis
generis aves ut Genes. VII, 14. et infra XXXIX, 4. 17. ;
omnes gentes accedent ad eum, tanquam unicum suum Pe
sugium, sub cujus protectione pace et securitate fruentur. Quae sententia eadem imagine ins a XXXI, 6. Dan. IV, 9. exprimitur. Hoc sane minime quadrat in Serubabelem, qui neque rex magnus suit, neque, si esset, tantus esse potuit, ut omnes gentes ad se colligeret, quum ne Israelitas quidem omnes coIIegerit. naum Jarchi Dolat scriptum esse compendiose pro na buin, ut Iesaj. LX, 4. na DNn nutrientur, pro nῆ DNn. Chaldaeus: Nei 'nas 'ni3ς vidvnd' m mci,n ,, dia NAn ax' , ' et innitentur super eum
omnes jugi, et omnes mansueti in umbra regni ejus ha-biaabtius. LXX in sine Versus addunt: τα κληματα αυτουαποκατασταθησεται, quod Hieronymus Vertit: et rami ejus rostuuentur, sed monet obelo praenotandum, quia in Ilebraico non habetur. OVerum illud κλήματα respondet hebraicae voci-lta Videntur omnino legisse nadium prona baen, nam liebraicum nanitin respondet Graeco αποκατα- e Θησεται. Est ergo illud: τα κλε ιτα αυτου αποκατασταθήσεται glossema ortum eta alia lectione. CANELLus NM. Cria. ad h. I. I 4. n non 'xv I hv P Ut cognoscant, experiantur ut infra XXI, io. XXIX, 6. omnea arbores agri, i. e. Ceteri reges cum populis; opponuntur enim arbores agrestes cedro illi eximiae, de qua Vs- 23. in 'dia ra)- n, et immissem reddam arborem citiam, rei, Arbore alia, quam
h timidam redditurus es Deus, ΚωcΠI. regem Babelis innui existimqt; verum Tectius ante ilIum jam observaverat JAn- cmus, γν pollective sumendum esse, intelligique omnes omnino reges populosque, qui prius Israelitis potentiores eis dominabantur. Similem Judaeorum sui temporis sen-
504쪽
lentiam enarrat Hieronymus, qui hoc oraculum ab illis referri ait ad populum Israel, qui primo adventu humiliatus sit et arefactus, et secundo restituatur in pristinum statum cs. not. supra ad XVI, 53. . Alii arbore cessa et arbore , iridi n, rv lieni istichio aItero intelligunt regnum Ze-deLiae, quod, quum haec praedicebantur , superbia exultabat; arbors autem humili atque orbore scoα rv Jechoniam, qui ea tempestate captivus detinebatur in Babylone, sed postea ab Evilmerodacho protractus est e Carcere, et super reliquos reges captivos evectus, derem. LLI, HSI. 32. Cujus etiam nopos, Zerubabel, E captivitat rediens
ducatum gessit populi Judaeorum, ex ejusque posteris Natus est Christus. Verum videtur lioc Versa simul generalia sententia contineri, quod et Dathium judicasse video, qui
in nota ad h. I. monet: isHaec Pgo in genere de omnibus regnis dicta puto, tanquam conclusione, non de regno Babylonico et Iudaico in specie, quod Grotius vult. Daberent enim illa nomina ridia a P et , niti γν articulum praesixum. Sentum optime expressit TMEODORETUs : Γνωσονται, φησὶ, πάντες ανθρHrοι, οτι ραθιον φιοι καὶ τα Γλφηλα ταπεινουν, καὶ ανυψούν τα ταπεινα, καὶ τα υπα 2 παίνειν, καὶ τα
τουτον πα νς τῆς οDγυαεγης αναδεικνυμενον βασιλέα, γνω- σον ζαι παντες, ρτι ἐγω Κυριος προλέγων , καὶ τιρ λογον τοεργον ἐπαγων. Cognoscent, inquit, Omnes homines, facias mihi esse, et ea, qapae alta funt, humilia reddere, et quas fiant humilia extollere, humidaque exsccare, et Foca i rentia demonsrare. Quando enim Miderim, pos urbis solitudinem germen ex ea productum, fecundum I Vae prophetiam . Egredietur Dirga e radice Isai, et sose radi ejus vi cendet , et hia ac totius Orbis terrae regem declaratum , cognoscent om neo , me esse Dominum haec Praedicentems et Merbiam opere comprobantem. hae
505쪽
506쪽
CAP. XVIII. A n G MEN Tu M. Testatur Deus, nequaquam puniri filios pro delictis parentum, sed unicuique xeddi pro meritis vitam vel exitium, additque cohortationem ad seriam Poenitentiam et morum
Dominus Deus me hisco verbis est allo- i. quutus: Quid vobis vultis, quod hoc adagio a.des terra Israelitica utimini, dicentes: Patres Comederunt uvam BCerbam, et liberorum dentes stupent 7 Ne vivam, inquit Dominus 5. Deus, si erit vobis amplius usus istius adagii inter Israelitas. Ent quum omnes meae sint 4.Ωnimae, quum sicut patris, ita filii anima sit mea: quae anima Peccaverit, ea morietur. Ac qui homo justus suerit, aequumque et s. ius secerit, in montibus non polluxerit aut 6. oculos sustulerit ad stercoreos divos domus Israeliticae, nec ad menstrualem seminam accesserit, neminem oppresserit, suum debi- . 7. tori pignus reddiderit, non exercuerit rapi-
507쪽
Ezechiel. Cap. XVIII. nam, Victum suum impertiverit esurienti, 8. nudumque velle texerit, foenori non ' dederit, nec usura in acceperit, ab iniquitate Continuerit manum, verum judicium inter 9. homines litigantes fecerit, secundum mea statuta se gesseriis measque sententiaS, V
rum laciendo, serhavserit: is justus vivet, in-IΟ. quit Dominus Deus. Quod si silium genuerit perditum, sanguinarium, qui in quodlibet
II, horum commiserit, nec haec omnia fuerit exsequutus, quin polluxit in montibus, xo. stupravit uxorem alterius, inopem PauP
remque oppressis; rapinam exercuit, pignus non reddidit, ad stercoreos divos sustulit IS. oculos, senori dedit, accepit u suram, isne vivet 7 non vivet, qui haec tot scelera fece- 14. rit, sed morte plecto tur merito. Rursum si is filium genuerit, qui Mimadversis tot commissis a patre suo peccatis, metuit, nec imi-I5. tatur illa, in montibus non pollucet, nec seculos attollit ad stercoreos divos domus Israeliticae, alterius uxorem non situ Prat, I 6 neminem opprimit, non retinet pignus, non exercet rapinam, victum suum famelico lam 7. gitur, nudum veste tegit, ab inopes manum abstinet, foenus et usuram nou aCCipit, meas sententias exsequitur, et secundum mea
instituta se gerit: is sui patris Culpa non 18. morietur, sed vivet. Pater ejus si Alios vexa
vit, si quid statri eripuit, si quid non rectum isticit
508쪽
fecit inter suos populares, is sua culpa mo , tuus est. Quaeritis, Cur non luat patris I9. culpam silius 3 Fecit ius aequumque filius, omnia mea statuta conservavit et exsequutus est; itaque vivet. Quae anima PECCaVerit, uo. ea morietur. Filius non feret Patris Culpam,
nec pater filii cuIpam feret, et sua justitia imputabitur justo, et impio sua impietas. Quodsi quis impius ab omnibus suiS, quae 23.
Commisit, peccatis recesserit, omniaque mea statuta servaverit, et jus aequumque fecerit, Vivet, non morietur; quiCquid peccatorum 22. Commisit, non reColetur ei, sed sua, quam exercuerit, justitia vivet. Num Ego impii αἶ. mortem aveo 7 inquit Dominus Deus, ac non ut a viis suis se Convertat, et vivat 7 Bursum si justus, recedens a sua justitia, a 4. nequiter egerit, omnia, quae Committunt impii scelera imitatus, mne vivet omnes ejus Virtutes, quas eXercuerit, non recolentur ei, quin ob Commissa a se crimina et PECCata morietur. Tamen dicitis: non est a S. Tocta Domini agendi ratio. Audite sane, domus Israelis i meano agendi ratio non recta est, an potius vestrae rationes non sunt rectae 3 Quum justus, recedens a sua justitia, 26. nequiter egit, ob eaque moritur: is ob commissam a se culpam moritur. Rursiam 27. quum impius, recedens a sua quam exeo cuit, impietate, jus aequumque facit: is vitam
509쪽
28. vitam sitiam Conservat; quodque Perpenna re, ab omnibus, quae patravit, PeCCatiS, TECe-Ω9. det, Vivet, neC morietur. Et tamen dicitis, domus Israeli si non est recta Domini agendi ratio 7 Meaene, a C non Potius vestrae, domus Israelis, rationes non sunt rectae 3 So. Itaque vos ego pro suis quemque meritis
judicabo, domus Israelisi inquit Dominus
Deus. Redite, et vos revocatΘ ab omnibus peccatis vostris, 'et non erit vobis dotrimento Si. culpa. Abjicite a vobis quaeCunque peccata commisistis, et vobis cor novum mentemquo ΠOVam Comparate; Cur enim mori malletis, 5α. domus Israelis 3 Non enim mortem aveo morientis, inquit Dominus Deus. Revocato
CAP. XVIII, a. n n Chaldaeus reddidit di inne P Marbum prophetias a Domino. a. LXX huic Versui praemittunt Τιε ἀνθρωπου, i. e. MN ut Iupra XVII, a. . Sed monet Hieronymus sisHoc quod Septuaginta dixerunt, fli hominis, in Hebraico non habetur no Eadem fere phrasis supra Au, au. nin bolan iri ci Mn diris Quod Mos hoc adagio utimini p Vid. supra XVII, a. et ibi not. LXX: Tὶ παραβολὴ αυτη; Vulgatus: quid es, quod inter Mos Parabo Iam Merailia in prooerbium is udp Syrus:
510쪽
desolations et hujus caussis. LXX, cod. Rom., Arabe et SΗ.: 'Εν τοῖς Gοῖς 'ΙσραO. Sed in cod. Alex. .praemissum ἐπι τῆς γῆς, quod et ad marginem SH. notatum est. Vulgatus: in terra Israel. Syrus: ι ira, quod idem. n INnPnyn d a an 'aut' ' ddi Patrea comederunt or ha-eem et dentes inliorum hebetantur. isScriptum est in Proverbiis LX, 26. J: Sicut uis acerba dentibus noxia es, et istimus oculis; so iniquitas his, qui utuntur ea Γ e versione των LXX. Sed vora illius loci interpretatio haec est: Quod acetum dentibus, quod oculis fumus in, id es piger iis, a quibus mittit rJ. Ex quo perspicuum est, non aliorum
dolere dentes et obstupescere, sed eorum, qDi u Uam acerbam comederint. Est autem loci nostri hic sensus: quomodo si quis utilit dioere: Patres u Dam acerbam comederunt, et dentes Iliorum olfupuarunit, ridiculum est, et nullam habens consequentiain; sin iniquum est, atque Perversum, poccul e patres, et filios nepotusque cruciari. HIERONYΜus. Sensum recte expressit Chaldaeus: ΠΝ- Uri Nn ΔΗ
patres PeccaMarunt, et filii fiant percussi. LXX: OI κανέ ρες ἔφαγον ὀαφακα, και οἰ οὀοντες των τεκνων ἐγοαφίασαν. Sed Theodoretus notat, ἐγομφίασαν a Symmacho oditum esse. Tων LXX versionem citat ἐμωδιασαν, quod ipsum iu dit. Complut. legitur. Vulgatus: PatFeS comederunt v macerbam, et dentes fliorum Obstupefctam. Ita et qyrus. Frequens illis temporibus adagium, ut aPParet ex Ierem
XXXI, 29., similo illi Horatiano Γ Carm. III, 6. I. J:
Delicta majorum immeritus lues,
Volebant credi innocentes, quum minime tales essent. JAnctii: isIudaei tunc temporis dicebant; sottit Deus si parentes peccarunt, a filiis poenas sumere quam multis enim annis peccarunt reges Israelitarum, antequam illi in extiali untiabducti sunt). Quare neque nos de Poena peccatorum nostrorum sumus soIliciti, quoniam filii sive posteri nosti demum poenam luent peccatoriun a nobis commissorum. ε, KIMcIII