장음표시 사용
551쪽
23. cin, ' ' pN 'tinoa η, da Attamen em etiam . fusuu manum meam iis, juravi, vid. Vs. I 5. . , Ibi inveteri Testamento contra filios eorum qui in solitudino corruerunt, Dominus levaverit manum suam, volens eos dispergere in nationes, Scriptura non dicit: sed ex eo, quod hic refert, factum esses credendum est. Sive hoo significat, quod postquam terram repromissionis intraverint, variis temporibus ob multa peccata divorsia traditi sunt gentibus regibusque, et eo tempore quae natura sua bona erant praecepta Domini, et judicia, in quibus possent credentes vivere, facta sint eis non bona, dum nequaquam Valent in captivitate Iegis Praecepta servare et sacere, quae divinus sermo mandavit HIERONYMus. 25. ti': Σ ΜΝ : Izri Masinis non bonis. Et 'Σzaenona h ri' irinitutis quibus non OiDem, sunt, qui, Κ M. cnao auctore, ilitelligant tributa, quae gentes Victores imponebant , et quae Judaei quotannis pendere cogebantur, aliaque onera et leges, sub quibus serviebant barbaris gentibus. Nesebant parere legibus ad salutem datis, igitur cogebantur serre legea duras tyrannorum. Alii saliuia non bonis, et in Autis mortiferis designari existimanti ritus ni
resquo superstitiosos et impios, quos sequuti, divino per-m illa, pessum so dedero. Ut hoc dicati quia noluerunt Iegibus meis Parere, abjeci eos, permisique, ut Iegibus iniquissimis inservirent, quarum observatio eis exitium asserreti Dicit Deum h. I. Usocisso, quod tantummodo permisit, ut Iesaj. LXIII, 17. lsraelitas non indurasse, aut in terrorem adduxisso, sed mos eoiatimaeiae r liquisse, errare FGgsa perhibetur. CL Jesaj. VI, 1 o. at ibi not. Eadom ratio est Iocorum Exod. IV, ai. VII, 3. X, I. uo. 27. XI, Ο. Jos X l, ao. , in quibus hostium Israelitarum p ria uaciam, ab ipsis ortam, Deus non secte, sed permiri e dicitur. Ita et Sionnius in ObserDale. ad Analog. et Syntax. Hebr. P. u5. seqq. , nostrum Iocum c Via. α4. 25. ug. explicat: hQuia Israelitae, spretis statutis meis, idola majorum suorum . iactatiai
552쪽
et Ieges perniciosas, i. e. teneri eos passus sum cultu pariter durissimo atque exitiali, eosque sacrificiis suis idololatricia,
quas etiam siliis eos orbarunt, contaminavi, i. B. contaminari passus sum cnn H Nutari Vs. 26. , ut ea ratione pro sua a me desectione cVs. Ω4.ὶ per eas ipsas, quibus meas posthabuerunt, leges persolverent poenas, et orbi liberis atque vastati mearum atque peregrinarum 1egum discrimen usu tandem discerent. CL Bom. I, u4. u7. seqq. Eodem modo jam Chaldaeus hunc locum interpretatus est: NIN 'N'l ani ri N 'N'na, UN-rmetrii, i lan N,' tria mam 3b N Naevo I n 3x' l NNIU DIEgo quoqua quia prae ricati funt in Merbum meum, Mnoluerunt Obedire prophetia meis, projeci eoa, et tradidi eos in manum in istorum suorum, et pos concupiscentiam suam is tentam i runt, et fecerunt decreta non recta. Sic et HIERONYMus: isDedit eis Deus dispersis in gentibus praecepta non bona, hoc est, dimisit eos cogithtionibus et desideriis suis, ut facerent, quae non conveniunt. ASed
quo minus haec interpretatio admitti possit, illud impedit, quod phrasis di lari tin, 'nna hoc Ioco eodem procul sensu
capienda est, FHem ex omnium interpretum consensu 'supra G. II. II. obtinet, ubi non permissis, sed acti
sumitur, et positivam legis et Sabbathi promulgationem denotat. SPENcrnus de Legurins Hebraeor. rutiau. L. l. Cap. 4. et 14. P. u4. et Io4. seqq. edit. Tubing. salutIs non bonis intelligit multiplices illas atque molestaA et observatu dissiaciles cultus Levitici ceremonias et ritus, Hebraeis in idolo- Iatriae ab Aegyptis haustae remedium praescriptos. Alias, sed minus, probandas explicationes recensuit et rhsutavit, ' . THEODon. ΗΑ KsPAN in Noti. philolam theolore. in Maria
S. S. loca P. II. p. 837. seqq. et SALOM. DAYLIN; in obser Male. S. S. P. II. p. 3oo. seqq. Atque is quidem P. ZII. f. XVI. recte vidit, per di, ri et d'UDein hoo Versu justa Dei. decreta et judicia do Israelitis puniendis et exscindendis ob idolorum cultum et alia scelera ab iis commissa fgnificare.
553쪽
Quae Dei decreta Israelitis sano fuerant di 2 di non bona, quibus nequaquam Mi rent. MAb hoc Vorsu, inquit, ,Jehemens incipit comminatio, qua Deus populum Israeliticum in desertis sex scindere, et in diversas orbis partes dispergere et deportaxe, aliisque maIis Vexar et Punire minatur, usque ad Versum usi. Singularem uero nexum, ac tantam haerentiam Versus 24. et 25. inter se habent, ut alter alterum egregie illustret. Nam uti in toto hoc Capite primo peccata atque rebellio populi, et dein do in proximis verbis peccatorum poenae Deique Vindicta commemorantur ', ita idem ordo iii. utroque hoc Versu observatur Nec refragatur usus nominum ci Usivo et di pri, quorum illud do
poenis ac judiciis gravissimis, quibus Deus in peccatores Mimadvertit, saepius dicitur, Veluti Iesai. V, 16. XXVI, 9.-Zeplian. II , 5 infra XXXIX, 2I., hoc vero, d'pri, Zachar.
I, 6. divina docreta de impiis Puniendia denotat. Recte igitur ErunaΜ Syrus satulis et decretis non bonis intelligendas putat calamitates, quas vates supra XIV, II. Hieros lymis immittendas minatur, scilicet bellum, exsilium, penem, et malas bestias. u6. nn N NUUN' Pollui ot contaminari eos permis, vid. not. ad Vs. Ω5. Alii: impuros eos declararat, ut tales tractavi, coli. Levit. XIII, 3. , ubi de Ieprosor indin nis NDE' Et cum Didarit eum facerdos, immundum Pronuntiabit HIERONYMUs : ,,D Pouuit eos in muneribus Diar sicut tacexdos leprosos do populo separans, et eos Pollutos esso demonstrans, dum idolis offerunt, quae Deo osse a deberent. ' din rnD2 Donis eorum. i. e. oblationibus dealtrorum simulacris oblatis, do quibus idem nomen
et infra H. 39. dicitur, et h. I. ipse decIarat, dum addit thrir trajiciendo scit. UNa per ignem quod diserto exprimitur infra Vs. 3I. omne quod aperie MulDam, i. e. omne primogenitum cos. Exod. XIII, u. . Primogenitos omnes Deus sibi Osferri jussit, ut victinias, hominum tamen filios primogenitos redimi iussit, Exod. XIII, II. II.,
554쪽
quem locum noster manifesto respicit, usurpantur enima nostro eadem plane, quae illic leguntur verba, n numn n , tin' laedi trades omno Primo nilum Io Mae, Propr. transire facias, quia quae Deo offerebantur, a manu
offerentis transibant, quasi in Dei manum. Impii vero isti, in quos propheta invehitur, primogenitos suos, Iovae sacros, simulacris immolabant. Bene GROTIUS : hEgo Pri mogenitos redimi voIueram; illi sibi imposuerunt, ut Holocho eos ad mortem offerrent Quod diserte vetitum Lovit. XVIII, ui . tibis, avrib ann N, qt tetri Proiam tuam ne dalo trajiciendam Molocho, scit. per ignem, coli. Deut. XVIII, Io. Non repariatur imer Mos RIasma qui iuum Ilium Iliam per ignem trajiciat scoris. a Reg. XVI, 3.), pro quo Deut. XII, 3 a. dicitur: suos μοε
lasgus cremant igne diis fuis. Ceterum QNa post Ver bum duri subaudiendum quoque supra XVI, II. et infra XXIII, 37. 39. cin anna a LXX in cod. Rom. redditum 1egitur: ἐν τοῖς δογμασιν αυτων , quod librarii lapsa pro ἐν τοῖς θοαασιν αυτων, scriptum videri possit, uti est in cod. Alex. , SII., Arabe, Theodoreto, nisi et Aquila, Theodoreto teste, eadem illa dictione usus suisset. Ita enim Theodo- retusi Σαφεστερον δε τουτο ὀ 'Aκυλας χυμ*νευσεν εἰρηκως, iΚαὶ ἐμίανα αντους ἐν τοῖς δόγμασ ιν αυτων συνεχωρ τοι γαρ αυτοῖς φαίνεσθα τοῖς σφων ἐπιτροδευμασιν. Illos vocem liebraeam pro tin' nu a 'an tradidit, docuit, accepisse, Lud. Cappellus conjecit. Id verbum vero solis Aramaeis videtur usi latum fuisse. duaeret ar ς GD M- rem, destruerent, eos, ut daretii post Chaldaeum interpretatur, collato eodem Verbo supra XIV, 8. XXX, II. 14. I Sam. V, 6 Alii: ut eos in stuporem agerem, ad silentium redigerem, quo significatu verbum doe, supra III, 15. infra XXVI, 16. XXXII, Io. nec non ΕP. IX, 3. 4. usurpatur. LXX: 'Oπως ἀφανίσω αυτους. Vulgatus; proριer
delicta sua, quasi ianwN legisset. Syrus: .molo Dperdam eos. Chaldaeus: ira Nn ut Dasarem eo . verba
555쪽
Verba n nu 'ari 'UN um psu, non sunt expressa a LXX in cod. Roni. Illudque, quod sequitur, Et Diem, quoa ego sum Dominua, in LXX non habetur. . Non enim
eis videbatur consequens, post intersectionem nosse, quod ipse si Dominus. II1ERONYMus. Sed in cod. Alex. et Theodoreto reddita Ieguntur. 27. Propterea, cum propter Peccata vestra, tum Propter beneficia mea. Pergit namque ad exprobranda Peccata, quae in terra Canaan commiserant. Loquere. Chaldaeus: 'IanN Mmicinare. Mi v Praeterea, α ἰλε, ut supra VIII, 15., non satis esse putantes, in desexto me irritasse. nest Par hoc, sive hac re, semininum pro neutro,
et subaudito di, quod habes XVI, u9. Genes. XLII, 15. Mai. t II, 1 o. CL insta XXIII, 33. Alii: praeterea hoo scit sactum est: probria me affecerunt etc. Cui interpretationi refragatur accentus Iathct , nihiI distinguens, ui voci rivi appositus. LXX: Ἐως τούτου παρώργισαν με. Vulgatus et adhun et in hoo Masphema runt mo. Syrus: lὶ tra
a 3. De nna nuda 32 cf. supra VI, IS. I Reg. XIV, 23. o Reg. XVII, Io. mav CL ail phrasin supra XIX, II. et Ps. CXVIII, u7., et ad rem loca ad phrasin praecedentem
notata. Verba cin'na rin diei trino' LXX reddunt ι εθυ- σαν ἐκει τοὰ θεοις αυτων. cappellus in Noti. critiuad h. l. τας Θυσίας αυτων Iegendum censet, quod facile potuerit mutari in θεοῖς, quod sensus sic videretur convenientior. Drario dP3 Irritaιionem s. aegritudinem oblationis fuae, i. e. oblationem, qua, utpote simulacris sacta, me irrit Tunt, et mihi aegro secerunt. Verba duz die, riana non leguntur reddita e LXX in cod Rom. et Alex. nec inversione Arabica. Verum adfert ea Theodoretus: καὶ εταφανἐκει θυμον δωρρον αυτ υν. Quae et Hieronymus in suo των LXX codice legisso inde apparet, quod in translatione Iatina Diqiii bν Socrate
556쪽
Iatina illorum posuit et eι P uorunt ibi furorem mtinerum suorum. Vulgatus: et dederunt ibi irruationem oblationis
suas. Syrua: 1 -- HOE - .co et obturarunt abamunctra sua. Chaldaeus: n amp NQ'N an e dedarum ibi irrisasionem oblationum suarum. De rem riu cf. not. ad XVI, 19. di:rtam nr nis et Libas mulacris landebant, exemplum vid. Jerem. XLIV, II., quae Jovae fundenda erant, Leviti XXIII, 18. a9. dici ci Nan unN 'UM nnari nn Quid os ex L fum iured, quo Mos abitis p Cur hic potius itis, quam ad templum meum, quid tu eis videtis eximii Quare ex-Bruxistis altaria in Iocis editis collibusque, quibus simulacris sacrificia saetiis, quum ego vobis locum constituerim, quo mihi sacrificaretis 3 LXX: Τι ἐστιν ἀβαμὰ; isPro Bama, quod nos in excelsum Vertimus, in Septuaginta Editione error obtinuit, ut scribatur ἀββανἀ, quod Hebraico sermone nil resonat. HIERONYMus. DIn multis eodicibus
aliquibus ἐββανί. Male et vitiose procul dubio. At indo est tamen, quod Scholiastes quidam annotat: κατα μεν Συ- ρουο- A θος. Et aliud item Scholion: Ἀββανῶ λοοο υμε- νευεται. Eteni m Hebraeis lare et Syris Nan N est lapis. CΛPPELLUs. Symmachus: τι εστι Βαμὰ , Vulgabus: quides excessum Z Syrus: quid es fanum p
auare es, super quo farefota idolis offerebantur. bal daeus: Nnun Nu quid es excessum Θ Ηaec, inquit, etsi
per prophetas save eos monui, an 'tu nita rivo nihilominus tamen nomen εμε, mihi maxime invisum et odiosum, Mocatur usqua hodi. 3 i. e. manet et mos, et
ipsum vocabulum a profanis gentibus desumtunia Vid. supra XVI, 16. et cons. PL LXXVI ll, 58. tin cn inde mirritarunt eum excessis suis. BDixi ad eos: Quid es Lama.
557쪽
536 Ea echiel. Cap. XX, 29. 3O.
hoc enim interpretatur excol m 2 aut cur ingredimini istiusmodo Iocum, quem vobis in omnibus collibus elegistis, ita ut usque hodie istiusmodi loca appellemur Bamoth,
et antiquus error nomen pristinum teneat. HIERONYMUs.
Limolii Suiuxum in 'Um resert ad altara Io Das, quasi dicat Deus r etiam altare meum nomine isto indecenti nun) appeIlarunt, ob frequentem usum aedificandi altaria excelsa ita Iucia in honorem deastrorum. Exemplum asseri 1 Reg. IlI, 4. Abiit Salomon Gabeonem, ue -- molaret ibi, nam illic erat n, nari nDan, excessum
maximum, i. e. sacrosanctum sanum s. tabernaculum, alta-xeque sanctissimum, a Mose olim in deserto exstructa, quae Schil unte excisa Gibeonem allata fuerant, a Paria. I, 3. THEODORETUs : Tοπος ουτος ἐπίσημος ἐκ τῆς περὶ τοι εἴδωλα δυσσεβείας γεγενημένος ' εἶπεν τοινυν αυτοῖς , IΠοῖον ἐκεῖθεν μβανετε κέρδος; τίς inis μο τm B αοὶ ωφέλεια γενη- σεται οτι καὶ ουτως αυτην ἐπAημον ἐποι ησατε, ρὸς καὶ τήν προσηγορίαν μεχρι του παροντος βεβαιαν διαμειναι; Loeus ista Bamah vocatus nobilis ex impietata erga idola faetus es. Dixit igitur illsa: quodnam lucrum inda percipitia γ quas Dobis ab ipsa Bama utilitas accidet, quam ita etiam illusrem reddidistis, uι cognomen quoque illius usqua ad praesens tempus stabita permaneat p dAnciti nomen nu27 excessum, a vate h. I. ita usurpari censet, quasi pionomen interrogativum sit, nu cum praefixo 2, pro quo pquantip scit. aestimandum est coli. Jesaj. II, au. QUI 'vastina Nam quanti reputandus es homo Τ), ut hoc dixerit Deus ad majores Israelitarum: quid est Ioeus ille, quem frequentare amatis, illud excelsum , qnod est nihili plane aestimandum, et res omnium vilissima 3 quare addit vates j et nomine isto minus honesto ad lunc usque diem nuneupatur. Similiter MICHAELIs in Supplemm. p. I9O. nomen nua a vate irridendi animo usurpatum putat, quasi eae t nu Na Venit, nascio ad quid. Zo. Quum hactenus de patribus jussisset prophetam dioere, jubet nunc eum seio Convertere ad senior ,
558쪽
qui eum consultum venerant Vs. I. , imo ad domum Israel, et eorum impudentiam accusare. zz'n zN 'n' Bri 'NUEa cnN Num in Dia patrum Mesrorum polluetis Dos p coli. Vs. 4. 18.27. Interrogatio assirmat, cum indignatione sit detestatione, ut Ies . LVIII, 5., q. d. num et Vos eo Perversitatis processistis, ut peccatis majorum vestrorum indignissimis modis vos pollueritis, pollutique ita audeatis ad Prophetam meum accedere, me per illum interrogaturi DPatrum vestrorum imitamini vitia, et per easdem inceditis vias, ut delicta similia similem mereantur et poenam, et in tantum scelus processistis, ut filios vestros per ignem Daemonibus consecretis, nec scinet hoc secillo lassiciat, sed usque in praesentiarum agatis eadem. Non quod hoc seniores in captivitate iaciant, sed quod illi, qui Hierosolymis morabantur, et quibus captivitas imminebat, hoc facere non cessarent. Et quum tantis flagitiis cbligata sitis, responsionem, inquit, meam quaeritis Z Vivo ego, dicit Dominus Deus, et juro Per memetipsum, quia Mon respondebo vo
31. ddiu inra 'NUI' Et quando tollitis, ossertis, dona Utra , Vs. 26. LXX: Καὶ ἐν ταῖς υπαρχικὰ των δοματωνυμων. Vulgatust et in Oblations donoram Mestrorum. SH
Destra. 22 zz' a ''auna Cum traducitis Ilios Desros per ignem. Ad nn 22 additum habent di: et aah et Ili Des a codices duo et editiones aliquot veteres, et pro bdi, exhibent bdia codices duo Kennicottiani. I, ut 'N 'aN
Ego tamen quaeror, i. e. con filium dabo et respondebo obis p LXX: Καὶ ἐγω ἀποκριθω νμῖν; Vulgatus: et ego
559쪽
re Ondeho Dobis. Syrus: Edi udabo Dobis responsum. 32. Onetri bu nVimi Quod Ucendit in animum De-frum eadem phrasis Jerem. LI, 5o. , quod cogitatis et animo concipitis. LXX Verba tria priora ad versum praecedentem reserentes: καὶ ai ἀναβ σεται ἐπὶ το πνευμα υμῶν τουτο. Καὶ ουκ ἔπαι κ. τ. λ. Vulgatus: neque cogitatio, ' ν omeritis Mesr- Iet. Syrus: lome ν--σoat id quod in animo Mesro es, non set, Chaldaeus: 'crip at ah np', lin si quod cogitatis, et quod ascendit in cor Mesrum, manifestam es coram me. α' ad n a mimus L smus seus gantes reliquae, h. e. Grotio explicante similitudine cultus com-ibendati tranquillius et amicius cum ipsis vivamus. Sed JancIII et riSubtrahamus nos Dei jugo, quoniam ipse nos a sedi inisit, sicut dominus servum, aut maritus uxorem; Pr inde Deus nihil juris amplius in nos habet. Quocum HIERO NYMus consentit, Versus hujus sensum ita exponens: isdie putetis cogitationes vestras, quibus contra me blasphematis, posse compleri; dicilis enim: nolumus esse sub Domino,noo populus illius appellari; sed sicut cunctae in toto orba sunt nationes, et unaquaeque gens suo vivit arbitrio, ut colat ligna et lapides, et idolis serviat, etiam nos una genserimus e pluribus. 35. isAd haec scit. quae improbi Israelitae Versu Su. cogitasse narrantur respondet: non vos relinquam, inquit, neque contemnam, ut sugaces servos Domini negligentes solent contemnere, sed ad meum retraham imperium, et brachio extento ac percutiente, ac surore essuso in pristi nam vos redigam servitutem, et regnabo super Vos, ut ve-1itis nolitis me habeatis regem, et sentiatis regem iratum, cujus clementiam negleXistis. HIERONYMUs. . 34. Iis, quae sequuntur, supplicium gravissimum denuntiari sere existimant, quast, quum adi vicinos populos Israeli-
560쪽
Ezechiel. Cap. XX, 54. 65. - 539
Israelitarum multi a Chaldaeis confugi Tent, ut Ieremias liber narrat, minetur nihil eis prolaturum sugam, sed nihi- Iominus vel tanto praesidio munitos in Babyloniam ductum iri. Sic Gnoxius e Educam vos Ionge ab illis, quibus nunc .. Permixti vivitis, et quorum exempla imitamini, a Phoenia cibus, . Ammonitis, Moabitis, quorum fines attingitis. Hi ERONYMus autem his verbis divinam potias clementiam, quam iram declarari existimat, neque Israelitarum fugam ad vicinos populos, sed potius exsilium Babylonicum enunciari. Sio enim habet: -Nec vos, ait, patiar esse in gentibus, nec aeterna captivitate velineri, sed educam de populis, et congregabo do terris, ad quas vos hostilia necessitas ad se viendum liuo illucque disperiit; haec autem faciam, non ut perdam vos, eb deleam, sed ut rex vester sim. . Sed ex iis, quae sequuntur, maxime e Via. 37. 38., liquet, Deum dispersos inter varias gentes Israelitas eo con silio congregaturum, ut honos a malis segreget. Vid. not. ad Vs. seqv. 35. Quemadmodum, inquit Deus, olim majorea vestros ex Aegypto eductos, priusquam in terram promissam introducerem, in deserto Arabiae detinui, quo impii et re- halles adversus me perirent; sic vos, postquam in Babylone et inter plures gentes dispersi debitas delictorum poenas solveritis, priusquam in patrium solum et in novam Tempublicam remigrare faciam, lavero judicio instituto, pios ab impiis segregabo. 'Duri Desertum Populorum, quod
opponitur deferto Aegypti Vs. 56. , vastas illas solitudines videtur appellare, quae Babylonia Judaeam prosiciscentibus sunt paragrandae. Ibi Israelitas undecunque pollectos, congregabit, ut deligat sincere pios, cui soli sint digni suturi, ut novae reipublicae cives siaut, ceteris exclusis. N 'nu Peia' Disoeptabo Mobiscum, cons. not. supra ad
XVII, Io. Chaldaeus: et Dindictam fumam a Dobis. Eodem modo eandem dictiovem R. sequ. reddit.: an hN α'rta Facie ad faciem, i. e. coram, nullius in ternuncii ministerio usus, sed ipsum loquentem audient.