장음표시 사용
541쪽
homo quidam peregre t ficiscens vocavit θ' uos suos, Cr tradiit illis bona sisa, in caetera.
Quidam sunt, qui bona quae habent, I semetipsis se habere putant. Alij quidem putat se
a Deo habere illa,sed tantum ad suos usus data:& ideo se peccare non existimant, si ea caeteris non communicent. Alij autem, & si ea caeteris
communicanda norunt,tamen ad communica
dum sunt pigri. Contra hos proponit dominus parabolam praelibatam, ostendens quod omnia bona quae habemus,a Deo sunt collata: Et quod
non ad usus nostros latum, sed ad communicandum caeteris sint nobis. commodata: & quod illi,qui ea communicare pigri sinat, eis iure spoli di dc damnandi sunt. Sunt autem quatuor particulae lectionis huius. Primb namque demonstrat Dominus omnia bona quae habemus, a Deo nobis commendata esse.Secundo demonstrat quos dam de commedatis bene operari,quosda male. Tertio demostrat bene operates saluados. Quar- tb male operantes damnandos esse. Primu igitur ostendit,quod omnia bona quae habemus, a Deo habemus cum dicitur, Homo quidam peregre pro cisies. Quis em homo iste est3nisi ille de quo propheta dicit.Et homo est,& quis cognoscet cum Qui profecto tunc peregre profectus est, quando naturam nostram, quam de terra sumpsit, super coelum collocauit. Carnis enim locus pro-
542쪽
priὸ terra est: quς tunc peregre proficiscitur,qu do per redemptorem nostrum super aethera sublimatur. Qui modo a nobis, quandiu sumus in hoc exilio,peregrinamur, quoniam tu per carnis absentiam, tum per auxilij dissimulatione a nobis elongatur. Hic seruos suos vocavit,quado volper se, vel per praedicatores suos, homines de quatuor mundi partibus vocavit. Bona vero sua eis tradidit,& adhuc quotidie tradit,quonia gratias suas singulis dispergit. Unde Apostolus, Vnicuique nostrum data est gratia secudum mensuram donationis Christi, propter quod Psalmistait, Ascendens in altum, captiuam duxit captialem, dedit dona hominibus. Diligeter autem considerandum cst,quod ait, sexu s suo dc tradidit eis bona siva. Si enim serui eius sumus, ergo non sumus nostri.Si tradidit, no dedit, sed magis commodauit. Si bona sua, ergo non nostra. In quo quid demonstratur, nisi quia nec nos ipsi, nec ea
quae habemus nostri iuris, sed magis domini si musi Si ergo vel nobis,vel nostris, preter seruitiu& voluntatem domini abutimur, quid aliud qua domino de suis defraudamus: Et uni nosnt,dedit quinque talenta, alij autem dua, alij vero unum. Hoc simpliciter accipere possumus: qm vni dat Deus plura dona,sii pauca,alij pauciora. Vel certe per
quinque taleta exterioru lcientia, quinque sensibus acquisita denotatur. Per duo vero, intellectus & operatio significantur. Per viati, solus intellectus significatur. Vnim ue, inquit,sectari uni
propriam virtutem. Quasi dicat tradidit eis non
quantum ipse,sed quantum unusquisque capere
543쪽
poterat: Quam discretionem, magistros sanctie Ecclesiae semper decet obseruare. Ad quid autem
eis tradet talenta, ostendit dominus, iuxta alium euangelistam diccns, Ne Priamini dum venio. Et profectim ea inquit,flati/nNun locum mutans, sed li' . . . beram cis operandi tribues potestatem: Nec bene operantes statim salvans, nec male operantes statim damnans: sed utrosque cum silentio ad i dicium expectanS.
S E QI IT V R pars secunda, in qua de'
monstratur alios bene operari, alios male, cum subditur : but autem qui quinqMe talenta acceperat, . CV operarus esi in eis, lucratus est alia quinque. Sutenim nonnulli, qui & si interna mysteria capere neque ut, tamen accepta exterioru scietia no torpescunt. Et abeunt, quantu cumq; possunt,de acce' pia scia bene operates:& per activavit exteriora in operibus misericordiar,c ictisque bonis vii bus expendentes,& magis, magisque proficiet e donec lucrum eis geminatur. Quod utiq; fit, vel cum ipsa scientia per exercitium in se geminata, proximis vel dicto vel exemplo proficiendo, di plex merces acquiritur. Similiter, inquit, Qq idua acceperat lucratus est alia duo. Quia sunt nonnulli subtilia de internis intelligentes , dc mira in exterioribus operantes: qui cum spiritualia docendo, & bona operando, tam sibi quam aliis pro sunt,quasi duplicatum lucrum acquirui. Qui autem, inquit, unum acceperat, abiens fodit in terram, absondit pecuniam domini sivi. Porro talentum in terra abscondit, qui datam sibi intelligentiam, in corde terreno & auaro celat, nec eam
544쪽
aliis manifestat. Contra quem Salomon ait, Sapientia abscondita,& thesaurus absconditus, quς mcle. zo, utilitas in viiisq;. Et Iesus filius Sirac, Qui absco-dit,inquit,frumenta, maledicetur in populis. Ta- Prouer. II. lcntum abscondit, qui acceptum ingenium , totuin terrenis cui immittit: qui intelligentiam,qua posset coelestem sapientiam capere,in terrena calliditate im plicare gaudet. De cuiusmodi perProphetam dicitur, Sapientes sunt, ut faciant mala,
S E QVIT V R pars tertia, in qua demon
stratur bene operantes bene remunerandos, cum subditur : Post multum vero temporis, venit dominus seruorum istorum posivit rationem cum eis. Sanc noni si post multum temporis Dominus ad iudiciuveni r,quoniam diu S cum multa patientia po catores expcctat, ut multos saluare queat. Et po-Jut inquit, rationem cum eo. Solus Dominus cst, qui rationem cum seruis ponere nouit: quoniam ipse solus pro meritis unicuique rationabiliter
reddit.Ipse enim falli non potest, quia ipsa veriatas est: nec corrumpi quia ipse iustitia est Nec enim eum latere quicquam potest , qui omni- sciens est: nec ei in aliquo detorqueri potest, qui
omnipotens est. Et accedens qui quinque talenta acceperat, CV eaura. Fidelis seruus qui de conscientia sua est securus,remuneratori occurrit primus, &obtulit alia quinque talenta dicens, Domine qui que talenta tradidivi mihi, ecce alia quinque superi erat; σsum, in caetera. Vnusquisque fidelis de talento comipissio lucrum offert accquisitum. Petru iudaeorum gentem,Paulus gentilitatem, Ioham
545쪽
nes Asiam minore, Andreas Acharam , Iacobus Hispaniam, Thomas maiorem Indiam, Bartholomaeus minorem, Matthaeus AEthiopiam,Symo& Iudas Persidem. Alius mille animas,alius centum,alius decem,qui minus, anima suam. Quorum uni chraq; dominua applaudit, plaudat & ie- muneralidum subdit, Eule erue bone fidelis quia superpat casus fidelis,supra multa te constituam, intra in gaudium domini tui. Et applaudit, cum ei co- gavdct, & congaudere monet per, Euge, interiectionem,gaudii significatiuam. Eum laudat, cum eum bonum & fidei cm vocat. Bonum, quia bonum voluit, & strenue & sortiter cgit. Fidelem, quia in omnibus non suam, sed Domini gloriam quaesiuit.Eum remunerat,cum ei dicit, quia superpauca fuisti Melis, segra multa te constituam , intra in gaudium domini tui. Omnia cnim bona praesentis
vitae,quantumcumque magna videantur, in comparatione futurorum,parua paucaque putantur. Tunc autem fidelis seruus super multa constituitur, quando alla immensa aeternaquc bona recipit, quae nec oculus vidit,nec auris audiuit nec in
cor hominis ascendit. Tunc in gaudium domini sui intromittitur,quando in illa patita aeterna as sumptus, atque Angelorii coetibus admixtus, sic interius gaudebit de munere, ut iam no sit quoayltra doleat de corruptione. Quid enim maius potest fideli seruo dari, quam cum Domino beatitudinis,in aeternum vivere & laetari 3S E QV IT V R pars quarta, in qua demonstratur pigros malosque seruos reprobari, cum
subiugitur: ccedens a tem σ' qui unum talentum
546쪽
acceperat. Qui sibimet est male coscius, extremus
ra,ecce habes quod tu ni est. Vere quod icriptum est, ad excit sandas excusationes in peccatis, huic se uo contingit, ut ad pigritiam & negligentiam, superbiae quoque adhaereat crimen . Qui enim simpliciter debuit confiteri inertiam sua in, & veniam deprecari, contrario domino calumniatur,& dicit se prudenter fecisse, ne dum lucra pecuniae quiereret, periclitaretur de sorte. Porio Domino calumniatur,cum cum durum dicit,& in tere ubi non seminauit, & congregare ubi non sparsit,quasi dicat,durus es, quia dura praecipiens&dura supplicia irrogas, metis ubi no seminasti: quia etiam eos tanquam reos falce iudicij praecidis, quibus legem non commisisti. Et congregas ubi non sparsisti, etiam congregans in regnum tuum bonos de gentibus, & eorum operatione qui naturalem legem seruant: de damnas eos qui
neglisant S scriptam. Prudenter se feciste dicir,
cum iubdit,Et timensa ij.Quasi dicat timens nesi aggrederer alios acquirere ipse periclitarer, pr pterea talentum intelligentiae in corde caelaui. Sunt enim plei ique tales in sancta Ecclesia, secudicentes sussicit mihi, ut de me rationem redda Cur ossicium praedicandi aliis allumam, ut de seliis cogar reddere rationem Z Vel certe timens,ne si propositum vitae sanctioris aggrederer, ret Aquandoque respicerem & magis ipse damnarer.
Et ideo intelligentiae datae talentum in seculari
547쪽
VNivs CONFEsso Ris. 81 vita abscondi,non diminuens,neque auges. Sunt enim multi tales, qui meliorem vitam aggredi metuunt:& tamen iacere in sua ignauia non pertimescunt, quorum Petrus adhuc infirmus specie tenuit, cum viso miraculo dixit: Exi a me Domine quia homo peccator sum. Imo Petre, si peccatorem te consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sic qui meliorem vitam idcirco nolunt,quia se infirmos esse conspiciunt,quasi pectores se fatentur, & Dominum a quo sancti lacari debuerat,a se repellunt. Et velut in perturbatione consilium non habent,dum moriuntur,& vitam timet Nam qui timet pruinam, irruet super eum nix: Vnde & huic seruo protinus respondo tur,Seme male inpiger ciebas quia meto ub non seni, nε, in congre o ubi non farsi: Oportuit ergo te dare'
cumam nummulariis , CV ego veniens recepissem quod
meum est cum usura. Ex verbis suis dominus serua constringit, quasi dicat. Si iuxta sententiam illud exquiro quod non dedi, quanto magis te exquiro quod ad erogandum tibi dedi l Pecuniam quippe nummulariis dare, est intelligetiam praedicatibnis illis impedere,exemplo & verbo, qui illam valeant exercere. Sed sicut nostrum periculum aspicitis, si domini pecuniam teneamus: ita vestrum periculum fratres intelligite, si pecunia Vobis impensam cum usuris non reddideritis. Quam profecto cum usura redditis, vel cum audira retinore, vel cum ex auditis non audita coliligere studetis3 Pigrum verb seruum qua senten'tia dominus feriat,audiamus. Tollite ab eo taleium, Q date ei qui habet decem talenta.Bonum talentum
548쪽
spiritualis intelligentiae datur illi,qui tantum intelligentiam exteriorum habcias, illam bene ministrauerat. Quod quotidie in ecclesia fieri videmus. Quia pitaque dum bene ministrant exteriora quae acceperunt, per adiunctam gratiam admisticum quoque perueniunt intellectum. Et contra multi naturaliter acuti de ingeniosi, quia
desides sunt, ob pigritiam suam hebetescunt. In iudicio vero multi qui modo sunt scientia praediti inter in doctos reputabuntur. Et econtra multi qui modo suntlimplices,ob suam deuotionem inter Apostolicos doctores, praemiis spiritualibus intelligentiae remunerabuntur. Omni enim habenti dabitur,& abundabit. Ei autem qui non habet,& quod habere videbatur,auferetur ab eo Ille recte dicitur rem habere, qui ea utitur bene. Qui verbbono usu rei caret,perinde est ac si on haberct. Omni ergo habenti, & bene utenti re, dabitur & abundabit. Ei vero qui non habet, &qui non bene utens est, quasi non haberet, de quod habere videbatur,auferetur ab eo. Vel certe,omni habenti, charitas dabitur, & diuersitas gratiarum caeterarum ,& abundabit. Qui verbnon habet charitatem, etiam dona quae Percepis se videbatur,amittet. Vnde necesse est fratres mei, ut semper in omnibus habere charitare studeamus: quoniam qui eam habet, omnia habet: ovi his L qui eam i on haset , di talento quod habebatiatim his. punitur, & iuxta dominica sententia in tenebras bet omnia exteriores praecipitatur. Per poena quippe cadit habet. in exteriores qui per culpa suam ceciderat in i
teriores.Ibi erit fiet' oculoru, qui hic illicita cu-
549쪽
piebant,& stridar dentium, qui edacitate gaudebant. Ardebit lingua qui garrulitate hic amabat.
nasus intollerabilibus faetoribus assicietur, Q. hic Luxuriosis odoribus delectabatur. A ures, terrore stridentium daemoniorum cruciabuntur, qui hic vanis sermonibus,& malis iocundabantur. Totu corpus variis suppliciis torquebitur, quod hic luxuriosis contactibus delectabatur. Et iuxta Varietatem peccatorum, erit varietas supplici rum. Itaque fratres mei, unusquisque nostrum in negociatione talenti commendati vigilet: quoniam nullus, est qui a Deo talentum non acceperit. Alius namque spiritualem accepit intelligentiam,alius terrenam substatiam, alius teporalem l otestatem alius apud diuites familiaritatem, a- ius artem qua pascitur. Alius saltem ipsam rationem,uci ipsos corporis sensus. Habens igitur spiritualem intelligentiam, praedicationi vacet, nabens terrena substat iam, per opera misericordiar, illam eroget. Habens terrenam potestatem,imbecilles tueatur. Habens apud diuites familiaritate, pro pauperibus loquatur Habens artem qua pari
scitur, ex ea quod potest, indigentibus conserat. Habens autem rationem, vel quinque corporis sensus,bene sibi,& aliis,illam vel illos impendat. Vt ergo redeunte domino, de talenti sui ratione quisque securus sit, cum tremore penset quotidie quod accepit, iam iam redibit, qui peregre profectus est. Festinemus igitur de talento commodato negociari, quatinui cum duplicatione
talenti,occurrere valeamus domino venienti: 'so largiente qui cum patre & spiritu sancto vivit
550쪽
& regnat per omnia secula seculorum, Amen. VNIV S CONFESSO Is
Cce sacerdos magnus qui in fidesita probatus
- cognitus in verbis suis sideli Cr c terra Haec lectio fratres mei,licet ad litera partim de Sanaucle propheta, partim de Simone summo pontifice ludaeorum dicta iit tamen quia nihilominus isti sancto pontifici,cui hodie ibi en nitamus,convcnicia ter hodie in sancta Ecclesia recitatur. Fuit quippe ipse gloriosus pontifex sacerdos magnus : Magnus ossicio, magnus merito, magnus praemio. Maguus cxteriri, magnus interius, magnus superius. Talis nil nisu debet esse sacerdos ut alto gradui, alta vita respondeat, quatinus utrique, altum quo'que praemium respondere queat. Commendature latiste Lacerdos in quatuor,in fide in claritate, in vir
Iulum varietate, in ossich sui executione. Porro in fide commendatur cum subiungitur. si ui in deo a probatu est, Cr c gestus est in verbo suis fidelis. Probatus inquii & cognitus, quasi probando
cognitus est. Dum enim res probatur, cognoscitur. Et iste quidem sanctus probatus & cognitus est in fide sua id est operibus fidei suae & ve . bis esse fidelis. Cum enim fides sit in se inuisibilis, S de inuisibilibus,no nisi per exteriora opera sua probatus & cognitus est, esse fidelis. Quoniam propior fidem Christi,amata reliquit, dura secutus eii, mira fecit,aspera passiis est. Propi ex