Commentarivs in vtramqve epistolam Pavli ad Thessalonicenses

71쪽

, at i

iaritas trigl

THESSALON.

irreprehensibilia, in an 'itate coram Deo S patre nostro , in aduentu Domini nostri Iesu Christi cu omnibus sanctis,suis.

Quid charitati uera ex fide mananti coniunctum sit ostendit. Nam ut sine cha ritate nihil si irreprehensibile diurum coram Deo Pa ubi charitas ades , sincera corda, irreprehensibilia in uera sanctitate, idque coram Deo Sopatre, mistunt. Non quod illa innocentia dc sanctitas sint esse ctus charitatis . Fide enim corda purim

cantur,Sed quia mutua charitas uerae san .stimonis indicium est. Hoc cum reuel tum iri monet in aduentu Domini cum suis sanditis,sortius eos stimulat ad mutuae dilectionis studium. Hic rursus monemur, quibus in rebus potissimum Occupari de heant Christiani nimirum in mutua ex fide dileetione, studiosi innocentiae,adeo que Omnium Virtutum. Hic enim sanctitatem omnibus quae cum fide charitate Uera Pugnant, OPPOnit. Praeterea obsertiandum est, quod monet Ambrosius, a Deo esse principium de profectum,consumationem j uirtutum.

Caput

72쪽

C AP UT

QUARTUM.

SUMMA QUARTI

mi, sanctificationi mutuaec, dilectio ni magis magis pincumbendum est pro pria agendo. Nec nimio dolor indulgendum est ob mortem necessariorum, UOS Dominus aliquando reuocabit ad uitam Perpetuam, qua spe seph mutuo consola ridebent. H

ORDO CAPITIS

Priora tria capita partim Iaudibus Thessalonicensium ob constantiam in fide B cruce, partim studio Pauli erga ipsos absoluuntur, Sequentia duo paraenesesi re continent ad uitam Christianis dignam. Perpetuus enim mos Pauli est doctrinae addere paraeneste protrepticas de apotrep

ticas.

mὰ l

73쪽

ticas. Porro hocinitarium capiti duabus Partihus, nempe paraenesi S consolatione absoluitur Paraenesis partim protreptica est,qua ad uirtutes uarias stimulat,partim apotreptica qua dehortatur a Uiti jS,Utram que ex firmis principh extruit.Consolatio in super morte amicortina,ne nimio dolo re, mole Ethnico Ob mortem necessari rum assiciantur. Cui admixta est expositio de modo de ordine resurrectionis.

EXEGESIS UVARI I

cAPITIS VAS OBSERVA.tione doctrinarum.

Quod reliquum est igitur

fratres rogamus uos,& adhortamur in Domino Iesu, quem adsmodum accepistis a nobis, quῖ- modo oporteat uos ambulatet, 8 placere Deo, ut abundetis

magi S. Propositio est institutae paraenestos, cuius sensus est, ut dignam professione Uitam degant Thessalonicenses, quo Deo Placere possint, atque adeo in dies magis di a Prin

74쪽

T. I. A Dproficiant. Haec propositio nonci, Ut qui Christo semel nomina dederiant, eo totaiaita contendant, Ut Deo placeant, ii odfit,dum ad normam ipsius uoluntatis nostram iram conformam US. Cum autem addit, Quemadmodum oportet, necesSitatem indicat,fides enim incolumis esse nequit, quae hoc elueris fructibus non pulam faciat.

Nostis enim quae praecepta dederimus uobis per dominum Iesum

Autoritatem suae exhortationi conciliat cum dicit, praecepta a se praescripta auatorem habere Dominum Iesum, Cui obe dire omnes,qui ab eo salutem Xpectant, iure debent: ut serui domino, d redempti suo liberatori. Hinc cUm docenteS, tum discentes moneantur. Docente quidem, ne quid aliud Ecclesiae Christi praesumant Proponere, quam cuius autor est Dominus. Discente ueris,ne prius acquiescant, quam sciuerint uocem Domini esse quam sonant praecone uerbi. Hinc Moses subinde ingeri populo Dei, dolocutus est Din

st ii

ii med in sit i

scelli puni tu li

75쪽

minUS. Humanae enim doetrinae,utut nocessariae sunt in praesenti uita Tamen Ecclesia Christi, cum de cultu Dei recteque sermanda uita agitur, sola uoce Domini contenta esse debet.

Haec enim est uoluntas Dei sanetificatio uestra.

Ratio propositionis de noua uita seu Obedientia fidelium sumpta a primoracsummo axiomate Omnium actionum Christianarum. In quo axiomate duo spectan da sunt, Regula uitae Christianae dosorma eiusdem Regula es sola uotiuatas Dei,qus petenda est ex solo uerbo Dei, unde Dauid Lucerna pedibus meis uerbum thium. Et Christus ex Esaia frustra me colunt do

centes praecepta doctrinas hominiim. Pr inde haec regula euertit S damnat omnem ἐθελοθρκσκειαν omnium hominum,Ethm-cOrtim,Iudaeorum Si Papistarum,qui alias reaulas uiuendi praeter uerbum Dei exco- itant,quod solum uoluntatem Dei nobis reuelat. Nec iuuat eos quod honam in tentionem Proetcndant. Nam Dominus

76쪽

Neque enim cogitationes meae cogitati nes Vestrae, neqtie tuae meae, hii ucstrae dicit Dominus, quia sicut exaltantur coeli a terra, sic exaltatae sunt Vise meae a Urjs uostris,d cogitationes meae a cogitationibus uestris. Sit igitur nobis immoti egula Uitae uoluntas Dei, quam nobis suo sacro sancto uerbo reuelauit. Forma uitae est sanctificatio secundum regulam. Haec sancise

ficatio describitur infra s. cap. his Verbis. Ipse autem Deus pater sanctificet uos totos, integer spiritus uester, animad cor pus sine reprehensione in aduentu Domi ni nostri Iesu Christi custodiatur. Est igitur sanctificatio plena cum ipse homo spiritu,anima S corpore integer uel purus de impollutus seruaturusque ad diem Chrsem. Purus autem is est totus,qui nihil men te cogitat, nihil corde appetit nihil corpoire exequitur, nisi quod probatur Deo. Hinc patet ueram sanctificationem in re generatione consistere quae mortificatione 6c uiuificatione absoluitur Mortificatione xeniaciamus mundo S. carnis desiderijs ac inquinamentis. Vivificatione quae fit persidem rid pii

iussi.

denius pr

77쪽

THESSALON. fidem in Christum, subiicimiis nos imp

rio spiritus, ut iam cum incero corde incertitudine fidci aspersi cordibus a con scientia mala, ut loquitur Epistola ad Hohraeos, audeamus Deum accedere Se offerre illi hostiam uiuentem corpora nostra Romilco Obediendo in omnibus ipsius sanetissimae uoluntati Forma igitur Christianae uitae sanctificationis Voce exprimitur, qua eXUitur iniquitas induitur in nocentia, de integritas spiritus, animi ccorPoriS, ut totus homo se Deo in obsi quium addicat.

Vt abstineatis a scortatione,& sciat unusquisque uestrum possidere suum uas in sancti fi

catione & honore, non cum fifectu concupiscentiae, quem adomodum 8c gentes quae non OG

uerunt Deum.

Sanetificationem sectandam esse iuxta uoluntatem Dei suasit, Nunc quasdam e ius partes per collationem contrariorum recitat. Nam cum sanctificatio immund1-

78쪽

E PI S I. Dciae membris. Atque hoc loco castitatem sornicationi Opponit, quo illami se ctam Sc honestam sectemur, hanc uero de turpem,soedamo detestemur fugiamus p. Significat enim hoc loco uas, ipsum cor pus uniuscuiusque, qua appellatione, latur fragilitas humana hoc possideri uult cum sanctificatione Ionore,hoc est

sancitum, purum c honestum conseruari Ueramentis S corporis castitate. Fornica tionis nomine intelligit per Synecdochen omnem ttirpem Venerem,quam ablegat dammonet ad gentes quae non nollertint

Deum. Quod sane inprimis obseruan dum cst Significat enim parum,imis nihil in schola Christi profecisse eos, qui uariis libidinis generibus succumbunt. Sit in tu omnibus ih cordi haec admonitio Pauli, cogitentque se tantisper a Christo Christo alienos esse donec foedis libidinibus d concupiscentiis carnis se inuoluunt.

Nonnulli uas pro uxore exponunt, sed Prior interpretatio magis accommoda est praesenti loco Nain uas usu Hebraico est quaelibet res certo usui destinata,ut corpus nostrum non escae Veneri, sed Domino destinatum est, 1 Corinth. 6. Praeterea Observentur gradus Peccatorum. Vt enim

hic hic tipis tactu

nat.

stis

79쪽

Piscentiam, Assectum, de foedum libidinis

actum, quem fornicationis nomine desidinat. Concupiscentia innata aestuat, Assectus perturbat rationem ac VolUntaeem pleruml captiuar,ut laede corpore perpetretur, quod turpiter affectus imperat. Sic dc aliorum peccatorum tres gradu sunt. Concupiscentia, Assectus,quo dominatur Peccatum, Sc perpetratio. Hi gradus di serte ponuntur ad Roman. p. his uerbis. Ne ic itur regnet peccatum in mortali corpote estro ad obediendum ei in conchi

piscentiis suis Quare primis initiis c

motibus, uigilh is precibus iuXta consi lium Domini resistendum est , ne mente uicta assectus uoluntatem trahat ad Patrandum Peccatum.

Nequis opprimat aut frauo det in negotio fratrem suum.

Sanctificationis d immunditis alias quasdam partes attingit.Qiiemadmodum enim immundicia subucit uiolentam pH pressionem, astutam fraudem Ita per Evτιθεο ιι sanctitatis partes iuelligit u

80쪽

E PII I. Dmanitatem, quae Violentiae,& iusticiam in contractibuS, quae fraudi opponitur. Ponit autem hic duas partes iniuriae proXimi. Oppressionem uiolentam qualis Tyran norum is potentium est qui inseriores iniustis exactionibus aut aliis illicitis modis Premunt Et fraudem qualis eorum est,qui quacunque ratione plus a proximo accipiunt quam iustum est. Nam graeca UOX πλεονεκτει significat cupiditatem &stu dium, plus quam aequum est habendi. Quare hac uoce omnis auaritia, dolus, V sura,5 quicquid vergit in proximi dam

num notatur.

Propterea quod ultor est dominus de omnibus his, quemadmodum, antea diximus uobis, dotestati sumus,

Addit minas ut qui turpitudine rei a malo non abstinet,absterreatur saltem,ce nis, de qui rei dignitate de pulchritudine non mouetur, Praemiis saltem invitetur. Quemadmodum enim turpibus factis supplicia, Ita honestis factis si modo ex fide Gant,praemia sunt Proposita. Nonss