장음표시 사용
51쪽
ex ress patet, clina Alter non essent prima principia, ct commma omnium et Ergo de
illis principiis , ex cytibus omnia principiata fiunt se ibi Philosophus et Ergo non de principiisin particulari. II 6. Praeterea quod Philoseph ., ut
intuenti patebit, & bene notavit noster Franciscus Pitigimus in annotatione ad textum Pleslosophi, & Scoti q. 1 - cit. n. I s. quando dixit ita sunt principia prima, qua noti sunt ex aliis de c. non desinit prima principia , sint assinnit illud medium ad probandum , quod aliqua prima principia sunt contraria, quod est intentio Philosophi; quod probat Phili soplius hac ratione, licet ab ipso non expresse adducta et quarumque la
que ex se, neque ex aliis, sed ex ipsis omnia fiunt sunt principia, sed prima contraria n que fiunt ex aliis , neque exstae, sed omnia ex ipsis fiunt: Ergo prima contraria sunt prima principia: Ergo intentio Philotaphis tum est probare, quod prima contraria sunt prima principia , non autem desinitionem principiorum corporis naturalis assignare
Ii . Insuper quod Pi lotapluis lib. s. Metaplae cap. I. ubi late de principiis inullam definitionem pro principio ut sic , nec pro tali principio assignavit et Ergo fit fiam est dicere, quod Philosophus aliquando
talia principia corporis naturalis definivit, quia interrogabo ubi talent definitioncm apposuit Antecedens probatur ex nostro Seoto, qui in concIusionibus ex s. Metaph.
est, quia in hoc libro procedit (sepple Philasoplius i non concludendo, shd potius distinguendo, i in conclusiones eius assignare non possimus t Ergo Philosophiri ibi non oncludit aliquam conclusionem de princi-
piis , sed pinius distinguit de modis, quibus aliquod potest dici principium.118. Sed vel desinitio tradita liabeatui expresse a Philosopho tradita pro principiis corporis naturalis, quod nullus pi babit, vel ex ejus doctrina, & verbis colligatiu , via aliqui rationibus sorte praedictu convincti confitentur, sic contra illam insurso , de in primis suppono,quod praedicta definiatio, ut ipsi ajunt, convenit materiae, & se naae , & privationi, quae sunt tria principia corporis naturalis, quae a Philosopho, &sere ab omnibus assignantur; & arguo sic et materia, serina, Si privatio sunt aequivoca et Ergo non potest illis aliqua una desinitio
convenire; patet consequentia, quia quibus non convenit idem praedicatum commune, & itan ii Aetitiale non potest cadon adaptari definitio; sed materiae , serinae, &privationi non competit idem praedicatum commune, & idem disserenitale: Elgoc dem desinitio nequit illis convenire et deforma , & privatione ex s. patet, quia mirpositivo , & privativo non datur ratio unia voca; de materia, & Ermae non modo contendo, infra suo loco dicemus II v. Praeterea, privationi non convenit , quod principiatum naturale, scilicet corpus sit ex ipsa et ergo privatio non est corporis naturalis principium. Probatur antecedens ; qiua composiluin non est ex privatione composiluin, sed ex actu, &potentia. Si dicant quod privatio est principium extrinsecuin, A sic est extra con postinia, licet postem contra ipsos contende , quod principiis extrinsecis, & in trinsecis nequit eadem desinitio convenire, hac via omissa, sic contra illos iniuigor ergo hac
52쪽
hae desinitione desinitur non laluin principium intrinsecuin corporis naturalis, sed etiam extrinsecum; tunc sic; sed principia extrinscca corporis naturalis non soluin privatio , sed etiam causa effciens, & linalis: ergo liac etiam definitione debent comprehendi , & si ista non quia principia extrinseca sunt, quare comprehenditur privatio; cum etiam privatio extrinsecum prin
privatione non componatur, non excludi
tur privatio ex vi illius particulae ex, & excluditur cffciens , & finalis, cum praedicta particula ex non magis proprie possit privationi adaptari, quam causae essicienti, & finali. Dicant & quod dierint contra illos
I 2 2. Praeterquam quod ex vi talis particulae ex non excluditur causa essiciens, licet possint contendere, quod finalis excludatur : quod probo ex Euangelio Ioannis ni Patres Combricenses respondent I .Phy-l cap. 8. n. r. Christo dicente: ex Deo scor. cap. s. q. I. quod causa iaciens, i est verba Dei audit ; ubi non potest intelli & finalis, excluduntur a ratione principiis gi, quod Christus dicat, quod qui ex Deo per illam particulam ex in definitione prin- est compositus, tanquam ex materia , Sccipiorum postam, diun ait ex ipsis omnia forma, vel tanquam terminus a quo gen fiunt, quia effectius non diditur, Pod stirationis, vescreationis, verba Dei audit, ex cienti, sed ab ossicienti, nec suntlitoricum repugnet Deo simpliciter esse mat dicitur, quod fit ex sine, sed quod fit pro- iam, serinam, seu psivationem respectu a-pter finem; & sic ex vi desinitionis princibilicujus hominis, nec debemus asserere,quod piorum solum includitur materia, & se a s Christus verba sibi repugnatia, Et mani ex quibus proprie dicitur compositum fieri, i stam contradictionem involventia loqua- tanquam ex partibus componentibus, &Jtur; sed se debet intellini ut videre est in privatio tanquam ex temino ii quo, & aliaetGlossa; & expostoribus lacris videre licet,
Iri. 'Sed ex ipsorum tautione sic contra illos insueto ; quia etiam effectus hacompositum non dicitur, quod fit ex ic mino 1 quo ta ivvia ex quo com situm componitur, sed ex terimino a quo, tanquam terminus a quo incipit generatio composti: ego a simili causa effciens non dicitur principium, tanquam ex quo compositum componitur, sed tanquam a quo accipit esse compostum, &similiter causa finalis non dicetur principium, ex quo coram quod qui ex Deo est, vel praedestiriatus, vesordinatus ad ipsum, tanquiui ad finem, ves, Deo, id est, est filius Des per gratiam ,&ab ipse adoptatus ad ejus haereclitatem. Idcla potestis probare ex verbis Christis
quentibus n. - . ubi ait et vos ex Patre abolo estur id est affecti a diabolo qui vos in
peccatum compellit: Ergo Patri , qui est ciens potest, cum proprietate adaptari particula ex , cuin dicat Christui ex Patre diabola estis. ir3. Ut igitur mos eorum incons postlim sit,sed tanqua in finis propter quemluentia in sta doctEna omnibus patefiat fiet qua ergo ratioiae cum compolitum ex l uinquamvis non concedo,quod in praedicta
53쪽
tonna tanquana putet essenti aliis , ex quibus
coalescii coeupositum, & privatio, tanquam tetrinthus, a quo ejusdein, ex vi illius particulae ex . Huic argumento quidam respondebunt l, unum Pacipium non fit ex alio, ut patri ex Afinitione tradita, dum at quod principia sunt, quae neque ex se , neque ex alterutris&c.; sed forina sit ex privati ne : Ergo forma non est principium. I et q. Respondebunt profecto, ut aliqui, quos vidi, respondent,conccdinido ma- Hrem, & distinguendo minorem; senna fit ex privatione, tanquam ex altero principio ipsun componente intrinscce, nego;
tanquam ex termino a quo, concedo ; nam
tenninus a quotannae AE ejus privatio Irs. Sed contra et in illa linea, in qua aliquid est principium corporis naturalis, implicat, quod sit principium alterius conaprincipii ejusden corporis; sed privatio est
principium corporis naturalis, tauquam te
minus a quo di Eiae implicat, quod privatio tanquam terminus a quo sit principium serinae , quae in alterum conprincipium. Maior patri, quia materia, eo quod secundum quod potentia prima est, est principium corporis naturalis, implicat, quod sit materia prima potetitia respectu alterius conprincipii ; illud materialiter compinnem, & sinat liter sonna: Esgo si privatio quae us tmninus a quo esti principium corporis naturalis, implicat, quod privatio, Ctiam tan aui terminus a quo sit sonitae principium r Ergo manifestam contradictionem in ta doctifim involvunt. Alia plura possem obiicere , sed hactenus dicta sussciant, ut ad nostram stabiliendam scimtentiam deveniamus
BENJUM EA A mT I C U L U S TERTIUS, Ubi primi Articuli qualita sit satis, O
i r6. N X tituli intelligentia dependet di
cficultatis intelligentia, quae sub hoc titulo investigatur (idem dico de aliis qua
Propter titulum examinare necesse est. Tiatulus igitur 'etit quaenam si quid litas, natura, S rebatia principiorum ut sic coi risnaturalis, hoc est,supposito, quod plura sint corporis naturalis principia, quae sit ratio omnibus principiis talibus accornodata,sive conueti in ratione cujus, quidquid de uno principio affirmatur, quamus principium est, possit assinnari de alta, etiam in latione principii, quatenusomnia principia eadem ratione gaudetit. Ir . Insuper notandum est, quod 'u tiescunque datur aliqua definitio conveniens pluribus, ta esse est, quod in illis pluribus detur alilaa ratio communis, sive aliquis conceptus otiostivus abstrahi bilis ab ipsis
particularibus, ac de ipsis in quid praedicabilis, nec non & contrahi bilis per illorum plurium dii erentias ad esse talis , ratione cujus de ipsis illa talis desinitio veriscetur. 118. His praejactis dico primam concIusione: si privatio ponatur corporis naturalis principiti, non potest dari aliouis conceptus objectivus, in quid praedicabilis res imi materiae,sormae, & privationis,& sc princia piuirinit sic Physicum prout abstrahit ab istis tribus nequit definir . Probatur conclusio quoad primam parasi, & ex ea deducitur sincunda; quia Cui positivo,& nTativo nequitaliquis conceptus objectivus convenire; sed
54쪽
IN OCTO ARISTOTELIS LIBRO S. xy
materia,&senna sum critia positiva,&pri- vel compositivi, res ta tram extermino avatio est quid negativum: ergo eis aliquis quo. conceptus commimis objectivus, Ade ipsis Is s. Hanc definitionetii tra sit Noster praedicabilis in quid ncquit convenire. Franciscus Pirigimus in suis annotationibus Ir'. Major probatur,quia omnis conce- ad textum Scoti in I .Playsic. q. II. n. I p. plus objectivus abstrahibilis,& praedicabilis s. alii alium &c.in fine,& concitulit dictuinde ente positivo essentialiter est positivus , s. T cinii his verbis,dr hac expositio est Scotisicut omnis conceptus abstrahibilis, de prae- in notabili. Videatur Scotus inex, itione tex- dicabilis de tale negativo est negativus:ergo 'tus Philosophi v. g. s. notandum. Sed quod
conceptus abstrahi bilis ab uno est essentiali- praedicta definitio sit impropria , de incriter diversus a conceptu abstrahi si ab alior ptiva probatur, quia nulla essentia constitu Ergo non unus conceptus, sed 'itius plures turper rel: ergo nulla definitio essentialis primo diversi, & oppositi, sed ubi non est datur per vel, quia cum essentia rei sit dete convenientia, sive identitas non est unitas: minata, & in hoc, ves illo tali esse determi- ergo &c. nato,nulla definitio, quae sit estentialis debet Iso Maior probatur; quia omnis con- dari per vel, sed per praedicata illius citcntiaeceptus abstrahibilis ,& in quid praedicabilis drienninatae unde potius lata definitio inde. ente positivo est realitin identificatus duit rationem divisionis, quam dcfinitionis cum ipso te positivo: ergo est positivus, i I sq. Dico tertiam conclusionem: mat quia nullum possivum identiscat sibi nega- riae, de serum, quae sunt principia intrinsccativum, nec e contra et ergo &c. corporis naturalis potest dari aliqua propria, 131. Quoad secundam partem probo & peculiaris definition haec est talis. Prin- conclusonim; quibus non convenit si quis ripia intrinseca corporis vaturalis substantia uconceptus odectivus, qui sit daenitus , -- sunt illa, quae neque ex se, neque ex altis Phy quit competere aliquis conccptus Ermalis , fice compositire sunt , sed omma Physice coni- qui si definitio; hujusmodi sunt micria, postia, ex eis Phoce esciitiaeucr comyonuntur, rorina, de privatio: ergo non potest illis alia Fre constant.
qua una diunitio adaptari. is s. Prima particula praedictae daeniis r. Dico secundam conclusionem: l tionis est, qua neque ex se, neque ex aliis, ra-
materiae, formae, & privationi, si privatio tio quas generica , sive communis , pet natur principium, (de quo infra licci quam conveniunt principia corporis se rudin possit aliqua una definitio adaptari, s stantialis, cuin aliis primis principiis, cu- potest tamen aliqua definitio , ver tuus d finitio disjunctiva, impropria, descriptiva,
sive discernitiva accommodari, qualis est haec. Principia sunt, quae neq; ex aliis neq ex se sunt campstire Phoce, aut tanquam ex termine a quoux ipsi Dirm emnia Physica sunt, itiscunque generis sint, omnia Crum principia ex eo quod talia sint, in illa Iinea, de ordine, quo principia sunt, petunt nori crem aliis principiis ejusdem ordinis, & lineae , quia alias non principia prima, sed potius principiata dicerentur. Secunda particula est
55쪽
Physice compositis non fiunt, per quam datur intelligi, quod licet principia Physica post
sint cx aliis, tanquam ex genere, & dithrentia Metaphysice componi, non tamen possunt Physice compositive ex aliis componi, tanquam exactu, & potentia, sive tanquam ex partibus essentialibus Physice,& es h particula ditarentialis,per quam principia Physica ab illis principiis, quae Physica non sunt distiliguuntur. 136. Tertia particula est: Sed omnia Phyrsica composita, ex eis Phystice essentialiter componantur ,sire constant. Per quam particulam explicatur principiatum in ordine, ad quod talia definiuntur principia, quia cum principium dicat ordium ad suum principiatuni, nisi apponatur principiatum, non potest adaequate, & complete cognosci principium. is T. Q. a particula essentialiter constant, seu componuntum , per quam excluditur pars intcuralis a ratione principii, quia licet compositim substanti te ex partibus integralibus componatur,non tamen ex eis Physice essentialiter compositum substantiale componitur, sed solum ex materia, & semia, quae sunt partes essentia-Ita compositi. Is 8. Haec quartae particulae explicatio habetur expresse ab Scoto in I. Physicor. q. I S. n. s. s. quantum ad primuin, ubi ait: non intendimus per prmcipium , quod est pars integralis, quemadmodum dicimus, quod fundamentum cst principium domus, sed per principium intelligimus partem essentialem, cujus madi est materia, ct forma.is s. Sta dicta . quid sunt partes aetn-tiales, & quae integrales,3 quod distriindi,
quod inter eas versatur 3 Respondeo putesint rates eas esse, quarum una sublata tolli tur compositi inimittas, non tamen tollitur conceptus quidditativus mentialis compositi, in v. g. si Petro manum abscindas manet Petrus quoad conceptum quiddita ivram essentialem Petri, non tamen inanet Petrus integer, id est tim minibus sitis partibus inicialibus,sed mancus. Partes vero essentiales sunt, quarum una sublata, non manet conceptus quidditativus compositi; ut si
Petro tollas corpus, vel animam, non ma
net Petrus, quoad ejus quidditativum comceptum, & ex his patet discrimen .igo. Et quod praedicta definitio sit propria , bona, & exacta probatur quoad primam partem; scilices quod si propria; illa est propria definitio alicujus,quae compectit illi & omnibus sub ipso contentis, de non aliis; sed definitio data pro principiis intrii secis corporis naturalis scie habri et Emo est propria eorum definitio. Probatur etiam quoad secundam partem; qui ita est bona definitio, quae datur per genus, & differet
tiam , sive per rationem communem, & rationem disserentialem; hujusmodi est tradita definitio: Ergo dcc.
Argumenta Contradicta.igi. NT pHmoarguitur contra nostram . primam conchasonem: non est deviandum a consensu communi Patrum &expositorum sine magno tandamento; sed nullum est scindamentum ad non definiendam naturam principii corporis natur is ut
sic prout abstrahit a materia, de serina, Se privatione: Ergo principium Physicum in Disiligod by COOste
56쪽
sic prout abstrahit ab istis tribus potest desisniri; Minor probatur ; quia ratio assen ta AE , quia nullus conceptus objectivus ut sic potest abstrahi a naateria , tantia, & privatione , quae iit definibilis, quia sint aequivoca, etiamsi in genere entis aequivoca sint ,
in genere principii sunt univocar Ergo ab eis potia abstralii conceptus obieetivus d finibilis; haec minor probatur, quia materia, serma, & privatio convinuunt in hoc, quod unumquodque in illa linea, &sphaera, qua est primum principium non fiat ex aliis, neque ex se, sed principiata illius ordinis sint ex ipsis et Ergo in genere psincipii sunt uni- voca, & definibilia.
1 gr. Responcto ad argumentum cor cedendo majorem, & negando minorem,& ad ejus probationem concedo similiter majorem, scilicet quod fundamentum est, quia sunt aequivoca, & nullus conceptus o
jectivus insudest de ipsis abstrahibilis, de
praedicabilis, &nego minorem videlicet, quod in genere principii univoca sint mat ria, forma, & privatio, nam si in genere e tis principia sunt materia videli et, quat nus materia, de forma prout forma , & pria vatio prout privatio est, & in genere entis sunt aequivocar Ergo & in genere trincipii etiam sunt aequivoca, & sic non detinibilia, aequivoca enim prius sunt dividenda, quam definienda. Ad probationem vero istius minoris , quod omnia principia conveniunt in hoc, quia non fiunt, neque ex se, neque ex alterutris, neque ex aliis in eo n genere,
in quo p incipia sunt.1 3. Respondeo, quod haec ratio valde communis, ut supra manet dictum num. ao. dco. Ita est, quasi transcendenta-
lis, quae reperitur in principiis Metaplaysicis, Matholiaticis, Physicis di sitivis, Nncgativis; intrinsecis N extrinsecis, quae ut ex se puci aequivoca sunt, etiam ratione
principit; de positivis de nTativis jam visum est. De Physicis, de Metaph icis sic
ostento; quia principium ,Physicum taliter principiat principiatum,compositum videlicet Physicum; quod illud Physice causat, de ab illo realiter distinguitur; at vero primcipium Metaphysicum taliter suum principiat principiatum, quod illud esstati aliter constituit Mnaphysice, non causando, sed constituendo, de ab illo non distinguiturre iter, immo realiter identificatur cum illo; de sic ista ratio valde communis, Scaequivoca est, cum convenientia ista sit coimvmientia talum nominis, Ac non rei. rq . Quod patet in ista definitionet re latio in ens referens unum ad aliud, in qua conveniunt relatio realis, & rationis, de nullus dixit, quod talis daenitio uni voca sit, neque quod relatio realis, & rationis uni- vocetntur, etiam in ratione reserendi, &s militer dicimus, quod ens est, quod habet esse, abstrahendo ab esse reali positivo,& negativo, & rationis, & quamvis omnia cntia dicantur convenire, in hoc, quos est habere esse, tamen ista convenientia statum convenientia nominis est, & non res, cum in re illa omnia cisentialiter distin
I s. Nunc in forma respondeo distinguendo minorem et omnia principia comveniant in ratione principii, quatenus omnibus convenit non dile, neque seri ex se , ncque ex aliis dec. Eodem modo, & in o dem linea, neuo: diverso modo, &indiverso Disiligod by COOste
57쪽
verso ordine, ae linea, concedo, &sic nil trinsecas,ves intrinsecas, quae dicitur per ad contra nos. s ditainentum, est quid litativa,n O; quia i i s. Secundo arguitur contra secun- lis definitio, quae explicat quidditatem perdain nos nun conclusion et nulla definitio proprietates, potius explicat proprietates explicat essentiain definiri per vel hoc, vel quam essentiain, &sio nihil contra nos, qui per illud; sed desinitio a nisis assignaP pro' explicamus essentiain termini ut sic,per pr principio, prout abstrahit a materia, tam prietatem in ordine ad pruicipia.ma, & privatione datur per vel : ergo non I v. Tertio arguitur contra nostram explicat essentiam principii ut sic, quod est tertiam conclusionem , & primo contra
definitum.'Major probatur; nulla entia: rationem Pericam definitionis traditardamr, quae non sit determinata, sue quae pro principiis: principium ut tale perit, consillat in hoc, ves illo: ergo nulla defi- quod non sit ex aliis; sed materia, & senna
nitio explicat essentiam definiti, per ret,lliant ex aliis: ergo non sunt principia corpo sive per hoc, vel per illud: ergo dianitio ris naturalis; major ex definitione constat, data est mala definitio i T. Respondeo distinguendo maj rem, nulla d nitio explicat essentiam definiti per vel, si definitio est rigorosa, de Perfecta; concedo maiorem: si definitio sit
impropria dc riptiva , nego maiorem; per quod patet ad argumentum. Nam cum
despitio tradita (ut dictum est sit impropria, disjunctiva, & descriptiva, magis quam quidditativa; inde sit, quod argumen
tum non concludat contra nos. Sed contra
dices: implicat, quod sit desinitio, & non sit quidditativar ergo ruit selutior probatur antecedens ; quia dcfinitio est modus sciendi explicans essentiam rei; sed defnitio explicans essentiam rei est quidditativa et e
go implicat, quod sit definitio, & non sit
quidditativa. i 8. Respondeon ndo antecedens, de ad ejus probationem concedo maloi inu,&distinguo minoresne definitio explicans cssciatim rei per partes essentialoc est quid-d tat va,concedo : definitio explicans essentiam rei per pissiones, & proprietates cominor probatur; quia materia, Si se a sunt ex genere & disserentia: ergo sunt ex aliis; patri consequentis; quia genus, aedisserentia alia sunt: ergo&c.
iso. Respondeo distinguendo majorem: principium, ut tale petit, quod non sit ex aliis, in eodem ordine, & genere, quo est principium, concedo: in diverse genere, & ordine, nego. Itaque quod petit principium Physicum est, 'iod non statio principio Physco, non vero quod non sit ex aliis Metaphysce. Et sic conccxlo, quod sunt in genere, & disserentia, nego tamen, quod non sint propter hoc principia Physica. ISI. Quarto arguitur; at est quasi r plica praecedentis solutionis. In eo ordiane , & linea, qua aliquid est principium,implicat fieri ex aliis ejusdein ordinis,& lineae:
ergo illa, quae sunt Physce principia, implicat fieri, sive componi ex aliis Physice. Imo se et sed materia, & tarma fiunt, dccomponuntur Physice ex aliis et ergo materia , ct sonit non possunt esse Phylice principia. Disitired by Cooste
58쪽
e pia. Probatur minor; inateria ,& forma fiunt , S comporiuntur ex partibus intcgr
libus substantialibus, sive entitativis Physice et Ergo Physice siunt, & componuntur
ex aliis. Antecedens probatur ', quia Vnumquodque componitur ex cis , in quae resolvitiar, ut liabetur ab Scoto I. Physicor. q. I s.
n. 8. s. manifestum igitur , in expositione textus Philosophi; sed si resolveretur so
nia, vel materia, uvqtie re lucretur in partes integrales: Ergo ex eis Physice compinuntur: Ergo &c. Is r. Respondeo crincedendo antecedens,& sisniliter consequentiani, de negando
minorem syllogistri; Si ad ejus probati nem , scilices quod materia, de forma Physice fiunt, & componuntur ex partibus in-tTralibus , sive intitativis , respondeo dupliciter : primo distinguendo antec dens ; fiunt ex partibus integralibus, tanquam ex partibus essentialibus Physicis ,
nego : tanquam ex partibus Carum naturam intcgrantibus, concedo; & ideo p nuntis in desinitione , quod compositum componitur ex cis essentialiter tanquam ex aetu, & potentia, quae sunt partes est sentiales Physicae commiti, & in ista linea non fiunt materia, & sorma ex pa tibus integralibus , tanquam ex partibus Physicis essentialibus , quae sunt actiis , & potentia , sed tanquam ex partibus ii tegrantibus earum naturas , & sic ista' compositio est alterius ordinis, & lineae. Haec solutio expremis verbis adhibriurab Scino simili argumento in I. Physicor. cit. q. I s. sub n. I 2. f. ad nonam,
ubi ait: dico, quod non loquimur de priu-cipiis , sum partes integrriti , sed
de principiu , quae sunt partes essentia,
is s. Sec do respondeo negando, quod materia, S: forma Physice componantur Ex partibus ini Tralibus, quia Physica cym substio rigor e sumpta non da tur , nisi ubi partes componentes se habent ad modum aetus & potetitiae Physice ; de cum partes integrales non se habeant una pCr modum ac iis , & altera per modum potentiae , sed sint partes jus in rationis; inde fit , quod non dicantur Physice componere totum , quod adintegrant. Ad authoritatem Philos plii , quae etiam est Scoti , quod unumquodque componitur ex eis . in quae restritur; verum est, sed nego, quod quandore luitur semia , sive materia resia vatur in partes integrales. immo desinit esse, &transit in nihilum , vel in privationem, tanquam in terminum oppositum ; nam licet posset quandoque dividi materia, &serina in partes intcgrates , manentibus etiam partibus integralibus compositi, hoc cis evenit per accidens ratione divisionis quantitatis , quae est quae primo dividitur , & ratione sui partes substantiales dividuntur. Utraque habet patronum Scotum , eligite , quam volueri
Is . Quinto arguitur et unum principitian non potest fieri in alio ; sed semia fit ex materia: Ergo forma saltem non est dicenda principium. Major ex desinitione constat; minor probatur, quia quaelibet se ma substantialis corporea educitur de pin
59쪽
ex ipsa , & ab ipsa dependenter : Ergo veniens nullum est, nam ut ait Scotus si
citato, in fine: Omne quod sit, sit a suo
contrario, tanquam ex terunno a quo, si diaeta bene considerentur stallis erit ad alia a gumenta solutio.&cis s. Ad responsionem lata jus a menti est primo notandum ex Scoto in I. Physicor. q. II. sub n. 8. s. notandum, quod multipliciter potest unum fieri ex alio , pr rno tanquam ex subjecto (verba sun Scoti)& sic dicimus, quod tarma iit cx materia; alio modo tanquam ex tonnino a quo , & sic dicimus , quod ex nocte ili dies; tettio in do, tanquam ex parte uitegrante, & sic dicimus quod homo fit cra capite, manibus,& pedibus; & domus ex lateribus, & lignis; quarto tanquam ex partibus ei lentiali- s quales sunt actus, & potentia. Is 6. Nunc respondeo ad at gumentum:
se a sit ex materia , tanquam Ex parte EL sentiali, sive integrante, nego; nam ut stit Scotus ,. unum princ*ium non integrat reliquum ; sit ex materia, tanquam ex subjecto, concedo; & hoc non excluditur a ratione
principii, sed talum quod in illa linea, qua est principium non supponat aliud, a quo
fiat in eodein genere principiandi; v. g. in teria non supponat aliam materiam, ex qua fiat tanquam ex potentia prima; actus non supportat alium actum, a quo fiat in genere actus; & privatio aliam privation ,a qua, sive ex qua fiat, tanquam ex termin a quo. Per quod patet ad aliud argumentum, quod sit in tui ne modum, & sitis T. Sexto arguitur: Mima sit in privatione , seu 1 privatione: ergo unum principium fit ex alio, quod est contra rationem principit. Respondeo distinguendo anth dens , semia fit ex privatione Physice compositive, nego: fit ex privatione tanquam ex tennino a quo, concedo. Qilod incoim
Quoinamsint corporis naturalisprincipia, tam in fieri, quam infacta esse' 1s8. L I Anc dissicultatem tractat Scotus I in hoc primo Physicor. q. lysiib isto titulo, Ut n sint tria principia r rum naturalium & non plura nec pauciora Sed quia communiter inter Sco istas & sere omnes Philoseph loquitur de principiis, prout corpus naturale consideratur in seri , vel in facto esse, ideo illam sub titulo a n bis assignato ventilabimus; aliqua claritatis gratia prius praenotando; quapropter sit
Ubi aliqua pro clariori intelligentia
is y.DRimo praemittenda sint verba D
a. S. q. I p. citata, ut status Attaciatiatis aperiatur. Doctor igitur Scotus Io .co citato sub n. a. s. oppositum arguitur, antequam ad dissicultatem ab ipse proposit,in respondeat, nec ejus mentem adaperiat,rit et In quastione movebuntur duo dubia, primum est , utrum crimlibet rei naturalis sint tria principia P ct secundum, utrum cuiuslibet transmutationis naturalis fra tria
principia picio. Ex quibus verbis Scori apparet, quod non est idem quaerere, quot sint co Poria Diuitipod b, Cc oste
60쪽
IN OCTO ARISTOTELIS LIBRO S. 3s
poris naturalis principia, ex quibus corpus aliud est,quam semiam terminare aisti crinnatui se princi piatur, sive constituitur 3 ac quaerere, quot sint Principia transi nutati ius naturalis substantialis, hoc est generati nis substantialis, perquam corpus natur e subistantiale generatur, quia corpus naturale est tenninus transmutationis substantialis.& estentialiter ab illa distinctum, & transemutulo substantialis , sive naturalis est Silo, quae terminatur tam iter ad corpus,& se sub duplaei dubio de unius, & alterius principiis agitur ab Sc o.
i 6 i. Secundo est notandum, quantum
ad primum dubium de principiis corporis
naturalis, quod hic talum agimus, & inviarimus dc principiis corporis naturalis, quae sunt partes essentiales ipsius, cuiusnodi est materia,& tarma, & non de principi quod in pars integralis, nec de aliis, sed talum de
illis, quae in tertia nes ra conclusione n. I. definitum manet esse principia, & in hoc sensi primum dubium ventilatur ab Scoto, accipite ejus verba n. s. in loco citato. Quae talia sunt: quantum ad primum notandum, quod in proposito non intendimus pre principium , principium magnitudini Sc., sed per principium intelligimus partem essentialem,cHismodi est materia, O forma.is r. Tertio notandum, quod non est idem fieri compositum, ac compositum in fieri; nam fieri compositi est actio initi tiva, sive iricompleta, quae terminatur ad compositum in fieri, & compositum in fieri est terminus, qui terminat fieri compositi, sive actionis, per quam fit compostum, sicut eductio tarmae in actio, quae termin tur ad serinam, per quam forma educitur de potentia materiae, at vero serinam educi nil eductivam, quae ad ipsam educendatu ter
163. Quarto etiam cst notandum ex eodem Scoto loco supra cit. n. 8. quod ipse notavit quoad tam sini dubium de principiis i mutationis substantialis, his ve bis i Euantum ad secundum est notandum, quod aliquid potest dici dupliciter principium intrinsecum; uno modo quia est pars integratis, vel essentialis ipsius; alio modo quia est necessarito requis itum ad cognitionem ipsius, ita ut illud aliud non post cognosci, deFniri,
imaginari sine ipso, O sic dicimus, quod motus est principium natura, quia sne motu non potest cognosci natura, saltem desnitire. Sed haec secunda principii intrinseci acceptio est numis lata, ac potius potest dici principium
intrinsecum cognitionis, quatenus per prius petit cognosci, ad hoc ut cognoscatur adaequale aliud, quam principium intrinsecum constitutionis, quod sit pars essentialis, de quo agitur hic. His praelibatis jam ad quaesitum respondeam, quapropter st
Ubi vera mens Scoti de numero principiorum cortoris naturalis tam inseri, quam in facto esse adape
ras . 'Missis Philosophorum deliri s. qui iam unum, jam infinita, iam
ignem, jaen terram, S aquam, iam magnum , & parvum, iam hujusmodi alia pro principiis corporis assignabant, ut apud authores potinis videre. Ad elucidation mentis Scoti per sequentes conclusiones accedam: quapropter sit