Horae subsecivae Marburgenses anni MDCCXXIX, MDCCXXX et MDCCXXXI quibus philosophia ad publicam privatamque utilitatem aptatur

181쪽

applicatis Geometriae ac Arithmetica principiis, praesertim Trigonometri utriusque regulis, in lubsidium sero vocatis iis, quae tum ex observat bus communibus, tum astronor

anterioribus collecta fuerant, nde illigunt, quae inviolabili consecum' lege consequuntur. Est enim Ast

nomo intellectus systematicus , paulo ante delineavimus, atque,eritates, quas cognoscit, inter se Q it, nec in cognitione remouiescit, nisi eam ad Ueni, sed arx-- g. s. Enimvero quamvis. I ament Astronomi non tanstemate condendo praecipi mu,ra dedunt, aut in semel condit 'scunt. Veritatem enim arn -

systema ipsis placet nisi verit tuin,

omni erroris labe immune Q.

obrem cum dissicillimum sit ine scendis rebus a cognitione nostprocul remotis, cum quibus An mis.negotium est, ad veritaterii Aldam pervenire; ideo observatio plenam fidem non habent, utut si

182쪽

tonsciisnt, se omnem adhibuisse diligentiam, quae ab homine circumip cisaihiberi poterat meque enim ignorant sibi tanquam hominibus aliquid humani adcidere posse, attentione sua in uis ita defixa , ut alterum non advelatur, quod non minus mentis mulorumque aciem in se trahere debebit, resque ipsas ita esse compar tu, ut non prima statim vice intis e acie determinentur. Itaque easdem obsinationes sepius repetere non pi get etsi a pluribus jam summa industria celebratas, atque a se ipsis non minore iteratas, ut reperta confirme tur e corrigantur. Praeterea si quae inintallecta fuere, veritates uniem sales herint, non numerorum deter Erioiae singulares de novis ob-

et sonitas solliciti fiant, quibus e

convenientia , vel contraria: an tur, ut constet mam ii :r ratiocinandi primipia cus cedi possit, ne ne. θ, Veritatem cum curae cordique nroiv- abeant Astronomi non vana dele. latur laude, sed ea unice capiuntur,um.

, quod

183쪽

is M. De Medico Astronomos imitante.

quod ea dederint, quae observationibus quam per examina comprobantia Quamobrem ubi ex hypothesi pratu centibus observationibus, sed subini: nonnis methodo conjecturali conita, cum ad certa perveniri nondu detur , erculeo prorsus labore summo acumine deduxere, quaecua observationibus nova industria ad nperta examinandum institutis mini aut non prorsus consentiunt naevo

hypotheseos suae minime dissimulant sed Astronomis ceteris ipsime miscandore patefaciunt, ut operis siciis collatis eos emendare studeanQuodsi alter in veritate detegenda silicior fuerit, cujus quidem causae vriae esse possunt, utut unus alteri dingenio, nec industria cedat hauquaquam eam morosi aspernantulniulto minus errorem suum ridicit incrustanes invidiosi alterum traducunt, sed veritatem potius misi,err suo ambabus manibus complectuntuleaque systemati suo illata quod me te comprehensum tenent, ad ulteri utuntur, ut cum scenore eam reddo

Inventori,

184쪽

i. o. Ita quidem Astronomi com

junctis viribus faciunt, quod possunt, Σ Σ

qua ipsime propter rei dissiculta risuri tra assequi nondum valent, pos 'rotuae industriae relinquunt. Quemad-mdiu enim ipsim et grato animo gnd cunt, quod praedecessores sui imperici reliquerint, sine quibus ad perfectora ipsis pervenire non datum fuisset ita eundem animum gratum politis non vana spe sibi pollicentur. quo non minus agnituros esse certum quod, quae ipsimet ad eos trans mittunt, sibi ad ulteriora, quae assequentur, profuerint. Sic idem labor ontinuatur per secutura secula, inlota defunctorum succedentibus aliis, qui item faciunt, quod facturi erantia i immortalem naturam Dei musti accepissent. Atque hisce demum oliminibus Astronomia a principiist ovibus ad altum fastigium erecta at- i. continuo magis magisque expolidit praxique inservit humano generist utili, Liucundae. 3, l. Haec quidem ea sunt, qui '

lli Astronomorum studio atque labo.

' in veritate astronomica indaganda ον-

ι in

185쪽

ic IV De Medi A nomoae imitant man. A in medium afferre libuit, ut constet - quaenam Medicus imitari debeat. Fhil asseruimus, quod non ipso iactdoceri possit. Ab exemplis tamenistinuimus, quod tantam prolixitate minime ferat praesens institutum. quis vel nostra Astronomiae elemenattenta industria evolverit, deictu minime dubitabit Absit tamen quis sibi persuadeat, nos hi propoluisse omnia, quae in Astronomo invitari possit edicus. Supersunt be

me multa eaque praeclara, sed ex intimior Astronomiae cognitione eruenda, non tamen ea, quae in principit

amitamenti usui esse possunt. Nobiladeo in praesente susscit ea proposuisse, quae eidem feliciter inchoando dper tempus bene multum continuando inserviunt. Ipse nimirum successus, quem experientur edici Astro

momos imitaturi, animum addet Astronomorum molimina curatiupensitanda, ut plura adeo utiliter a imitationem proponenda innotescanImmo quemadmodum ipse progreεsus Astronomos docuit, quid ulterius fieri conveniat, moliminibus ante rioribu

186쪽

oribus non amplius satisfacientibus, is quem imitarentur haberent nemi- rem ita nullum prorsus dubium su- erest fore, ut, ubi Medici Astronomis similes evaserint, ipsime Videant, quibus artificiis opus sit ut ad ulteriora progrediantur. mos aliquando

plura de Astronomorum arte, qua in veritate investiganda utuntur, doce bimus, quando omnem inveniendi artem hactenus receptam Mutiliter adhibitam ad regulas revocabimus, re Vocatas rationibus confirmabimus rationibus confirmatas systemati aptabimus idemque systema novis regulis ex iisdem principiis, quibus receptae

nituntur, atque iisdem regulis, quas usus introduxit successiisque comprobavit, locupletabimus unc igitur scopum nostrum nos assecutos fuisse existimamus, ubi docuerimus, quo modo ea, quae in Astronomis hacte- numcommendavimus, utiliter imitari possit ac flebeat edicus. g. r. Enimvero ne quis existimet AP με Medicinam ab Astronomia toto celo esse diversam, ut Medicis perperam Meriri

Dicitii in

187쪽

1έν IVDe Medie Apronomo, itaηte. Astronomis utiliter ac prudenter ruinam, nec decantatum istud ingeminet duo cum faciunt idem, non esse idenante omnia ostendendum est,eam inter cedere inter Astronomiam atque dicinam cognationem, ut una eadeae que methodus utrique excolenti aptari possit. Astronomia tota a observationibus pendet, quibus ad quam basi innititur a priori nunquassi eruenda, atque praeterea ita compara in est, ut conjecturis ab initio opulsi, quae nonnisi iteratis observationibus emendantur ac perficiuntur, do nec tandem in veritatem liquidam degenerent Medicina similiter ad observationes minitia, Wincrementa sua refert, nec quicquam hic essece

ris, si hypothesibus indulgens a priori

deducere volueris, quae ad eam per tinent. Res quoque hic adeo abscon ditae sunt, ut nonnisi conjecturis ini tio assequi detur, quod adsint qui non minus ac in Astronomia ulterio ribus observationibus corriguntur ACOrrectae firmantur. Utrique adeo scientiae astronomicae atque medicz, eadem methodus convenit, nempς

188쪽

ν. De Medis Agrousmos μει te. Issposteriori eruit veritatem latentem, am primum conjectando utcunque isequimur.

f. 3. Quodsi ergo Medicus Astro obse, .nomum imitari velit, de quocunque iεμ objecto ad artem salutarem spectante, veluti de morbo quodam dato, pri- ω-mum colliuere debet observationes ' - -

o demuta

Pommunes ive Obvias, quae guasi Anani.

sponte sua sese offerunt mobservatoria0culos perstringunt si Nec obstat observationes istiusmodi jamdudum ab aliis fuisse annotatas, immo ipsi vulgo cognitas etenim si quis ipse oculorum ac mentis aciem in eas intendit, mrectius,in clarius intelligit, quid sibi velint, quam si ab aliis relata tantum cogitat. Ex his autem obteirationibus, in subsidium vocatis principiis aliis, de quibus mox disertius dicemus, prima artis Medicat delucere debet stamina, legitima ratio-rinandi forma colligens , quod inde equitur. Neque enim admittere de- et, nisi quae citra paralogismum exdbservatis inseruntur. g. q. Raro observationes primae ita sui μ

ad minparatae, ni liquid inde Verdiu

189쪽

Hi ex ritas colligaturci quin perinde ac int 2. ι Astronomia saepissime continget, p. si eo, ex observatis illata dubia adhuc sint,

-- certitudine longo adhuc intervallremota.-ii Non tamen ideo Ciciendsunt tanquam inutilia , sed iisdem uitendum est, cum incertorum ope ac certa perveniamus, quae alias nunquanassecuturi fuissemus. Nimirum inquirendum est in causam incertitudini eaque cognita in modum impedimenta ista removendi. Unde jam aperietur campus observationum exquisitidri industria quaerendarum, nec notexperimentorum utiliter instituendorum, de quibus alias ne somniandi quidem cogitassemus. Immo dui ex observationibus primis propositicnes determinatas condere et ex iis tiles inferre conabitur Medicus Astr nomi imitator quid observationibι istis adhuc dest intelliget, quo mimhuic molimini sussiciant. Licebit de easdem observationes accuratiori dustria repetere, ut defectus anterii Gum suppleantur. Ita mobservaturium .impersectio,in ex iis collectoriis incertitudo, inuae exinde certo vo

190쪽

llegimus. quaerendorum campumi um aperient in quibus um, observandi diligentiam

raraicus, qui tanto molimi- est. Enimvero cum ex observatis

tare liceat nisi judicia intuitu Σ'

aliis, quemadmodum satis 'int, qui ratisciniorum in via fruenda usum perspectum ha-

illa principia, quae M*i hi

sese possint,i .num prostent. . ab principia, quae non mino

inem haben; massiemat itur Astronomus mau.

rudicus principia anatomi , malorum testimonio conii inotionibus . communiba exemplis quotid

ei separatis Mumque Μύ

unc indagandae sint causae esse-mbservatorum, nunc exadVese datarum causarum,nunc diait rerum attributa aluue