Horae subsecivae Marburgenses anni MDCCXXIX, MDCCXXX et MDCCXXXI quibus philosophia ad publicam privatamque utilitatem aptatur

211쪽

εν. I. Deb'pothesibus bilosophisis. terum sese conserat. Nihil tamen inde periculi incessu hominis imminet. Fal. 1 hypothesi ad incessum hominis explicandum usus eodem modo incedet acris, qui veram fuit amplexus, velabomni abstinet in eo acquiescens, quod fieri posse a posteriori cognovit. Rideretur autem non immerito, qui in

de inferre vellet, hypothesi hac homini adimi potentiam incedendi, homines in posterum non amplius esse in. cessuros, sed lapidum instar eidem loco adhaesuros, atque adeo oratorci

sacros nullos in templis habituros esse auditores trincipibus defuturos esse milites, qui patriam defendant, immo non amplius fore homines, qui agrum

exerceant, consequenter totum tandem

humanum genus fame periturum. Si militer indubia experientiae fide innotuit connubium inter mentem atque corpus,quo mentemacorpus ita agencertum est, ac si in se invicem inquerent ut adeo, quia Vitio subreptio ni in experiundo sibi cavere neque iant, tanquam experientia compro batum sumant, animam in corpus a Corpus in animam influere. Quod

ania

212쪽

I. Dein pothesibus hius'hicis tnimain corpus eodem prorrus modo gant ac si in se mutuo influerent. ideo certum est, ut nemo id in dubiam vocare ausit, qui mentem a corpore distinxit, nec utramque substantiam in unam confudit. Enimvero cum rationem reddituri philosophi ad veritatem liquidam pertingere non possent, ad hypotheses sese recepere visuri, num earum ope illam tandem in lucem protrahere detur. Hinc

Scholastici influxum physicum, qui

apparet, sumsere tanquam realem ac inde rationem illius commercii dedo,

re cum influxus physicus supponat transtum alicujus rei de subjecto in subjectum ac alia inde sequantur, qua cum principiis rerum non satis consentiunt: artolas hypothesium fluxus physici substituit aliam, nempe

immediatum concursum Dei secunum potentiam ordinatam agentis, itas actiones animae Wcorporis con- Sentientes consequantur vi legis cujusdam universalis a Deo in prima origia e rerum sapienter sancitae Dimitius denique hypothesin tertiam excogita- it, in qua animamin corpus sibi relinquit,

213쪽

tyx et De h)ροthesibus philosephicis. linquit, ita ut anima agat, quod e um est , corpus itidem, quod ad ipsunpertinet, utriusque autem actiones in ter se consentiant ob harmoniam inteleas stabilitam, dum Deus in aeternis rerum ideis, quas intellectus ipsius produxit, pervidens corpus animali here allenti ita actionibus suis harmo nicum, id eidem junxit, cum non eicialiud, quod cum ea unum suppositum, quod hominis nomine compellamus, constituere posset. Ilarum hypothc 1ium singularum, quemadmodum hI pothesium philosophicarum in unives sum omnium, non is est usus, ut inde a priori determinetur quaenam banimain corpore proficisci possint, λῖactionibus istis convenientes faculta' tes determinentur, quibus cedere ac beant, quae indubia experientia fida constant, ecquis enim erit adeo alie natae mentis, ut vel somniando in c0gitationes tam absurdas incidat t2 se illarum potius usus huc redit, ut indorationes eorum, quae observantur

priori exsculpamus visuri, quantus

hypotheseos cum observationibus hoc est, cum veritate consensus vi ut norimis

214쪽

eb Orbesvarphi ορώisis. νι ex iis a priori deducamus, quae legidae consecuentia inde fluunt, ut ad

observandas animae ac Dorporis actio nes harmonicas reddamur attentio. Rr, dum pervidere conamur, utrum

tardentia suggerat hypothesi confor

via, num adverti, eandem emendaturi, ubi posterius accidit, atque ita inlatariorem an a cognitionem pe- Minaeus, ad quam absque hypoth sicinesidio non fueramus peront

ri tine usum inprimis hypothesis minis habet id quod philoi phis tutioribus fatis superque explo. D. Diximus iam ante g. 33, apolisti ita esse debere comparatas, '

inter eas quaedam phaenomena sussi uriis, s explicaripossint con quenter, o Hudaunodo, absolute possibiles esse de r. ita ut ab omni contradictione , sint, verum etiam iis poss-ti ludi debent, Quae observantur, ut, quae observantur, sublatis tollii si est ipsas hypotheses. Suma-dua hypothesin maxime communemihonomorum, qua in parte Astro,

215쪽

1νς α De Dpothesibus philosephicis. nomiae sphaerica unanimi consensu Miuntur omnes, de motu coeli cum omni bus mundi corporibus totalibus circa terram inmedio sphaerae mundanae quiescentem aequabili, eodem temporis is tervallo constanter absolvendo ilhanc hypothesin ponas , illico inde a

priori consequuntur phaenomenaicitus primi sive communis , si pha nomen motus primi tollantur vela a

ab iis diversa fingantur hypothea non amplius subsistet, i Datur adta

necessarius nexus inter quaedam, qua observantur, Whypothesin ita utis eadem ceteris phaenomenis una si

tisfaceret, naturae rerum consentane.

merito judicaretur enimvero ubi era mine instituto g. shoccurrunt, qu/Cum eadem parum consentiunt, abi la aliena deprehenditur. Ita Astronomi inter hypothesin de motu communiin ejus phaenomena nexum cessarium agnoscunt ast ubi ad phanomena motus proprii explicanda pragrediuntur, eam huic parum constittientem experiuntur. Nimirum Olinivpothesi sumuntur ad reddendas ratiouem eorum, quae obterrant

216쪽

tur , ea in determinantium numerdiunt, quemadmodum quae observantur in numero determinatorum. Da

tu autem, prout in philos phia prim demonstravimus, nexus necessariri inter determinantiain determinata, cujus ex determinato assumto legitana ratiocinandi forma, quam de- moderationibus convenire ostendi-RR wὶ colligi potest determinanstita determinante assumto vicistim d reminitum. Si cui in his dissiculi Mqurdam inesse videntur, is non ussi satis perspectam habet notionem 'minantis atque determinati nec suscienter expendit disserentiam, quae maerationem atque causam interceit quod utrumque egimilosophiarria addiscendum Hypotheses a deo autiles sunt in quibus contra obtinet, hempe ubi finguntur, Ria natura rerum existere possede- nonhiri nequit, me quibus legiti- p rati0cinandi forma non colligunt qua oblervantur . Istiusmodi hy-

217쪽

1 sc D h otia tu philosophisis 'potheses pro dolor magno numero apud philosophos prostanta in earum

inprimis censum veniunt illae generales, quae ex notionibus quiniasdam deceptricibus ad similitudinem quarundam confusarum confictis omnem rerum naturam , vel saltem amplissimam modificationum ad commune aliquod genus referendarum Congdiriem explieare debent.

2-me f. 8. Sed nostri jam instituti est, ut ι hypothesium philosophicarum theos

Θροιh. am ad praxin transferamus. Primum δερε εμ tamae perpendendum est hypothesin in numero pomburum contineridine

re 3. quod quamdiu non patet, lango adhuc intervallo a probabilite hypothesis distat. Deest enim plamum ad veritatem requisitum Cum in rerum natura existere ne queat, quod absolute impossibile est.Qua ratione . possibilitas absoluta demonstretur, raphilosophia prima liquet.Etenim si hypothesis in se spectata nullo ad allia quidpiam respecti habito, impossibilis contradictionem involvere debet quod qua ratione demonstrari

218쪽

LD ἔποιhinis philosophicis asyin philosophia prima li1 docuimus. yimirum latens in hypothesi contra-Lctio palam fieri debet legitimis ratiociniis, ad quae principia philosophiae

prima, quae hic commendamus, manu ducunt Praecipitare adeo de hypothesum impossibilitate judicia debent, quotquot vel contradictionis lateati eruendae notionem distinctam non habent, vel ad eam in judicando non attendunt, vel eam in dato casu applicare nesciunt. Incompetentes

adeo judices sunt, qui hypothesin alia quam absurdam, adeoque absolute impossibilem appellant, propterea quod ejus possibilitatem ignorent, innumerum impossibilium reserre sueverint , quorum notionem habent nullam.

Is enim omnino verum ut impossibili notionem nullam respondere pos- si nisi deceptricem , consequenter principium longe verissimum sit, cu-Ju nulla datur seu ab intellectu so Riu potest notio, illud esse impossi-hile in applicatione tamen principii hujus aberrant, dum notionem dari ro posse sumunt, quam ipsimet non mi ha-

219쪽

habent, vela nullo intellectu, nequidem divines hujus enim quoque habenda ratio est, ubi intellectus in genere mentio fies notionem formari posse supponunt, cujus ipsimet notionem formare nequeunt. Demus ejuS rei exemplum, quod tempori serviticeibnitius in hypothesi, quam in usum explicandi commercii inter animam Rcorpus condidit, supponit motus co poris liberis animae decretis respondentes mechanica ratione , hoc est, ex structura ejus secundum regulas motus consequio male hoc habet eos qui eidem hypothesi adversantur. Ideo eam absurdam vocant, quod impossibile existiment, corporis motus is heris animae decretis respondere posse, si mechanica ratione consequantur,' hac impossibilitate praesupposita inferunt 'postis istis motibus tolli libera anilina decreta, quemadmodum vicissim ea praesupposita sequitur, p0'stis liberis animae decretis tolli motu in corpore iisdem respondentes puro mechanicos. Impossibilitatem cor poris in motibus mechanicis animae libere decernenti harmonici demonstrare

220쪽

hactenus nemo potuit sed qui eam Uirmant, rationem aliam non ha-hint, quam quod notionem istiusmodi corporis non habeant, ne eamissimare possint, consequenter absque ratione negant notionem istiusmodi

sor fis dari posse, is ne quidem in intelli hi divino dari id quod omnino degare tenentur , ubi ex defectusotionis impossibilitatem arguere Olutriat, quemadmodum modo vidimu . aque tus, Theologus eximi-ui corporis istiusmodi possibilitatem λdmittebat, atque hinc libertatem iris erat harmoniae praestabilitae non tolli thferebat Idem fuit judicium Autorum Diarii revoltiensis Ra risum dispari judicii in promptura sequelotus qui cum eo sendunt Deo non impossibile esse pronuntiant, cujus ipsis notio denegatur, propterea quod firma fide tene di posse Deum facere, quae captum humanum longe transcendunt qui eidem contrariantur, absolute,

0dsequenteris Deo ipsi impossibile putant , quod captum eorum su-trat. Quamdiu autem impossibili-