Horae subsecivae Marburgenses anni MDCCXXIX, MDCCXXX et MDCCXXXI quibus philosophia ad publicam privatamque utilitatem aptatur

221쪽

οὐ LD 'ροthos bis phthsephirictas corporis in motibus mechanicis a. nimae libere decernentis harmonicide. monstrari nequit, prout hypothesium impossibilitatem demonstrandam esse modo inculcavimus tamdiu quoque inferri nequit tolli per systema Lei,meianum libertatem, consequenter pom te sua ruunt declamationes consequemtiariorum ex negata libertate deducta. Ponamus corporis istiusmodi imposs-bilitatem , quale sumit hypothesis Iesinitiani, aliquando evictum iritum utique patebit libertatem anima cum eadem consistere non posse, sed non ideo sequetur , libertatem esse tollendam. Concludendum potivi erit hypothesin Leibmtianam esse sal sam , quod in ea possibile sumatulquod impossibile quamdiu animae de creta libera praesupponuntur, alii rationibus stabilienda , cum quihul hypothesis nihil negotiihabet. Quod si vero quis agnosceret corporis motibus meohanicis liberis anini decretia harmonici impossibilitatem

hoc tamen non obstant affirmare commercium inter mentem corpus alio pacto subsistere non possinisi per harmoniam quandam inter modifieatio

222쪽

.m ἔπερέosin philosophicis asiliveationes animae atque corporis stabilitam is denique per eam libertatem tolleret eamque negaret, non hypothesi explicandi commercium inter mentem a corpus adduiaus, sed aliis . rationibus ad negandam libertatem anima inductus, cum de explicando isto commercio minime cogitaret. Haec ideo paulo distinctius proponere Visiam est, ut doctrinae praesentis de impossibilitate hypothesium appareat uti litat, quae sane non exigua est. Praestat enim, ne praecipitantia in judicandos mae nostrae in orbe erudito maculam mutamus, te temerarii judiciis in alios iniqui evadamus. s. . Enimvero absoluta hypoth 'Ma

stos possibilitas non sussicit, ut ad M at

plicandum naturae phaenomen eadem

transferatur. Etenim si quae inde a zm:

pndri colliguntur cum iis, quae obse Ui 'c'vantur, concordare debent, porro ostendendum est, ea in natura rerume istere, quae in hypothesi sumuntur.

3λmdiu hoc probari nequit, tam-m hypotheseos veritas minime evbia est.. Aliter enim sese res habet in Physica atque Medicina, immo omni

223쪽

Σ61 Q D inbihUbiis hiu*his philosophiaci aliter vero in Mpura. Geometris sussicit hypothelamon esse absolute impossibilem, quansumunt sunt enim Veritates geometricae orithmeticae universaliorei quam ut intra hypotheses naturae γerceantur Philosophis vero solae si tisfaciunt hypotheses, quae in rerum natura obtinent, cum non aliam quirant veritatem nisi in rebus existenti bus obviam Antequam igitur ii hypothesin tanquam realem admittere possint: probare omnino tenentur,nihil Lmi, nisi quod in rerum natura habet locum Secus qui facit, rerum naturam pro arbitrio fingit, quae extra ideas ipsius non existit, non vero eam Contemplatur, quae sapientissimo Dei consilio constituta dumma eius potentia producta fuit. Deproperant

adeo judicium, qui hypotheseos philosophicae realitatem cum absoluta possibilitate perperam confundunt. Plurimum autem refert, ut haec duo a se invicem distinguantur Quem admodum enim per hypotheses naturae a priori deteguntur, quae usui esse possunt in praxi ita e contrario ex hy

224쪽

λTι φροibossus hilosophicis as hypothesi a natura aliena, etsi non absolute impossibili deducuntur, quae uiui esse nequeunt. Etenim quando

res saturae, ipsas etiam mentis facultates, in usus nostros convertimus,

non alia iisdem tribuere . vel ab iisdeme pedare licet, quam quae iis ConVeniunt Hypotheseos adeo falsitas ipsosido sis prodit, ubi pravi inde derivatam successu destitui experimur. Ponamus physicum aliquam de Vegetatione plantarum hypothesin com- mihi ci. Quodsi eadem fuerit hypothel natura, quae inde deducunturpi ne eventu expectationi responden-ndbilitantur. Si fuerit ab hypothe paurae diversa, utut absolute non impduelibilis praxes inde derivatae non succedunt, molimine frustra industri in defatigante. Atque ea ratio est, cur istiusmodi praxibus non alium

P0Πcedamus locum, quam in tentaminibus ad explorandam hypothesium It larem factis, nisi ea necessitatis le-

teneamur, ut non intentatum re-ηqui praestet, quod aliquam prUbasitatis speciem habet, quam ab Omnipere prorsus desistere qua de re non

225쪽

,o bnubovus 3bi ν bais pauca dicenda sorent, si de usu pra- stico hypothesium philosophica ndata opera sermonem institueremur.

Applicemus hactenus dicta ad hypothesin, qua eommercium inter mentem corpus explicatur per harmoniam quandam pretestabilitam, hocestiis quod res est verba prae se ferre de hent, unionem animae cum Corpor in motibus mechanicis eidem harmo mico. Ponamus demonstratam esspossibilitatem istiusmodi corporis cluam ad divina attributa respiciens largitur aquHotus. Nondum tamethinc inferre licet, harmoniam praestahilitam esse hypothesin naturae. Alabsoluta enim possibilitate ad ac vilitatem seu existentiam rei nec vale consequentia in praesente casu, nisi in demonstraveris alii hypothesi non misi esse loeum , haud quaquam edargumentis tantummodo probabilibu adstruxeris, aliis quibusdam Vix vidixi esse locum. Quamobrem assuetus perspicacia jungens equitate: Barmoniam nestabilitam in mec reliquit utut absolutam ejus possilit tem largiretur atque in ea libert

226쪽

tiae subsistere fateretur, ut non alianorum praxis inde deducatur, quam ei hypothesi communi influxus physti Opportune autem Theologus et uitatem acumini junxit, dum retia foetae adversus homines proianos irascule defendit, ne argumentorumpor ut per rationes extrinsecas ene

vultur, quibus ejus suspecta redderetur autoritas. . Utinam exemplum viride religione eum naturali, tum chiliae optime meriti imitarentur; qui , merita publicis praeconiis ex- sinant nec hic quoque valeret illud pari arum virtus laudaturri alget. . io Quamdiu hypothesium phi di losophicarumnon alium facimus usum,

thesmara

ut per eas rationes a priori respε sere conemur eorum, quae observ-- tu villo autem modo praxin ab ii id rar-dipindentem effcimus , ubi incerta

P culosa est , quemadmodum nost '' licere solemusin ab omni philosophose debere silpra evicimus si, δtamdiu nihil periculi in Theologia, Medicina, philosophia morali atque civili metuendum, si vel maxia contingat eas esse erroneas. E Suis

227쪽

quis enim non videt tum demum xi morum periculum imminere, ei

erroribus tanquam eorum norma, tanquam motivis uteris. Quonivrtamen hypotheses philosophicae, si maxime contingat eas falsas reperis intelligentibus viam sternum ad disquisitiones veritati eruendM proficuri M. ue: usus iste hypothesium non se do innocens, verum etiam humano generi utilis philosophi consedendus Supinam autemse usus hypothesiussi philosophicarum ignorantiam vel api mum in alios injurium produnt, qui contra hypotheses philosophicas declamantin omnem lapidem morint, ud philosophis ob justum earundem usum vexae creentur. Qua his lato texantia hypothesumpnilosophica sadietassint, a pro recepta minime.b

' horrent, etsi non ubivis locorum colaus copemicus, excellentis acu nis Astronomus, cum in hypothei terrae mota factos calculos accelodii sentire animadverteret, hypothesis terrae motae in Astronomiam introducebat periculum facturus, num ju ope ad rectiva constituendos motu,

planc

228쪽

LDeh pathesis philosopώicis. o anetarum perveniri detur. Etsi adeo an temporis hypothesis ista teraerripturae adversa judiearetur, tanquam

ommunii interpretationi contraria si tamen non obstant colam&fou-

etaim, Cardinalis inpuanusiavi. nanuus G rus, Episcopus Culmensis itum hortati sunt, ut opus suum astro-ao cum de revolutionibus orbium Icelestium, in quo illius hypotheseos asum secerat, in publicum proferret, nec aegre tulit Pontifex maximus, Pambo III ut publici uti factum ejus

nomini inscriberet autor tanta auto

ritate judicio calumniantium morissus repressurus si . Et quamvis cu ria Romana ferre nollet, ut hypoth 11 nondum demonstrata ultra usum suum genuinum protens pro vexitate venditaretur atque adeo Gali us, cunane monitus quidem tale quid lacere desisteret, gravem censuram incurreret; non tamen ideo genuinum hypotheseos usum sustulit, sed eum liberum astronomis ac physicis permisit. Uride Acciolus, etsi in Almagesto

ci sid. Copernici praefatio in libros Reu luci ouum ad Pontificem dilecta.

229쪽

novo contra veritatem hypothesm Cope Danae acriter disputasset, tamen non obstante in condendis si bulis astronomicis ipsemet eadem ut cum astronomus non contendat pothesin eam, qua utitur, esse venapsed ultro largiatur, posse eam esse hypothesi naturae divertam, .mcido dato casu idem aequipollens depre hendatur atenim in Arte invenietidi clarissimis argumentis ostendemus non unam esse rationem, cur in veritate investiganda scientes hypothesina turae in dato casu ei aequipollentem ali am praeseramusItaque vitreio non hoc nomine Aeplerum reprehendit quod in Astronomia tum ad explican dos motus siderum, tum ad condendas tabulas astronomicas usus fueritapothesi terrae motae, sed quod motus

terrae tanquam Verum defendisset cor ira receptam Scripturae sacrae interpri tationem, antequam veritas fuisse, monstrata kJ. multo minus aut

philosophis denegandus est genuis Expothesium usus , ubi hypothe

O Vide plura de hoc argumento in Disceli

230쪽

ῖιbnothoibus philosophicis adaeses, qua fingi possunt praxin intemeratam relinquunt, ab eo pendentiae, cujus explicandae causa hypothe- se conditur atenim hic nihil praxi imminet periculi, si vel maxime hypolifin pro veritate venditaveris. tiat hic casus in hypothesibus, quasillusum commercii inter animam torpus explicandi excogitarunt philo vhi. Etenim qui nobiscum illaru hpothesium non alium facit u-iun, quam ut inde rationem a priori

rediat t0rum, quae certa Xperientiaeta constant is non negat, quod ob a aperientia manifestum est, animam puppea corpus ita agere, ac si mutuod icem influerent, consequenter

RI litis, icit tanquam falsam, vi

. Manima ac corpus aliter agere debentiae si in se mutuo influerent, quae-

. et hypothesi influxus physici sipollet s Quamobrem si quis' malibus ac politicis uti vellet hylo diinfluxus physci, is tuto eadem eretur, si vel maxime falsitas ejus eu nonstrata, quemadmodum illili Astronomi qui hypothesin ereae icentis falsam esse contendunt, ea-