장음표시 사용
251쪽
Da GRATIA SUFFICIENTI ET EPFICACI. a 3
mandata, non necessitat, sed relinquit libertatem a necessitate. Nititur II. Auctoritate S. August. , qua potissimum gloriantur adversarii. Scribit is lib. de sp. & lit. c. 3I. cum potesas datur , mon necessitas ut que imponitur. Cap. 3 . Agit Deus ut vesinitis V credamus - - - sed consentire vel disentire propriae voluntatis es. Lib. 2. contra Faustum C, s. sub fato seliarum nullius hominis genesim ponimus, ut liberum arbitrium voluntatis , quo vel bene vel mole vivitur, propter Dei Iti cium ab omni meessitatis vinculo vindicemus. Et lib. 5. de Civit. c. 9. docet frustra objurgationes, Vituperia, exhortationes adhiberi, neque ulla iustitia bonis praemia S malis supplicia constitui, si Dei praescientia imponat necessitatem. Plura Scriptur. & PP. testimonia praetereo , uberius allata in tradi. de libertate afluunt
Gratia scax non confisit in delectatione caelesti indeliberata, superiore, εν viarici relatiνe ad minorem oppositam concupiscentiam. XXVIII. equitur haec Asserti ex priore. Nam haereticum esto asserere hominem non posse dissentire motioni Dei illum ad bonum excitantis ; non posse resistere gratiae Divinae , cum ab ipsa movetur ad bonum ; atqui hoc asserit, qui essicaciam gratiae repetit ex delectatione superiore relative vuctrici, cum in eo systemate major delectatio a minore nunquam superari possit, ut asserit Ian senius. Certe illud systema sustineri non potest, ex quo necessario profluunt conclusiones haereticae; atqui ex systemate delectationis superioris' relative victricis necessario profluunt 5. samosae propos. Jansenti haereticae, inter quas damnata est ista: ad merendum G d Ii ' me- R. P. Rednanter Theol. T. III.
252쪽
CONTRO vllas IA In merendum in flatu natura lapse non requiritur in homine libertas a necessisse, sed sugficit libertas a coactione. Qui enim docet
gratiam & concupiscentiam ne celsitatem inferre , is procul dubio docet ad merendum & demerendum sussicere libertatem a coactione, nec requiri libertatem a necessitate; cum non mereamur, nec demereamur nisi consentiendo gratiae vel concupiscentiae. Hi ne damnatae etiam sunt prop. Bajanae 39.
quod voluntarie fit, etiamsi necesurio fat, libere tamen fit. & 66.
Iola νiolennia repugnat libertati hominis naturali. . Uti & Quesenellianae, ex quibus unicam sat est adferri, nempe Io. gratia est Operario manus Omnipotentis Dei, quam nihil impedire potes aut retardare. Hinc Concilium Senonense decreto I s. Et S non esse tantam gratiae necessitatem, quae praejudicet libero arbitrio, neque tale esse Dei trahentis auxilium, cui ressi non possit. Allatis alibi pluribus Augustini testimoniis quibus liberum hominis arbitrium reponit in libertate a simplici necessitate, eamque in hoc statu requirit ad merendum & demerendum) adde sequentia. lib. de nat. & grat. c. 65. ubi reserthaec verba S. Hieronymi a Pelagio objecta: liberi arbitrii nos condidit Deus, nec ad virtutem nec ad vitia necessitate trahimur: alioquin ubi necessitas, nec corona es. sic respondet: quis alb' ter conditam humanam neget esse naturam 8 in reae faciendo ideo nullam est vinculum necessetatis, quia libertas es charitatis. Agnoscit ergo hominem neque ad malum per concupiscentiam, neque ad bonum per gratiam necessitari, necessitate nempe simplici & voluntaria, ut intelligebat Pelagius, cui in hoc consentit; sed unum duntaxat addit, nempe nos in salutariter agendo non esse liberos sine interiore gratia & charitate, quod negabat Pelagius. lib. 8. conses . c. 8. ita ait: non faciebam, quod incomparabili asseau mihi magis placebat, agnovit ergo hominem non semper operari ex majori qua praevenitur delectatione l. 3.
253쪽
Da GRATIA SuFFI cIENTI ET EFFICACI. 245
adversus Pelag. Non tollo, linquit, Dei auxistum, quippe per cujus gratiam possiιmus omne quod possumus , sed virumque suismibus terminamus , ut G mist gratiet, quod dedit liberi arbitrii
potestatem , nosra voluntatis, facere quid Vel non facere. Sane eaecus sit, qui non videat Jansenium a Doctrina Augustiniana plurimum aberrare.
XXIX. cripponit I. illum Augustini textum, quem habet I in Epist. ad Galat. ita loquens D. Doctor: quod amplius nos dele at, secundiam id operemur necesse es. Delecta- tio ergo caelestis altera terrena delectatione intensior necessitat
R. D. ant. quod amplius nos delectat delectatione deliberata & electiva, secundum id operari nece e est, C. delectatione in deliberata & praeveniente consensum voluntatis, N. Duplex delectatio est, alia indeliberata, seu suavis quaedam propenso ad bonum honestum vel sensibile excitata in nobis sine nobis, alia deliberata, quae Oritur ex libera voluntatis electione. Porro D. Aug. hic non loquitur de delectatione indeis liberata, sed de deliberata, quae est amor liber, emcax, o praedominans , quo homo objectum aliquod praeponit alteri, quiqde voluntati imponit tantum necessitatem consequentem illud objectum prosequendi & agendi secundum illud. Ηujus expositionis ratio est, partim quia D. Doctor adversus Pelagianos admittentes libertatem indisserentiae hac in parte non egit, sed eam etiam professus est, asserens tantum libertatem illam citra gratiam Christi non esse stassicientem; ium quia tras. 26. in Joan. speciatim docet delectationem indeliberatam non 'cessitare his verbis: videre quomodo trahit Pater: Ascendo Ii a . ἀί-
254쪽
desectat, non necessitatem imponendo. Ista ergo verba : quod amplius nos deseaat: intelligit de delectione deliberata subsequente liberam voluntatis electionem; & per haec : secundum id operemur necuse es, intelligit necessitatem consequentem, non antecedentem , qualem vult Jansenius; ita ut hujus effati sensus sit: ex hypothesi quod aliquid absolute & emcaciter diligamus , necessario serundum hoc nos operari Nam operatio proprie significat actionem ab amore libero & essicaci imperatum. Adde: D. Doctorem id scripsisse, cum versabatur in errore Semipelag. Quis ergo credat eum docuisse errores Oppositos, ita ut nimium concederet arbitrio libero, simulque il- lud tolleret. 'Instat I. Amor deliberatus non est delectatio, sed fructus delectationis praevide ; ergo per has voces: quod amplius deles at non intelligit August. amorem deliberatum, sed indeliberatam delectationem. II Lib. de sp. & lit. c. 29. ait: com
fugit ad misericordiam Dei, ut hispirata grati e suavitate faciae plus delectare quod praecipit, quam detestat quod impe t. Ut igitur praeceptum Dei impleatur, necesse est ut praeetentat nos in deliberata delectatio gratiae major, quam si delectatio ter. rena impediens. III. L. a. de peccat. mer. e. I . tanno aliquid, inquit, uehementius Volumus, quanto certius quod bonum si novimus , eoque delectamur ardentius. Ergo delectatio indeliaberata est mensura volitionis deliberatae, ita ut haec illam se quatur necessario. Hic autem loquitur de delectatione indeliberata , seu gratiae praevenientis , qua innotescit quod latebat, suave sat quod non desectabat. IU. Eodem lib. c. I9. gratiam vocat viaricem deseamonem: talis autem non est nisi quia superat Oppositam concupiscentiam.
R. ad I. N. primam partem ant. Amor enim delibstat ' simul
255쪽
DE GRATIA SUFFICIENTI ET EFFICACI. a Tsmul est fructus delectationis & delectatio, ac D. Aug. per delectare intellexit amorem deliberatum, ad quem fgnificandum illo verbo saepius est usus: sic Serm. 5. de verbis Apost. ait: concupiscentia mihi narrat delectationes, sed condete M legi Dei. Et tract. a 6. in Joan. delectare in Domino-dabit tibi petitiones cordis tui. Ubi per delectare significat amorem Dei meritorium , & per istud dabit tibi mercedem amoris. Ad dicor hoc unum velle S. Doctorem, imploraudam nobis esse gratiam uberiorem , ut libere exequamur praeceptum , & per delectationem deli heratam prueferamus justitiam concupiscentiae hactenus dominanti. Et vero in principiis Jansenti frustra hortaretur S. August. ut coniugiamus admisericordiam implorandam ; si enim illecebra concupiscentiae magis delectat quam motio caelestis ad orationem excitans, oratio erit impossibilis, si minus delectat, necessario haec sequetur.
Ad alium N. conseq. Nam D. Aug. per haec verba delectamur ardentius intelligit delectationem deliberatam, & per ista νehementius volumus actionem externam, ut adeo sensus st: nos eo vehementius opus bonum prosequi & agere , quo illud per .ectionem voluntatis ardentius amamus ; hinc infra ait: tanto magis delectat opus bonum, quanto magis diligitur Deus summum bonum, quae delectatio, quam concipimus propter amorem Dei, certe deliberata est. Bene ergo observandum erit, ut cognoscatur, quando verba explicari debeant de indeliberata gratiae delectatione, & quando de ea quam voluntas libere coocipit sequendo motum gratiae praevenientis. Ad sum dico : delectatio gratiae dicitur viarix, non quia propter suam intensionem vincit voluntatem , eamque re
256쪽
sistere impotentem lacit, sed quia iacit ut voluntas ipsi libere cooperanS vincat oppositam concupiscentiam , & dissicultates mori boni obsistentes, movendo eam, scut ei congruit, ut illud velit & agat, quantumvis renitente concupiscentiae mO- tu. Ceterum dum D. Doctor dicit gratiam esse delectationem, non loquitur de qualibet gratia, sed de gratia excitante ad volendum & agendum bonum, de qua illi sermo est frequentior. Et certe quis neget metum aeterni supplicii, qui teste Aug. bonus, utilis, & bonae vitae est inductivus, gratiam Christi esse Τ Tridentinum Scssi I . docet, attritionem ex metu gehennae conceptam esse donum Dei impulsum Spiritus S. quo paetutens alutas viam sibi ad justriam parat. Porro in hoc me-'tu, quo peccator totus contremiscens ad Deum confugit, non reperiet, ut puto, Jansenius suam illam victricis gratiae sua-Vitatem, qua persusum hominis paenitentis cor tolum coli,
Oppon. II. Augustinus emcaciam gratiae repetit ex omnipotenti Dei voluntate ; ita enim habet lib. de corrept. & grat. c. I 4. habens humanorum cordium quo placeret inclinandorum omnipotentissimam potestatem. Atqui Dei omnipotentiae nemo potest resistere; ergo nec gratiae. Adde necessitatem mutabilem & relativam non obesse libertati, cum in systemaloJan- senii voluntas retineat potentiam ad oppostum.
Resp. D. maj. emcaciam gratiae repetit ab omnipotenti potestate, & simul a scientia, qua Deus videt varios modos, quibus voluntas hominis re ipsa flectenda sit, C. repetit ab omnipotenti potestate, quae imprimat. motionem irrepudiab, lem, N. Inter innumeras gratias, quarum aliae praesciuntur sortiturae, aliae non sortiturae effectum in his vel illis circum-santiis, potest Deus pro bona Voluntate conferre eas, quas
257쪽
tκ GRATIA SUFFIe IstNTI ET EFFICAeg. 249 praevidet e Scaces & sic voluntatem quo voluerit insallibiliter flectere. Hinc l. de Sp. & sit. c. 3. sic se explicat: Deus h bet humanorum cordium Omnipotentissimam potestatem, non sc tamen , ut eis adimat liberum arbitrium. Ceterum etsi necessitas ex gratia victrici orta dicatur mutabilis, oritur tamen ab aliquo antecedente liberum arbitrium voluntatis, adeoque relate ad actionem praesentem eodem modo se habet, ac si necessitas esset absoluta & immutabilis. Nam ad veram libertatem requiritur, ut voluntas hic & nunc & comparate ad praese tes circumstantias possit agere vel cin agere. Alia Iansenti objecta per decursum jam refutavimus.
DE INTRINSECA GRATI E EFFICACIA
Dogma Catholicum docet gratiam emcacem consstere cum libertate arbitrii immuni non tantum a coactione, sed tia necessitate: hinc omnis Scholasticorum labor in eo versari debet, ut infallibilem Divinae gratiae essicacitatem cum libertate humani arbitrii concilient. Sunt qui praeter gratiam sus-ficientem, de qua initio hujus controversae dixi, censent esse admittendam gratiam per se & ab intrinseco emcacem ; quia vero horum Authorum diversa plane sunt systemata, ea ex ordine exponenda & refutanda aggredimur.
S. I. Exponuntur ae refutantur voti νυ systemata circa
gratiam de se ficacem. XXX Gystema celebre est Thomistarum, qui docent gratiam
258쪽
essicacem consistere in praedeterminatione physica, quae est praevia quaedam motio activa voluntati a Deo impressa ante omnem actum , ad quem illam physice ita praemovet, ut repugnet omissio actus, ad quem praemotio datur, scut repugnat ullam actionem sine illa fieri, quae proinde praedeterminatio ex se est connexa cum effectu, illumque ex natura sua infert. Quod ut clarius intelligas, nota, Thomistas duplicem agnCscere gratiam : prima est sussiciens consistens in actibus indeliberatis intellectus & voluntatis, quae praecise dat poste agere, ita ut voluntas nunquam si datura consensum, nisi addatur gratia praedetermiisis. Secunda gratia est emcax seu physice prae movens, quae natura antecedit consensum , atque ita voluntatem ad illum determinat, ut non possit cum tali gratia conjungere dissensum; est proinde praemotio illa, reductio potentiae ad actum, ut adeo ab actu secundo, quem vi sua emeit, kjungi non possit. Iuxta illos nititur isthaec praemotio duplici principio, nempe in necessaria Omnis agentis cre- , ali subordinatione ad Deum, & in ipsa voluntatis humanae indifferentia. Etsi vero in explicanda hujus principii natura varient
Thom istae, in his tamen omnes consentiunt. ImO Graiiam omnem emcacem esse physice praedeterminant eae. ado. Gratiam physce praedeterminantem in quocunque statu esse necessariam ad omnem actum salutarem. Stio. Eam natura esse priorem omni positiva voluntatis determinatione. 4ro. Eandem habere intrinsecam essentialem connexionem cum actu, ita ut ea posita repugnet actum non esse, & ea non posita impossibile sit actum esse. Hoc Systema, quod BaneZio e Sacro Praedicatorum oris dine tribuitur , Theologorum Academias varias in partes
259쪽
DE GRATIA SUFFICIENTI ET EFFICACI. as I
distraxit, praesertim cum Molinianum de scientia media, proe- destinatione , & gratia Systema in lucem prodiit: adeo hac in re Schola Thomistica cum Schola Patrum Societatis pugnavit, . ut haec' controversa as utriusque' partis doctoribus coram tribunali Pontificio agitata fuerit. Disiussis utrinque sententiis libera utrique varii data est se cultas propugnandi suam sententiam simulque vetitum es ne partes discordes mutuis sese censuris afficerens. Talia decreta extant Sixti V.. Clementis UI IL Pauli V.- aliorumque Pontificum, ut mirum sit aliquos esse, qui auctoritate sedis Romanae suum Systema confirmatum velint. Longum foret hujus controversiae ortum, progressum ac sortunam recensere ; hoc enim praestarunt multi & ex nostris &ex parte adversa. Ex hac inter ceteros Joannes a S. Thoma, Lemosius tum in Panopita tum in assis congregationum de auxi- Itis , & novissJmE P. Serry in suet congregationum de auxiliis his
soria Ex nostris autem P. IJenao in sua scientia media h orice propugnata , & prae ceteris Theodorus Eleuterius in His. Con-tfovers de auxiliis gratiae, itonaque in eadem Histor. per Livinum de Meyer ab objectionibus P. Serry vindicata. XXXI. Rejecta praemotione physica constituunt Scolistae
efficacem gratiam in decreto concomitante, seu ut aiunt condeterminante , hoc est tali , quo Deus voluntatem hominis non praevie, sed simul cum ipsa se determinante determinat adactum. Decretum hoc dicitur praecedere. voluntatis humanae determinationem, non quidem prioritate in quo, ut . loquuntur, quasi Deus prius determinet ad actum, quam ipse se homo determinet; sed tantum prius est actione humana duratione & prioritate a quo, consistente in Bo quod causa creata in operando pendeat a Deo tanquam causa prima determinante.
Iuxta hos Auihores in eodem signo intelligitur & condetermi-
260쪽
a sanatio Dei, 2 determinatio hominis, non tamen ita ut scat
Deus creaturam ,' ita quoque haec illum determinet; nam voluntas I9ivina prior est humana, eamque continet, non autem vicissim . . Dissicile visum est in hac Via intelligere, quomodo determinatio Dei. ita cncomitanter se habeat ad determinationem hominis, ut omnino concurrant simultaHee sic ut neu- . tra alteram natura antecedat aut determinet; hinc non de-Rnt qui ex ipsis Scotistis , Cavello &Fabro quos citat Platellus c. 6. f. 5. Meficac. grat. I praesupponunt scientiam mediam, .ne tale decretum obsit libertati.
XXXII. Qui Scholae Augustiniano-aegidianae placita sequuntur, cum Gabardo eximio ejusdem ordinis Theologo docent , gratiam efficacem haberi per actum charitatis Dei inspiratum, & trahentem in Deum voluntates humanas. Unum ergo eundemque achul a considerant sub duplici ratione, quatenus nempe est qualitas, quae a solo Deo infunditur, & qua-- tenus est actio, per quam voluntas libere tendit in Deum 'rprimo modo dicunt illam Dei dilectionem inspiratam esse gratiam actualem ,' altero modo ipsum actum salutarem& meritorium.' Ita quidem Augustinenses antiquiores ; nam recentiores alium explicandi modum sequuntur, quem expendemus in fra: interea ut nostram Circa haec Systemata mentem aperiamus , sit sequens
eacia gratiae . neque constitui potes in prαmotione pbdifica, nee
in decreto concomitante, nec in actu inspirato hactenus exposio. XXXIII. T rima Assert. pars aliquanto susus erit ostendenda, ut inde facilius ad reliquas partes argumentum duci