장음표시 사용
281쪽
Da GRATIA SUFFICIENTI ET EFFICACI. a 3 hoc Systema lib. s. de auxilio ficaci gratiae Dei nitide ac clare evolvit. Dicere & illud poteris Bellar minianum ab eminentis. smo cardinale, qui lib. I. de grat.-lib. arb. c. II. recurrit ad scientiam conditionatorum, ut insallibilem vim gratiae cum libero voluntatis arbitrio conciliet. . Neque enim, inquit, intelligi potes, quo pacto gratia es ax conrisat in illa interna suasone, qua per liberum arbitrium resipui potes, O tamen insulti bilem habeat essectum, nisi addamus Deum iis ,' quos scaciter
trahere de revit, eam suasionem adhibere, quam Videt congruere. ingenio eorum quam certo noνit ab iiS non contemnendam.
Duo porro hujus systematis sunt fundamenta. I. Deum in potestate sua habrie gratias, quae, etsi eX natura sua re pudiabiles, praevidentur fore essicaces, adeo quidem ut nullast voluntas quae non possit converti per aliquas gratias. II. Deum cognoscere infallibiliter quid quaevis voluntas sub quacunque gratia factura sit. Hinc sponte sua sequitur: gratiam praevisam efficacem , si a Deo homini concedatur, simul in- fallibilem, simul cum libertate hominis concordem esse. Aequidem insallibilis est, quia insallibiliter connexa cum emetu, non connexione intrinseca & essentiali sed extrinseca, orta ex insallibili Dei scientia: libertati etiam consentanea talis gratia est, quia de se & ex natura sua cum actione salutari ejusque
Plura finguntur ab adversariis quae apiid cordatos The logos opinioni Molinianae contemptum parere possint. Omisess reliquis in solutione object. adferendis hoc unum adjicio: multos esse qui dicunt Ludovicum Molinam efficaciam, gratiae repetit iso ab eventu seu consensu voluntatis humanae, adeo ut non gratia voluntatem sed voluntas gratiam determinet, emci-δtque Per consensum, ut gratia sit essicax ; per dissensum vero ut
282쪽
ut si inefficax. His coloribus pingit Systema isthoc Nicolausi Herminier ita loquens: Ludovicus Molina in lib. de concordiu fribit etiam hoc in sartu nullam dari gratiam per se efficacem, gratiam omncm de se nonnis sui latentem reddi eficacem a Jolo νο-luntatis nostra consensu r quoniam vero hac sententia ceteris 'Theologis durior visa est, atque etiam Scripturis S doctrinae S. Augu- sint manifeste contraria, ut scribit Bellarminus loco citato, hinc factum est ut eam pauci admodum retinuerint ex eadem sumisia Theologo. Ita ille. At enim hanc calumniam ipse Molina a se propulsat, postquam in primam partem S. Thomae q. 23. art. 4. disp. I. membro 6. sic scribit: quando audis consensunt noserum emacia reddere auxilia gratia , non ita id intelligas, quasi arbitrium nosrum vim aliam aut emacitatem tribuat auxiliis i s r ut enim in concordia explicatum est, arbitrium N in luxus no ter nullam vim conferunt gratia auxiliis, sed hac potius vim propensonem arbitrio tribuunt ad consensum, illud invitando , alliciendo , adjuvando. Non negat quidem Molina dici posse gratiam fieri efficacem in astu secundo ex libero arbitrio, si per hoc nihil
aliud notare velis quam quod voluntas gratiae libere consentiat: at gratiam in iactu primo fieri essicacem per liberum a hitrium nulli bi dicit, cum agnoscat omnem agendi virtutem eidem esse internam, etsi infallibilem suam cum actu salutari connexionem ab extrinseco habeat. Hinc merito Bellarminus rejicit eorum opinionem, qui gratiam emcacem smpliciter constituunt in cooperatione humana ita ut talis dicatur ab
Amplectitur hoc Systema quoad rem , ut dixi, Suare sus, etsi quoad modum & verba videatur discrepare. Repetit eff-caciam gratiae ex quadam ejusdem congruitate & attemperatione Diuitiaco by GOrale
283쪽
Da GRATIA SUFFICIENTI ET EFFICAe I. 27stione ad hominis indolem ac assectiones, ad varias loci , temporis, personae circumstantias : non quasi haec congruentia haberet certum effectum suum ante praevisum Voluntatis consensum; nam sic gratia foret ex se & natura sua emcax; sed congruitas in eo dicitur posita, quod Deus gratiam conserat tempore opportuno & in iis circumstantiis, in quibus conse sum praenovit. Hinc congruentia gratiae essicaci partim intrinseca est partim extrinseca: intrinseca quidem, quia interna sua virtute movet Voluntatem, quomodo ei aptum est ut re- ipsa consentiat; extrinseca vero, quatenus pendet ab externis loci, temporis, personae &c. circumstantiis, in quibus Deus praevidet gratiam insallibiliter obtenturam effectum suum. Penis det ergo in hoc systemate emcacia gratiae ab interna ipsius virtute tanquam principio activo, & a scientia media tanquam principio directivo; unde patet hanc opinionem, quae pro fundamento supponit ejusdem scientiae usum, non distare ab ea quam Molina tuetur. Igitur ad eam asserendam sit;
S. V. Gratia e cax in actu primo consuit in Auxilio de se
ta natura sua repudiabili sed congruo: quod Deuς homini largitur ex speciali misericordia jub directione
scientiae mediae. XL. T robatur ex S. Augustino , qui lib. I. ad smplici A num q. a. in primis de iis qui vocationi seu gratiae excitanti resistunt, sic scribit: Si vellet etiam ipsorum misereri, posset ita vocare quomodo illis aptum esset, ut D moverentur Dimelligerent O sequerentur. Paulo post de iis qui gratiae QCn sentiunt, ita ait: etiamsi multos Cocci, eortim ramea mi fieretur Nn quos R. P. Reiahamγ Theol. Τ. III.
284쪽
a 6 CONTROvERsIA III. quos ita vocat , quomodo eis vocari aptum est ut sequantur. Et iainfra: cujus autem miseretur, sic eum Vocat, quomodo scit ei
congruere ut vocantem non respuat. Hi S Verbis indicatur voluntatem Divinam de conserenda homini gratia efficaci dirigia scientia, qua Deus scit hunc vel illum modum vocandi ita ei aptum e e ut sequatur, sic ei congruere ut Vocantem non re- fuat. Atqui hoc scit per scientiam mediam, qua cognoscit hanc vel similem veritatem: s homo per gratiam hoc apto congruo modo vocaretur, vocantem non respueret sed squeretur ;voluntas ergo Divina in largiendis gratiae essicacis auxiliis dirigitur a scientia media . Quod si ita, gratia esticax in actu primo consistit in auxilio de se repudiabili sed congruo, quod Deus largitur sub luce conditionatorum. Ut planius intelligatur Systema nostrum consentaneum esse iis quae Scriptura &traditio docet de gratia essicaci , ita arguimus:
Ab eo recte re etitur essicacia gratiae , quo posito optime conciliantur fidei nostrae circa libertatem hominis & operationem gratiae Divinae dogmata; at posito hoc systemate recte conciliantur fidei nostrae dogmata tum circa libertatem homi- 'nis tum circa gratiae Divinae operationem ; quae dogmata ad quinquet capita rQvocari possunt: I. Quod praedestinatio ad gratiam sit mere gratuita. a. Quod gratia emcax distinguatur a gratia sussicienti. 3. Quod relinquat illaesa libertatis humanae jura. 4. Quod sit medium Divinae providentiae ad voluntates nostras, quocunque voluerit, flectendas. s. Quod speciale sit Dei beneficium. Iam haec longe melius in nostro quam in quocunque alio systemate explicari posse, per partes
Ac primo hoc Systema statuit: Deum praescientem, quibus gratiis voluntas consentiret vel dissentiret, ex mero suo
285쪽
DE GRATIA SUFFICIENTI ET EFFICACI. 277
beneplacito decernere has Vel illas gratia S, congruas prae in. congruis dare. Quod si ita eli, praedestin alio ad gratiam more gratuita est, atque homini consentienti ex Apostolo dici pote it quis te iscernit nam ad hoc satis est ut homo gratiam accipiat a Deo cum speciali misericordia, quae intendat consensum tanquam fructum gratiae suturum, cum dari posui alia gratia mere lassiciens , quae eundem essectum non obtineret ;sed hoc tit a Deo in praesenti systemate: ergo. ado. Gratia essicax distinguitur a gratia mere sufficiente, quia est id , a quo tanquam a causa operatio nostra libere sequetur, quatenus consertur in iis circumstantiis, in q bus Deus praevidet eam habituram suum effectum , quod de gratia mere sufficienti dici non potest, cum ex ea operatio libera non sit secutura; ut exposui in hac controversia Cap. a. 3tio; Gratia efficax sc inposta libertatem nequaquam labefactat; quia licet ex suppositiones praescientiae Divinae necesse, si gratiam, quam Deus decernit cum praevisione boni exitus esse illaturam effectum , haec neces' itas est tantum consequens, orta nempe ex insallibili praescientia , quae liberam voluntatis determinationem supponit; atqui necessias consequens non est noxia libertati. Et quamvis Deus ex speciali misericordia conserat gratiam efficacem, efficacia tamen dici non debet rnotivum stete quo non , sed tantum motivum quod in ordine ad eam gratiam conserendam ; cum ad specialem &henevolam voluntatem Dei explicandam satis si, si dicamus Deum eam gratiam ita conferre, ut intendat efficaciter cou- sensum inde secuturum, & tum gratiam tum consensum reis ral ad utilitatem hominis.
gro: Gratia efficax, ut dixi, est speciale Dei boneficium,
286쪽
quia eam Deus misericorditer 2 ex mero beneplacito consertin his circumstantiis, in quibus videt voluntatem hominis ei obtemperaturam. Et licet ex natura sua sit minor illa quae quandoque alteri non consentienti datur , attamen in ratione doni & moraliter est quid majus, quia utilior futura est, & ex praescientia majoris utilitatis, & ea intentione ex parte dantis consertur; unde quando Deus eam confert dicitur magis misereri, imo quandoque sm pliciter misereri, ut docet D. August. loco cit. Siods vellet etiam ipsorum qui vocati non veniunt) misereri efficaciter poset ita vocare, quomodo illis
aptum esset ut sequerentur. sto: Gratia eisicax est medium certissimum & infallibile Divinae providentiae ad voluntates nostras quocunque voluerit inclinandas, quia a scientia Dei infallibili habet insallibilitatem absolutam & metaphysicam; nam ex hypothesi quod Deus praeviderit talem gratiam voluntatis consensum expressuram, absolute repugnat eam non exprimere talem consensum, quia absolute regu gnat scientiam Dei falli: atqui gratia quam absolute Te pugnat non exprimere voluntatis consensum, illum infert infallibiliter absoluta in fallibilitate; ergo gratia emcax est instrumentum Divinae providentiae infallibile ad voluntates nostras quocunque voluerit nectendas. Hinc si Deus velit vel infidelem ad fidem, vel peccatorem ad poenitentiam, vel justum ad plenam pεrseverantiam perducere, voluntatem hanc specialem certissime exequi potest, decernendo eas gratias quas videt cum effectu conjungendas: hoc enim supposito necesse est gratias illas intentum essectum esse habituras. Inde ergo colligimus nostrum modum explicandi essicaciam gratiae non esse eontrarium' doctrinae S. Augustini antiquissimae, & plenis summorum Pontificum oraculis consecratae,
287쪽
DE Ga Ari A SUPPI cIENTI ET EFFICACI. a snt criminantur adversarii; sed esse maxime consentaneum iis quae Scriptura & traditio docent de gratia emcaci, nihilque continere quod non sit solide sundatum in Scriptura & doctrina S. Augustini. Ac primo omnia nostra argumenta, quae hactenus attulimus, eo tendunt, ut ostendamus voluntatem gratiae & sussicienti & essicaci semper libere consentire posse vel dissentire; ex quo inferimus non esse necessariam ad singulos pietatis actus gratiam per se essicacem , quae ante prae-Visum voluntatis consensum essentialem habeat cum effectu suo connexionem ; supposita enim tali gratia ostendimus voluntatem hac gratia destitutam nec habere potentiam completam ad consentiendum, nec habere sub ea potentiam ad dissentiendum: quod si ostendimus, an non pro nostro systemate argumenta habemus in Scriptura & traditione landata Τ Deinde nostram doctrinam vere Augustinianam esse partim ostendit testimonium S. Doctoris prius allatum, partim omnia ea loca quibus docet, gratiam non per physicam & antecedentem ad unum determinationem agere in nobis; sed congrua & attemperata impulsione morali; opportuna objectorum propositione, molli & interna suasione excitare voluntatem & ad bonum ad ducere; ita ut in hominis semper potestate sit consentire vel dissentire, velle aut nolle, agere.vel non agere. Ea leges in
lib. I. ad Simplicitiis. q. a. iam citata, lib. de Spirit.-liti. c. 34. lib. de Dono perseri c. I g. lib. S. Confes. c. r. U. 8. Ubi describit varios modos & multiplices flexus, quibus Deus movere solet: ad quid autem modi trahendi adeo diversi, si Deus motione gratiae suae ex sese certa & insallibili voluntatem ad unum determinet ξ
288쪽
Oire nostro systemati opponuntqr, partim ducuntur ex Scripturis & Patribus, partim ex rationibus inde depromptis. Nicol. PH crininter & ex eo alii jactant in Scripturis reperiri manifesta & prope infinita testimonia ad stabiliendam doctrinam de gratia ab intrinseco emeaci: e contrario . Honoratus Tournelyus in celebratili imis suis praelectionibus nempe de scientia Dei G gratia emaci momenta opposta adeo solide refellit, ut cum Systemate Moliniano penitus conspirare
videatur. Nos ne praesentem controversam nimium extendamus, adseremus ex ordine praecipua, ex quorum resolutione
facile erit de reliquis judicium.
Momenta primi generis ex Scripturis.
XLI. rgumentum I. sumitur ex iis locis quibus constat nos 1 electos & vocatos esse gratis ac secundum propositum voluntatis Dei. Sic Apostolus ait Ephes. I. V. 4. Elegit nos in ipso ante mundsi constitutionem in essemus Sansi. & v. II. Praedestinati fecundum propositum ejus qui operatur omnia secundum consilium voluntatis suae , & ut alia multa ejus generis s-leamus, ibidem cap. g. gratia si s salvati per Mem, V hoc non ex vobis, Dei enim donum es. Ex his sic arguunt. Qui em-caciter nos eligit ut simus sancti, qui omnia in nobis operatur secundum proposium voluntatis suae & quidem gratis, ille dat Electis suis gratias per se emcaces, nec expectat usti eXplorat voluntates, an honae sint futurae, sed pro beneplacito suo bonas facit: atqui Deus nos eligit essicaciter, & omnia in nobis operatur; erSo.
289쪽
GRATIA SUFFICIENTI ET EFFICACI. 28 IRe'. Cilata Scripturae verba probare tantum necessitatem gratiae ad omne salutis opus, & benevolam Dei in ea largienda voluntatem, id quod in nostro systemate recte salvatur. Elegit nos Deus ut essemus Sancti, non quia futurieramus Sancti viribus propriis sine gratia, nec quia praevisa Sanctitas Deo motivum & causa fuit ad gratiam & sanctitatem largiendam ; sed quia ex mero beneplacito statuit conferre eas gratias quas praescivit sanctitatem operaturas. Similiter in nostro systemate Deus dicitur omnia in nobis operari, quia sne gratia bonum operari non posses mus, & per eam adjuvat ut faciamus; & quamvis praevideat quid homo facturus si sub
hac vel illa gratia, eam tamen, quam videt congruam fore, ex pura liberalitate concedit. Quare ad propositum argumentum respondemus et Deum in aliquo sensu explorare humanam voluntatem ,' non quod incertus sit & suspensus circa ea quae futura sunt, Omnia enim necessario cognoscit ante omne d cretum; aut quod voluntas nostra sit causa & motivum, quo Deus determinetur ad concedendam gratiam ; sed quod hominis libertati nullam vim inferat, adeoque a praevisa voluntatis actione salutari dirigatur ad statuendum aliquid circa liberas hominis actiones: Unde scientiam illam , qua Deus in largiendis gratiis dirigitur, non agnoscimus ut causam conserem
dae gratiae essicacis & sanctitatis sed ut directivam Decretorum
Argument. II. Ducitur ex iis locis, quae pro emcacia Decretorum Divinorum leguntur, qualia sunt Esth. I 3. non est qui possit tuae ressere voluntati. Isaiae 6. Consilium meum sa-hit V omnis voluntas mea fet. Λd Rom. 9. voluntati ejus quis ressit 8 & alia id genus. Huc pertinent ea in quibus dicitur Deus movere trahere & inclinare corda hominum quocunque voluerit. Sic Proverb. ai. dicitur : cor regis in manu Domini,
290쪽
quocunque voluerit inchnabit illud. Iob. I a. qui immutat cor principum terrae. Joan. 6. nemo potes venire ad me , nis Pater traxerit eum. Inde sic arguunt: gratiae essicaci voluntas humana nunquam resistit nec resistere potest: sed posset resistere, si gratia efficax consisteret in auxilio de se repudiabili. Item :voluntas hominis flemur & inclinatur a Deo , & non se ipsam
si Ait & inclinat; sed se ipsam flecteret sub auxilio indiffercn
Resp. D. mai. voluntas hominis gratiae essicaci non potest resistere potentia antecedente, N. potentia consequente scientiam Dei de bono usu 1ub gratia futuro, C. Item: Voluntas non se ipsam se & inclinat per proprias naturae VireS, C. per vires gratiae, N. Nemo mirabitur hoc responsum, qui voluerit emcaciam gratiae cum libertate conciliare : utraque enim pars duo fateri debet, & gratiam e Scacem esse infrustrabilem & eam abjici posse. Primum aeque salvatur in nostro ac in contrario systemate e quis enim neget in frustrabilem esse gratiam quae per infallibilem Dei scientiam praevidetur conjungenda cum consensu Τ alterum, nempe gratiam abici posse id est hominem ei dissentire posse si velit, longe melius in nostro quam opposito systemate explicatur, ut hactenus vidimus. Argument III. Petunt ex iis testimoniis quibus vis & eLficacia gratiae maxime commendatur. Ad Philip p. a. dicitur: Deus es qui operatur in vobis D velle V perficere pro bona νο-luntate. Jam ita arguunt: Deus in dato systemate confert gratiam de se indifferentem ad velle & nolle: sed per talem gratiam Deus dat tantum posse velle, non ipsum velle. Nam adjutorium indisserens & voluntati nostrae subjecthm, eam non determinat, sed potius nostra voluntas talem gratiam deter