장음표시 사용
331쪽
sed juglia Dei, non qua Deus jusus es, sed qua induit hominem cum Iasimas imp qm. Et cap. o. ideo jusitia Dei dicitur, quod impertiendo eaar Iussus 'cit, sicut Domini es salus qua frivos scit. Deo igitur tam salus quam justitia tribuitur; at non dicitur homo salvatus, nisi Deus impertiens vitam aeternain ipsum vera salute donet: non ergo dicendus est justificares,nili Deus delens. iniquitatem veram ei fustitiam tribuat. Hinc lib. de peccat. meritis c. Io. ait: legimus justificari let Chri . qui credumt in eum propter occultam communicationem-in irationem gratia Diritalus, qua qui Duis anaeret Domino unus spiriatus es. Haec aliaque D. Doctoris testimonia adeo aperte contra Novatores pugnant, ut Calvinus lib. 3. Inst. C. O. S. I s. dicat Augustini sententiam vel saltem loquendi rationem non per omnia recipiendam esse; at utri potius credendum sit Augustino an Calvino quisque judicet. α . .
Probat. III. Variis momentis. . Primo, Iustificatio non consistit in sola peccatorum remissione sed & in sanctificatione & renovatione hominis interioris,' ut ex hactenus allatis textibus constat; sed haea hominis interioris renovatio quomodo .fiat sine gratia & justitia inhaerente non apparet. Secundo: Iustitia Christi ex Apostori Rem. s. nostra est, sicut pecca tum Adae est nollrum peccatum: atqui peccatum Addo hostrum est , 'non per externam ejus irijustitiam aut hujus. imputationem, sed per peccatum Ejus originaliter iri omnes derivatum,ae unicuique proprium & in1rinsecum: ergo similiter justitia Christi nostra est non per solam extrinsecam ejus imPutatio
ne n , sed per justitiam & gratiam nobis inhaerentem. Tertio: justitia per quam homines justi iunt, suscipit magis & minus, minuitur vel augetur; unde Apocal. a a. dicitur: qui iusus es just detur adhue Sunctuς Dinsetur adhuc: & a. Petri 3. Crosita in gratia-in cunitione Domini nosti I. C. Atqui ju-
332쪽
DE IusTIPIca T. BT GRATIA IUSTIFICANTE. 3as stilla Christi crescere & augeri non potest: ergo crescere &augeri dicenda est justitia quae in nobis.. h seret. Et quidem . si, ut ait S. Petrus, crescere debemus. in gratia & cognitione Christi, consequitur gratiam esse in nobis, sicut cognitio Christi in nobis est per fidem ab ipso derivata.
Refelluntur fundamenta NoVatorum. '. . .
XIV. Draecipua contra nostram doctrinam sunt quae ex Scri-L pturis proseri Calvinus lib. 3. Instit. cap. II. quae ordine proponemus & diluemus. I. Rom. 4. V. 3. dicitur: .
credidis Abruham Deo, Γ reputatum es illi ad justriam& v. 5. credenti. aurem in xum qui just at impium , reputotur fides effus, ad jusitiam , id est acceptatur fides ejus, qua credit justitiam Christi ad se pertinere, & sic justi ficatur justitia Christi gra-.tis sibi imputata ' Quae expositio montem Apti stoli. assequi vi- detur, qui in hoc capite justitiam undecies vocat imputationem. II. Ephes ait Apostolus debere nos induere novum hominem ut simus justi: induite novum hominem, qui secundum . . . , Deum creatus es in jusitia G sunsitate. At induere novum . hominem idem est ac induere Christum , ejusque justitiam externam: ergo nostra justificatio posita est in justitia Christi. . III. Qua ratione Adam nos peccatores constituit, eadem nos
Christus justos facit, juxta illud Rom. scur pest inobedie tiam . unius hominis peccatores coisitati sunt multi, ita G per. unius Obeditionem Iusti constituentur multi. Atqui peccatum Acta est sorma extrinsece tantum ejus posteros consti1uens peccatores; ergo & justitia christi extrinsece tantum denominat
justos. IV. Christus I. Corinth. I. Factus es nobis sapientia' a Deo, Γ justitia V sanctificatio G redem A., ct Philipp. 3. Inveniar in illo non habens meam jusitiam , quae ex ne es, se/illam qua ex fide es C. I. quae ex Deo es jinitia in me. . Nos T i a ergo
333쪽
ergo non habemus iustitiam sed sumus justi per iustitiam Christi. V. Hinc dicit' M a. Corinth. s. Eum qui non nouerat Peccatum pro nobis peccatum fecis, hi nos i eremur justitia Dei in ipso. Atqui Christus factus fuit peccatum per imputationem, peccati nostri; ergo nos essicimur justitia Dei per imputationem tantum justitiae Christi. . . Primum lodum ut resolvamus, notandum est, quod Alam. 6. ostendi, Apostolum eo loco illos redarguere, qui put bant justificationem haberi non ex fide in Christum, sed ex obser- .vatione legis & per carnis circumcisionem : hinc eos textus nihil aliud probare, quam justificationem ex fide& gratia Christi suum habere initium. Non enim dicit, quod credenti in Deum imputetur justitia, sed quod fides reputetur ad justitiam : non quia fide, quas manu, apprehendimus justitiam Christi, sed quia fides est dispositio ad obtinendam justitiam. Nihilominuidistingui potest haec propos Scriptura justitiam saepe . explicat
per imputationem externam, N. internam,' C. haec enim in eo
est, quod subjecto aliquid imputatur, quId revera in eo est. Nam Scripturae interdum justificationem hominis designant per imputationem justitiae Christi, sed quae si imputatio interna supponens praeter benignitatem Dei salvatoris, veham & internam in homine gratiam per Spiritum S. datam; id enim manifeste declarant.testimonia a. nobis adducta. Ad assum D. mai. debemus induere novum hominem per iustitiam internam & inhaerentem, C. per totam ipsus Christi ustitiam imputatam , N. Nam . induere novum hominem . est transire a statu peccati ad statum gratiae, ita ut qui novum . hominem induit, mopente Apost. simul deponat hominem veterem; sed homo vetus, qui deponitur, est peccatum unicul- que inhaerens. ergo indaitur quoque novus homo. per justi-
334쪽
Da Ius et Isie AT. RT GRATIA JusTIFICANTE.tiam inhaerentem. Certa Apostolus ad Zphes & Colossi docet nos induere novum hominem, dum renovamur spiritu mkntis nostrae, & reformamur secundum Divinam intaginem: at renovatio spiritus & reformatio Divinae imaginis' notant interius
Ad alium retorqueo imprimis argumentum. Eodem modo constituuntur homines justi .per obedientiam Christi, quo per inobedientiam Adami constituti sunt peccatores: atqui homines constituti sunt peccatores, non per externam Adae injustitiam aut ejus imputationem, sed per peccatum ab eo originaliter in omnes derivatum, ac unicuique proprium & intrinsecum ; ergo. similiter homines constituuntur justi, non per solam extr fisecam Christi justitiam & .ejus imputationem , sed per justitiam intrinsecam per ejus merita in eos deriUatam. .: Dissingues ergo propositisnem assumptam: peccatum Adae est forma extrinsece lautum denominans peccatores, & simul in serens intrinsecam peccati rationem, C. non inserens, N. E auidem peccatum Adae ejus posteris suit extrinsecum sed pec tum originale inde derivatum unicuique proprium est , neque consistit in mera imputatione peccati ab Adamo commissi. Tenet ergo paritas adducta, sed inde nihil inserri potest: sicut enim peccatum Adae est causa essiciens & demeritoria peccati
nostri originalis, ita justitia. Christi est causa meritoria justificationis; & sicut peccatum originale est nobis intrinsecum &permanens, ita justitia nostra est nobis intrinseca & permanens, ut fusius dicam capite sequenti. 'Ad 4tum retorqueo argumentum: Christus factus est nobis j sitia, sicut dicitur factus sapientia ; sed non est nostra sapientia quasi sormaliter sapientes simus per illius sapientiam ς
ergo nec iactus est nobis iustitia quod per illius iustitiam simus
335쪽
formaliter justi. Scriptura saepissime loquitur per metonym, 'am appellando causam loeo effectus, ut Psal. 26. Dominus illuminatio mea, G Dius mea, id est causa illuminationis & salutis meae. Eodem modo Christus dicitur justitia nostra, utpote ejus meritoria causa. In altero textu Apostolus .dicit se non habere justitiam suam ex lege id est propriis operibus legis, sed eam habere per fidem Christi ; quo nihil aliud notatur s. ut supra dixi, quam fidem esse initium justificationis,& per eam
opera Deo fieri grata. . . . .: Ad stum Resp. disparitatem colligi ex ipso textu. Nam Christus factus suisse peccatum nempe hostia pro peccato, noὐ vero habens ici se peccatum dicitur ibi his uerbis: qui pecεatum non noverat. At nos Justos. fieri unice justitia Christi no- his imputata, nec Scriptura dicit nec Patres consentiunt, ut hactenus diximus. Sensus ergo a lati textus est: quod sicut causa essiciens .& meritoria passionis & mortis Christi non est peccatum proprium, sed nostrum ita causa.essiciens & merito- .ria, qua justifieomur, non est justitia nostra, sed Christi; per cuius mortem gratiam Omnem obtinemus. Ceterum ut Christus ob peccatum, quod nobis inerat, vera mortuus est, & factus pro peccatis nostris sacrificium; ita ob justitiam , quae in illo est, vere nos morimur peecato & vere oblinemus vitam
& novitatem Spiritus. . . . ' . .
DE NATURA ET EFFECTIBUS GRAT E. SANCTI SICANTIS.
Hactenus egimus contra haereticos, ostendimusque justificationem fieri per gratiam & justitiam inhaerentem: cum
336쪽
DE JUgTI PICAT. EP GRATIA. IUSTIFICANTE. 32, vero in explicanda hujus justificantis gratiae natura variae sint S discrepantes 1cholasticorum opiniones, operae erit pretium
XU. ontroversia olim erat inter DD. Theologos, an gratia' quae per baptismum parvulis confertur, 'sit quid per- manens & per modum habitus; refert enim In noeentius VI. cap. .majores. tit. de Baptismo varias Theologorum opiniones, quorum alii asserebant per virtutem. Baptismi par iis quidem culpam remitti, sed fidem aut charitatem, aliasque virtutes non infundi : alii.contra dicebant dimitti peccatum, & virtutes insundi υbentibus illas quoad habitum, non quoad usum, donec perveniant ad aetatem adultam. Sed clarius de hoc loquitur Concilium Uiennense Clement. de summa Trinit. & fide Calliol. ubi sic statuis: quantum ad essectum Baptismi in parvulis , reperiuntur quidam Theologi opiniones contrarias habuisse, uibusdam dicentibus per virtutem baptismi parvulis qIidem culpam remitti sed g Atiam non conferri, aliis contra asserentibus, quod S culpa eisdem in Baptisno remittitur, o virtutes ac gratia informans. infundunt&r quoad habitum. Nos opinionem seeundam raaquam probabiliorem, O s is Sannorum G Doflorum modernorum Theologiae magis consonam, Sacro approbante Concilio , duximus .deligendam. Quod approbavit. Concilium Viennense, id docuit Tridentinum Sessi c. tu Decreto de peccato originali, ubi statuit I. parvulos veraciter baptigari in .
rem usionem peccatorum, ut in eis regeneratione mundetur, quod generatione contraxerunt. 2. In eisdem non solum tegi
aut nD imputari, .std etiam tolli totum id quod veram & pro-
337쪽
33o CONTROvEasIA IRpriam peccati rationem habet. a. Quod novum induentes hominem innocentes, immaculati puri & Deo dilecti es hcti sunt, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Quae cum sinae gratia sanctificante stare nequeant , manifeste sequitur per Baptismum gratiam infundi parvulis omnis actus incapacibus. Jam cum aequalis sit conditio gratiae , quae adultis& parvulis confertur, manifestum est gratiam sanctificantem in Adulus aeque ac parvulis esse aliquid permanens per modum habitus. Quaeritur, utrum de fide si gratiam sanctificantem esse quid permanens, & habituale. Qua in re videtur id non fuissa ut dogma fidei receptum ante Concilium Tridentinum , ut patet ex Cap. majores supra cit. & Concilio Viennensi, . ubi opposita sententia non proscribitur: at post Trident. Thaologi varie sentiunt. Dominicus Soto lib. a. de nat. & grat. cap. II. Nelchior Canus lib. , de locis Theolog. cap. a. & alii sa. tentur id sine ingenti temeritate negari non posse , sed comtendunt id definitum non esse, cum Patres Tridentini consul- . to a nomine habitus abstinuerant, ct tantum desinierint, susti- . ficatJonem non in sola remisssone, aut non imputatione peccatorum esse constituendam, sed in interna renovatione, quae utrum fiat per actualem an habitualem gratiam, controverti . . potest salva fide. Bellarminus lib. I. ste grat. & lib. aTb. c. 3. Sua regius lib. 6. de grat. c. 3. & alii assirmant veritatem hanu esse definitam expresse a Tridentino, quibus consentit Calhechismus Romanus , qui in tract. de Baptismo ita habet: es aurem gratia , quems odum Trident. Synodus ab omnibus credendum , paena sinathematis Propesta, decrevit, non solum per quam peccatorum fit remissio , sed Divina qualitas animae inhaerens. rAlii docent hanc veritatem deduci ex Verbis Concilii tanquam conclusionem, ae proinde Oppositam opinionem esse err
338쪽
DE IusTIFIca T. ET GRATIA IusTIPIe ANTE. 33 Ineam; sed negant esse expresse definitam & fide Divina
XUI. Et si vero consentiant omnes sere scholastici, gratiam qua formaliter justificamur permanentem esse & habitualem, in explicanda tamen illius natura inter se dissident. Theologorum plerique qui Peripateticam philosophandi rationem ad quaestiones Theologiae Scholasticae dilucidandas traduxerunt intelligunt per gratiam habitualem formam quandam creatam absolutam, quae sit qualitas realis & entitativa, ut aiunt, animae infusa, eamque denominans justam, Sanctam, Divinae
naturae participem, & haeredem Vitae aeternae. Recentiores qui nulla accidentia absoluta admittunt seu materialia seu spiritualia) agnoscunt Divinas habitudines & impressiones in anima justi permanentes per modum habitus, qui tamen non sit qualitas entitativa: non enim credibile est . inquiunt, Tridentinos Patres voluisse definire quaestionem philosophicam prorsus inutilem in materia de qua agebatur. Nempe proscribendus erat Novatorum error, qui justificationem reponebant in externo Dei favore, & statuendum dogma Catholicum scilicet justificationem fieri per interiorem Spiritus immutationem : atqui ista renovatio magis perficitur per impressionem & habitudinem factam per communicationem Spiritus S., quam per formam creatam & qualitatem absolutam. Quare dicti Authcres gratiam Sanctificationis appellant quidem habitum &qualitatem, quae tamen non sit accidens quoddam absolutum, sed habitudo quaedam animae proveniens a Spiritu Sancto inhabitante, ejusque virtut= i mpressa quasi Divinitatis imago &
interna pulchritudo justit se, per quam justi, Dei que amici
339쪽
co NTRovBRsIA IV. Magister sententiarum lib. I. dist. I . assirmare videtur gratiam & charitatem esse ipsum Spiritum S. corda justorum inhabitantem. Hunc secutus est Petavius lib. 8. de Trinit. c. 4. asserens Spiritum S. cum justis ita communicari, ut modus iste non sit tantum accidentarius seu talis, qui qualitate duntaxat quadam supernaturali perficiatur, sed substantialis etiam, ita ut substantia ipsa Spiritus S. cum illis jungatur, eosque sanctos, justos, Dei que filios adoptivos essiciat. Hanc animae cum Spiritu Divino unionem dicunt hujus sententiae Patroni non esse physicam aut hypostaticam alioquin homo non esset persona extranea, prout requiritur ad adoptionem) sed moralem & affectivam, quae animae justi ita appropriet Spiritum Sanctum , ut in ea dicatur specialiter habitare, illamque regere. Spiritus ergo Sanctus nobis donatus est forma filiationis adoptivae, sicut naturalis filiationis forma est natura similiseommunicata per generationem ; quia tamen donatur Spiritus S. in ordine ad animam sanctificandam & disponendam adactus supernaturales , ideo non est sorma sed radix sanctitatis& justitiae, quae in anima suscipit magis & minus, prout magis & minus donatus Spiritus S. relate ad effectus sanctitatis, eo modo quo in sacrificio & sacramento Eucharistiae donatur nobis Christus relate ad effectum finitum juxta mensuram dispositionis cujusque. Certum apud omnes est charitatem a gratia habituali nunquam esse disjunctam, ac proinde illum , qui gratiam habitualem recipit, etiam charitatis habitum sbi insusum recipere. Sed controversum est, an gratia & charitas sint quid unum, an vero illarum habitus revera inter se snt distincti.
Gratiam eandem esse cum habitu charitatis docent S. Bonaventura, Scotus, Durandus, Bellarminus, & alii, nixi hac ratione quod in Scripturis omnes effectus gratiae sanetificam iis
340쪽
Da IusTIFre AT ET GRATIA IUSTIFIeANT B. 333tis charitati tribuantur. At contrarium S. Thomas, & omnes ejus doctrinae Sectatores propugnant.
Exponitur, quid sit gratia sanctificans.
XVII. re res hoc loco sunt quaestiones: una, an gratia sancti x ficans sit aliquid permanenter animae inhaerens; altera, utrum ea gratia sit ipse Spiritus S. nobis communicatus, an vero illius effectus & donum ; tertia , an gratia sit acharitate distincta. Sit igitur.
Gratia sanctificans est aliquid internum, inhaerens o distinctum
ab actu fluente ac transitorio ; adeoque recte appellatur habitualis, '
Drobat. ex Scripturis. Ioan. I 4. dicitur: ad eum veniemus G - mansionem apud eum faciemus: Ioan. 4. qui manet in char, tare, in Deo manet S Deus in eo. I. Corinth. 3. nescitis quia templum Dei estis, Spiritus Dei habitat in vobis. Nic modus loquendi venire ad aliquem, mansionem apud eum sacere, habitare tanquam in templo denotat aliquid internum &permanens. Hinc gratia dicitur esse Semen Dei, 1. Ioan. 3. pignus harestatis , Ephes. I. signaculum Spiritus Sancti, ibidem cap. 4. Adde illud ad Titum I 3. salvos nos fecit per lavacrum regenerationis I renovationis Spiritus S. Porro scut terminus generationis & creationis est aliquid fixum & permanens, ita& regenerationis & renovationis spiritualis. Prob. II. ex Patrihus , qui docent eos persectos esse, qui