장음표시 사용
311쪽
illati, pit risio rei l. - Defensio respicit iniuriam in fieri, et tendit ad eam impediendam ne fiat punitio respicit crimen iam perpetratum, et tendit ad illud expiandum in sontem, qui Scelu perpetravit. Defensio tendit ad retinendum bonum proprium, et proinde ille qui defensione utitur non intendit malum physicum quod aggressori infert, sed permittit punitio tendit primario ad obtinendum bonum restaurationis ordinis moralis, quem crimen perturbaVit, et proinde ille qui punit intendit malum physicum quod reo infert, non quidem ut mem, sed ut medium ad illud redintegrationis bonum obtinendum. Defen Si non praesupponit eum, qui illam Xercet, habere auctoritatem seu iurisdictionem in alterum, cui malum infert punitio e contrario talem superioritatem praee Xigit. - ReStitutio seu reparatio damni, illa etiam quae a civili auctoritate imponitur, actionem iniurio Sam considerat, pro Ut ea est laesio iuris alieni, et actus est iustitiae commutativae Punitio autem actionem iniurioSam Spectat, prout ea est violatio legis et contemptus legislatoris, et actus est iustitiae vindicativae, quae secus ac commutativa praee Xigit superioritatem in eum, in quem Xercetur I).187. DE MOXsTRATIO Civili auctoritati competit ius malefactores ob perpetrata crimina puniendi. De illis
autem criminibu Sermo est, quae in perturbationes
ordinis publici, Seu externae legum civilium violationes alica tamquam auctori moraliter imputabiles. Ad hanc thesim probandam multiplici pacto arguimu S.I. Arguimus a minori ad maius Si ius puniendi
sti De ais iam divisa uis Ol. I. Das
312쪽
- Ο competit superiori societati dependentis et imperfectae, ut est . . paterna vel herilis, a fortiori competet praesidi societatis independentis et perfectae, quali est con)munitas civilis Ap te s. liomas I): si Maior potestas maiorem debet habere coactionem. Sicut autem civitas est perfecta communitas, ita princeps civitatis habet perfectam potestatem coercendi, et ideo potest infligere poenas irreparabiles, scilicet occisionis vel mutilisionis. Pater autem et dominus, qui praesunt familiae domesticae, quae St imperfecta communitas, habent imperfectam pote Statem coercendi, Secundum CViores poenas a), quae non inferunt irreparabile nocumentum et huiusmodi est verberatio. II. Arguimus e sanctionis poenalis ad legem habitudine. - Sanctio poenalis est tutela ac mu nimentum legis : pertinet igitur ad legis perfectionem Seu complementum. Atqui princeps civilis ius habet condendi lege perfectas ac completas. Ergo ius habet serendi leges, ea Sque communiendi sanctione poenali. III. Arguimus e essicacia ac dignitate gubernationis civilis. - Ut iam e Sua resio diximus 3), si gubernatio sine potestate cogendi inefficax est et ficile contemnitur. δε Atqui talis esse nequit gubernatio illius communitatis, quam natura instituit ut perfecta sit et alias habeat naturales Societates a se in temporali Ordine dependentes. Ergo gubernatio politica, quae principi civili commissa est, cum potestate cogendi est
coniuncta. 1 In p. a. q. i. a. 2 ad 2. a CL super pag. 22. adlὶOl. 2.
313쪽
IV. Arguimus e gravissima, qua princeps civilis adstringitur, obligatione procurandi bonum commune, ac proinde movendi est caciter cives ad legum custodiam. Motiva, quae humanam voluntatem praecipue impellunt ad agendum, in casu nostro, ad legem Obser- Vandam, Sunt praecipue haec et motivum ossicii et
obligationis, id motivum praemii acquirendi per legis
custodiam et poenae ob legis violationem luendae, r)motivum gloriae obtinendae et infamiae vitandae. Duo po Steriora motiva, etsi minus nobilia sint quam illud primum, sunt tamen accommodata indoli ac naturae Vo inlatis humanae, immo sunt generalitati hominum necessaria. Quam plurimi nim sunt, qui nobiliore illo ossicii et obligationis motivo minime, quantum Opori Et, commoventur I). Glisce praestitutis, Sic arguim US. O cium e scaciter movendi cives ad legum custodiam
nihil aliud est quam olficium adhibendi ea motiva,
qtlae apta Sunt Simulque necessaria ad impc cndum civium O liata CS, ut reapse iugibus se submittant easque
I uia si veniuntur quidani protervi et ad vitia pri)ni, tui verbis de facili ioveri non possunt, necessarium fuit, quod per inlvel nactum cohiberentur a malo ut saltem sic inale facere desistentcSet alii quietan vitam redderent, et ipsi tandoni per huius ni odi s-Suetudinem ad hoc perducerentur, quod Voluntarie lacerent, qua CPrius metu implebant, et sic sierent virtuost. Huius ni odi autem di Sciplina cogens metu poenae est disciplina legum. Ita . Thomas,
I. . . S. . . Idem S. Doctor, in . . . O8. . ., haec habet
Cohibentur aliqui a peccando, qui flectum virtutis non habent per hoc quod timent amittere aliqua, quae plus amant, quam illa
quae peccando adipiscuntur alias timor non Omp Sceret peccatum. - . . qui affectum it stiliai non habet, is cohibetur /rulido per hoc, quod timet detrudi in carcerem et sic amittere eam libertillet i, quam amat plus, quam Ucuniam ad cuius possessionem l T surtum ter Crai Ct.
314쪽
observetu. Atqui .' princeps civili liabet a Litura i-sicium movendi ellica citer cive ad legum custodiam 2. inter motiva, quae apta sunt et necessaria ad impellendum civium Oluntates ad leges ObservandaS, suum tenent locum motiva praemii et poenae gloriae et infamiae i rgo princeps civilis potest, immo debet haec motiva adhibere scilicet habet ius eadem adhibendi, et quidem ius exercitii non liberi sed obligatorii. Quantumvis haec motiva adhibeat, non idcirco deerunt
delicta legumque transgression US. Tunc autem Oportet, Ut poenae, quarum comminatio legibus adiecta est, instigantur, tum ad ordinem violatum redintegrandum quae ordinis restitutio fit, ut iam diximus, per irrogationem poenae , tum etiam ne lege ipsae contemnantur Suam qu Vim amittant ut contingeret, Si poeuae, quam lege minitantur numquam aut raro XSecutioni darent Ur.
V. Arguimus e legis naturali Sanctione, quae, etSi imperfecte, tamen debet in hac ipsa mortali vita haberi, quin omnino ac penitus sit ad alteram vitam reser Vata I). - Iam vero sanctio huius vitae esset nimis imperfecta si pro delictis etiam graVioribu S quae Sunt in nocumentum aliorum, restringeretur tota ad mala illa, quae sive essentialiter Sive naturaliter sive Socialiter sunt cum iis criminibus conneXa a).
VI. Arguimus tandem ex sensu et con Sen SU OmmUni. - Hoc argumentum, quamvis CXtrin Secum, tamen
maXimam vim habet. Apud omnes populos singuli aetatibus poenae contra publici ordinis perturbatores consti-
315쪽
tutae sura atque iisdem inflictae, idque seni per labitum est tamquam legitimum e Xercitium iuris, quo reapSepollet suprema civilis auctoritas. Quod calumniatoribu S furibus, homicidis iustae irrogentur poenae, approbant
omnes Contra vero maXime omnes indignantur, Si quem videant malefactorem secure urbem percurSantem, ac fructum Voluptatemque ex suis criminibus pacifice percipientem. Si id contingat, eo quandoque publica indignati procedit, ut populus ipse Vituperando Sane et prorsus iniust ausu ad eos puniendo pror Umpat. I 88. SCHOI ION. Tres quaestiones, quac cum VeritatCin hac thesi demonstrata connectuntur bre Viter CX pC- diem US.
I. Quaeri pri ii potest e quibus quantitas et Ualitas poenae sint determinandae' - Recte respondet Tongiorgi I), poenae quantilaletu e crimini gra Vitate, tyllalilaletu vero ex delinquentis conditione et adiunctis determinandam CSS C. Huiu as Sertionis prior pars patet ex notione iustitiae. Ut poena sit iusta debet apte respondere Scu SSU proportionata gravitati criminis. Si hanc excedat, poena dicitur iniusta dicitur autem poena in adaequata, Si nimis sit gravitate criminis inferior. - Porro gravita criminis est duplex, altera Speci lica quae e actu obiecto et adiunctis desumitur, altera integralis quae ad XSecutionem refertur. Licet enim delictum sit in ipsa vos in-tate, poteSt tamen haec prava voluntas solo animi proposito contineri potest etiam verbis aliisve signis manifestari potest praeterea Xsecutionem aggredi CXSC-cuti in Super lotest effectu carere vel pravum animi
316쪽
propositum perficere. Qui quidem delicti gradus sunt,
ut patet, alter alacro gra Viores. Alia vero par constat ex eo, quod diversa sunt in
diversis hominum conditionibus de bonis ac malis iudicia, diversae quoque propensiones, S Suetudines, indigentiae ac Sociales relationes. Hinc certi alicuius boni iactura quibusdam erit ingens malum, quibusdam vero aliis leve atque aspernandum. Ut igitur poena sit iusta delicti reparatio, eiusque timor a delicto retrahat, diversis hominum conditionibus, quantum fieri potest, accommodanda est. Quamobrem non tam identica aequalitas arithmetica cum omnibus delinquentibus servanda est, quam proportionali S. - Unde etiam liquet, poena S,
quae aliquo tempore tu Stae uerunt, mutati temporibus, praeter modum grave CSSU posse, Vel etiam nimiunamites. Ita, Ut recte quidem citatu auctor. II. Quaeri sectMido pote si utrum poena C OS Sint
temperari aut relaxari Recte s. Thomas 1 distinguit inter iii feriores iudices et Supremit u iudicem, . . principem, cui est plenarie potestas publica commis Sa. Iudex inferior, ita s. Doctor, non habet potestatem absolvendi reum a poena contra leges a superiore sibi impositas. . . Sed princeps, qui habet plenariam potestatem in republica, si ille qui passus est iniuriam, velit eam remittere, poterit reum licite absolvere, si hoc publicae utilitati viderit non esse nocivum D Otentur
duae, quas S. Thomas S Signat, conditiones ut clementiae usus sit rectus ac sapiens si ille qui passus est iniuriam, velit eam remittere si hoc publicae utilitati viderit non esse nociVUm.
317쪽
Ut possit retus licite absolvi, duae praedictae conditiones merito exiguntur. Omne enim ius debet rationabiliter Xerceri, illudque praesertim quod alicui conceditur exercendum in bonum aliorum. Iam Vero princeps ius relaxandi poenas I irrationabiliter exerceret, si eas non servatis illis conditionibus remitteret vellet a). Nocumentum, ita pergit idem s. Doctor, inferret communitati, cui expedit ut maleficia puniantur, ad hoc quod peccata vitentur. Unde in Deut XIII. post poenam seductoris subditur Ut onDiis Israel ait diens ii ueat, et ue-ql agitatu dira faciat quippia tu utit rei simile. Noceret etiam personae, cui est illata iniuria quae recompensationem accipit per quamdam restitutionem honoris in poena iniurianti S.
III. Quaeri ei lio potest in quo fundetur hoc has, quod princeps habet, puniendi malefactores Hoc ius prin-
1 Non desunt qui hoc ius Principi denegent. Aut poena, inquiunt cum Bentliam non est neces Saria et tunc non debet intimari aute Si nece Ssaria et tunc non debet condonari. - At immerito. Hinc dominis, Ephes. I. indicitur, ut re it illi l)il linaS uod ait S. Thoma S, . . . S. I. . ad . η, pote S intelligi dupliciter. Uno modo, ut remis Se minis utantur quod pertinet ad moderationem disciplinae Alio modo, ut non semper impleat quod comminatus est, quod pertinet ad hoc, quod iudicium, quo qui comminatUS S poenam,
quandoque per remissionis mi Sericordiam temperetur. D Aristoteles etiam, a S. Thoma citatus in . . q. 68. . . ad . ' ait, boni viri esse ut sit diminutii iis positi Irat it - Qua de re f. Tapa relli, Sas eloecc dis s. IV, Um. 94.
iii Non est prosecto paritas inter lium an vim principem et ipsum Deum. st Deus, ait S. Thomas l. nunc cit. habet Supremam potvstaturi a iudicandi et ad ipsuna pertinet quidquid contra aliquem peccatur
et ideo liberum ei est poenam remittere praecipue cum peccato X hoc poena maxime debeatur, quod est contra ipsum. Non tamen remittit poenam nisi secundum quod decet sua a bonitatem quae est mnium te iam radi X. M
318쪽
cipi concedit hir ab ipsa lege naturali fundatur autem in iure quod princeps laabet, et in ossicio quo adstringitur determinandi ordinem socialem ac determinatum sedulo
Ut hoc ius exerceri, et ioc ossicium impleri recte possit duae pote State requiruntur. Requiritur .' potestas adlaibendi media apta et necessaria ad impediendum, ne Ordo perturbetur et haec inter media constitutio et comminatio poenarum suum habent locum. Requiritur a.' potestas adhibendi media apta et necessaria ad ordinem violatum redintegrandum quae CStitutio ma Xime sit per poenaS. Errant igitur ii, qui huius iuris fundamentum putant esse pactum Sociale I) Ii quoque errant, qui cum Roma gnosi arbitrantur, illud unice undari in iure defensionis, quo Societas instructa est. Ita enim puniendi respicit actiones iam positas et iniurias in facto esse ius vero defensionis respicit actiones futuras, seu iniurias in ieri, contra quas insurgit ad eas propulsandas ne fiant.
capitis, ob atrociora quae datu crimina irr0gandant, Sellius gladii coli lectilis r. I 89 DEMONSTRATIO. Princeps civilis habet ius puniendi. At Vero, quantum se extendit hoc ius complectitur ne ipsam poenam capitii Assirmative respondem US. Non determinamus, quaenam in specie sint crimina
319쪽
puniendi capitali poena. Generatim dicinius, cri uiua quaedam ali sciura quale e g. est parricidium. - Thesim autem demonstrabimus, tum e positiva Dei locutione seu revelatione, tum e principiis solo etiam naturali rationis lumine cognitis. Utroque enim modo constat,
Deum concessisse ius hoc principi civili. - De ipso iure loquimur, quod princeps civilis semper habet: illud autem exercebit, quoties viderit ipsum iuris Sis u esse
I. Certum inprimis est, legem divinam posilit a iuprincipi civili conferre ius, ut dici solet, gladii I). In
lege enim Naturae Moysis et Evangelica habemus prae- ecpta et Xempla lauius rei. α Et sane Genes. IX. Deus ait Oui est deri hunianum sanguineiu, fundetur auellis illius. Quae verba non possunt sonare praedictionem, quia praedictio huiusmodi saepe esset falsa sonant igitur ordinationem et praeceptum. Unde Chaldaica paraphrasis vertit Oui e fuderit sanguinem cum estibus, ex Senue eulia iudicis fundetur Sanguis illius. - Et Genes. XXXVIII. dixit Iudas Pro li/cile eam, ut coniburatur. Ubi Iudas Patriarcha tamquam princeps adiudicavit adulteram ad ignis supplicium. O In lege autem Moysis plurima Sunt praecepta et exempla. Xod. XXI. legitur Oui percusserit ho uine ubolens Occidere, ius te moriatur. Ipse Ver Moyses, itemque Iosue, Samuel, David, Helias, aliique sancti viri eo iure utentes occiderunt plurimos malefactoreS.I Notissima autem sunt verba, quae apud Matth.
XXVI leguntur si acceperil rdiu u. gladio peribit.
1 Hac de re breviter aliqua subiicinius X Bellai mino. de I aic l. III. c. IR.
320쪽
- I Qua VCrba non possulat recte intellini nisi hoc modo Jmnis qui caedem iniustam secerit debet a magistratu pariter occidi. Reprehendit enim Dominus Petrum, non quod iusta defensio sit dicita, sed quod non tam se aut Dominum defendere, quam iniuriam Domino factam ulcisci vellet, cum tamen ipse non haberet publicam auctoritatem I). - Praeterea Rom. XIII. dicitur : Si 1; ille egeris, ii te u illii Si te causa gladiis tu si lal, ut tuis ter eui u Dei est. Ubi dicit Apostolus, datum esse gladium a Deo principibus contra lacinorosos.c Accedunt testimonia s. Patrum. mihi rius a dicit, licere occidere in duobus casibus nimirum, si quis iudicis fungatur ossicio aut in sui defensionem utatur gladio. - Hieronymus 3 inquit, si homicidas et sacrilegos et Venenarios punire, non est effusio sanguinis, sed legum ministerium. Augustinus autem declarat
si Nequaquam contra hoc praeceptum iecerunt quo dictum est, isn Occides, qui personam gerente publicae potestati S, Scelerato morte punierunt.
II. At ipsa lex divina alliralis hanc, de qua agimuS, potestatem facit principi civili Quod pluribus argumentis
α S. Thomas la ac sibi proposita quacStione, Viri tu si licitu u occidere peccatores, sic disserit u Si saluti totius corporis humani expediat praecisio alicuius membri, puta cum est putridum vel corruptivum alio-
1 Sic recte hunc locum exponunt s. Augustinus tract. II 2 in Ioann. et Curillus lib. I. in Ioann. c. i. 2 In can. 32. Si V in cap. 26. Matth. In cap. 22. HierCm. I ib. I. de civit. Dei cap. 2I, In . . q. 64. a. 2.