장음표시 사용
221쪽
integro referri nequeat, Sed quiSque, aeque ac reliqui, rationem finis retineat Opus St, respectu rerum, quae in mundo Sunt. Hinc operatione aliqua habere debet, quae eius utilitatem poclent, et personalem independentiam praeSeserant. Hae omnia eum condi tione mancipii, trietissime Sumpti, omnino pugnant.
Neque ius selli, cui potissimum origo eiusmodi servitutis tribui solebat, vim ullam habere potest ad eam logitimam ut honostam emotondam. Quod nim immutabili rorum ordini contradicit, nulla vi iustum offici potust Bellator autem nonniSi dum Retu pugnat, Seu dum necoSSita urget repellondi vim hostilum ius abo utondi gladio: ubi vero pugna deSierit, non alia poenas infligere potest genti victae, nisi RS, quae iustitia lege et dignitatum hominisneaquaquam laedant. Nihilominus, haec tanta humani generis iniuria adeo apud thnicos populo graSSabatur, ut fidem omnem excedere videatur. Saepe integra gonte Servituti illi addicebantur, ut unosta apud Thessalos, et Ilota apud LacedaemoneS Atheni Supra quatuor centena missi mancipiorum, vix viginti millia civium recensebantur Romao deniquo turba mancipiorum Sic increverat, ut plusquam re incolarum parte complecteretur. Tantum flagitium indo duiluxit, quod Paganismus idoam humanae ex ellentiae penitus obliteraverat atqu0, inducta Stato latria, omnia iura homini a iuro civitatis unico repetebat ChriStianae Religioni acceptum roserri debui quod instaurato conceptu per Sonalitati humanae, paulatim a foedo hoc
ulcere genu humanum curatum Sit.
29. Quid societas civilis Sola familia, per Se Seorsum inSpecta. indigentia humana plura cumulatoque opitulari minime potest.
Nam domestica oelota hoc tantum proprie Spectat, ut homo individuus veluti compleatur, onServetur set quaSi perennitate vi filiorum gaudeat. At praeterea , pSa peresona humana, iam Sic completa et permanenS. amplificanda quodammodo S , ulteri u Sperficienda ac maioribu veluti patii explicanda. Quod ut obtineatur, largiora quaseruntur SubSidia , vi maioris Societatis qua Stabilite ipsa familia0 invicem copulentur, eoque nurnoro, qui Sati SSuperque Sit ad piseno satis saetondum ne QS sitatibus vitae et adeVolvenda vires, quibus homo ad persectionem ibi con Sontaneam
222쪽
218 US NATURAM PARS II IUS SOCIALE
nititur. Eiusmodi a miliarum congregatio , iam antea in vico et pago coaleScentium, appellatur civitas; quae proinde definiri posset; eius perfectus hominum, iurium tuendorum et communis felicitatis oratia ociatus 1). Hae Societas, ut patet, nova relationes homini assert, cum ipsum voluti partem meiat novi corporis; et novum principium ordinis exquirit, pro Socii ad Communem eo-pum atque utilitatem stabili tu dirigundis. 30 Tractationis partitio. 0 hae igitur Societate in hoc capit odiSserere opuA St, ut dignoscamus quae iura et ossicia exindo profluant. Quod ut ro vitor se ordinate fiat, hase potissimum nobissexplicanda vi doritur nimirum civilis Societati origo, finiS, Stru etura, Ormae regiminiS, pot0Sta eiuSque unctiones, ossicia into imperantem et Subditos. Ex quo patet, a nobis hie tractanda Suscipi principia univorsalia Iuris publici seu principia illa iuris
naturalis qua civilem oeietatem generatim reSpiciunt, atque Omnibus Statibus communi Sunt. ARTICULUS I.
De naturali hominis socialitate. 31. Error protestantium Hotero doX sere omnes, qui de iure naturali Scripserunt, civilem societatem non nisi a libura hominum conventione derivarunt. Hinc statum naturae, ut aiunt, commenti Sunt, quo homine Segregem vitam agerent, ipsumque alii rat factum reatu, alii ut solam Ictionem, Scientifice requiSitam, adStru Xerunt. Sed posterio rus o refellere non oportet eum uti per Se clareat, peSSimam AS philosophandi rationum fictionibus uti ad
rerum naturam et relatione explicandus. Potori utique men abstractione Sua in obieeto quod Conisemplatur, reSpeetu vario di-Stinguere, atque cogitationem ab uno avocare et ad alium eon Vertere.
1 Cum onarii communicatio hominum ordinetur sto aliquid necesSarium Vitae, illa erit perfecta communitas, quae ordinatur ad hoc quod homo habeat Sufficienter quicquid est necessarium ad vitam Tali autem Communita est civitas. Est enim de ratione civitatis quod in ea inveniantur omnia quae uinficiunt ad vitam humanam, sicut contingit S Se Et propter lio componitur ex pluribus Vi eis, in quorum uno exerceatur ar subrii S in alio APS teXtoria, et Sio do aliis. Undo manillastum Est quod civita eS communita perseeta. S. TnoM. in 1. Politicorum Aristotelis, ieet. l.
223쪽
Id non modo utile Sed necesSarium plerumque St, ad rem gradatim examinandam et distinctius comprehendendam. At sabullis du- luctari et hypothesibuS, qua commenticia prorSus Sint id nedum utilitatem nullam affert, sed obiecti eStigationem confundit , et salsis illationibus pandit aditum. Restat igitur ut orum sententiam discutiamus, qui statum illum naturae non tamquam fictilium sed tamquam historicum protulerunt inter quo praecipuo eminent
fer humanam Societatem te explicat, ut ab egoiSm et effrena quadam euntia exordiens in teterrimum deSpotiSmum Sanciendum terminet. Etenim eum omnes homini sacultates ad solam sensibilitatem reduxiSSet eiu Sque finem et normam operandi in voluptate collocaSSet genus humanum a civili con Sortio per Se alienum ASe opinatuSest. Atque id Sati congruenter. Nam VoluptaS, cum principium Sit mere Subiectivum, nonnisi ad egoiSinum adducit qui certe mutuae benevolentiae, atque ideo socialitati, eluetatur. Quare tutum naturalom hominis in o positum fuisse diXit, ut Segregem vitam degeret, in qua omnibu ad omnia ius ineSSet, et Sola vi litus terminarentur. Exinde in Singulis voluntatem nocendi aliis et mutuum bellum emoriatSA0 quod numquam finiri poterat, propter aequalitatem virium, quibus bellante in Struebantur. Nam etsi aliqui praeStarent robore tamen alii, qui iniboeilliore erant, debilitatem virium astutia et raude compensabant. Hi ne communi timor hominos adduxit ad societatem inter Se paelSeendam ut te, metu aliorum liberati, propria conser ationi conSulerent et capti rebus pacifice seuerentur. Statu igitur naturali relicto, civilem condiderunt, ex quo tu proprietati et cetera iura atque mutua mei dimanarunt. Sod initum pactum et alia bona, quae inde procedunt, Servari non poSSent, niSi adeSSet poteSta aliqua, quae egoi Smum Singulorum ibi subdorutit in ometo contineret. Quae Sane poteSta muXima Sit oportet et limite earuns Siquidem, quo sortior erit, eo certio et Stabilior communis tranquinitas permanebit. Hine enatum Summum imperium tranStatione acta a Singuli civibus omnium propriarum Virium et voluntatum et iurium in porAonam aliquam phySicam Vel moralem, quae in cetero dominaretur. Quare, civili poteSta per Se omnino abSoluta Est a nullis adstricta logibus, eiquo obsistore subditi nunquam ΟSSunt etiamSi iniustam impia praecipiat. Immo civibus neeXaminare quidem fas est, utrum licita sint necne , quae a politica auctoritate iub0ntur set obedientiam Ili denegare, in rebu etiam manis0At in honostis, hab0ndum erit tamquam perdue ioni crimen De-
224쪽
nique illa potestas pra00st etiam religioni o intorprotationi doctrina revelatae, licet ad id praestandunt adminiculo Episcopo rum iu votur 1).33. Systema Rousseau Ut Hobbos in mutuo bello, Sic Rousseau
Statum naturatum hominis in vita olivaga et Silvestri, atque ad con ditio nona selluarum maximo accudunt ropoSuit. Ait enim homines in primaeva origine, etsi porsectioribus, quam Cetera animanti OP gani instruoruntur illis tam uia longo imbuciniores sexstitisso. At victu RSperam vitam ducentes, Sine tectis et Ain domibus , inter nemora et Sub Spsecubus habitantos, assiduo cum sellui conflixiSso atque exinde magnum robur se sero citatem Rdepto OSSe. Cum ero On- nisi animalibus opserationibus sexor erontur bestiarum industriam imitando ad earum instinetum servenisso. In hoc Atatu nihil, quod
Sen Sum XCederet, nullum cultum erga Deum, nussum metum erga
alios hominos, nulliuSS0rmoni usum, nullam honesti aut turpi ideam habuerunt. Hoc tamqn hostiis di Stabant, quod libortat uti poterant et rationi compotos offici, quod nonnisi post multa aequia intercidit. Iam oro iusmodi vivendi ratio Statui politico se sociali maxime anteponendum St, utpote qua hominis natura se libertati magi Scongruat ab aquo dein epihomines RPbitratu Suo receSSerunt, Cpactione inita inter o qua contractus Sociali appellatur, civilem Societatom offormarunt Hasee quidem Rousseau 2). Sic Statum civilom homini prorsus ad 'sentitium facit, utpote ab eiu natura minimo pussulantem , sed mere genitum ex pacto et libera voluntato ociorum. Quomodo autem exinde publicam auctoritatem derivare conetur, id aptior loco, insertu explicabimuS.
31. PROPOS 111 1'. Hobbesii systema absurdum 8t. Prob. Hobbos, ut diximus, Statum naturalem homini in perpΘtu Ο bello reposuit omnium in omnes Iamvopo si ita SSet homo vi natura longo insorioris conditioni essset, quam bellua. Hae enim , etSi cum alii seriS diversae Apoctoi saepe dimicet, tam seneum sui Similibu Spaeem alit Sio nunquam viSusis leo oon pugnam inserre, aut tigriStigridem laeossore Solus homo, si Superis plueet, vi naturaΘpePPetuum bellum ageret eum et eris hominibus. At ut Omittam innatam Pro penSionem, quam boni omnes experiuntur, a quibus iudicium natura se Stimi debet certo priori, in quibus nondum natura ab usu libertatis
225쪽
vitiata est, exemplo Suo Iob beSianum delirium refellunt. Nam cum primum aequalibu occurrunt, non Simultatis et odii, sed dilectionis potiu et benevolentino Signa exhibent, seque ab illi Separari graviter serunt. Neque id mirum est Si quidem, ut alias dixi, ipSanatura similitudo hominem ad alios amore proSequendo impellit.
Sed ne multa proSequar, hoc uno Contra Hobbesium utar argumento. Statu naturali ille S , qui a natura praeeipitur , tinnata hominis inclinationi respondet. Atqui es non bello , Sed pace Continetur. Natura enim ordinem homini servandum iubet; ad eumque rationi S, quae potior in homine pars St, maXima propenSione connitimur. uni vero ordini Con Servati paeem ConStituit; siquidem non aliundo bellum, Sive internum, Sive X ternum, in nobi oritur, niSi ex eo quod perturbetur harmonia relationum, quae inter diversas partus quibu ConStamus, aut inter nos et aliOS
homine intercedunt. Dii tu igitur et imperio natura non ad bellum sed ad pacem serimur immo i Sa bella, Si quando geruntur, nonnisi paci cupiditate geruntur. Haec de principio is So, e quo prosectu est Hobbe ut nihil addam tum de interitu ad quem moralitatem adducit, eum a libera tantum paction derivans tum de nefaria tyrannide, ut, qua humu-nae personae dignitatem in Subditi perimit. Nemo enim unquam, praeter Hobbesium, tam impudenter civilem potestatem adulatus
HSt, ut tu re Spectu civibu non modo tu omne et proprietatem, verum etiam iudicium adimeret circa bonitatem vel malitiam actionum, quae imperantur . 35. PROPOSIT 1 2'. Absurdum est systemα Noussea Dii. Prob. Haec doctrina tam evidente rationi repugnat, ut nonnulli exiStimarint, eam non ad suetum enarrandum, Sed ad coram pio Aillius tempori more deflendoS, tamquam elegi'Cum Cadmen, ab
auctore suisse traditam. Sed quidquid de blanda hae in tui prolatione Sit, certe sabula, de qua agitur, tot Scatet absurdiS, ut Simile aliquid vi neger omniare potuiSSet. Nam hominem, qui SSentialitu rationalis est, ration destitutum et Solis operationibu Senia silibus instructum fingit in eo Statu, qui, utpote naturaliS, naturae Summopere congruiSSet. Deinde , oinini, Sic intelligentia et usurationis orbato, libertatem concedit, quae Sum rationis Subaudit, eaquae remotu ne concipi quidem poteSt. Tandem belluinam illam vitam maxime propriam homini eSSe Statuit et tamen universum genus humanum ab ea receSSiSSe fatetur Hae similesque absurditate ipsam hypothesim intrinSecu afficiunt, ne ibi non constare demonStrant ut omittam carentiam bSolutant cui uesvis sun-
226쪽
damenti, quo altem veriSimili reddenda erat. Eiusmodi igitur roiectis nugis, ad veritatem constabiliendam veniamus. 36. Ropos iii 3'. Homo Ociali est natura ua. Prob. I. ex saeto. Nam ubique terrarum homo aliqua ostiolate, plus minuSu culta, vel etiam, Si placet, barbara Continetur. Neque
id recentem hab0 origin0m, Sed cum ipsi humani generi primordii plane confunditur. Nam quoad longi Ssim praseteriti tum poris
limus , homin0m initio in domestica societato creatum , deinceps succroscentibum familiis Semper convictu aliquo mociali gaudentem comperimus. Iam vero factum niVePSRle, perpetuum, ConStan S, non aliunde oriri poteSt, niSi ex propensione naturae. Ergo homo non egre et SolitariuS, Sed Soeialis et ad convictum cum aliis natura ordinatu OSSe dicendus eSt. Ad rem Victor Cousin: si Quando dicitis hominem natura sua Socialem non SSO, O hypothesim inducitis. At quasnam experi sentia vobis dat ius m mandi homi noni ad societaten ineundam minimo rapi Addo etiam e quod
sactum ad sociotatoni humanam in dubium revocandam argumenta praebet ' Cavete, ne homo, quom in Statu naturali constituitiS, antequam Oetali QVaderet, non veru homo Sit, Sed en Cogitatione confictum. An unquam natura humana alibi, quam in Ogietate, Se
volvoris seprehensa ost ' Differsentia temporum, locorum, Stipitum, diversitato quidem odi quu principium o talitatis affecit, idemquosorma intor se dis popantes impertiit sed principium ipsum sub
hisco variotatibus Semper unum idemque viguit , omneSque contrarios Onatu Superavit, et obStaeula edomuit, quibus impegit. Si fori obseurari, quoties memoranda quaedam innovatio eontigit , a sero sextingui in dissolutione aliqua generali visum est mox iterum apparuit, nova quidem indutum forma, Sed longe po-tontior ae anotiore vi praseditum. Quod cum ita sit, qui mihi ius adimet inserendi, hominem natura Eua Socialem SSes Factum, quod Semper et ubique producitur, utcumque Viee mutentur humanae, quid aliud pro et erit, nisi natura lex An aliter legos, quae mundum materialem gubernant, a Physicis colliguntur 1 Τ Prob. I. sex naturali homini indigentia Nam cum bruta animantia iam a nativitate Augeipiunt ea, quae ad ornm OnServationem ut tutulam sequiruntur lio in contra his omnibus destitutu nascitur, ita ut ad illa sibi comparanda rationis usu atque aliorum hominum auxilio egeat. Ergo, ut ad rationis evolutionem, Sic ad societatem
227쪽
cum aliis homo vi natura serri dicendus est niSi inferioris conditionis, quam belluae, per delirium habor volit Apposito S. Thomas et Naturale Et homini ut it animal sociatu et politicum, in
mustitudin vivsens, magi etiam quam Omnia alia animalia. Quod quidem naturali noc0SSita declarat Alii enim animalibus natura praseparavit eibum, tegumenta pilorum, deser Sionem, ut denteS, COP-nua, ungueS, Vel SRliem Velocitatem xsugam. Homo autum institutus est nullo horum ibi a natura praeparato, Sed loco omnium data est i ratio, per quam ibi haec omnia mei manuum posset praeparare, et ad quae Omnia praeparanda Ianu homo non sum it. Nam unu homo per se sum Ciente vitam tran Sigere non OSSet. Est igitur homini naturale quod in Soeiotate muliorum vivat. Amplius, aliis animantibus insita est naturali industria ad omnia ea, quae sunt ei utilia vel noeiva, Si eut ovi naturaliter aestimat lupum inimicum. Qua0dam etiam animalia e naturali induStria cognoscunt aliquas orba medicinale et alia eorum vitae noeeSAaria.
Homo autem horum, quae Sunt Vitae Sua neceSSaria, naturalem
cognition0m habet solum in communi, quaSi eo per rationem V lsent ex univerSalibus principii ad cognitionem Singulorum, quae negeSSaria Sunt, pervenire. Non Si autem possibilo quod unus homo ad omnia huiusmodi per Suam rationem pertingat. Est igitur nocessarium homini quod in multitudino vivat, ut unus ab alio adiuvetur, o diverSi diverSi inveniendi per rationem Oecupen
Prob. III se facultate loquendi. Homo tantum inter cetera animantia sermon fruitur vi naturae. Atqui ermo est vinculum AocietatiS, et ad communicandum cum alii totu quantus est ordinatur. Ergo naturae intenti in homine procreando minimo fuit ut ipso Segre Viveret, Sed ut OnSOrti ceterorum uteretur. Hoc etiam argumentum affertur ara Thoma, Sic aiente et Hoc etiam evidentissime declaratur per hoc, quod Si proprium homini loquutione uti, per quam unu homo alii Suum conceptum totaliter potest Oxprimere. Alia quidem animalia exprimunt mutuo paSSione SuaS
divorsi modis Magi igitur homo Si communicativu alteri, quam quodcumque aliud animal quod regale videtur, Ut grUS, formica et apis 2). η Et alibi idem urget argumentum ex eo quod
natura, Cum Sapienter agat, nequit tribuere medium ordinatum ad finem aliquem , quin Subiectum ipsum ordine ad num illum; Cum homini datus Sit Sermo a natura, et Sermo ordinetur ad
I De regimine P incipum, lib. I, caP. 2. 2 Loco Superius citato.
228쪽
hoc quod hominus sibi invicem communicent in utili et nocivo iusto et iniusto ot alii huiusmodi Aequitur, e quo natura nihil facit frustra, quod naturaliter homines in his sibi communicent. Sud communicatio in istis facit domum et ei vitutem. Igitur homo est naturaliter animal domesticum et civile a ).
Prob. IV. o innata animi benevolentia. Homo Si pomparatus
est natura sua, ut d Communicandum Cum Rhi eorumquo necessitati subvonion dum maximopere inclinetur. Si qui Scientiam pos sidet, cohibere o nequit quominus eam Xterius manifestet qui ob saustum eventum laetitia XSuhat, ut ob tristem casum dolorota escit, alio secum laetari aut condolere cupit ne quidquam aegrius seri, quam Solitudinem, atque mi eorum OnSortio privari Itemquo, si in alio moerentes aut hilares incidit, illico oorum domaffectuum parti op efficitur Si vero quemquam calamitato aliqua iactari perspieit, Statim impellitur ad eius indigentino, opitulandum, Sive opera, Sive re, Sive Sulaena con Sili bono. Prob. V. X persectibilitatis conceptu. Homo persectibilis est natura Sua, idquo inter praseeipua eiu praerogatiVa adnumeratur. Sod por lactibilitas ad actum adduci nequit, in Soeiotate et plurium intor o collatis viribus. Ergo homo vi naturae ad sociotatem tendit. Et sano, nisi divisi muneribus, quiSque aliorum auxilio fultuS, e culiari opor nervo intendat et praecedentium generationum laboribus adiutus propria inventa nepotibuStransmittat humanum genus sompor eodem gradu ConSiSteret, ac Valale anguSti persectioni terminis coneluderetur. Singuli enim homine Veluti si agmina sunt quaedam integra naturae quae quali Sit et quantum valeat non in
uno aut alior SeorSum Xplient, Sed in tota Collectione, quRe nunquam abrupta ad vires Sua evolvenda augendasquo contendit. Prob. VI. X rationis dictumino. Ratio ordinem Servandum et amplificandum iubot. Atqui ordo ivo in implendi ossiciis, Sive in pro priis tuondis iuribus, si vo in colendis artibu aut Scientiis , Sivo in coloris animi virtutibu OXplicandiS, in plurium Societate maximo puro laicet. Ergo ratio ad Aoeiotator ineundam iussion sua homino impellit. Undo sapionio Tullius aiebat Nihil principi eo in
rebus humanis esse gratiu8, quam homine8 habere inter se societatem ordinatam et perfectam, quae civitas dicitur. Hinc sequitur so tota tem pSam reSpectu Sociorum habero rationem non nis sed medii. Idcirco enim quaeritur et initur, ut desectum
1 In librum 4 Politic leol. 1. 2 De Amicitia.
229쪽
Suppleat Singulorum, qui SeorSum per se vol nullo modo vel aegr00 dissiculter finem consequerentur, ad quem ordinantur a natura.
3T. Obite. I. eae Nousseau Ut Statu naturali hominis digno Seatur, ipsum exuere oportet omnibus doni Superadditi ut tacui talibus arto aequisitis. Hi autem demptiS, homo Silvestri omnino ac Segre apparet , nec niSi enSationibu tantum inStructus ΙΙ. Ideae universale ope sermoni Comparantur. Α Sermo homini naturali non est. In statu igitur naturali homo caret deis univer salibus III. Multi oporti sunt homines in America ut Africa ac locis polo proximis belluarum more ViventeS, Sine religione Sino legibus, sine moribu cuiusmodi Sunt Hurrones, Hulentotti, La- ponit, aliique. At hi in Statu naturali manebant. Ergo Statu naturali hominis a bulluino minimo differt.
R. In primis salsum est exuendum AS hominem omnibus persectionibus arte acquisitis, ut Statu eius naturali deprehendatur. Hau enim si homini naturae Sunt consentaneae et eX principiis evolvuntur fidem inditis, naturalem potius eius Statum conStituunt. StatuSenim naturali illo est, qui a principiis natura procedit, et ad quem re a natura ordinatur. Deinde etiamSi ope abstra tionis homo exuatur persectionibu arte acquiSitiS, non tamen tali SupereSt, qualem Rousseau comminiScitur. Non enim Sola SenSibilita Supererit, sed etiam ratio, quae QSSentialis homini est tum etiam Supsererit sociotas dom0Stica, in qua homo nec naSci nec conservari pot0St doniquo superserit insita propensio et ordo ad civitatem offormandam. Ad secundum reponimuS, utrumque a veritate deficer nimirum idea generale a Sermon pendere, et Sermonem homini natural0m non Sse. Idearum enim uniVerynlita non a vocibus, qua iduas subaudiunt, Sed se abstractione Oritur, eire phantaSmata imagina tionis, quomadmodum in PSychologia Xplicatum est. sermocinatio autem pia naturae St, qua organa ad Rrticulata voce edundas nobis consormavit, et vim ConceSSi RSSOetandi dea cum signis. Quoad tertium, nemo e Si qui non Sentia in praeSenti historia tu es Roussuavium Coecutire in deScribenda Conditione earum guntium.
Etsi nim illa barbari moribu utuntur haud tamen a stupi ditato laborant, quam pSi sabulator OSter appingit. Nam eo torationis usu ruuntur, ac Dei legiSque naturne notionem ut eumqu0- depravatam et erroribu impleXam aliquam tamen poSSident, et con-
230쪽
226 US NATURAE . PARS II IUS SOCIALE
sortio non solum domeStic Sed etiam, ex parte Saltem, politico continentur. Ceterum quidquid Sit de misseri eiusmodi nationibus, probandum suisset RouSSeavi earum conditionem naturalem SAost non potius receSSum desectionemque a naturali Statu, propter peculiaro circumStantiaS, in qua fortuito inciderunt. Α de Rous
Obiis. II. eae Hobbes. In Statu naturae quisquo ius hab0 ab omnia. Hinc sequitur laedendi voluntas et mutuum bullum omnium in omn0S. Nec vero eiuSmodi nocendi libido ex eadem cauSa omnibus innascitur. Nam homine in statu natura vel sunt modesti et Sua vire aeque ReStimanteS, Vel Sunt seroci ingonii ac tales , ut
nihil sibi non arrogent. Si hoc contingat, profecto hi ad alios iniuria afficiendos incitantur; Sin primum, voluntas laedendi in illis sexoritur
ex neceSSitate Se tuendi a re Sua suamque libertatum vindicandi. Deinde, ingenia diversa sunt et mutuo dissentiunt. DiSSonSu autem odium et contemptum parit atque hinc nocundi desiderium et bellum. Domum, niSi ad mutuum bellum natura homines inclinaSSet,
cur viatore Hrma gererent, ciVec re domorum clauderent, Suprema poteSta militia instrueret, et similia I R. Hobbo his argutiis inoptire nemo non vidui. Nam ius illud
omnium ad omnia, non modo e Systemate PQAuliat, quod salSum OSA Superila demonStravimus; sed etiam pugnantibus inter se conceptibus constat. Et Sane ita cuivi homini competeret, ut a cetoris aequo iuro impediri et omni effectu destitui posset. At quaeSo, quodnam novum genu iuri id esset, quod nullus revereri teneretur, sud omnes sine iustitiae iactura instingere poss0nta Nonno ad OSSentiam iuri pertinet, ut eo toros plano ad ossicium oblig0t Quod additi difforonti intor semporantes homine et viol0DtΟS, id non ad roborandam sed ad infirmandam potiu seius Sententiam dictum idotur. Nam si modest illi hominos sua vires aequi pondunt, et alii idem, quod Sibi permittunt intor se pacem procul dubio Servabunt Bessum igitur ab iis excluditur quod ad summum inter bono vigebit et malos, qui ad inserendam iniuriam parati Sunt. Sod si id quid0m ab inclinatione natura procederet, Sedis morum perVerSitate, qua homine nequam SolpSos inquinarunt. Quid autem
natura fert, non a pravorum hominum, Sed a bonorum conSuetudino diiudicandum St. Ingeniorum Vero certamen in primis Commune non est. Multi enim pacifica monto donantur et aliis facit acquiescunt. Qui vero
ab alii discrepant, hi si cordati sint se prudenteS, satis intelligunt opinionum differentiam nil concordia voluntatum detrahere debere.