장음표시 사용
301쪽
non aliud a societate petens, nisi tutelam iurium, quibus instruetus est. Quod beneficium prosecto compenSat tum observantia legum civilium, tum solvendi vo tigalibus, tum maxime illi bonis con-
Attamen negari sequi longo nobilius officio sociali et patriae caritati Satisfacere eo , qui privati virtutibus curam adiungunt pserficiendi otiam alios, o totius Societati amplitudinem et plendorem procurandi.
106. officia subditorum erga rincipem. ReSpectu publicae autoritatis primum ossicium os obsedientia praestanda legibus et praeceptionibus, a legitimo Superior prosectis. EtSi enim quandoque legeS, quae in civitate seruntur, poenales sint dumtaXat quatonus
ex voluntato legislatoris non moralem obligationem imponant, Sed tantum poenam aliquam pra0Sertim pecuniariam , tamen per Se et genseratim conscientiam ligant ita ut violator non modo poenae, sud otiam culpa obnoxius fiat. Id clariSSim patet primum, quia, Si Segus SAet, auctorita ei vilis non uti providere posset bono communi cum timor exteriori mali, quod facile vitari potest, non
sum ciuntoni vim hab0at ad homino cooreondos. Doinde, quia iuSimperandi, seu cives dirigendi ad bonum commun idoneis logibus, in ipsa essentia potestati includitur. Cum igitur omni potestas a Deo Sit a se otiam aliquo modo Sunt leges, quae iuste ab auctoritate procedunt. Quare qui iis obedientiam denegat, divina ordinationi reluctatur. Undo Apostolus aperi ait: deo necessitate subditi estote, non olun propter iram, sed etiam ropter conscientiam 1).
Praeterea cives magna reverentia et dilectione obServare et colere tenetur eoS, apud quo Suprema potesta residet Venerari quidem debent Summum imperantem, quia hic aera veluti perSonaeSt. Cum enim poteStas, qua SplendeScit, divina auctoritati sit quaedam participatio divinitatis voluti similitudinem serit. Quamobrem eiu porSona non modo inviolabilis est, verum etiam digna ut omnibus ObSoquiis honoretur. Dilectio autem pSi debetur, propterea quod si diligenda est o totas, maxime diligonduS At is, qui in illa capitis munero ungitur, eamque providenti SuR On- Servat et protegit. Quapropter iuri natura repugnant et Valdo turpificatum animum ostendunt ii, qui proprio principi non modo internum umorem denegant, Sed etiam verbi aut Scriptis maeulaSaSpergunt; qui proinde non libortati laude libertas nim a pru- itato seiungitur , sed flagitii nota et vituporation digni Sunt.
302쪽
Noe oro haec dilectio cessare ut 0servescere obet ex eo, quod summus imperan in gerenda republica aliquando peccet, Siveo desectu Scientiae, Sive ex vitio voluntatis. Nam cum et ipse homo Sit, ne proinde errori et Cupiditatibus obnoxius iniustum stet rationi repugnan ab eo tu persectioni e Xigere, quam humana infirmitas erat optabile quidem St, Ut princeps nunquam labatur, Saltem Sponte Sua quod optimorum consiliariorum adminiculo, tum praeSertim divinae religioni prae Sidio, non raro er-nor est in catholici principibuA. At Si quando contrarium accidit, non idcirco irasci subditi debent, aut amorem debitum imminuere. Labi enim humanumist, et humani nihil etiam a principibus ali 0-
num putandum Si praeSertim Si perieula considerentur quibus circumdantur, et dissicultate muneriS, quod exorcsent. Satis rit si communiter, Scienter et USt operentur, prae Sertim eum de communibus negotiis agitur tum ut Studio publicae seligitati animentur, o prudontia in rebus definiendi tanta tantur, quantum patitur humana conditio si Quomodo Sterilitatem terrae, ait TacituS, aut nimios imbres aut cetera naturae mala, ita luXum vel avaritiam dominantium tolerare debemus. Vitia erunt, dono homines Sed nequo continUR, et meliorum interventu penSatur 1). 10T. Laesae maiestatis noxa Huc etiam revocari pote Si obligati O, non studendi novi rebus, cum iniuria illorum qui Suprema auctoritato ruuntur Modo enim regimen legitimum Sit, at tuo Suprema auctorita a persona aliqua vel Coetu tu Ste possideatur observandum et reverendum St, nec cuiquam licet quidquam contra ipsum machinari, quin continuo in orduellioni se impietatis crimon incurrat. Nec vero ratio ill quidquam valet, qua rebellioni amatores, et ortunam in melius mutare CupienteS, d proprium tegendum Aeolii utuntur, eum aiunt ieere etiam vi propter bonum Commiano regiminis Ormam minu persectam in meliorem convertere.
Nam in primi hi hominus insepti sunt ad optimam regiminis sormam diiudicandam n0 publica solicitati Student, Sed suae dumtaxat
utilitati Doinde forma regimini non est tanti, quanti eam faciendam di unt; bonum enim Societatis non tum a persectione Structurae, quam ab honestate gubornantium pendet. Denique, e eo, quod alia regimini forma sit praestantior, nequit certe usum ratio ad logitimum auctoritati poSSe S Sorsem laedendum nisi utilitas in Supremum principium operandi et morum regulam converti velit. Quod si fiat, nulla rumphus iura in convi tu humano ritabilitatae gaudebunt.
303쪽
Pari enim modo X. gr. dici poss0 utilius SSe reipublicae ut prae diu , quae unu aut alto possidui, in honeStiores gentioresque cives dividantur atque magistratus, quo hi aut illo ungitur, doctiorio prudentiori conseratur. Sic innia in Societate nutabunt, quiSque expilationem bonorum aut laeturam muneris timebit assidue. Ne inscito quis obiiciat populum non SSe praedium aliquod aut pecUS, Qui eadem argumenta accommodari posesint, qua fiunt dorebus ad proprietatum pertinentibus. Nam hic non de populo agi tur, Sed de auctoritate quae certe tu quoddam St, et possideri
et transmitti se haereditat capi potust, modo id logitime fiat ac
Sin aliorum iniuria Fateor equidem et Saepe inculcavi, auetoritatem non SSe propte bonum principiS, Sed propter bonum o
cietati , qua eiu duet in debitum finem promoveri debet. At aliud est fini rei, aliud ruscipes quae finem Spectat. Quod auctOrita sit in bonum populi, non impedit quominus iuris proprio dicti
naturam hab0at modo iusto titulo OSSidentur, quemadmodum patria potestas est ius veri nominis, licet in bonum filii ut id a natura, non in bonum patris. Ut igitur rem concludamu , confundenda non est iustitia cum utilitato nec illa vel ovi iactura affici poteAt, ut haec proeuretur, etiamSi certo appareat. Quod vero contrarium opinentur, qui X epicureorum grege Sunt, tolerari quidem OteSt. At quod idem reputent, qui a materialiSino abhorrero Se di eunt, ne normam operandi in conceptu iuStitiae et virtutis collocandam esse largiuntur id vel turpem hypocrisim Sonat, vel in Constantiae indicium est, ne di eam satuitatis.
De supremi Imperantis 'ciis.108. rinceps rite intelligat limites suae potestatis. Quo altior
usi summorum imperantium dignitaS, eo graviora Sunt ilicia, quibus erga Societatem adStringuntur. NOS, qui compendio ludemus, ea tantum quae pra praecipua Sunt, obiter delibabimus. Primum igitur necesso S ut Princ09 rite intelligat qui sit propria auctoritati finiS, et quo circulo eiu iura patientur; ne a bono , quod procurare debet, deSciscat, aut imito sibi a naturadus nitos transiliat. Non enim arbitrandum est cum Machiavellio, aliiSque politica Scientiae corruptoribus. Imporantibus id om nolicere, quod cupiunt neque eum Hornio Id omno posse Principum in proprio regno, quod Deus in mundo Auctoritas enim civilis con-
304쪽
sundenda non At cum auctoritate generatim inspoeta, multo minus cum auctoritate divina Solus seu potestate gaudo absoluta et nulli limitibus circumscripta Homine vero, ut umque Dei nomine imperent, nonnisi valde terminatam et confinii adstrictam pote- Statem participant. Id potissimum de auctoritate civili dicundum eSt, Xtra quam n0n modo auctorita religio Sa, quae longe altior est, et nobiliorum finsem poetat, sed etiam auetorita paterna reperitUP, Cuiu Origo a natura est et ius aerum. Proprio igitur ambitu Xternarum relationum, quae vigent inter civeS, Civili auctorita So contineat; at tu illas sic ordinet, quemadmodum publica SaluS, RX communis, honor Dei et lux iustitiae ae honestatis poStulat.109. C0mparet media ad munus rite exercendum. Munere nutem, quo unetvru est, ito intell0eto, Supremus rei publieae moderator media idonea comparare obet, quibus munus illud exsequatur. Hinc non modo politica Acisentia diligentem operam daturus St, Ut Subdito Rpto convenienterque gubernot; sed otiam sedulo incumbat oportet, ut Organa socialia ad triplicem potestatem, de qua Supra loquuti Sumus, it oxorcondam instruantur et iugiter porficiantur. Exinde senim maXim opero pondo bona reipublica administratio. Et quoniam Struetur Socialis , utcumque persecta, nihil valituraeSt, Si perSonae, quae motum imprimunt, Solentia opportuna ea-reunt, Vol nequitia voluntatis otion sua abutantur hinc Principionia incumbit ut Sagaeos cientsesque viros ne magna probitato ornati Singuli muneribu praeficiantur. Quar etiam Sole tum eo e- tum hominum ei sentia et virtut praestantium Sociare ibi debet, qui a consiliis i Sint et quorum onSultation et opera in adminiStranda republica iuvotur. Doniquo benignum et assilem Se omnibus praeboat, set Singulari humanitate cives qui ipSum adeunt, sexcipiat.110. Iura civium sancte revereatur et defendat. Quae nuper dicta Sunt auctoritatem r0Spiciunt quatenus apta reddenda est ad munu Suum implendum. Quoad actuale vero exorettium set effectus quo in bonum Subditorum praeStitura St, nemo non Videt tam quam undamentum requiri , ut omnia prorSUS iura civium , sive naturalia Sint, Sive acquisita, rata ubeuntur, utque ab omni ag greSSione vindicontur. Id naturalis voluti constitutiois At cuiuslibet Societatis et lex undamonialis, quam papyris in Scribi aut tabuli con- Signari non oportet, cum in pSa ratione hominis, noti non delendis, insculpta sit. Societas nim in bonum non vero in perniciem Sociorum redundare debui ne qua a natura tribuuntur, ab homine demi poASunt. Hoe amor non prohibet quominus iura eiusmodi sub
305쪽
dictamine rationis temperentur inter sine dubitis limitibus contineantur, prout OeXSiStentia eterorum, et adeptio publiea solicitatis exposcit. Neque, Si re intime consideretur, dum id meitur, vis ulla natura aut iuribus privati insertur, sed potius natura ordini obsecundatur. Si enim natura hominem Socialem condidit, atque ad convictum cum alii Ordinavit prosecto iura, qua illi largita est,ias determination os eosquo limite SuSceptura SSe voluit, in quibus
commune bonum Oeietati eon Stare non ΟSSet.
Ex eiusmodi tutela iurium mani sto Aoquitur ut nihil fiat aut fiori permittatur, quod civium incolumitati aut civili libortati quidquam detrahat nec ulli, utcumque ad infimam populi partem pertinenti, a pra0potente alliquo aut divite iniuria Progetur impun0. Immo maxime principi curae Sit humilium ac pauperum defensio Bones a nim principi providentia erga ilios, qui magis tutela in digunt, plondidius et emcacius sulgere debet; qui contra satis pupSe proteguntur, tu prae Sidio minus indigunt. Tuta tiam sit oportet proprieta Singulorum , et saeuitas amaugundi intra terminos honestatis et in iactura boni eo inmunis; nec plus aequo emungi Subdito aut graVRP eonSentaneum St. Etsi nim ad iura maiestatis pertinent vectigalia et tributa imponero civibus, ut impensi adminiStrationis, quae in publicam cudunt utilitatem, praesto Sint et ad Xercitum alendum, et ad Stipondia magistratibu Suppeditanda tamen me Sura congruen eX- cedenda non St, quae a duplici termin normam accipit a ruali 0xigentia boni publici, et a privatorum aculiate. Si enim plus quam sociali neceSSita Suadet, XponSae fiunt de0Si ratio cur onera subditis imposita legitina Sint . in pluS, quam Congruenter POSSit,
iue emungantur , praeter ceter damna et perieul , enervatur vis civitatis, cuius robur et opulentia a robore et opulentia civium emergit.
Quod si haec iura, quae incolumitatem et proprietatem respiciunt, laudi non obent, sed potius confirmari et dolandi multo magis id
sibi vindicant potiora illa iura, quae Veritatem et hone Statem pectant. Nam hoc ipSo quod homo rationalis est atque intullo tu ut voluntate praeditus, ius a natura Sortitur Se in obiectum utriusquosa uliati promovendi, ne proinde cognoscendi uorumit ampluctondi bonum. Quar non modo nihil salsum aut minus honestum ab sua toritat praeseribendum St, Sed etiam nulliu voritatis inquisitiost nullum virtutis exercitium prohiberi poteSt. Qua in re ius naturale violant regimina illa, qua Subdito aut a postis oris sontibus doctrinam haurire cogunt, aut determinatum vitae genu intro ve-
306쪽
tant, in quo peculiari virtus pro Asione colatur. Nam qui ius habotadranom, ius habui ad modis et quidem ad media quase ipsi intra
honestatis ambitum, opportuniora Videntur.
111. Felicitati civium incumbendum Auctorita non modo iurium cautioni On Sulere, verum etiam bono et lati itati civium positivo opitulari dubet et ad amplitudinem, splendorem, perseetiΟ-nemque Sociotati comparandam adniti Bona autem Aogietatis ad duo genera redueuntur materialia nimirum et Spiritualia.
112. Bona materialia. Osficio tonetur auctoritas providendi ut omnibus sit libera saeuitas procurandi sibi monia, quibus vitam alanto tuseantur. Quae saeuitu non modo protegenda St, ut memine
impudiatur quod tu Stitiae est); Sed tiam promovenda et Sociali auxilio ovsenda, quod ad officium senses sentiae pertinet. Hinc ut
consociatione efformentur, ad induStriam Vel commercium SpectanteS, ubi operosior populi pars tutolam et aditimonia inveniat tumi inpen Se Curandum S ut Civili Caritatis exorcsenda instituta floreScant, ad inopiam et aerumna indigentium Sublevanda S. Quoad publicam sero proSperitatem, quae emergit ex populi multitudin0, opulentia, facilitate comparandi R Omnia, quae SuRViΟ- rem vitam metant tria potis Simiam conSideranda Sunt. Primum eSt, non populi frequentiam indefinitam ad id consurro, sed talom qua rite respondeat mediis eam alendi et o dueandi, ut incolumisset bene morata Servetur. Deinde, pulentium reipublicae, non tunc haberi, cum par tantum civium divitii abundat, altera vero inopia pruinitur in hoc enim potius tyranni quaedam uri Stoerati ea ernitur Sed tune revera exsistero, cum Sine ullius iniuria divitiauin multos diffunduntur. Qua sane diffusio non te urgenda St, ut ius proprietati quod a natura procedit, ulla ratione laudatud aut iniusto limit coarctetur. Immo prae oeuli habendum St, ne proprieta nimi minutatim Secta di SSipationi potius assimi lotu si Socialo Corpia enervet. Denique SuaVita vitae medio eritatorii aliquam sibi vindicat, quae virtuti propria St, nempe ut RIPRe Seripto rationi Sic temporetur, ut boni moribu non noc0at. Si enim XeoASU Suo animo emolliat et en Silibus voluptatibus assi gat, ad persectionem Socialem pertinere non poterit siquidum finis sociatis in ordine morali praesertim situ est, ad quom proindero serendum est quidquid ostietatem attinet. 113. Bona spiritualia Huiusmodi bona ad scientiam et virtutem e Vocantur, se quibus pro Xime ordo moruli eXSurgit. Quare ad se potissimum in civibus ac in tota republiea promovenda, benefica auctoritatis actio incumbere debet ita tamen, ut proprios limites,
307쪽
ordinis nimirum Xterni, nequaquam ex e sedat. Non modo igitura ademias, et lycaea constituet ac debito organismo donabit, ut in iis praestantiore intelligentia convenienti cum libertate perficiantur; sed etiam faciet ut in vulgu ipsum Sumeiens rerum cognitio, et di Sciplina disseminetur. Qua in re duple extremum vitandum St Ne plob aut nimium rudiS, aut pluS, quam eiu conditi patitur, erudita habuatur. Ut inque nim non levia mala proVeniunt. Ignorantia enim serocem, obtusum, voluptati amatorem, immorigerum populum tacit; in modica vero eruditio, quae nunquam in eo plena S Se poteSt, Superbum, indoeilem, mutandae sortunae avidum, impatientem laboris, tumultuantem reddit. Sod omnium maXime colenda S Religio, Sine qua cetera flocci foroni. Ut nim homo indi ViduuS, Sic etiam communitas in tantum spuetabilis est, in quantum Virtute et honeSti moribu ornatur virtus autem pulerique more in religione undantur'. an si civium honustati cetera adiungantur bona, e quibu Virtus voluti materiam mutuetur ad vim Suam ampliore gyro Xplicandam nomini dubium ori quin societa his locuple alier Societati antecellat, qua sola virtut polluat. At si omnibu alii assiua bonis, virtut autem volearoat se parum decoretur longe inferior habebitur a sociotato, quae, licet ceterorum bonorum penuria laboret virtute tamqn sit praestanS. Haec enim PeapSe finem aSSequuta SSet, Societati humana o natura praestitutum in dulci SSima tranquillitate gauderet, quae non aliunde quam a virtute ingeneratur. Quare virtutis incolumitas et incrementum Summopere imperantibu cordi esse debet. At si nopietat orga Deum, qui virtuti sonS S et principium, et ad cuius obsuquium tota quanta Si honeSta ita resertur, virtutis audificium in hominum societate SubSiStere nequaquam poteSt.
114. Frenanda scriptorum licentia. Cum humana inibocillitati
cautione opportunae et praeSidia requirantur, potiSsimum cum domultitudino agitur, quae natura Sua mutabilis QS si ad abundum prona oritur hinc ossicium removendi pericula et compescendi conatus, qui aggrediantur patrimonium Virtuti S, quo Societa 1 ruitur. Hinc ius prohibendi Sermone et Scripta qua roligioni aut moribus ossiciant tum etiam actioneS, quae ad vitium adiciant. 0quo in hoc ullius ius aut libertas laeditur. Ita enim ad malum non datur ut nullius libortas nocere alii debet. At vero Valdo alii nocui qui eos notion sua in peccandi periculum adducit. Unde hunc compescere, Ad metum urtinet quo tenetur Societa Singulorum iura tutari ac publica moralitati prospicere.
308쪽
E quo, ut quisque videt, auctoritati innaScitur faculta censurati quoad Scripta publice edenda, et quidem prae Denti ae Con Sentaneum enim magis est bono societati ut mala, quoad fieri potest,
tentur. Inepto auten obiiceretur civilem potestatem ius in intelligentiam non habere. Nam hic non agitur de coarctanda intelligentia, Sed de Xterna actione cohibenda me quiS, quod delirante animo sorte concepit, publice promat, magno ocietati detrimento. Nemo autem inficiabitur, X terna actiones, quae bono Sociali in sensae sint, publica auctoritate coerceri poSSe. Hoc tamen non prohibo quominus contrariu tenor habeatur apud illa SocietateS, quae, ob carentiRm Uniu et Vera religioniS nussam certum atque determinatam doctrinam generatim et publice profitentur. Cum enim ibi cives communi vinculo in Sentiendo careant norma deeSt, iuXta quam civilis potesta hac in re utatur eoaetione, quin ViOlentiam conScientia subditorum inserat. Nihilominus in se etiam ea Su permitti non debent quae morum honestat , aut principiis religionis, Saltem naturaliS, udVerSRntur.
DE SOCIETATE MELIGIOSA, NIMIRUM ECCLESIA.
115. Ratio tractationis. Cum de societatibus diSSeramus, qua in proprio ordine totum hominem attingant re ipSa postulat ut doso iotat etiam religiosa raetemus. Ut enim iam initio diximus
hase tertia est Societatum earum SpecieS, quae Sic hominem complectitur, ut univerSam eiu activitatem, in Suo ordine, ibi subiiciat Finis enim, quem proponit, centrum quoddam St, ad quod omnis vita hominis poculiari quadam ratione resertur. Praeterea ipsa civilis sociotas plene cognoSci non poteAt, nisi aliquid otium do so Oiotat roligiosa dicatur. Relatione enim, quae inter unam et alteram intor edunt, intelligi nequeunt, nisi ante sumeton notitia habeatur utriusque. Denique temporum, in quae incidimu , perturbatio ad iusmodi vostigationem instituendam vehementer impollit. Tot enim prore hunc iuri partem Commaculant, atque non modo in libris ot phomspidibu effutiuntur, Sed in conventiculi etiam, in concionibus, in soro et paene dixerim in triviis ut negessarium omnino sit in elementiS, quae ad docendum traduntur, tantam impudentiam retundere, et principia Saltem breviter adoloscuntibus indicare, quibu salsum a vero diScernere posSint et ab impiorum
309쪽
sallaciis se tueri. En ratio cur de societate religiOSa, qua etiam Ecelesia nuncupatur, aliquid delibaro animum induxi; quod acturus sum tribus articulis, quibus eiu naturam, iura et relatione cum
116. 0m ad societatem religiosam naturaliter inclinatur. Quemadmodum homo ad socio talem domesticam et civilem, sic etiam ad Soeietatem religioSam ineundam tendit vi naturae. PropenSi enim ad cultum Deo exhibendum, seque in elicitatem suturae vita se
promovendum, non minu inStinctiva et rationalis est, quam cetera propenSioneS. Immo etiam CtUOSiu urget, propter praestantius bonum quod reSpicit, et alitus ossicium quod includit. At vero huic propensioni Satis superque ObSequi homo nequit, nisi
aliorum eonSOrtio Societatem ineat, quae ad finem dum communi nisu consequendum laetitia conducat. Id mani Stum emuitur, sive naturali animorum ConSenSUS, Sive indigentia propria hominis, Sive rationi praeScriptum OnSideretur. Et ad primum quod attinet, homo Sic consormatus est, ut proprii affectus Socio postulet, equo affectu aliorum participem faciat idquo etsi in rebus minori momenti, quae parum in natura in
clinatione undantur, actis omittit difficile tamen ut quasi in possibilo est ut deserat in iis, quae ex vivido quodam naturae
impetu nascuntur. Natura nim quae tunc operatur, cum eadem
sit in omnibus, sic propensione illa individuale gignit, ut earumdem cognationem iugiter X primere et unetione mutua ad unitatem origini consormure nitatur. Ad secundum sero quod Spectat, Si unetio, ut seri effatum, robur efformat imbucillita privata, ut in ceteri activitatis ordinibus Sio etiam iniXplication principii religiosi non aliter corroborari poteSt, niSi cone ursu plurium ex quo adiumenta deriventur, ad partem tum Spe eulativam, tum praeticam pertinentia. Denique idipsum seruituri praeSeripto rationiS, quae ultum erga
Duum, quoad fieri poteSt, persectum iubet ac talem, ut non modo ab hominibus Singularibus, qui Seorsum accepti imbollo sunt ut labiles, Ased maxime ab ipso humano genere, quod certe validius est et per manens, Xhibeatur. At vero id mei nequit, nisi studia et opera Singulorum respectu huius fini copulentur, et opem vicissim Sibi
LIBERATORE AEthica et Ius naturae 20
310쪽
serant; scilico nisi societas religiosa formo tur Vol ipso igitur
naturae ordine tantum in Specto , homo ad iusmodi so iotatem ineundam impellitur non solum innato quodam instinctu, sed etiamo officio colendi Deum et ex generali obligatione, quam habet, prosequondi ordinem a natura propOSitum.
11 . raudicta inclinatio nobilius expletur vi Ecclesiae. Cum
Deus in praugenti rorum conditione hominem ad ultiorem Statum, nempe gratiae eveXerit, eique Veritate.fide credenda propoSuerit, tum modum quo Colendus. Sit se media quibu eaole Stia bona Con- Sequamur, determinarit Eccl0Si amiser Christum instituit tarn quam voram o visibilem Ocietatem, per totum Orbem dissu Sam , quae singulos homine Sua unitat coniungeret. Sic in praesenti So- Cieta religio Sa, ad quam Oeamur, Super naturali e St, et divinam habet originem inuamquam inclinationi etiam naturae respondeat et altior ratione Satisfaciat ossicio, quo e SAentialiter ad Stringimur
Quod igitur, etiam revelatione praeeiSa, impulSu ip Se naturaepoStulare videbatur, a Deo nobi conceSSum e St, et quidem longe persectius, i celeSiue ea sorina eoque organiSmo donatae, quem
118. Finis Ecclesiae. Cum religio non sit nisi ligamen quoddam morale inter Deum et homines natura sua nihil aliud praestitutum habet, quam divinum culium et homini selieitatem, non deciduam
1 Argumenta, quibus Christianae religionis divinita demonSt1 atur liue non usserimu S, quippe quae R OStro inStituto aliena Sunt, et proprie ad Theologiam pertinent. Cum nos apud Catholico Sermonem habeamuS eiu veritatem et caelestem Originem tamquam Omnibu Gompertam S Sumimu , et faetum tantummodo illius XSistentiae eonSideramus, quae ceteroquin ad eiu divinitatem perSuadendam argumentum validi SSimum Suppeditat. Nam aut effectum Sine cauSa admittere oportet, aut Chri Stum verum S Se Deum fatendum St. Legibus enim Xperientia et rationis repugnat ut meru homo, erue damnatu S, doctrinam, en Sibu et Superbiae humanae tantopere eluetantem, inter PerSestiatione et Supplicia, toti orbi perSuadere potuerit. Audi hac in re Cae- Sarem Balbum, Si Sapiente ratiocinantem Eppure tra ante oppo Sigionio contro ad gni agione e probabilita filo Sosica politica eratori a contro ad Ogni audamento con Sueto degli eventi umani, lue Ste tollegete cristiane o della croce ' erano pars si da temptra Traiano cosi, he Plinio si agnava ne fosse deserti i templi do numi patrii, o che a principio de II Se colo Se ne SeOrgeano leni it palaZZo, Roma, e province, e legioni E tutio ui ultro Se colo duro, Crebbe, oreri que Sta che alunt Sava chlamare Societa Secreta, ed altri euola filo Sosica, a che ora moltitudine e fors gia pluralitu
ini Schiarsi elle dispute, negli interessi, nolle turpitudini deis Impero e oraun et di iam per edere Imperatore farSi Pi Stiano , Seliga n intere S Se