Institutiones ethicae et iuris naturae

341쪽

Quod si non do iuribus sermo St, quae se ipsa natura ostietatis oriuntur, sed de iis qua in laeto aliquo undantur, respectu cuiuS singula societate disserunt inter Se haec non aequalitatem offerunt, sud discrepantiam; et aequalia dici possunt in hoc tantum Sensu,

quatenus aeque reverentiam et obServantiam ab aliis reposeunt.

5. Fundamentum officiorum, quibus Gens Genti adstringitur. Om-cia hominis erga alios, sunt vel iustitiae vel benesesentiae, seu volturi die volpure moralia utrorumque autem landamentum QSt amor, quo alter alterivi naturno devincitur. Idem eum proportione di sendumostdo Gontibus. Si senim natura individuos hominos hae lege adstrinxit, ut o vicissim diligant, et nomo alteri faciat, quod sibi non vult fiori;

id maximo verum est de integri nationibus. His enim homo continetur magis auctuS; non modo ratione multitudiniS, Verum etiam ration Statu nobilioris, et naturae magi exculta0. Quare vividior natura propensio et maior Ordini e Xigentia in iis explicetur portot. In hoc tamen est differentia, quod amor, quo cetero homino Se orSum diligimus, cum amore quem nobi debemus, componi postulat; at amor, quo Singulae gente alia prOSequi adstringuntur conciliandu eSt eum amore, quem unaquaeque debet non modo sibi, seditiam sociiS, unde constat. Ex quo fit ut norma aliquantum varietur Saopo enim quod persona individua cum laudo prae Star potest, Si Suam

utilitatem propter alterius utilitatem poSthabeat, ac privatum detrimentum incurrat, ut alteri benefaciat id vitiosum os ructoribus populorum, qui nunquam poSSunt utilitatum gentis aliona utilitatigenti propriae anteponere, ni Si haec Sponte consentiat. Qua in re ne XeeSS aut defeetu esse etiar, iura et mei comparari debunt inter se , iuXta regula qua alibi indicavimus, ut dignoscatur quodnam vi ordinis ius aut ossicium in colliSione praevaleat. 6. fficia iuridica. unoque en iura alteriu Sanete revereri, eiquo nullum detrimentum inserre debet, reSpectu omnium, quae ad illam utcumque pertinent. Qua de re eodem sermo modo diA- Serendum est, a d hominibus SingularibuS. Ut enim quiSqu , SeorSum inSpeetuS, nemino in laedere debet, quoad bona tum interna tum externa idem dicendum est o civilibus sociotatibus; quae profecto, cum hominibus conStent, idem legi Subiiciuntur, qua hominum generi a se lata St.

Prohibetur igitur in primi iuro natura n ulla gens alteri genti propriam independentiam adimat, nisi ius bolii id serat; de quo desin-cep loquemur Gen enim, ut talis, Mi independentiae vivit; ne proinde ea poliari, idem est a Socialem mortem oppetere. Quare qui dilatandi imperii cupiditate innocuas nationes debellant ut suae ditioni

LIBERATORE Ethic et Ius laturae 22

342쪽

submittant, iure latronibus assimilandi Sunt, utcumqu0 militari gloria claroScant. IIo enim dumtaXat a latronibus diffserunt, quod in inserenda vi non paucis sociis, Sed multitudin Stipentur, set artis bellica reguli utantur. Qua de re estive quidem sed merito pirata Manicas dixisse sertur Ale Xandro Eoo, qui navicula praedor, latro reputor tu, qui praedaris cla8Se haberis Deus. Doindo vetitum At quidquam emcere, quod aliarum gentium porsectioni et tranquillitati opponatur tum ea aperte aut Simulate ad errore ac vitia pellicere, aut intestinas in ipsi fovero discordias sit obellioneS. Tertio singularum nationum dominium et proprietas reverenda sunt idque eo magi S, quo tu communitati Sanctius est, quam ius hominis individui. Quo loco considerandum est nomine proprietatiS nationalis id omne intelligi, quod natio possidet iusto titulo, Sive originaria quadam poSSeSSione, Sive nova iuri adeptione itemque dominium generale nationi plenum ess et abSolutum, ita ut a nusso altorius nationi influxu pendeat. Qua in re dominio privato minime assimilatur, quod limitibu per lege civile Circumscribi poteSt, et iuri minoiati socio talis Subest. Et ratio discrimini est, quod homine individui, qui in unum corpii politicum coeunt, totiu reipubliea auctoritati subiiciuntur cum contra nationeS, ut Supra diXi, aequale sint inter se, et eodem modo Se invicem reSpiciant, quo familia penitus Separatae. Ut igitur familia familia nequaquam subiicitur in usu et dominio propriarum rerum, Sic etiam venitd singulis nationibu respectu aliarum, a Se di Stinotarum. Hoc vero non vetat quominu una gen Rpud Rhoram bona possiduat a more privatorum, iure nimirum Si P0Striet et Subor

dinato quemadmodum bona OSSident cive eiu regionis, in qua bona illa operiuntur. Ne plane ooncipi potest ut communi t onsueto iuro proprietatis en una apud aliam sentem rem poS-sidoat, dominio prorsu in do pondente. Nam dominium omnino in-d0pondon cum imperio conne etitur ei iure Supremae pote Statis. Quaro Xerceri Spiam nequit, quin hoc ipS Supremum imperium ibidum exerceatur; quod quidem nationi nulli in territorio asterius

competere poteSt.

Atquo haec alioni dominii severentia Sque eo extendenda St, ut nulla ration liceat cuipiam genti actum quem but iurisdictionis eXereere in regione non Sua , aut tu violare confinia ingressu multitudini armatae, vel etiam inermi Sed turmatim et in locali auctoritati venia Tum etiam genti nulli licet alteram gent0m dedecoris nota inurere, aut eius famae macula RSpergere. Et quo-

343쪽

CAPUT. I. DE GENTIUM RELATIONIBUS IN STATU PAc1 339niam Summi imperantes totam rempublicam repraesentant iniuria, quae sorte ipSi inseratur, tamquam toti societati illata consideranda est. Immo laeditur natio etiamsi vel unum e sui membris in perSona aut honore aut rebus iniuSto offendatur. Denique pertinet ad reverentiam iuribus alterius gentis debitam, ut hae in usu propria libortatis minime impediatur , quoad ea Omnia, qua relationibu tum interni tum etiam externi respondent. Quae iura prosecto violarentur, si extera natio interno eius rogimini et nugotiis se immisceret, aut eiuSdem commercia et foedera cum alii liberis nationibus vetare aut etiam moderari vellet,

aut controversia ullius dirim senda iudicium sibi adsciscere. Atque haec quoad mei intornationalis iustitia innuisso sum lat. T. 0ssicia beneficentiae seu pure moralia. Quoad mei bonefi-

Conticte, eum non minu nationeS, quam hominus individui, ego naturae teneantur ea quae Singuli homines inter se natione etiam sibi invicem praestare d0bunt. Quare, qui rebuApublici administrandi asSident, non te proprii civibu consulant, ut dilectionis erga reliqua Societates aut universum hominum genus obliviSeantur.

Ad om Tullius is Qui civium rationem dicunt habendam, externorum ogant hi dirimunt communem humani generi societatem: qua Sublata, beneficentia liburalitas, bonitas, iustitia landitus tollitur quae qui tollunt, etiam advorsus Deo immortalos impii iudicandi sunt, ab iis enim constitutam inter homine societatem evertunt 1). Immo oro si civilis societas ad homi nona nobilitandum atque perficiendum Spectat exitus institutione non modo non diS-Solvuntur mutuae omnium hominum relationeS, a natura emergenteS,

Sed potius augescunt o dilatantur. Et quoniam meta, quibus homo homini devincitur, non solum negantia Sunt, quatenu prohibentne alae ulieri noceat, verum otiam sunt assirmantia, quatenu ut aliis unusaciamus imporant; haec sortiori tur in te diversa et di Stincta gente viguant necesse est. Non modo enim iiii vividius potentiuSque humana natura relucet verum etiam iunctione, qua ConStant, pluribus abundant praesidiis, quam homine Separati; at tu ideo ossiciis eiusmodi longo meliu satiStagere OSSunt. Eorum autem melorum xhibitio hac praeceptione regitur ut quaeque en aliarum gentium salutem et elicitatem amet pro Curetque Subauditur tamen conditio ne te ossiciiS, quibus erga SeipSam adStringitur, noceat. Cum enim quaeque Societa Rr tiS- Sima quadam Obligatione teneatur proSpiciendi bono Sociorum ,

i De Og iciis, I, III, C. V.

344쪽

340 hU NATURAM PARS 111. IUS INTERNATIONALE SEU GENTIUM

quibus coalescit; nequit profecto hi detrimentum ferro, ut bonodo aliis moroatur modo detrimentum hoc non Sit tam leve, et bonum, quod alii affertur, non Sit tam praeStans, ut recta ratio hoc illi anteponendum Suadeat. At, excepto hoc RSU, regula generalis illa est quam innuimus. Quamquam enim homo individuus , qui suimetipSiu 0At dominus, poSSit cum magna laude iacturam bonorum et vita etiam sacer0, ut aliis opituletur 1) id tamen in porsonam moralem societati transserri nequit, niSi explicitus Soeiorum con senSus aecedat. Quod Si consenSu hic deSit nefas est populorum rectoribu S, cives, quorum incolumitati conSulere obent, ad gravo detrimentum subeundum cogere, ut alii gratificentur cum boni socialis non sint domini Sed curatoreS, nec heroi eae virtuti eXerstitium a subditi exigere poSSint. Hinc oneratim limites boneficentiae erga alia gente S, ab Rficiis prospicendi bono propriae nationi Sumendi Sunt. Quoties igitur huius iactura timenda non est, debet prolaeto natio quaevies alteri opitulari, quae sorte gravi aliqua indigentia vel calamitato prematur, etiam Si leve aliquod ineommodum aut periculum ubi tura sit. Hino Si quando intercidat ut gen contermina intustinoot civili bello laceretur, ita ut ad certum interitum ruat, ut eaminiusto praepotens hostis invadat internationalis caritas iubet ut vicinae genteS, eo modo quo OSSunt, opem serant, ipSumque periculo eripiant praeSertim Si genS, quae aggreSSionem patitur, auxilium illud imploret. Quod dum laciunt, sibi etiam consulunt; malum enim vicinorum nequit ita se cohibere, ut in alios dein dono propagetur. Quod valet contra ineptum illud principium do non inter Dentu, quod nonnulli iuri naturali Corruptores, invita natura, obtrudero satagunt. HuiuSmodi principium, rationi plane repugnanS, damnatum os Pontificio oraculo his verbi AbStinero non poASumit quin praeter alia deploremu laneStum ne pernicioSum principium, quod vocant de non interoentu, a quibusdam Guberniis haudita pridem, ceteri Stolerantibus, proclamatum, et adhibitum etiam cum de iniusta alicuius Gubernii contra aliud aggressione agatur cita ut

quaedam voluti impunitas aesti sentia impetendi ad diripiundi alio na

1 Praeclare Tulliu Magi eSt, inquit, Seeundum naturam pro omnibus gentibus, Si fieri poSSit conServandi et iuvandi maXimos labore moleStiaSque suscipere, imitantem Uerculem illum, quem hominum fama beneficiorum memor, in concilio caeleStium collocavit quam vivere in solitudine non modo sine ullis molestiis, Sed etiam in maximis voluptatibus, abundantem Omnibus copiiS, ut

excellas etiam pulcritudine et viribus. Quocirca optimo quiSque et Splendidi Ssimo ingenio longe illam vitam huic anteponit. δε De Og c. d. III, cap. 5.

345쪽

CAPUTI DE GENTIU RELATIONIBUS IN SΤΛΤU Acis 31 Iiura, proprietate ae ditionos ipsas, contra divina humanasque logos, sanciri videatur 1) Damnatio illius salsi principi positio dum inforta est Styllabo proposition LXΙΙ. Ιtum quo A finitima natio sanie aut pestil0ntia aut aliis aerumnis

laborat tenentur aliae, quoad possunt, auxiliari, adhibitis cautionibus ne dum aut consimilo malum offendant. Praeelsis autem hisce periculiS, mei semper quaeque societa adstringitur consorsendi

operam ad ceterarum gentium Salutem et pPOSperitatem et paeom. MaXimo vero noceSse est ut persectionem, quae animum et moreSattingit, in aliis augoant, Alvo opera, SiVe e Xemplo, SiV etiam prudenti consilio Tum ut amicitia exerceant recipPOCRS; ne eom

mittant ut Sua culpa pax do rvoseat, aut aliquid patro tur a SociiS, quod mutuae concordias meiat. Immo vero Si quando litigium intervonit illud dirimor studeant legibu potius aequitati et bene Volentiae, quam cupiditatis aut serociae Cuius rei exemplum insigne, OStris temporibus, dederunt Germania et HiSpania, quae cum contendorent intor soci insulis Carolinis, non ad arma confugerunt,

Sed tum dirimondam proposuero Romano Pontifici, Leoni XIII,

eiuSque Sententia dociles aequieverunt. Atque haec Summatim in I UiSSe Satis St, eum por se pateant in promptuque in Omnibus. Tantum observatum volumus eiusmodi mei benefiesentiae, eorum numΘr contineri, qua imperfecta vocantur, quae poStulari

quidem possunt, at vi exigi minime possunt. Nam quod proprium HS ossiciorum imp0rlactorum, in iis locum habet nimirum ut de negari queant, quin iustitia proprio dicta laedatur Sola autem ratio iustitia ad vim adhibondam tribuit sagustatem Siquidem tunc dumtaXat res, de qua agitur, ad aliam pertinere dici potest. Exei pitur eaSu extrema vel quasi extremae neceSSitatiS in qua proportione Servata, valon ea, qua de hominibus singularibus dicta sunt in Iuro individuali. ARTICULUS II.

De commercio.

3. Gentes ad commercia mutuo exercenda inducuntur Vi naturae. Non modo propria utilitati causa , Sed etiam propter auxilium, quod nation0 sibi invicem obent, luculon ter equitur ut commercia intor Se Xerceant quae generatim in emendis, vendendi S aut

1 SS. D. N. Pii divina Providentia Papa IX. Adocutio habita in Consistorio secreto die XXVIII optembris MDCCCLX.

346쪽

342 IUS NATURAE - ΛRS III IUS INTERNATIONALE SEU GENTIUM

pormutandis necessariis vel utilibus posita Sunt 1). Cum enim na tura non omnia ubique floreScere, Sed alibi rugos, alibi pecora, alibi motalla, atquo ita se aliis, abundare Voluerit, Stendisse videtur Se mutuam quamdam ex hac parte iunctionem gentium optasse. Immo oro hae bonorum digerepantia gente Omnes vicissim interso subiectas Aso voluit; siquidem indigentiae, quae inde enascuntur, mutua Sunt atque omne generatim afficiunt qui autom got, si, qui abundat, fit obnoxiuS. Sic natura gentem unum ad coni municandum cum alia ordinavit , atque ad benevolentia exorcitium vi otiam propriae utilitati adegit. 9. Commorcia per Se faVent culturae morali. eo ero Ommer cium maturialibus dumtaxat incrementi S, sed moralibus etiam in- diro tu saltum lavet. Etenim non modo diversa gente ita mi Seet, ut quod genitum alicubi St, id apud omne natum AS uideatur: seditiam sciuntiae amplificanda ac moribus temperandis dubitaquo lenitat donandi non parum confert Valde enim intellectum amplificat propior varietatem et copiam obiectorum , qua rospicit propior distantium locorum in Spectionem, ad qua terra mariquo homin0S, mercium permutandarum gratia, adducit propior iuges stimulo , quo menti addit ut OV media excogitentur , quibus

mereatura latius exerceatur propter mutuam communicationem ingoniorum quam inducit, et conta tum morum Oppo Sitorum, ex quo mutuum temperamentum et mnior Xplicatio virium moroscit.

Hinc iuro observant philosophi maXimum cultura nationalis gradum cum commerci connecti Sicut rudiSsimum vitae unus illud ost, quod Solo venatu aut piSeatu Continetur. Inter haec me dium locum occupat agricultura et artium mechanicarum usus cita tamen ut agricultura domestici et civilibus virtutibus sexcolendis, artium usus sexterni vitae ornamenti magi S deServiat. Id enim sa- milias curto locorumgens, vagum iVendi morem sexcludit ac stabi tomisi mansionem facit tum etiam cura proSpiciendi in poSterum solertiaque rerum comparandarum prudentem et providum colonum ossicit Artes vero longo maiorem numerUm obieetorum respiciunt, quorum magna par ab agricultur Suppeditatur; nequo statis tantum temporibus, sed assidue et continenter Xercendae industriamo uti-

1 Hinc apparet commercii notionem magi patere, quam ne9Otiationis. Etsi enim quaevis emptio sit venditio solent improprie dici neuotiatio: tamen

proprie negotiatio in ea emptione tantum et Venditione ConSi Stit, qua re empta, Sine ulla ui mutatione , carius enctitur, d lucrum faetendum. Per se mala non Si immo in humana ostietate Si rorSu neceSSaria; sed valdendiget ut honestatis legibus gubernetur, ne in avaritiam et quandoque etiam n iniustitiam deneneret.

347쪽

CAPUT I DE GENTIUM RELATIONIBUS IN STATU PACIS 343

litatis capiendae Occasionem et materiam praebent acuuntque Velie- montor ingenium desidori et cura inveniendorum instrumentorum et machinarum, Re proinde rotationum perspiciendarum in te eia

10. Respondent iuri imperfecto Inseundi commorei obligatio, Si

eXtrema vel quaSi extrema noeeSSita excipiatar, imperfecta est Seu moralis, non iuridica. Unde eius ObServatio exeopto easu quem diXi, vi repeti nequaquam potest. Cum enim nationes ita ad aliarum seli

citatem con eurrere teneantur, ut Sibi non noeeant earum profecto

proprium os iudieium, quo definiatur utria in tot ne talium mercium invecti vo exportatio ipsi convuniat necno. Iudicium enim circa ossicia, unde quis adstringitur nisi, iustitiam videnter agatur), ad perSonam pertinet, quae illi urgetur, ne ab alio usurpari poteSt, qui nulla in ipsam auctoritat polleat. Cum igitur natione aequale Sinter o Sint et mutuo inde pondonios, nulli ius compulit iudicandi hac in se obligationem alterius. Quaru lico inhumana habenda Sit, et a morum honeState discedon ea natio, qua sine legitima CRUS re , quae apud pSam abundant, aliis iusto pretio sendere detrectet tamen una ad id vi cogur iniustum est. Nihilominus hase obligatio ex impersecta in persectam migrare poterit, Vel, ut

diXi, propter extromam vel quasi extremam noceSSitatem alteriuS, Vel propter contrae tum aut pactionus , quae, ut Singulare homines, Sic etiam nationeS, adstringunt evora ratione iustitiae. Ex his, qua diota Sunt mani&Ste consequitur ius eSSe nationibuS libero exercendi commercium prout libot, set apud quaSeumque aliRS genteS qua Sua mereo eum pSa commutare conSentiunt. Quare rationi contradiceret et ius laederet ea natio, quae commercii Xereundi saeuitatum apud aliquam gentem ibi dumtaxat vindicaret, evclusis aliis nisi id ex poculiari contractu ipsi libere concusAum fuerit. 11 cautelarum facultas. Integrum sest cuique genti moretum importationem, aut ΘXportationem prohibere, tum pro utraque Onera et

vectigalia mereatoribues imponoro, prout propriae utilitati magi conducor iudicabit. In hoc tam sen iustis rationibus otinoquitatis legibus

duci debui, se ad arbitrium et tomero commoreto podica et impedimunt iniiciat. Mutua enim bonovolentia o metum , quo gente SadStringuntur, prosecto OScit ut quaseque, quantum eum propriae selieitatis cura conciliari poteSt, ad commercium ovendum et SOSpitandum nitatur, atquo dei reo ad eius libertatem promovendam pro virili Sua parte conserat. Commopeium enim procul dubio magi pro- Speratur, libertati aura, quam si multiplienti oneribus coarctetur. Cum autem nationum commercia, propter eamdem phySicam legem,

348쪽

344 IUS NATURAM PARS III IUS INTERNATIONALE SEU GENTIUM

qua Omne re humana moventur, in licentiam facit d0genorent: diligento curandum est, ut liburtas do qua dixi, dubitis confiniis teneatur; ne potentiores industria aut divitiis, imbsecillio rus aut o

gentiore opprimunt PotiSSimum vero caVentur oportet, ne nocivae vel periculoSae vel more nimium molliente et sutiles merces importentur, aut noeeSSariae vel utile pluS Requo extrahantur. Quamobrem onSulendum St, ne eiu praepo Stero S Societa non

emolumentum Sed detrimonium capiat. Atque id opportunis legibus

impedire, et commoretum intra proprios honeStatis et communi utilitatis limites continoro, bonum erit, immo etiam neceSSarium. Denique, ne plura perSequar, quae potiu ad politicum oeconomiam, quam ad ius naturae Spectant; quoad impedimenta, quae mercibus alieni importandi opponitur, norma etiam do Sumenda eS a tenore, quem aliae gente reSpectu mercium eiu nationi Servant Si quidem rationi congruit ut quaeque gen Severiti vel lentu cum ii agat, quae eamdem Severitatem vel lenitatem erga pSam adhibent.12. Commercii adiumenta. Ad musiada commercia institui solunt Emporia, Nundinae Portus liberi. Porro dicitur L mpotu uni civitas

quaedam, commodi et privi logiis instructa, pro Congregandi meret Cibu cuiuSque generis ad quam proinde Se conserant mercatores di VePSarum provinciarum vel regnorum, ad merce praedicta importanda vel exportandas. Ab Emporiis non disserunt Po 'thιs liberi, nisi quatenu Sunt commerciis maritimis destinati Nundinae vero appellatur magni mereatus, non perpetuo, ut in EmporitS, Sed Stati temporibu celebrandi, quo vendendi mundique gratia fit concurSIIS. ARTIcULGA III. De foederibuS. 13. Quid foedus Pactiones intur diversa gentos, umieitiae aut mutui auxilii aut commerciorum gratia, a publiea uotoritate Sancitase, foedera vel etiam contractus internat nate Vocantur. Hue , ut quisquo per Se facile videt, duplicem utilitatem important quatenus nova vi roborant, nempse fidelitati vineulo, obligationses a natura proficiscentos, et ossicia imperfecta in perseeta convertunt. IamVer ea pangere ad Supromam potestatem pertinet conventio enim publica, qua videlicet nomine Societatis fiat, nonnisi eiu pro pria St, qui Soeialem operationem moderatur, et rempublicam ut eaput repraesentat. Hae autem, ut paten est nonniSi in eos quadrant,

349쪽

qui summa poteState potiuntur, et totius Socio talis gubernaculo assidunt. Qui contra tali praerogativa arent, non aliter, niSi X mandato Suprema poteStatiS, Medus eum aliis sentibus intro pos sunt. Quod si iniussu Supremi imperantis Conventum aliquod saeiant, id oodoris vim non habet, nisi ratiliabitio Summa potestati necedat, sed tantum SponSionem quamdam coStituit 1). Duniquo distinguenda sunt foedera, quae, ut diXi, contraetu sunt publici nomino totius o iutatis et propto eius utilitatqui initi, a pactionibus privatis, quae sorte fiant a rectoribus populorum, privati emolumenti gratia

et nomine dumtaxat proprio. Immo illa ipsa, quae nomine Societatis in pactum doducuntur, Si tran Seunti Sint utque R tum quem dam peculliarem respiciant, sine diuturna satis tempori SueeeSSiono; non Modera appellantur, qua durationem Semper aliquam inelu durat, Aod generali conventionis aut pactioni nomine dosignantur. 14. Leges servandae. Cum foedera Contractu quidam revera Sint, quo non personae individua sed orpora politica inter opaciScuntur reguli iisdem SubSunt, quae pro contructibu generatim a natura dictantur. Do his in Iur individuali quantum satis erat dissoruimus; attamon, claritati gratia, aliquid hic Spuciatim rei, de qua agimuS, applieare Opportunum erit. Prinoipio igitur diliguntur cavendum est ne obiectum, circa quod edus verSatur, turpo Sit aut iniuStum; Sed omnino sequiritur ut re honesta se licita continuatur. Nequo id in materiam tantum contractu cadit; sed in finem etiam, ad quem per Se Spectat, atque in circum Stantias, quae finem aut rem prae Standam comi tantur. Si enim quae ex hoe capite moribus OnSentanea non Sint, irrita aciunt singulorum pacta sortiori iure vim detrahunt conventi Soeietatum, quarum actiones moratiore eSSe debent pro piser maiorum dignitatem personae morali et collectivae, quae iunctione plurium humanam naturam nobilius repraesentant. Hinc nulla sunt foedera, quae, Xempli causa, ad iniquum bellum gerendum fiant, aut quae in certam societatis iniuriam, vel in seligionis detrimentum, vel ruinam populorum redundant. Cum enim haec legi natura0RdverSentur, nullam ex ea vim obligandi in Se derivare posSunt obligatio autem nulla concipitur, niSi a natura ratione Hliqua ena -

1 Sponsionis differentiam a foedere his verbis declarat rotius: me foederum et Sponsionum discrimin adiri potest Livius lib. lX, ubi recte nos docet laedera esse quae fiant iuSS Summae poteStatiS, et in quibus ipSe populuSirae divinae obstringitur, si minu Stetur leti S... Sponsio autem St, ubi hi, qui a poteState Summa mandatum eius rei non habent, aliquid promittunt quod illam proprie tangit , De tu e belli et pacis l. II, e. IV.

350쪽

346 Us TURAM PARS III IUS INTERNATIONALE SEU GENTIUM

scatur. At, rebit inhoneStiS XCJuSi , cetera , de quibus gentes inter A paeis untur, fideliter Sanctequo Servari deboni , etiamsi laeturam aliquam, quae moribu non contradicat, Segum afferant.

Elonim nihil ut 0stabilius est perfidia oeiali, quae non solum nitorius partis contrahenti ius laedit, Sed communi pacis et con- corctia landamenta diruit Scotus hae in re omnibus gentibus iniuriam irrogat, ac proinde communi studio plectendum videtur. 15. Foederum partitio Ad Medorum partitionem quod attinet, a dividi possunt sic, ut alia in qua rom rospiciant ad ius naturae iam sertinentem, alia vero qua iuri naturali aliquid adiiciant. Prima

etsi obligationem naturae subaudiant, eam tamen eae tensio validiΟ-rom officiunt. Hae inter ei vile populos inutilia viduntur ut soptasso aliorutri parti iniuriosa At proficua sunt et quandoque etiam nec ΘΗ- Saria, quando re agitur eum barbaris gentibus, qua iustitia iugibus erga alienigena Se vix aut ne vix quidem tonseri arbitrantur. Posteriora obligationem, quae ante non XStabat, gignunt et di Spese Solent in aequalia et inaequalia, prout partus contrahento sibi vici S- sim pondent re easdem vel Saltem asequivalentes, Rut una par Se plus praeStituram paciscitur, quam reges tura Sit ab aliora. Est otiam aliud genus mederum inaequalium, eum videlicet reSpublieae, qua foederantur, non e viciSSim aequiparant quoad vireS

vel dignitatem, sed una alieri anteponitur, ae proin do tu honoris aut iuris ibi adsciscit, sorvata tamen auertia independentia. Doindo modus dispartiri potos in reale et perso)ὶale, prout directΘ0 principaliter rempublicam ipsam, aut personam potiti principi respiciat. Si nim hoc postorius in torcidit obligatio, quam foedus apsori, eum Societatem tiget vi personao, ut Subditur, o intereunte, dissolvitur. Contrarium aceidit, Si foedus realo Sit Etenim, tim Societatem pSam per Se adstringat, morte principis non desinit, Sed successore etiam ad fidem Servandam obligat. An vero mediiqaliquod putandum sit ualo vel personale , id ex verbi , quibuSeXPPeSSum St, et e circumstantiis ot fino potissimum diiudicaridobot. Sod optimum ori omnem dubitationis occasionem eripere, aperta rei declarationse, qua in seriundo Medor fiat, ad litigium dei nosep evitandum. Animadvortendum tamen est, ipsa foederaroatia in serpetua disposci vel temporaria, et saepe pro peculiari tantum segotio iniri poSSe. Atquo haec do divorsis modorum poci obus dolibasso Sumeiat. De ritibu vero, quibus colobrari solunt, nihil dicimus cum hac in re nihil determinatum a natura sit, sed omnia a voluntate et usibuSpopulorum pendeant.