Commentarius grammaticus criticus in Vetus Testamentum in usum maxime ...

발행: 연대 미상

분량: 540페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

391쪽

Proverbia Cap. I. 373

pendet ex scelere, Me a judice et magistratu, si capiatur, vel ne a deo. Similiter Umbrenus s. 17. et 18 hunc sensum fundere docet: quemadmodum rete frustra expansum est in oculis avium, i. e. quemadmodum aves se indunt in rete licet ante ipsorum oculos expansum, ita insidiosi isti homines, qui aliis emiciem parant, in exitium ' ruunt non animadversum. que ' aliter Waldus. Quarum interpretationum nulla satis

apta est. Rete e remum in cratis omnium artum non est rete expansum palam, spectantibus omnibus avibus, sed e pansum ita, ut ejus escam animadvertere omnes ave possint,

ut in oculos cadat ejus esca omnium avium, ita ut hic prodeat facillimus aptissimusque hiariis et s. 18. sensus frustra isti scelarati insidias ponunt piis us. 11. quam possunt plurimis Vs. 17. nemo illorum capitur; sed capiuntur ipsi, ruunt ipsi in exitium, quod pararunt aliis s. 18. ποῦ '' Part. u. 'ni verbi,

e amum, a spargendo enim proficiscitur eaepandendi notio, cs τ' et alia. bra alatus Oet de volucre, ut ' Ma ε Eccl. 1s 20. - Et illi suo ipsorum sanguini insidiantur, IRPonunt insidias suae ipsoriam vitae. Vid. ad Vs. 18. Oll. s. 11. - ω sunt etae, id est, haec est sors omnia qui rapitas. ramnam, rapinas facit, aliorum in fortunas inintinet, itam domini ejus, rapinae, i. e. vitam ejus qui rapinam facit -- fert ea rapina. D I translate et hic quidem passive ratio qua cum aliquo agitur, sors alictuus, ut Iob. 8, 13. et saepe Ii Tl in s. 37, 5. cmus suffixum reserendum,e ad σου , quod idem Subjectum facit lar verbi, conserantur 16, 22. l. - sapientia foris clamorem tollit, In plateis edit ocem suam. Quod hic et st, 1. 24. 7. s. 49 4. legitur mu*n est nomen singulare. Plurale quidem indicare videri possit quod hoc loco sequitur verbum ri te, item quod . 7. habetur Praedicatum n uN . Sed 9, 1. manifeste construitur eum Sing. π rid pinu Π, et hoc quem tractamus loco in membro parallelo habetur verbum sing. an ut non temere si tuere videare, esse mi π pro Pr positum, ut nure animi. 33,

16 pro N ar i. e. N an quid quod idem illud riz,ir infra 8, 3. post plura alia verba sing. N pra, a R, I et Praedicatum efficit Subjecti πηχn; 'udio vero 24, . nihil prorsus Obstat quo minus habeatur nomen substantivum. Accedit, quod larma vicina n miri 1. 1 et ipsa copulatur cum sing. id ni P uin

392쪽

374 Proverbia Cap. I.

an palam clamat, audientibus omnibus. In capite, compito Heorum remperem- clamat In Ostiis portarum, in urbe affetam a dieit. . ut Thren 2, 19. , uri Pari vim habens nominis substantivi Ioea strependia turbis discura milibus. l. Jes 22, 2. necessario cogitatur de plateis ab ant 22 cedentibus separabis; sin minus, satis Otiosum erit stuο--que imperiti, amabitis e reiciam, Et irrisores i. e. qui sanetissima quaeque pietatis praecepta ferociter contemnunt, irrisione delectuntur, desectabuntur sibi, Et stulti odio hostisnt scientiinny a ην hoc solo loco, quoad sedem vocalis plane ut M. Marme, pro zΠNe ct rit rem coli G. gr. min. g. 67, 1. - --

vertatis vos a re'rehensionem meam En, effundam Obis tritum meum, mentem meam, cogitata mea, et quod sequitura membrum tertium, Nota faciam verba mea robis. - Post

interiectam aliquam moram, quum ad monita sua audienda in Glanti nem aurem praeberet, ita pergit cet. Ros. In eademnententia Umbrenus, alii. Sed nulla optin est mora. Iam antea invitaverat sapientia, noluerant aurem praebere avitati. s. s. 22. Itaque sapientia, quoniam, inquit, ad hoc usque tempus ad audiendu mea monita vocantem audire nolitistis neque ego Maudiam, si oppressi malis in auxilium me vocaveritis 24 sqq.

stula voeari, et vos renuistis, aetem -- memn, nec 22. fuit qui attenderet, . Et rejeriatis omne comitium qu M. Et reminensionem meam noluistis, repudiastis: istium est non auditura in mitio restro ridebo, Subsannabo, cum venerit terror ester. Verborum nae' j π 2 8 24. eadem

ratio est quae lL Jes 5 4 50, 2 cet. Sunt enim pro quia mea . vocante rentustis cet. - Quae hoc us habentur cum praegre sis copulant interpretes excepto de vitio, qui ea cum s. 8.eonstruenda putavit recte, opinor sic enim major verborum vis oritur. Favet quidem priori sententiae, quod s. 27. scriptor secunda persona utitur, utvs. 24. 25. 26. contra s. m. tinia. Sed leve hoc videtur, quin frequentissima sit personarum mistio ceterum in hac nova sententia scriptor non me elegantia repetit tap Detrapn is, sed auctum utrumque, prius appos io ηca, posterius addito rii da. --,enerit ut te eat uae ror vester, Et aevit- esertim ut disrbo in verit, Oi- --

393쪽

Proverbia Cap. I. 11. 375

ηοAeti us 27. quod alias non tigilare, eri usitatuni expi

fructu viae suae i. e. ejus quam a iuni sunt agendi rationis praemia larent, Et onsum rei L . eorum metibus satiabuntur i. e. plenam suorum consiliorum inercedem accipient, respondebit eorum studiis eventus plus quam satis praemi

sum apodosi ut saepe alias misi et quidem active de ratione qua quis agita Ad iniemin locutionem c illud serere,

metere bona, mala os ad Hos. 6, 11.). - Nam defectio arris M. peritorum a me, sapientia, premit eos, Et socordis stultorum, qua meam disciplinam negligunt, eo perdit Quorum verborum nonnulli hunc sensum laetunt: nam desectio imperitorum aliorum perimit eos, de quibus supra dictum est cet. id est, nam insemiciem eos trahunt quae sequuntur exempla d feotiovis aliorum reL Quae ratio prorsus alima est a nexu, qui docet, et suffixum ad ipsos 70η et 'da referendum esse, hos vero non differre ab iis, de quibus supra dixerat, Verbo, sensum eum esse, quasi scripsis et Π ae 'Π Nn t mr ad ',' q* . - Et, sed qui me audit, mihi obtempe-33. rae, habitabu secure, Et tram iuva erit a metu mati.WCM. I. s. i. . invitatur ad colendam sapientiam 3 I. ut quae impertia cognitionem et cultum dei, et imtelligentiam recti 10 42. considerantiam, qua te serves ab hominibus perversis, a libidinosae mulieris perniciosis illeces ris, contra agendi rationem teneas proborum, qui soli maneant incolumes pereuntibus improbis. Sunt, si discesseris a g. l. 2. cf. tamen adnot. ad us. 2. duae totius capitis sententiae majores, Da 8 2-9. altera s. 1 seqq. Utraque est compinsita, constans ex prolas et apodosi. Ac prioris pudem semientiae deplex est ut rotasis, et s. 3. det Vs. . sona88 triplex, s. Ed 8. 2.), at apodosis reos. 5. 3 vs. 9; posterioris autem sisse est et missis s. 10. ubi pro nil si, quod est Vs. 3. 4. positum ' a quando, et apodosis s. 11. sed inpariliab M apodoseos sententia secundaria, respondentibus sibi imuicem s. 1x 16. aldus unam tantummodo totius o

394쪽

are Proverbia. v. n.

sis quae incipiat a s. s. tribus eo tet membris, quorum mn-- quodque desinat in sententiam causalem, praemisso Vs. 6.10. 21. Verum qui quod M. 10. habetur significare jubetnam, intolerabilem creat dremonstrationem in orbem, quum Pinevs. 10. I iantur ab iis quae leguntini us 3 differant verbis iam a. tum re non diffreant. -- m et ad 1, 8.), utinam sus e-

res dicta mea, Cyraeemta mea reconderes apud te, in praeberes apte vitiae mine tuam, Iecteres cor tuum adhuMiseriam cum Umbreno ΕWaldus nos 1 non, si utina sed si, ut M. 3. 4. 'at Veroos. 3. quod nos nam significare putavimus, esse quin no existimat in hanc sententiam et hoc nexu, vs. 1 missi si susceperis dictu mea, Et maecepta mea condideris apud te, a 2 Ut praebeas sapientiae au-- ω- , lectos eo tuum ad inteιlectum; a 3 imo si inreuisentum res. Non male profecto. am cum M. . . ut significe ai, est sane, quod suspieeris, eundem significatum subjiciendum esse s. i. quoque Accedit, usidos. 3. maniles e oratio augetur. Alteram tamen interpretationem commemdat hoc, quod initio scriptor hortationem Suam paucis exprimere eique mox eausam subjicere amat, os in propinquo posita exempla 1 8 sq. 3, 1 sq. 4, 1 sq. 5, 1. 2 sq. l. Itaque dubitabu

dus equidem haereo inter utramque interpretationem nec qui quam audeo definire ceterum n, n verti nidi praegresson uilini eadem ratio est, quam vidimus in r)net ' 1, 5. praegresso a. h. - in si sortasse: in si, id ad s. superiorem tris leuissentiam vocareris, eam in umeris, ut ad te veniat δέ intelleelum edideris vocem tuam, eum ut ad te veniat rogaveris; α si quaesiseris eum tanquam arsten ri, in terrae visceribus absconditum, si quaesiveris intellaetum summo studio, c velut thesmuros reconditos investim-- - - - -- fessisses timorem onust, intelliges, quid sit, in qua re consistat Jovam colere, disces Jovam vere soler Et mitionem delinrentes, s et quae sit eius natura, quae voluntas intelli'. - Quae se Uuntur s. 6-8. male ab Umbriato et aliis in parenthesi interposita, quippe non recte intellecta, causam reddunt, cur, qui sapere sedulo si deat, deum discat noscere et colere etenim a deo proficisci omnem sapientiam, deum opse qui emciat, ut rectam agendi rati

nem teneant probi, in quo ipso vera sapientia cernitur 1, 7.).

395쪽

meiam ova dat sapientiam Eae re eotis es movitio et in te eius. - recondit apud se largiendum rectis, recte agem rimus omisi m C peum integre vis 3- ου, - Ut servet S. iis, piis semiam nati, rein qu emeiat ut teneant pii tramitem recti, Et viam, agendi rationem piorum suorum ut custodis .

Pre pM M. . eri . . . at in non, quae est interpretatio Unu,reni, de Wetui, Waldi, aliorinn, ouus est, qui sigmficatus

nexu alienus, sed, quae est primaria notio, rati reeta, consili uim rectum. λ' quod nonnulli chmeus est Nova signin .eare, alii appositione cohaerere putant eum Subieci avri; verbi, pariter atque nrait m ex au potius videtur pendere. Ratione recta maritur a deo et i moremnis ab eo pii, ut in agendo de re quavis recte judicent neque unquam a recis aberrent Quod intelligimus ex s. 8. infinitivi Subjectum sintne pii, an deus: incertum. Attamen, quum in anteeedentibus et subsequentibus Subjectum sit Jova, ova Subjectum hic quoque videtur moere. Cogitando suppressum putabis uri, ras, piis eorum in Omnodum. Plane a vero aberrat Umbrenus, nil idem valere judicans quod ur, quod impossibile hoc nexu. Me verius idem dri legit -ς legendum Tr*n. Res nota. De 'haeroid ad s. 2. Alii tamen, inter hos Rosenmusserus, non dubitant posterius hemistiinium absolute capere hoc modo et iam piorum s.

atodu, quod et i=sum ferri potest ceterum a d 'viri s. 7.

conserendum ' an 'o CPs. 15, 2. - fouit sententiam prio s. r a ita, ut quae reliqua sunt superioribus annecta repetit 'quo usus erat s. 5. initio. Tune intemses quod justum et is t-- eat, Et quod reetum est, omnem Orbitam, iam δο- nam dimeta ,hq a possit esse orbita viri boni. Sed suadet parallelismus, ut Ita habeatur pro abstracto. - Sententia post aririor. Cum venerit sapientia in cor tuum, Et scienti animo tu fuerit strata: quum, quando, respondens est particulaevs. 3. 4. et ortasse etiam s. 1. vid ad s. 2.), qua ratione V culam acceperunt veteres quoque Causam id in Prooem. Nonnum sed quana significare inprimis ostendit hemistichium posterius. Ceterum in det; diret Infinitivum vim omnis habentem cum verbo mafo constructum vides nulla habita ratione formae. - Apodosis Consideratia ustodiet te, Intellectus ii, te tuebitur, mi liberet te aisi hominis mali, ab eo vivendi 3η- modo, quem sequitur vir malus xviro, qui loquitur erversa.

396쪽

380 Proverbia Cain n. III.

21. mando. - m recti, probi haurit ibunt terram, patriam, min, salvi et inco nes, Et te Daverstites Minemini in ea. Vid. M. quae disputarimus ad Ps. 25, 13 coli. not. ad Ps. 37, 9. - Ee improbi e terra πιαπα- - , Et eradi meumhaer, e

pellentur eae ea.

CAP. III, 1-26. s. 1 12. admonetae juvenis, ut omservet praecepta ipsi data, benigne et sincere agat, duciam ponat in de potius quam in sua ipsius prudentia, de quae debeantur offerat, dei castigationem patienter ferat, propositis sing.

larum umium praemiis. 13 26. in universum evocatur ad colendae sapientiam, positis ante oculos eiusdem commodis. - . Mi si, doctrinae meae ne obtriviscaris, Et maecem mea 2. servet eo tuum Nam langitudinem dierum annorumque a vitae Et Murem augebunt tibi. - Benignita e flues ne a areant te, noli unquam intermittere, cum aliis benigne et sim re agere vitio eam, benignitatem et fidem coli mo, summa cura eas virtutes sina, I cribe eas albulain ordis tui, nulla

unquam illarum oblivio te capiat. Suffixum in I p et an nonnulli referunt ad 'σfin et nos. 1. Quae ratio firmari potest exemplis quae habentur 1 9 6, 21. 7, 3. Ibi tamen

quae proxime praecedunt sunt praecepta, hic ver proxime pra cedunt ver qu, ut vix dubium sit, quin has virtutes respiciat suffixum Eas autem cum eouo amyare jubetur juvenis, E ldus et alii de omamento cogitant Comparantur sane colli ornamento praecepta parentum 1 9. Sed alius est nexus illius, alius hiuua loci. Ostendit membrum tinium, cogitandae esse de torquie aut monilibus, non quod sint ornatui, sed quod sollieite serve tur, summa cura custodiantur; ut vix deflectantur ab iis oculi, quem eundem sensum habes , 21. et 7, 3. eodem nexu CL a. etiam Exod 13 9. 16. Deut 6 8. 11 18. - Apodosis. Etia eri, invenies gratiam et curam bemonam In oeulis dei ethmianum . . tunc te dignum gratia deus, cura sua et studio

homines habebunt. De 'vet G. gr. min. g. 127, 2 ,πς pro . attentio, in h. l. tuarum erga aliquem, eura, acta mi ab tendere ad hinc curare aliquem, et inprimis Ps. 1, 2. Plerique a tactam Daritalem bonam significare putant, quae sigmficatio, quum , a j iam prudenter agere, hinc rem prospere gerere, felicitate vii, significet quia qui prudenter agit, solet rem prospere

397쪽

Proverbia Cap. II 38

sin potest. Verani ad eae significationem c a ipsum , tu , n gaudet reliquis locis, ideo entiae, inquam, significationem, propius quae felicitaus noti accedit ea, quam nos supra subjecimus, nino attentionis, studii, curae. Waldus et oeloco intellistentiae significatum tenendum existimat, quo sinato hic fere prodibit sensus: Et inrenies gratiam et int--tiam bonam, rectam, eram n o sis et rel. i. e. tunc te dignum gratia deus, recte intelligentem homines habebunt Sed durius videtur, innenire intritissentiam in oeulis Muna dictum p. tare pro Meingentem haberi ab aliquo accedit, quod sieelaudicat parallelismus. - Fiduciam pone in ova tot corde λωρ, eve intelιistentiae reae, quae te ereare non pinest, innitare L In omnibus tuis riis, quidquid agis, eur eum, animum Radverte ad deum, reputans, sine de te nihil posse, Et is rectas faciet semitas tuas, aciet ut res tuae bene cedant. τ ut 27, 23 al. Ad hemistichium posterius cl. 11, 5. - Ne sis . sapiens in oculis tuis, ne tibi videare sapiens, ut tua ipsius ope te stare posse credas, nihil enim tua te sapientia juvare potest rime, cole δοτι- , et recede, abstine a malo, a sola pietate et probitate salutem exspectans sanatio id sit -- S. bifico tuo, Et recreatis asibus tuis i. e. hoc quod dixi, imias in deum M. 7.), in rebu adversis tuas leniat curas i Praeter omnem necessitatem V De indicative coeptum volunt. Quid Τ νο hac ratione nervus loci infringitur, elegantia deletur. Recte' et pulchre et graviter quod pietas in deum efficere potest, n-betur efficere nis voci non est cur alium significatum tribuas atque is est quem habet M h. 16, 4. I. etiam cum 7, 3. , --οuiei, inquam. Ad sanandos multos, praesertim intestinorum morbos emplastra, malagmata et unguenta areo admovere solebant et eum nunc solent, Os. . . . orgent. IV, 127.

Quod in pro η m habent τε η - σον, Syrus carni tuas, ex eo EWaldus eos interpretes legisse festinantius coli git, coli. 4, 22. Nil nisi liberior interpretatio est umcons. ad ' 3 Ges. r. min. g. 22, 4. pet propr. ireissatis, habita ratione medullae, cf. Job. 21, 2. - Honora Ioram des. ruis opibus, osserendis sacrificiis de tuis opibus, Et deprimitiis omnis tui monentus cs. Exod. 23, 19. M. EWaltas a et comparandi particulam habet, sic verba transferens: sis invomehr vis dein Vermogen, ais ostlitastes ali des evinne

398쪽

384 Proverbia Cap. m.

debetur, egeno, C - est in potestate mamoinna a rem moere

illud, cum sierit in potestate tua, dare beneficium. Ad vim et 17 8. De locutione 'ram, vid ad min. 2, 1. Fortasse tamen, in Modo tione nihil aliud est, quam praepositis posita ex , et , praepositionibus, ita ut 'nes, χ', non nisi plenius dicium sit pro ' ζ' aut 'Threr, est ad ma-- --

vel in numu mea, in quam eandem eomecturam ante me incidisse

nune video Ast. Schullensium ad Job 16, 21. l. Ges Thes. I. p. M. Favet quod us 28 huic Iocutioni respondet simplex est i m. Quod is alias semper scribitur , , , , hoc rarius, non

videtur multum ponderis haboee. Neque enim desunt exempla. Sic aa, quod, unmadmodum bali ab irati , descendit a , η, comstructum eum alio nomine soIet sci ibi rarius ad et η, scribi tu tamen etiam 'r Gen. 49, 22. Ceterum pro 'rar insorestas: δ: convenienter ad reliquos Ioeos, qua ipsa de causa Dualem tu 28. sanum dices. - dicas vitia Ah reri, Cras da I sit

venes se, quum statim possis dare. Pro vj forestae naueri, haud dubie ob Singularem qui sequitur. At alnotis dies'. illladis et i. Sanus igitur muralis. De verbis postremis,

quae bene jam Vulg. quum tamen statim possis dare, id ad Ps. 2 6. Eadem ratio hemistichii posterioris s. s. Ceterum cillud Senecae ingratin est beneficium, quod diu inter manu.

dantis aesit; nam ni tarde fecit, diu noluit item Publii Satrias. Und inopi beneficium bis dat, qui dat celeriter. Ne ----nare conrea avertim mala, Cum is se re tecum habite ai cinges eum aliquo sine ea a Si non fecerit te malo. - Λω

Ἀ-Meas omisi violavio, quem rebus secundia uti vides, Nequeefima uuam via in ejus ullam eius viam, agendi rationem. Ad M. hemistierium prius s. s. 37, 1. - m a re natis orae est homo νerversus, abhorret ab homine pravo Jova, Et sed eum reriis familiaris consuestudo edus, amiliare ipsi commereuma M. est, ut Ps. 25, 14. - insereati J-ae est in domo improοε, manent improbum mala a deo denuntiata improbis, Et sedi j forum fausta optat, sed justorum sedes id- sortu L Ad priua M. membrum s. al. I, 2. ibique not. - Si irrisores, homine. protervos, pietatis praecepta serociter contemnentestaue irri troemissis eaehibet παtiam. Qui hoc loco et aliis ut significam doeent en eeee eorum sententiam eonsularimus ad Hos 12, 12.

399쪽

eones a ietis oris mei ' r pariter atque ad dira pertis adriae R, nam hoc quoque constructum reperitur eum rim Ps. 162. 5. imo sugisse vid' plerosque. - deseras eam, apim i m. s. ει servari te Arno eam, α - 4tur M. Initilam a te ι-τ. est: - a Uientissm m ominium δε μι----tem --tio compara inteuisentiam im initium sapienuae est eoum, rare cet. Quae verba eum iis, quρ 1, 7 et lotis stiriantatis , guntur, non pugnam. iurisiis enim de fundamento agitur emo nitatur, de re qua contineatur sapis a quod 1 dammium, quae res dicitur esse pietas; hic Ho qui Meliens pius et intelligo )seri velit ante omnia debere diuitur sapere seri cupere et sapientiae comparandae causa, qua unque possideat, si opus sit, e ponere. Prior' loci ipsam naturam respiesinit sapientiis, hie eius

studium. - Esse sam, eam magni aestima, cole, tisaeaureo S. Maureri Commant. GL III. 27

400쪽

Proverbis iv lv

svehet - ως --- res perduees ea honore, εὐ-ylea as. ω -- -- -- -- tu sertum putorinn, Corona amendia domabit te. 3 veri videtur eadem radiri esse, Naeeah ἔ,' inorimque, em η 'in l. Ea autem radix signiniuit odere, Hupi aeter alia aperire, hinc projicere, vendere, tr dere donare, quo significatu veta gaudet h. l. De dupL Acci, quo in praeter h. l. non donstruitur, M. G gr. min. g. 136, 2.10. Ad rem L. I s. - vi , --, et aecine, admine diei mea, Et muιti erunt tibi anni ritae, ad quod posterius membrum M. 33 an Ddm, --merimus instim te, monstro tibi eam iam, a di nationem, quae est sapies is, Furio ut incestos in Miris,3 vire .rsetis. - emistit in imagine, q. d. quas in inm sus cum inuo a non amotainur ores. ιε fu , milla tibi Mijicientin impedimenta Et si mrres, noni Mis. Se mis: ΛΑotam agendi rati rem si Secutus stadiis. s. 11.), omnia quae susceperis selliciter .s' sane es imis valde inmussos verba video premisse. in viει or ita imago 'st eriae agendi rationis, si incedere, cujus mera Mamplificatio est e rem imago est agendi. 'ir ter feri Ma-riminam, arandam metas e Cumai eam, nam ea enisi arua, tui feraxit inestum- et 3 18. 22. andri etiam ne reminissmanum summam possit, omisso r; ut alias Sed simplicior . . inera raum Tm inrecto D . in re vetas. 141, 3 Summinia rimpici ri ἔπι -- In'semiluin improborem ne renias, Ndque --3M cedas in i maloruim -- ejice e , ae incedas in ea; -- β. μωκα sa, et preeteris Etenim non ore uni nisi mare Doerint Et rapitur so-- eorum, ipsis somnus, nisi lapsi

ierint prava lacinora lacerim rio , cirri insurethae legi m. beat 'i, ni r nisi labi fesertist aliquem, iisque obtemperamm

inter alios Rosenmusserus de Welle, Umhrest. Quam scripturam nos nec distendam emere; n Dinnantius recipiendam putamus.

praester hunc locum non reperiaturi esivm quod versu seq. re

3 isse Menae veteririni nonnim: quod respondet vocide qua quaeritur, niminem colligitur. Id Him et absolute male agere et male mers aliis potest signiscare. Si prius, praesere a . dum videhitur Mub, si posterius, eri Edunt enim renem improbit is, Drinum injuria 'ibune Lis vivunt ex malapinis 'stiis rellam emasio est intreprelatus edunt velut 'anem

SEARCH

MENU NAVIGATION