장음표시 사용
61쪽
vitae status , in quos homines impe
tu magis , atque casu, quam certo consilio delati incidunt, in tres potissimum tribuisset, voluptarium, aVarum,& ambitiosum s atque cupiditates , quas Genios cujusque vocat , ac simgulis duces praeficit , accurate poetarum more ψ & modo depinxisset seorsum altetam ab altera I saepe , inquit , duo , vel omnes una Genii sortiti sunt hominem eundem , pugnantes inter se , maximique damni
cujuspiam denunciatione pro se quisque terrentes eum , ' qui sibi denegee obsequium, ut alteri morigeretur. Voluptarius in ea , quae sensum ali quem sucunde moveant , omnia prinfundere jubet avarus contra retinet , ac minatur , eum se fame, siti , eg state, si paruerit alteri, consecturum . Rursus ambitiosus instat, urgetque, ut
ille se , fortunasque suas honori , et
gloriae devoveat; contra parcus idem,& lucri appetens injecta manu retrahit . Neque vero concinunt inter se voluptatis cupidus, amansque gloriae. Contemptor enim laudis alter est; nugas
RSere putat eum , qui dignitati studeat;
62쪽
mortemque objicit oculis, qua ingruente nullius est quisquam deinceps jucum ditatis particeps; alter autem absterreta deliciis , atque luxuria , dedecoris oblato , probrique metu. Nesciens ille quid faciat, aut quo se vertat, se se crebro ex hominum conspectu surripit, aufugitque in tenebras , ut sine teste libidini pareat s sed ambitio latentem retegit, abstrahitque in medium. Animum igitur huc, illuc abreptum , distractumque, & secum semper pugna tem ad extremum fieri necesse est omnino miserum . Nam , ut morborum semet implicantium , interque se comtrariorum dissic lis , & anceps cura est ι sic animus, ubi cupiditates variae fomtuito commiscentur , & intus inclusae discordant invicem , acerbissima mole stia, & aegre sanabili incommodo conflictatur . Qui porro systema illud facultatum nostrarum aptum , atque coinhaerens ex moribus populi constitui posse putat , qui non hominis cujus piam si pientis inventum sunt, sed vitae , ac temporis , ut inquit auctor praefatus , is profecto non intelligit , nihil a consuetudine ulla firmi , circum
63쪽
eumscriptique finibus certis expectari posse . Nam , ut idem scriptor ani ohatimadvertit , consuetudo nulla com-Rhod. prehensione devincta , neque definita est . Quare , cum in dies apponatur ad eam quidpiam , serpit illa sensim longius , & progreditur , perinde ac ulcera quaedam, quae manant in dies latius, & increbrescunt . Neque vero legibus, etsi a viro proficiscantur, cujus exprompta maxime ratio sit,ea corrigi penitus, & in gyrum rationis adduci potest, ut quod lege sanctum est, illud habendum omne sit optimum, & hone stati convenientissimum . Latoribus enim
legum etiam sapientissimis id accidisse dicendum est, quod ipse de se confitetur aperte Solon; qui, cum gar tur , legesne optimas perscripsisset Solo Atheniensibus , optimas, inquit, ea. Πς, rum, quaS accepturi erant. Siquidem homo prudens, ac moderatus Verebabatur, ne, si Rempublicam undique miscuisset, infirmior esset , quam ut eam constituere ex integro, atque ad optimam rationem conformare posset quae vero seu cohortando , seu vim
adhibendo, quam pati poterant, impetra l
64쪽
petraturum se confidebat, ea convenienter inter se vi , iustitiaque compositis aggressiis est, utilius rebus humanis capiens , aptiusque consilium vir experientissimus, quam tarum Arn is undique persectis assuetus Plato , qui vo Dialog. catus ab Arcadibus, ac Thebanis , ut i ta civitati recens conditae lege poneret,gm. 23. bonum iis tantum abnuit, quod ab aequabili partitione bonorum abhorre re eos intellexisset. Qui demum verem tur , ne si legi rationis immutabili v lint obstrictum hominum genus, quasi
Prometheum quemdam indi lubili
vinculo afixum Caucaso obtrudere videantur, ii dum normam nullam certam ponunt, quacum vitae ratio omnis congruere debeat , sed omnia casuum incertorum temeritati deserenda
putant, quemdam quasi Protheum i vehunt, qui scenae iervire sciat, quodque fuerit esse subinde desinat , atque ignoret hodie, quis sit cras futurus, quidve sibi judicaturus bonum. Ji sane, quibu4 id unum, propositum est, ut apud quoscumque sint,lia antur cari DC6ρn. simi, pruci rum 'uidpiam , & pul-Nςp. chrum ducere ponunt, Alcibiadem il
65쪽
lum, quem color omnis decere visus in Al
est i quippe qui splendissimos Atho sib.
mensium splendore ac dignitate vitae superirit , cum Athenis esset; Boe lios magis firmitati corporis, quam imigenii acumini servientes labore, corporisque viribus Thebas incolens antei rit ; Spartae Lacedaemonios , quorum motibus summa virtus in patientia ponebatur, parsimonia viditas, atque cultus omnes vicerit, Thracas homines vinolentos, ac ventri deditos in his rebus antecesserit 9 Persarum , apud quos summa laus esset fortiter venari, luxurioseque vivere sic imitatus co
suetudinem sit, ut illi ipsi eum in his
maxime admirarentur. Sed indisseremtia ea, qua fit, ut honestum, vel tur m qnidpiam ex eo dicatur unice, quod opportunum, vel intempestivum sit , si longius aequo protendatur, atque pertingat ad ipsa principia ea, quae prima a ratione prodeunt, & in ramulos quasi sparsa multiplices ad singula pertinent , quae recte geri , praveque possunt , ex homine momstrum fit, quo nullum unquam tetrius finxit infinita licentia poetarum . Nam
66쪽
si , quae feritas, avaritia, luxuries , ambitio protulerunt, in unum omnia congererentur, ac poetarum more, qui multa similitudine quadam inter se eonvenientia contulerunt in unam se mam, ac Iovem, Prometheum , He cutem fabricati sunt, humanum genus
in hominem unum contraheretur, etique mores aggererentur ingeniorum, aetatum, ac regionum omnium, quam
prodigiosa, quam incondita, quam dis sonis, interque se pugnantibus ex naturis coagmentata species exoriretur lQuidquid in fabulis ex diversis animantium studiis constatum prodigii est, si congregatum unco vel uti impacto
cohaerere cogeretur, tam foedum, ho tendumque visu non esset portentum hoc, ac moribus obducta natura hominis adeo foedis , & ominosis. Quaecum abhorreant ab intelligentiae prae, stantia , & rationis , quae dux , &praeses homini data est; immutabile qui piam oportet , ac simplex esse, cujus ad similitudinem consilia mens , Remores dirigat . Quapropter, etsi res ,
quae materia constant, omnes fluxae
sint i & homo ipse qua parte corpuS
67쪽
est , mutationi tempore omni subjaceat, atque, ut ait Epicharmus, natum In Exe. ram quisque variet , neque statu in Grot uno maneat, sed idem sit rursus aliud illi, quod nunc transiit: ratio tamen, qua differta rebus aliis, constans est, ac vitae leges, quae manant CX ea,
perpetuae sunt, & unius modi semper, ae sui similes. Illa quidem occultari saepe, ac deseri potest. At si prodeat,
ac sententiam rogetur, cadem semper consulenti responsa dat, eademque deinereta facit. Nam ratio humana, quae circa vitam, & victum semet occupat, nata est ex ratione Dei , quae artis EpIeh. est opifex, & comes omnibus, edo- ibidcens ipsos , quid usus maxime facto fiet. Quippe homo non repperit artem, sed dat hanc auctor Deus . Nempe mens divina leges continet aeternas rerum, &in omnia pertinentes; nostra vero quodammodo consignatam ferens ipsarum quasi partem eam, quae ad rectam facultatum humanarum administrationem spectat , & in Omnia ducitur, quae fieri ab homine possunt, dum intuetur in hanc, & occasione data proces
68쪽
deliberandum sit, quid in singulis rebus
deceat , intelligit . Interdum quidem
fit, ut quemadmodum venae , quae a corde profectae funduntur in corpus omne, prae nimia imbecillitate oculorum obtutum fugiunt, cum extimas in partes corporis desinunt ; sic ubi ventum est ad actiones eas, quae minimi mC- menti sunt, vix ulla sit mentis acies, quae rationis eo pertinentis internosce
re distincte praecepta queat. Sed haec infirmitati mentis nostrae venia danda est , ut impune minima quaedam vel agere inconsiderate , vel imprudentia praeterire possit ; quippe , quae tanti
non sint, ut ea non contemni societatis humanae permagni reserat . Immo vero quoniam illecebrarum omnia pisna sunt , multae patent ad errorem
viae , multi praesto sunt ad fraudem duces, multae propellunt in praeceps, animumque distrahunt cupiditates , detur aliquid moribus , detur insito ingenii vitio , detur illi suavitati limmanitatis , qua delectantur homines , di quam qui repudiet, et Deos iratos putant, dummodo qui cupiditati quidpiam indulserit, excusatione, quacumque
69쪽
possit, utendum sibi intelligat , minume vero profiteri audeat fecisse id se,
quia liceat. Fateatur id ratisne non amnuente , sed connivente factum; quae cum veritati adhaerescat, omnium , ut ait Plato , Diis , hominibusque bonorum l. dis duci, stabilitatem eamdem habet , at- Leg. 3. que ab omni cupiditatum, opinionum, morum levitate, inconstantia, temeritate , perturbatione sejuncta est ,r neque
probare quidpiam potest , quod ab
aequabilitate, & constantia moderati, rectique animi abhorreat.
oua ratione , O via de rebus ad vitam pertinentibus opiniones enortae sint. i. Uemadmodum ex evolutis homu c. num facultatibus variae cupiditates ordine pullularunt 3 sic & opiniones de rebus expetendis ad easdem accommodatae prodierunt I atque , ut morum , ita errorum series infinita quaedam ex multis continuatis , aliisque alios apprehendentibus connexa E a est.
70쪽
est . Nam judicia , quae de rebus f runtur , ex affectione animi cujusque profluunt , & assectionibus roborantur conspirantibus aliorum, quos inter est quisque situs . Ut enim qui Re affectus est , ita de i rebus judicat ; at si judicia ea, cum sere nihil ipsa per se
firmitatis habeant , aliorum judiciis e dem annitentibus minime contineantur , facile diffluunt, dc evanescunt. Sin autem consentiant multi , visaque line mentis iisdem conformata prostrant , singuli conferentes inter se commenta sua , conjectant ex ea similitudine , quae cernitur inter ipsas non ludificari se specie aliqua inani ; sed ipsam
rei' cujuspiam concretae , ac solidae formam in visis iis intueri . Ex quo fit illud primo , ut homines ea summa censeant , quae maXime congruere secum, & exaequari putant . Nam se quisque Protagorae morα rerum Om- tum quasi mensuram arbitratux , ut oualia cuique singula Videntur, ei talia reapse sint. Quare metienda ducens ex se ipso omnia , eo quidque majus esse statuit , quo propius id ab illo abest , quod ipse capere potest maxi