Georgii Bernhardi Bilfingeri De harmonia animi et corporis humani maxime præstabilita, ex mente illustris Leibnitii, commentatio hypotetica

111쪽

quando LE BNiTivMCartesianis ita obiicientem facit: neque legem a Deo sibrimpositam, agendi conformiter in animam atque corpus, neque conspiratio nem mutationum in utrisque facere veram quam- cynque animae & corporis unionem. Fateor

enim, etsi plurimis locis Leibnitianam de eo syste

mate sententiam legerim, non me meministe ta

men , vllibi hanc obiectionem fieri, neque illam

pag. 869. l. c. usi: ti ii fait aux Cartesens une obiection , qui 'detruit eniterement leur system esur l 'union de l' ame & du corps. Ni laloy, que' Dieu s'est imposee d agir eonformement fur P ame& sur te corps, ni te rappori de changemens de I un ii ceux de i' autre , ne font entre i' a me & lecorps aucune veritable union. It y a, si vo us vovis Ies, un Parnit rapport : mais tin'y a poliat de liaison reelle, pas plus qu'ilyauroitentre les deux horis loges, doni nous partions to ut a I' heure. Iin y apas de reptique a cette objection: mais par matheurelle detruit te system e de Mr. de LEinxi et aussi bien. que celuy des Cartesens. - De re ipsa dixi in te tu : de comparatione hic dicam. Non sequitur sa-

ne, si arguas: δε ea non est realis & vera Vnio, ubi γ - Tatio conuenientiae duarum rerum non est in ipsis rebus , sed extra eas in DEO, eademque penitus arbitraria, ut inter duo horologia externi motoris sola directione concordantia; ergo nee illa dici unio potest; . ubi ratio conuenientiae est in ipsis rebus, antecedentest. Vtriusque statu, eademque regulis naturae rerum conformibus in aedificata. - Non enim dubito, quin . , concedas, posteriori sensu propius atque amplius ad

. se inuicem referri. ut unum aliquod constituere vale. aut, quam priori.

112쪽

LEigui Tio dignam existimauero, prout hieproponiatur, atque in ipsum Vertitur a TovRNEMiNIO. g. 74. Potius haec sunt argumenta LEIBNnii

3 : systema caussarum occasionalium clegis verba viri illustris latine reddita ab interprete Iesui

ta: praeterquam, quod ad conciliandum huius utrius-que substantiae commescium miracula perpetua introducit, non cauet perturbationi legum naturalium in utraque substantia constitutarum, quae aeque Violabuntur , siue DΕΙ interpositio ex sententia illa noua, siue mutuus influxus iuxta opinionem com

munem interueniat. Atque alibi c9 s de BAELio:

' Ceterum de unione se statuo. Summa est vis vocabuli in systemate influxus ; quoniam illic anima &corpus in se mutuo influerent. Media est in systemate harmoniae praestabilitae ; quoniam ibi principia siccessionum sunt unicuique intrinseca , & alterum

alteri ex rei ipsus conuenientia normam praestat. Minima, neque nulla tamen, est in sys emate assistentiae ; etsi enim omnia pendeant a principio rebus ipsis extrinseco, non tamen anima mea percipit. nisi occasione mei corporis; neque mouetur corpus meum nisi occasione meae animae. Sunt igitur conis

ma caussarum occasonalium confugere, plenum mi

raculis de Itypothesibus, quas nulla ratione fulciri farentur ipsi eius architecti. utrumque hoc vitium syllema a genuinae philosophiae indolo quam maximgalienum facit.

113쪽

si id autem quod leges naturae arbitrariae ac i differentes sint, maxime verum esse censebat de lege unionis animae cum corpore ; opinatur enim cum Cartesianis recentibus , qualitatum sensilium ideas , quas DEVM, occasione motuum corporis, animae impertiri putant, nihil habere, quod motus corporis repraesentet, raut illis simile sit. Ita in mero DEI arbitrio erat, caloris, frigoris, luminis, ceterarumque qualitatum eas, quas nunc experimur, ideas, aut prorsus alias nobis largiri. Miratus sum frequenter, hominibus tam eruditis senistentias tam parum philosophicas , tamque primis rationis effatis contrarias probari potuisse. Nihil enim philosophiae alicuius impersectionem luculentius indicat, quam si philosophus fateri cogatur, aliquid in sestemate suo reperiri, cuius ratio nulla

existat. Id sane tantundem est, ac atomorum EPI- cui I declinatio. Sive DEVS siue natura operetur, suae nunquam rationes operationi deerunt. ,, Similia prioribus sunt illa 96 eiusdem : pourreis udre des problemes, ce n'est pas asses d'employer Ia cause generale, & de Hire venirce qaeon appelle, Deum ex machina. Car lors que cela se fati sensqu'il y ait une autre explication, qui se puisse tirer de . l'ord re des causes secondes,c'est pro prement recou-rir au miracle. En philosephie it faut taciter de reiadre raison en falsant con nolire de quelle fas ontes choses s'executent par la sagesse divine, conformement a la notion du s et, doni ii s'agit. ,,

114쪽

Denique & eo ipso loco, 97 quo cum horologiis

hare systemata contendit, & quem fortasse innuunt verba TOvRNEMINIi, sic loquitur: ista voye dei'assistence est celle du systeme des causes occasionei-les: mais je tiens , que c'est faire venir Deum ex machina, dans une chose naturelle, & ordinaire, ou selon la raisen ii ne doli entrevenir, que delamantere, qu'il concOurta toutes les autreschoses de la nature. Hg. 7s. Tria igitur sunt potissimum quae desiderat vir sagacissimus. Primum, quod neque sic in saluo sint leges naturae & motus. Perinde hic est, siue anima humana suis volitionibus esciat in corporibus motum, siue occasione & pro ratione volitionum istarum DEVS producat illos in corpore motus. Neutro casu seruantur leges utrique substantiae latae: neque ethico-logicae c98), quibus anima subiicitur, & quae faciunt, ut affectuum in anima prodeuntium causIa sit in anima ; neque physico-mechanicae, quae motum motui caussam postulant in corpore. Nullum enim hie est prinetis pium naturale, ut mox dicemus, adeoque nullum Iegibus naturae alligatum. Neque id fieri potest: si actiones immanentes consentientibus Cartesianis ita liberae sunt, ut quorsumcunque velis , dete minare appetitus animae possis , quidni &illa velle possis, aut eo tempore , ut, si conuenienter hisce volitionibus DEVS in corpo-

s Iourn. des Rav. I 696. I9. nov. p. 7 9. 98J V. recueil de diverses pieees Τ. II. p. 33 . ubi dictas legum appellationes deprehendes.

115쪽

re motum excitet, leges naturae & motuum inde patiantur incommoda. Aut igitur ab initio corporeum systema istis quidem volitionibus conformiter ordinatum esse oportet, aut ita illud turbabitur, ut V. g. in praesenti momento motus existant, qui per nullam motuum legem ex priori statu orti, sed occasione huius volitionis demum ab DEI immediata vi orbi corporeo intrusi sunt. J6. 76. Secundum, quod male habet LEi ANNTivxi, id est, Cartesianos plane liberas atque omnino arbitrarias facere istas leges generales, quarum vigore DEVS occasione motuum perceptiones operatur, &viceversa. Scilicet id nunquam ferre potuit vir philosophus: dari, existere, aut fieri aliquid sine ratione , siue id de spiritibus dicatur, siue de

corporibus. De corporibus facile omnes consentiunt, sine caussa essiciente nihil fieri: in spiritibus aliquando haesitari videas , ubi sine caussis finalibus nihil fieri contenderis. Sed qui modum cogitauerit, quo spirituum atque agentium liberorum inde terminata voluntas ad determinatum quid promoueatur, ille, opinor, nullum temere casum

concedet existere, quo se ad quicquam sine caussa determinet. Itaque id DEO tribui non potest . leges, quas ille inter plures possibiles suo operi applicandas se legit, esse plane arbitrarias, neque

ullo se argumento prae ceteris commendare. Potius arbitror, omnibus rei attendentibus probatum

iri, quod LEiANietius 99 porro addit: se in naturae quidem

116쪽

SECTIO IV. DE svs NMATE ASSISTENTIAE. 87 quidem operationibus rationes vel a veritatibus necessariis, vel a legibus, quas DEVS rationi conformiores iudicauit, petendas: in operationibus autem DEI ab electione suprema rationis, qua DEUS ad agendum mouetur, dependebunt. , , S. 77. Tertium, cui nos inhaerebimus, hoc est, quod ista sententia perpetua faciat aut supponat miracula. Miraculum proprie dictum, definio, LEin-NiovM ioo secutus atque UoLFIvM, IOI con

sentientibus, nisi me omnia fallant, theologis & philo phis extra Angliam i Oa) plerisque, per esse- .ctum eiusmodi. qui sui caussam non habet in na

tura rerum , sed extra eam , in auctore rerum, DEO, unice quaerendam: qui vires creatorum trans-

Videntur gallica clarius dicta : is dans Ies operati- -

ons de la nature, ces raisons dependroni Oudesveis rites necessatres, ou defloix, que Dieu atro uveles

plus ratisnuabies; & dans les operations de Dieu, el-Ies dependroni duchoix dela supremeraison, qui le

les sauro it expliquer par les natures des choses cree es. Cons epist. V. ad CLARΚ. T. I. pag. 144. I. III.& adde theo die. I. 249. Ioi Metaphys. g. 633. - 638. Vbi& conceptum no .strorum theologorum allegat, & contra SPINOEAE, Lo-cκir & CLARκ1I definitiones approbat.1oa Modo diximus, hie falli LocκIvM, & C mim' quoque ipsum hic in transuersum agi a suis. V. resp. II. ad LMm. I. Iet. Τ. I. p. 27. Epist. LEIBNir. III. s. II. p. 37. CLARKu resp. III. g. II. pag. 67. &c. de Locacio id. Posthumo us morks. p. 2I7.

117쪽

res, per conceptus, affectiones, naturam aut essentiam rerum explicari non potest; sive cuius ratio reddi non potest ex iis, quae in rebus obseruari possunt; ubi tamen memineris, in duabus vltimisphrasibus non de eo sermonem esse tantum, quod

nos non possumus, sed quod nec ille posset, qui rerum naturas pervideret I οῖ .f. 78.

Ηie notes velim, fieri dupIiciter posse, ut factum aliquod transscendat vires creatorum: Vel in genere, uti vires hominum superat desperatos sola voce mor- hos curare, vel suscitare mortuos, uti vires aquae

superat sustentare solidas ferri massas &similia; vel sub hoc aut isto statu speciali. ubi factum aliquod non

α superat in genere vires creatorum, sed omnino sui exempla habet in ipsis naturalibus rerum euentis; superat autem vires naturae, ut ex statu, qui nunc est, per leges naturae enascatur status, qui consequitur ἔut ex sudo coelo pluuia cadat, ut ruptura terrae sine eaussa terrae motus antecedenti x naturali, ob mora-

Iem quidem rationem contingat. Et quae sunt si . milia. io 3 Nimirum, id non est miraculum statim, cuius rationem philosophi hactenus assecuti non sunt. Quis

caussam grauitatis tenet 3 An ideo est miraculum. grauem esse lapidem, & cadere non suffultum ΡΟ-tius hanc eius naturam esse constanti rerum obserua. tione nouimus; & innatare ferrum aquae solidum, ignem non laedere, corpus humanum in sublime latum secare aerem &c. vltra naturales rerum, & obseruatione cognitas Vires ascendere legitimo intelligimus aroxumento. Verum ista diffusius . via ex instituto.tHic unum addidero. Dari posse casus. ubi per hane definitionem nobis incumbat το Da.

118쪽

SECTIO IV. Dp sYsTEMATE ASSISTENTIAE. Syg. 78. Hoc praemisso manifestum es, si perceptionis meae, cum ego nunc dolorem ex muscae

manui insidentis punctione sentio, neque in animae praecedenti statu , neque in corpori S cum anima Commercio, vera & realis caussa est, sed a DEO illa unice excitatur ad alterius praesentiam , id miraculum fore; & si saepius id contingat, miraculum fore repetitum; si semper accidat, perpetuum. Neque id moror, quod dici possit, esse aliquam in corpore illius effectus caussam, occasionalem scilicet. Occasio enim, non vere influens, hoc est, occasio omnis, consistere potest cum miraculo; quis nescit, occasionem a miraculis non abfuisse ξ Et quis putet, nostra definitione admissa , id desinere esse miraculum, si ad quamcunque baculi exporrectionem aquae scisaderentur diuina virtute ' Quis non potius id constans, repetitum , imo perpetuum esse miraculum , admiseriti g. 79. Vt tamen id clarius patescat, remouenis dum est id, quod MALEBRANCHIO IO4 , B ELIO que

ri, ubi derio pronuneiare liceat. Crediderim vero,' istum casum esse frequentiorem in miraculis, quae vocant, prouidentialibus , hunc in euidentialibus. Utor vocibus receptis . eis non aptissimis. JIo MALERRANCRE eniret. sur la metaphys. XII. p. 49o. Par miracles sentens des effets, qui dependent desto ix generaIes, qui ne noussent poliat connueS natu- rellement. - Igitur si Iegibus aliquid generalibus accidit, iisque naturaliter cognitis, miraculum non est, sensu Malebranchiano. Non disputo de voce, manet hoc tamen, quod effectus ille viribus naturalibus non praestetur. Atque id puto satis esse eo, ut

systema id displicere possit philosophis.

119쪽

so SECTIO IV. DE sYSTEMATE AsSISNNΤIAE. ic O &ceteris fuit offendiculo. Existimatum est non paucis, id non amplius esse miraculum, quicquid fiat per leges generales, saltim nobis cognitas. Verum hic, si placet, distingue leges cIO6 generales, siue nobis cognitas siue incognitas, & leges naturae. Quicquid fit legibus naturae , hoc est illis,

quae ex natura rerum consequuntur, quae per naturam rerum agunt, & quorum effectus ex natura

rerum potest explicari: id omne est naturale & miraculo vacuum, eidemque contra distinctum. Sin leges fuerintgenerales quidem, etiam cognitar nobis, 'sed non possint executioni mandari per naturam rerum intermediam, atque a DEO semel efficacem redditam: omne id, quod secundum hasce Ieges adiuina virtute perficitur, miraculum est. Accipe exemplum LEi Besi Tro IOI) familiare : si vel maxime DEVS legem corporibus ferret, ut se mutuo attraherent sine medio, ut libere mouerentur in circulo , etsi nihil esset aliud, quod ipsa retraheret amotibus in tangente rectilineis; id per naturam rerum 'obtineri non posset; itaque , si fieret, miraculum foret, cum diuina vis eum naturae& virium

centri- ros Ita B ELivs apud LEr3N. theo dic. I. 3 s . M Hae eomnia citra miraculum peracta fuissent, de his enim omnibus Hes generales exstiturae fuisse ponuntur.

In quo is longius a Vero recedit, atque MALEBR-cΗius fecerat.

120쪽

SECTIO IV. DE sYs ΜΑΤE ASSISTE L . I Icentripetarum, quas vocant, defectum una, sola atque immediate supplere necessum haberet. Motus enim ille , cum sit minime simplex, ab uno in corpus facto impetu, quo rectilineam directionem sequeretur, derivari non potest: sed noua in omnibus punctis actione & versus centrum pressione opus habet. g. 8o. Vides igitur, quicquid sit de legibus 'generalibus , quicquid de voce miraculi, quam facile tibi liberam relinquo, atque ex hoc discursu, si velis, elimino, saltim hoc consequi: effectus in

natura rerum ordinarios nullam in natura caussam agnoscere: naturam non esse systema, in quo posteriores rerum status aliqua rerum ipsarum conuenientia consequantur ex prioribus, aut ingenitum ad eos respectum habeant: sed esse aggregatumentium , quorum mutationes auctor eorundem

plane liberrimo & simplici arbitrio alicui placito generali sic alligauerit, ut ipse omnia solus atque unicus facere velit isti regulae conformiter. Quale id seret, si quis liberrimo decreto ordinem sibi

penitus arbitrarium praestitueret, eundemque deinceps ita ipse exequeretur; ubi rerum quidem successio & successionum similitudo obtineri posset, quoniam vero nulla rerum inter se connexio esset, sed mera occasionalitas indifferenter determinata, in ea quidem coordinatione nemo auctoris sapientiam cio 8 quaesiverit. Verum illud eo saltim dictum

Io sapientia nimirum supponit rerum ad se inuicem habitudines, mediorum atque finium connexiones: