장음표시 사용
181쪽
i s a SECTIO VI. DE OBIECTIONIBVs BAEIbi is cquod LEinsiTivs 3. in humani corporis machina supposuit, multo es mirabilius & portentosius. Αp
f. 143. Extollit t.b hoc systema diuinam se
pientiam atque potentiam ultra omne id , quod potest comprehendi , non, quod potest concipi. Si eLEIANITIvs : dicam apertius. Non licet distinetis &determinatis conceptibus assequi id omne , quod hic concurrit, quibusve id viis atque artificiis pos sit obtineri: generaliter tamen edisserere possumus& concipere , quibus id legibus possit praestari; diximus id, ubi de possibilitate stilematis ex instituto egimus. a ) Nauigium huiusmodi si potentia praeditum intelligatur, quatitate scholasica, quae sine medio & sine dispositionibus machinalibus ista
omnia perficiat, qualis est v. g. grauitas peripateticorum, dirigens corpora ad centrum sitne mediis, sine cognitione &c. est illud impossibile, omnium hodie philosophantium iudicio. Sin machinam intelligas, quae per motuum leges a principio quodam mechanico , secundum partium atque organorum dispositionem agatur atque dirigatur: eius modi machinam essepossibilem, nullus dubito. sus enim , quibus ea machina praeparanda est, non sunt infiniti; alioquin nec finita nautarum intelligentia ad eosdem praecauendos sum ceret: itaque hoc
est problemageometrico- mechamcumiacere machinam, quae dato fluetitum , ventorum, fretorum,
promontoriorum &c. statu, motu,& vicissitudine, per partium suarum dispositionem dato motu feratur atquet
182쪽
atque in datum locum dato tempore deueniat. Ita dc olimplanetis pro conseruando eorum cursu regulari, quantumuis variato, intelligentias motrices
philosophi comites adiunxerunt : hodie gratias IO. KEppLERorto strati, &ISAACO NEWTONO Anglo id omne multo & exactius & intelligibilius praestat eorundem grauitatio in solem. 3. Vidimus Baelianam suppositionem, recte inflexam, non esse amisi possibilem: nunc illud adde, non esse Leibistiano systemati similem. Nauigium id nullam, nisi vehementer accidentalem , cum mari, ventis, fluctibus, scopulis &c. connexionem habet, atque inseidem supponitur, siue secundo siue aduerso vento feratur, siue scopulos caueat. siue libero marisu. pernatet. Itaque omnino id mirum foret, imo in possibile, ut , pro externarum circumstantiarum ratione variata, cursum sua potentia immutet, sectat, vertat, tardet, vel acceleret. Atqui aliascena in corporis humani , cuius uniuersum machinamen- 'tum rebus externis omnibus semel attemperatum est, & cuius adeo seccessiones & vicissitudines Omnes,successionibus &vicissitudinibus rerum quasi alligatae sunt. Vt enim mutationes rerum determinantur ex statu suo priori, ita & motuum in corpore variatio : unde si quam cum rate comparationem , 79 ames,durcorpus in systemate Leibnitiano esse
r 9 Comparationem dico, ne identitatem supponas, atqque influxum ex smili urgeas. Nimirum in rate est connexio physica, & realis funium influxus t in corpore non item. Obtinetur autem a principio hie in , terno, quod ibi ab externo.
183쪽
1; SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS BAELIANIM
simile nauigio, quale fluminibus traiiciendis adhibe.tur, & quod funem sequitur, cui cohaeret I 8 .
Sed attendamus animum ad IvLivM CAESAREM.f. Iψ . si Ex hoc *stemate asserendum est, corpus q.) IvLii QEsARIs ita exerere vim suam motricem, ut inde ab ipsa natiuitate ad necem usque cohaerentem insuis mutationibussuccessionem obse uet i atque eam quidem, quae penitissime consentiat perpetuis etiam mutationibus alicuius animae, quam neque corpus cognoscit, neque in se agentem experitur. Dicique potest, legem, secundum quam ea corporis potentia suos motus atque actus prod cere debuit, fuisse ita comparatam, ut certo die atque hora senatum accessisset, haec atque illa ver
ba prolocutum fuisset, etsi diuinae s. voluntati
placuisset, animam CrusARis altero statim die ab illius creatione denuo annihilare. Dicendum est porro, quod 6. eadem vis motrixpro velocitate cogiis rationum istius ambitiosae mentis exactissime se im
potat besein d' etre menees par des intellia ence
184쪽
FECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS BAELI Is. I r si tauerit atque determinauerit, & quod proprie ' . hunc mage statum induerit, quam alium; quoniam anima ab hac idea transiuerit ad istam. Num igitur c7. caeca luaedim potentia vi impressonis ante 3 o. Vel 4o. annos factae , nunquam postea inno-Datae, sed sibi soli relictae, adeo apte se determinabit , etsi rerum penitus omnium, quas praestare ipsa tenetur, profundissime ignarat Nonne id magis etiam incomprehensibile est, atque illa fuit nauigatio, quam antecedenti f. expressimus ' og. I 4 S. Omnino vero 4.) illa dicimus, sed cave tibi a potentia, qualitate scholasica. Potius cogita famulum IAcQVELOTii automatum, quem superius expressiimus S. II 6. Scauge artificium istud, dum uniuersum famulitii tempus eo comprehendere
possis. Etiam cs. illud admittimus, imo urgemus. Audi LEiBNmvM I8I . In hoc systemate corpora agunt, ac si per impossibile, nullae da
rentur animae, & animae agunt, ac si corpora nulla darentur; & ambo agunt, ac si unum influeret in alterum. Existimo intelligi LEiBNiTim, sit superiora legeris. Alterum dicit de caussa mutationum mentis atque corporis vera & reali: alterum de respectu - mutuo determinationis in utroque. 6.) Hic si placet, vide, ne systemati nostro tribuas, quas modificatio & determinatio illa penderet a potentia, sine se u & intellesu, sese ad ideas animae accommodante : pendet potius a potentiasumme intelligente,
185쪽
1s 6 SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS BAELIANIs. quae machinae structuram ita potuit ordinare atque
id eis accommodare, ut, structurae & texturae ipsus ratione, modificationes motuum consequentes
destinato finirespondeant. Caussa, cur machina corporis hunc mage flatum induat, quam alium , duplex est : altera e ciens , pendens a structura & motu antecedaneo, atque haec est physica ; altera est saltim metaphysica, atque ut sic di eam exigens vel determinans primi status in corpore, pendens ab animae repraesentationibus motui huicharmonicis. 7.) Si ex iuuturnitate temporis putes dissicultatem nasci, cogita primo illud, finitos tamen casus esse, variationesque isto tempore faciendas; deinde memento eorum, quae diximus I. IO6.
sussicere scilicet, ut utrumque semel conspiret, ita enim & deinceps conspiratura esse omnia , dum subsistat utrumque, atque legibus suis mutetur ®atur l8 2. a. . Impressiones nouas non requiriamus, neque pro virtute conseruanda, neque pro regendis directionibus: illa nimirum in uniuerso pers uerat, ex superioribus; istae pendent ex machinae,& partim inter se connexione , figura, stu &c.
Nihil adeo hic est incogitabile, nihil repugnans. 6. ΙΦ6. se augentur vero 8. d cultates, si
cogitaueris, humani corporis machinam complem infinitam fere organorum multitudinem, & obnoxiam esse actioni corporum ambientium, quae suisi ' impre 4
186쪽
SECTIO VI. DE OEIECTIoNiBVs BAELIAΝIs. I s 7 impressionibus infinite variantibus mille & amplius in ipso modificationes emciant. Neque intelligo, quo s. medio caueri possit, ne praestabilitae harmoniae aliqua confusio exoriatur ; & quo fieri queat,
ut non interruptum ordinem sequatur per omnem
longaeui hominis vitam, nihil obstantibus infinite variantibus modis, quibus tot organa in se mutuo agunt, innumeris stipata corporibus , frigidis modo, modo calidis, mox siccis , nunc humidis,
semper autem neruos diuerse vellicantibus. Mea haec est sententia, organorum multitudinςm atque ambientium corporum varietatem necessarium esse instrumentum , quo infinita varietas mutationum corporis obtineatur: verum an illa IO.) varietas
eum ordinem seruare potest, qui Leibnitiano systemati debetur Numquam illa turbabit harmoniam mutationum corporis & animae 8 Id vero penitus videtur impossibile. Obseruandum est, ex LEIBNietis mente id, quod in unaquaque substantia activum est,
esse huiusmodi, ut ad realem quandam unitatem reduci debeat. Cum vero corpus humanum multis
compositum sit substantiis, unaquaeque habebit in se
principium actionis, realiter distinctum a principio cuiuscunque alterius substantiae. Ait etiam, cuiusque principii amonem continere spontaneitatem. Hoc igitur operationes eorum &confusiones is in infinitum variabit. Ambientium enim corporum percussio necessario coactionis aliquid intermiscebit spontane itati naturali. is
f. ιδ . Augeri 8. o concedimus d cultatem, istud artificium concipiendi vel edisserendi. Facit organorum atque ambientium corporum multitudo,
187쪽
ut non sufficiat huic machinae construendae int-ctus initus, quantumcunque praestans. Sed bene est, quod infinitum Numen sit illius opifex, cui dim- scite non est, infinita organa & corpora ambientia simul cogitare , eorumque mutuas & infinite diuersissimas combinationes omnes atque singulas scientia complecti, sapientia ordinare &potentia perficere. 9.) Atqui exhibuimus id medium I. IO6.-II 3. Fac, machina corporis sequatur leges, harmonicas illis, quas anima sequitur , & easdem cum illis , quas reliqua sequuntur corpora; fac amplius, respondeat status primus corporis mei repraesentatio nibus animae, & corporibus meum ambientibus, perfecte: intelliges, quomodo &in posterum consentiat corpus cum anima, & conspiret quoque ceteris circa se corporibus; quicquid deinde sit de rerum modo runaque infinitate. Illud optime dicis, multitudinem organorum & corporum ambientium esse instrumentum pro obtinendis corporis varietatibus : modo addideris , & legem, quibus illa agantur, moueantur, regantur, esse medium, quo conseruetur ordo, & impediatur confusio. I O.
Varietas Nn possit tordinem sequi, nescio, cur dubitandum sit Θ Neque id impossibile est , infinitam varietatem amicissime conspirare , modo illa nou '. Osui, sed legibus debeatur. Exempla sunt in prona tu: sic infiniti sunt modi, quibus idem obiectum, urbs, callelium , regio) ex infinitis punctis conspectum appareat, omnes tamen illi prospectiis in
eo conueniunt, ut spectatores Omnes regularum
gnari eandem obiecit ideam nanciscantur. Obtia
188쪽
sECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS BAELIANIS. Is 9 ne tur aute m illa consensio regulis optices &perspe-mua. Et cur dubitem, legibus quoque mechanices obtineri ordinem posse in varietate rerum , quantumuis infinita 8 LEiBNITius hoc B ELII argumentum illi simile putat, quo veteres nonnulli scientiam DEI a minimis excluserunt ob rerum infinitatem. II. Varietatem sic augeri in infinitum concedimus: confusionem rebus induci, modo negauimus. Spontaneitatem asserimus substantiis simplicibus, quae nihil patiuntur a corporibus & eorundem percussione: limitationes & determinationes motuum in corporibus pro ratione percussionis variari concedimus, confundi negamus. 6. I 48. o Frustra illi se tuentur diuina omnipotentia, cra.) qui bestias aiunt esse tantum automata. Laboratur incassum in eo, ut ostendatur, DEUM posse machinas praestare , adeo subtiliter & artificiose contextas, ut vox humana, ut reflexum a corporibus lumen &c. iusto tempore in eas agat, atque perficiat, ut hac vel illa ratione commoueantur. Vniuersus, si a quibusdam Cartesianis discesseris, orbis eam suppositionem reiicit. Neque Cartesianorum quisequam est, qui eam admiserit, ad humanum corpus translatam, quasi DEVS perficere machinas postet, quae omnia illa peragerent, quae fieri ab hominibus conspicimus. Dum ista nego, i 3. nequaquam hoc ago, ut diuinapotentia atquesipientiae limites circumponam. Verum hoc volo, raturam rerum id secum ferre , ut Virus creando
189쪽
i SECTIO VI. DE OBIEcΤIONIBUS BAELI Ig. ipsis collatae necessario suos terminos habeant. Ab
solute necessarium est, ut actiones creaturarum conis gruant eorum statui essentiali, atque exerantur pro charactere illo, qui cuiuis machinae conuenit. Ρhialosophorum enim axioma hoc postulat, ut omnia, quae rei cuidam attribuuntur aut communicantur.
proportionalia sint capacitati & receptiuitati subie iacti. Leibnitianam igitur hypothesin reiicere licet. ut impossibilem, quoniam maioribus obnoxia 4. eli di ultatibus, quam illa de automatis Cartesianorum : harmoniam ille constantem facit duarum subitantiarum, quarum neutra in alteram operatur. Quod si autem famuli noliri machinae forent, atque id tamen exacte perficerent, quod domini iubent: fieri hoc non posset, nisi externa & realis in ipsos actio dominorum praecederet; oporteret vel verba eloqui dominos, vel signis uti, quae sensoria famulorum organa realiter assicerent & mouerent. , , f. 149. Frustra I abest, quicunque ad di uinam prouocat potentiam ante, quam evicerit; rem in se esse possibilem. Id Uo Ius docet in me. taphysicis. Sed monstrauimus nos, systema hoc esse possibile g. I 6 -- ii 3. Igitur omnino licet, ad potentiam DEI infinitam prouocare , cum de executione & existentia sermo est. Qui machinam huiusmodi ut imposilem reiiciunt, illi falluntur , neque veritati praeiudicant. Cartesiani non nega bunt, machinam humano corpori similem. esse possibilem : sed corpus esse talem machinam, id non aiunt. Sed neque Cartesianorum i 82. b. suffra.
190쪽
soli LΕisNiTIO BAELivs scripsisset, potuisset hanc ea relam omittere e neque ego illi imputauerim, quod diuinae velit potentiae sepem praetendere et neque
nos ιsiimitatam creaturis potentiam tribuimus: ne que illis adscribimus, quae rerum naturas sua proin portione excedant. Nouimus, quam non sinta timitatae volitiones nostrae; sequuntur enim ex vire praesentativa mundi, ut WoLFIus docet inmet
physicis g. 878. Vim autem .illam &obiectorum ci 8 D ratione & respectu modi repraesentandi limi
tatam esse concedimus: iliud, quoniam hoc uniuerissem, non omnia possibilia, repraesentat , hoc, quia non quovis modo, verum tantum pro situ unius alicuius corporis organici in uniuerso. Limitata
qui montrent aux Cartesiens, que leur maniise de proiiver , que les betes ne sent que des numnare , va jusqn a justister celui, qui dimit, que ious es iammes , hormis lui , soni des simples automates aussi, ont dit justement & preci semetit. ce qui me faut pour cette motrie de mon laypothete , qui re garde te corps. 83J Nolim existimes, illa Pontraicere LE12Νirio, cuius in philosophiae principiis F. 6 a. haec verba sunt: M nota in obiecto , sed in modificatione cognitionis obiectimonades limitatae sunt ,,. Loqu tur ille de boariundo. Ego de possibilibus in uniuersum omniabus. Est enim istis disserentiar animae ab intelle ctu diuino , quod ille repra sentet possibilia omninoumnia anima hoc vm uersum, non alia: ille stamul, & adaequale; haec dii incto pauca & successu.1oluin i ille adeo modis omuibus ι haec pro sita