장음표시 사용
211쪽
1 8 1 SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS B ELIANIg. NiTivs : primo, in distinctis animae id eis comprehendi plurima; id experiuntur,'quicunque suas ideas resoluunt t 87) atque ad simplicia reducere principia moliuntur: secundo, maiorem esse adhuc multitudinem sensationum, non distincte cognitarum ; id intelligent illi, qui alteri poli alterum
sensui attendunt, atque recogitant V. g. quot sint obiecta, unico oculi obtutu conspecta &c. Tertio maximam esse copiam perceptionum obscurarum, quarum nobis conscii non simus , id norunt illi, qui v. g. microscopiorum ope inminutismimis, telescopiorum opera in remotissimis, plurima clare sentiunt, quae & antea perceperunt, dum rebus attenderent, sed obscure saltim sine conscientia 18 8 .
Quoniam vero issta omnia constanter obuersentur animae,
exponere; iupponendum hoc loco. Specimina rei videas in logica II sana de viribus intellectus C. I. Dis. & locis ibi allegatis, in editione quidem tertia A.
it p) Idem eleganter in e fontana colorum theoria deis prehendes, qua constat, colores iridis esse primitivos. a radiis inter sese heterogeneis productos,ita quidem. vi sui compositione vel mixtos colores, et lumen producant, prout illi inter sese commixti fuerint,vel aliqui vel omnes. Et quis est tamen, qui colores illos in lumine seorsim videat & distincte. antequam ope prismatis trigoni vitrei, vel alia ratione, separati fuerint Quis in albo pariete distinguit obuersa illi obiecta, dum eo ne laue illustratum est diuersis partibus Z Discerni-
mtis illa tamen. cum Obscuratum est; non sane, quod nunc demum in illo species rerum externarum depinis
gi incipiant, sed quosi seorsim singulae pingantur, ra.
212쪽
animae, quatenus illa est uniuersi suo modo, hoe est , pro situ alicuius corporis organici in uniueris, repraesentativa; atquesingula ad mutationes, ab interno substantiae simplicis principio pendentes, sua ratione, pro legibus monadum, aliquid conserant: inde satis esse vestiorum pro praeteritis atque futuris , inter sese comparandis , satis caussae pro diuem state perceptionum obtinenda, satis etiam rationis pro seruando ordine.
f. I 69. Unicum addo, quid sit illud: pro situ
corporis organici in uniuerso , quibus ego vocibus Leibnitianum, suo modo, explicui. Scilicet id facile omnes deprehendimus, non repraesentari nobis, dum cogitamus, res ipsas omni modo, neque pro illa ratione vel respectu, quem habent ad res alias praecise & immediate, v. g. ad corpus equi vel bouis: verum repraesentari illas ab anima quacunque, prout illae respiciunt certa quaedam corporis cuiusdam organa, quae sensoria vocantur, & sortiorema corporibus externis impressionem recipiunt obtexturae suae rationem, aut maiorem cum illis connexionem dicunt. Itaque dum anima repraesentat
' diis aliunde illapsis, imaginem non interturbantibus. Vidimus igitur sane radios eosdem a pariete reflexos siue obscuratum conclaue suerit, siue illustratum unis dique, mixtos autem alienis non distinximus, eoque nec figuram imaginis, nec colores discrevimus, ob
scuras rerum perceptiones nacti tantum, non claras
neque distinctas. Similia vero de omnibus facile βω-bus tuis deprehendes, quod si animum isti cons dera. tioni aduertere volueris. Mihi viam in uno indieasse suffecerit.
213쪽
134 SECTIO VI. DE OBIECTIONIBVs BAELIASIs.
statum corporis unumquemque successue, exhibet illum modificatum pro relatione corporum ambientium, eorumque determinationibus, quae& ipsae denuo pendent a relationibus, quas habent ad compora sibi circumposita: eaque re incitur, Ut, quoniam sic tandem omnia mutuo cohaerent, & mutuo sese determinant, ut, inquam, anima nostra, dum corpus repraesentat suum, eo ipso repraesentet uniuersum mundi statum, sed suo modo, hoc est, quatenus inde pendent determinationes rerum in nostro corpore. Atqui vero illa connexio est vehementer mediata, valde remota, admodum debilis in corporibus plerisque, siue minutioribus, siue remotioribus. Igitur & perceptiones illi respondentes erunt admodum tenues, imbecillae, debiles, inter se implicitae, verbo, obscurae; verae tamen, atque in consequentes perceptionum flatus non minus influentes, quam illis illae rerum determinationes mutuo concurrunt ad statum uniuersi consequentem. Ista prolixius, etiam hoc loco, exposui, quoniam in eo videtur acquiescere velle B ELius. Ita enim ille. g. 17O. se Non multa habeo, quae opponam di- ctis: id saltim addo, hanc LεiBNiTii hypothesin, si satis euoluta atque explicata praestetur, verum esse medium tollendis e medio dissicultatibus. LEIAMixius pro summi sui ingenii perspicacia omnem obiectionis comprehensionem atque vim comple XuS, fontem detexit, qui tollendis inconuenientiis medium praebere possit. Persuasum habeo, ipsum id, quod maxime difforme esse potest in ipsius systemates
214쪽
SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS BAELIANIS. I 8 smate , in optimam formam redacturum, & de natura spirituum excellentia producturum esse. Nemo est, qui vel felicius vel tutius versari & progredi possit in mundo intelligibili, atque regno veritatum. Spemque concipio, omnes impossibilitates, phantasiae meae inerrantes, ipsius declaratione dissipatum , & difficultates solide solutum iri, tum meas, tum illas quoque , quas R. P. FRANC. LAMivstr. II. de la con nossance de sue - meme, opposuit. l Eaque spes fecit, ut sine verborum pompa dicere potuerim, sema eius tanquam praesantem phil siophia accestonem esse considerandum. g. III. Ego vero tum ex hoc paragrapho, tum ex eo quoque, quod nulla obiectionum supplementa deprehenderim in recentissima dictionarii editione, colligo, ' BAELivM Leibnitianis responsionibus non parum tribuisse, atque non sine caussa facilem videri LEiBNilio, ad obiectiones suas dimittendas;
de quo tamen cum nemine velim contendere. Vidimus autem hucusque BAELIUM LUBNITII antagonistam: nunc ecce & apologetam; ita enim concludit hunc articulum.
f. 372. Eam vero dissicultatem non urgebis, quod, cum in sententia Cartesianorum unica leae omnibus coniunctionibus spirituum cum corpori
bus suis sussiciat, Leibnitiana hypothesis id postu
let, ut Deus unicuique spiritui propriam imprimat; ex quo videtur consequi, primitivam cuiusque constitutionem ab altero specifice diuersam fuisse. Nunquam sunt duo quicunque homines, qui, non diis cam integro mense, sed ne quidem duobus succes-
215쪽
186 SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS BAELIΑmg. siue momentis, easdem plane ideas habeant. Vis igitur cogitandi in unoquoque disseret regula speciali, & natura sua. Nonne & Thomsa concedunt , in natura angelica esse tot species, quot sint
,. I73. Atqui neque hoc necessum est: manet etiam in Leibnitiano systemate lexspa ituum una a que eadem, generalit; sed diuersimode determinata in singulis: eodem modo, quo & corporum leges sunt eaedem, sed in singulis diuersimode agentes. Non itaque a nobis requiritur , ut specifice
i89) inter se disserant animae humanae: sufficit, ut numerice, hoc est, determinationibu= huiusmodi,
quales essentiam rei in se non ingrediuntur. Ceterum id verum est, nunquam dari in uniuerso res
duas persecte similes, quod & LEihNITivs monuit aliquoties, praecipue in epistolis ad cel. CLARRIvM,& UOLpius a priori deduxit in metaphysica g. s 86.
87. Ita vero arbitror, extricauimus nosiqueis
Baelianis, & quae tanto ingenio difficilia, vel & impossibilia videbantur, nonnihil explicuimus. f. I 4.
18ρ Constat esse phi Iosophos, quibus absurdum non est,
homines differrespecie. Tabulam an fabulam praedia camentalem vulgarem scio hominem facere speciem . specialissimam. Verum illa ineptiis quibusdam aliis auctoritatem sibi omnem detraxit. Vid. I. P. de CRousAκ system e des reflexions P. I. S. III. C. V. T. I. p. 9s7. & P. II. c. VIII. T. III. p. II OZ. edit. A. I a . Litieula est inanis & ridicula, non definitis vocibus ede finitis distincte terminis est breuissima, S inter imtelligentes, opinor, nulla. Idem dixero de angelis
Thomstarum ; salvis dissentientium honoribus.
216쪽
sECTIO VI. Dr OBIECTIONisVs LAMYANis. I 87 f. 374. Succedat BAELIO R. P. δε. FRANCiscvs LAMY, 1 9 o Benedictinus, Cartesiana secutus pi eita, qui plura huic syilemati opposuit argumenta, quorum tamen alia sunt Leibnitiano & reliquis
communia, aliqua Vero etiam propria. Non contigit mihi ita esse felici, ut libelli istius copiam nancisci potuerim: vidi Leibnitianas I9I saltim responsiones. Itaque neque verba hic eius exhibere possum, quae praeterea & prolixiora forent, neque id mihi tanquam studiose factum imputari velim, si
quam eius exceptionem argumentis principalibus intercurrentem silentio praeterierim. Dabo tamen operam, Vt, quae is argumenta tangit suis difficultatibus, illa, quantum nostri initituti ratio tulerit, explanata praestem.' *. I7s. Primo autem contendit hoc systema cum altero caussarum occassionalium. Si duae illae, ,substantiae conspirantes etiam hic factae sunt altera pro altera : non multum haec hypothesis differt ab hypothesi occasionalium. si Atqui distierunt r. ustis legibus, earumquefundamento. Cartesiani inis differentes volunt atque omnino arbitrarias: neque aliam huic quaestioni: quare ad hunc motum haec sensatio consequatur Z responsionem habent, praeter unicum atque omnino indifferens DEI beneplacitum. Negat id LEiBNietius, qui substantias illas ita conuenire tradit, ut altera alteram repraesentet,
217쪽
sentet, hoc est, ut perceptiones motui co existentes respondeant etiam, & conueniant rebus ipsis. Itaque alter a voluntate illas unice derivat: alter &sapientia aliquam in electione partem fuisse propugnat. .
6. 1 6. Si discrimen illud parui pendas, responde B ELio ci92 quaerenti, quare DEVS potius ita
legem istam determinauerit, ut vulnera corporis dolorem excitarent in anima, cum potuisset sic inflectere, ut nihil excitarent, nisi ideam remedii, vi . uidumque, sed iucundum , id applicandi appetitum Z Cur non effecit, ut dum corpus aliud in hominem irruit, quod nunc mortem infert, potius excitet ideam declinandi corpus aut partem eius, ne seriat lapis, globus &c. Z LEiBNiΤIo quidem responsiones non desunt. Repraesentatio, nisi conueniat repraesentato, iusta non est, aut exacta: si vulnus, corpori inimicum , animae gratam atque amicam debuisset ideam excitare, neutrum alteri respondisset. Sin omnino velis, ut solutio continui, vivulnus in anima repraesentatum aliquid boni atque grati sit, fac prius, ut corpori aliquam perfecti nem afferat, qualis foret, si per eam solutionem aliqua dissicultate agendi liberaretur, cuiusmodi est, eum adstrictae funibus manus soluuntur &e. Atquihoe secus est in nos corpore.
218쪽
Disserunt autem 2. legum isarum executione. Camisani activum nihil, virtutis nihil admittunt in creaturis I93 . DEVM faciunt unicum omnis amonis, motus, perceptionis &sensationis auctorem. LEiBNi1Ivs DEO principium transscribit &Criginem omnis actionis, quatenus ille vim rebus activam sua voluntate & potentia impressit: rebus autem ipsis tribuit actiones ab ista virtute communicata prodeuntes. Itaque principium omnium actionum Cartesianis est externum rebus vernaturale e LEiBNiTIO est internum s naturale rquemadmodum in s siemate in xus est externum naturale ci94). g. I 78. uanta autem haec differentia sit, ex eo colligas, quod Cartesiani , ipse que etiam LAXuus
tanto ardore pugnent contra vim rebus inditam &communicata ex aduersOLFiBNi TlVS tantopere adiauersetur perpetuis illis miraculis , quae occasionales caussae rebus naturalibus explicandis admouent, de quo supra. F. I79.
as 3 Nis quod actiones animae immanentes eidem subii. Ciant; magis, ut videtur, propter difficultates quasdam ita facilius declinabiles, quam propter distinctam a priori differentiam; de quo tamen hoc loco ampli
Is J Nescio, an pace lectoris ex ista obseruatione pra=ρ- gatiuam sententiae Leibnitianae aliquam asserere liceat. Uti enim naturale principium in actionibus creaturarum ordinariis, specialiter explicandis, videtur conuenientius esse supernaturali: ita internum praestare externo videtur; saltim iis casibus, ubi diuersa rerum genera, spiritus di corpora, inuicem conseruntur.
219쪽
179. Disserunt 3. legum isarum ordine ZY perseuerantia. Diximus antea turbari i9Oleges naturae etiam in systemate occasionali: siue enim DEUS ad volitionem animae aliquid corporibus in- trudat noui motus , siue ipsa id eisciat sua virtute anima, hactenus perinde est. Atqui in Leibnitiano systemate manent omnia in corporibus suo ordine, in spiritibus suo , nulla alterius per alterum turbatione facta ; adeoque conseruantur sartae tectar que utriusque leges. Vt de aliis non dicam , v. g.
quod caussarum occasionalium quidam patroni, ipse LAMius, Lehnitianam hypothesin modo impossibilem , modo indignam DEO &c. crediderint, adeoque satis profecto discriminis aut admiserint aut
obtruserint. f. I So. Interim non diffitemur, conuenire etiam utrique systemati in non paucis : quod anima &corpus non agant in se mutuo; quod connexio rerum illarum diuersissimarum pendeat ab ordine diuinitus statuto ; quod actiones animae immanentes habeant principium in anima internum &c. Imo ad
mate1 9s ordinarie nimirum, vel turbari saltim posse; idque
eX voluntate creaturar m.Moneo id ne existimes ta systemateLeibnitiano asseri immutabilitatem absolutam, cui neque miractilis derogare DEUS aut velit, aut pos-st. Diximus id in antecedentibus sane: sed repeti eam Protestationem , repetitae aliorum siue quaestiones, sine imputationes postulant.196 V. recueti T. II.p. I s7.h8. ubi LEi2Nirius in epistola ad REMONDvM. AJe ne trouve pas, que les sentimens d. R. P. MALEBRANcu E solent trop elo ignes des miens.
220쪽
βECTIO VI. DroEIECTIONIBUS I ΑΜΥΑNH. male occasionali ad harmoniam praestabilitam non esse dissicilem; neque id aegre laturum fuisse virum
maximum, si systema caussarum occasionalium Vin . . Iueris in harmoniam istam transformare. f. I 8 I. is Secundo autem loco existimat vir do- sectissimus, animam nostro systemate non esse libe- ram: videturque libertatem etiam extendere velle,,ad sensationes promiscue; fert enim aegre, dici, ri quod non dependeat ab anima , ut sensationes,
, , quae placeant,in se possit producere I97 . Repe
tam Lepassage de causses occasonellesar harmonte pree tablie, ne paroit pas fori difficile. Un certain L . PARENT, qui est de Ι' academie royale des sciences, & qui avo ulu me refuter par-ci par-la,ve ut faire croire,que jen' ai rien ajouteal a doctrine des causses occasion elles. Mais it ne paroit potnt a voir considere, que selon moyles lotκ des corps ne soni potnt derangees,ni par Dieu, ni par I ame. I.e R. P. FRANCois LAM1 , Benedictina aussi vo ulu me resuter dans son livre de la con-noissance de sol. me me. Ιlnem'avolt potiatentendu, comme ii fallo it , Scie crois, que mareponse aura etemise dans un des journa ux de Paris. is In istis vero responsonibus, quas dc antea allegauimus. ita inter cetera L EizNiTIVS : Aento ut cas, si quelqu'un ve ut prendre te lyste me des occasion elles fune maniere, qui te transforme au mi en, je n'en serat pol ni facile.
Vid. p. s9s. loco ante allegato in journ. des Rav. 197 Ita enim in journ. des Rav. l. c. LEIANmus: is la se . conde difficulte consiste dans une auire question, sa- voir: si rame est litie dans la production desesJentimens: ou si elle ne l'est pas Z - Et post pauca: Asi j 'aidit, comine ii allegue)qu'il ne depend potiat de rame, de se donner des sentimens, qui tui platsent, nyai-jepas eu rassioni is Nimirum hoc nemo unquam assaruit,