장음표시 사용
231쪽
aodi SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS LAMYANIs. sustinere singula. Morales quidem considerationes,
medio hic loco collocatas, euoluere inpraesentiarum non licet: sed ne contemtum interpreteris silentium, accipe hanc sententiam. Abstineat a sisternate Leibnitiano,quicunque noxium iliud in practicis exsimate malo, non possis tueri, cae conciliare principia quaedam theoretiea, flematis fulcra , quam ut fundamenta morum luxes, male feriatorum hominum licentiae patrocineris lf. t 89. Obiectiones, quibus hoc loco attendendum reor, breuiter has habe. Videtur inferre necessit rem, eoque eX trudere rebUS contingentiam,& menistibus exuere libertatem, quicunque statum consequentem ita ex antecedaneo derivat, ut nihil fiat sine ratione sui antecedanea si cienti. Praeterea in
corporibus ferri omnia legibus mechanicis, eoque
Si suspieionibus locum eruditi faciant, nillil tutum
est. Credidi, me rem optime agere, quod, cum de rei veritate pluribus hic disceptare non liceret, de momento sententiarum tamen ita deciderem, Ut appa reret, me plus tribuere necessitatibus practicis, quam speculationibus abstractis. Eam vir eruditus cautelam ita interpretatus est, ac si ego caussae dissiderem. Laudauit confessionem istam, sed vertit smul contra sententiam. Id vero ex hoc loco optime diiudicari potest, an ego de caussae bonitate, aut de meae me notis innocentia dubitauerim; an potius ad lectores minus bene instructos, vel minus bene affectos, verbo ad conscientiam eorum erroneam, vel & ad palliandam abstractis dogmatis animi malitiam pertineati quod hie sollicita cautione, & scopo plane optim admonui.
232쪽
necessariis : quodsi adeo & mutationum in anima consecutiones oriantur similibus, & consentientibus regulis, eandem quoque in anima necessitatem fore; mechanismum utrinque eundem, libertati ediametro aduersum &c. g. l9O. Speciose ista, donee euoluantur distincte
singula. Sed accipe summam rei. cr) Necessaria
illa amo non est, quae ex statu antecedaneo contingente, legibus etiam necessariis consequitur: est in se ipsa contingens, ex contingenti oriunda; si necessariam dicere velis, est Θpothetica tantum necessitas, ex conditione tamen antecedenti, sed contingenter posita. Nulla igitur propria rebus & intrinseca necessitas inseretur, etiamsi rationem illam sufficientem non solum, sed omnino necessitantem LEsBNITius statueret, quamdiu sustinet, existentiam huius mundi, & statum adeo primum, a quo Ce teri consequuntur, esse contingentem ; quod assum atque alium condere diuina potentia mundum potuisset, nulla in ipsis rebus repugnantia obsistente '. Sed neque necesse est, obseruationi illi inmstere;
Duas Io antecedenti obiectiones vides, quibus duas hic responsiones oppono: de contingentia primam, secundam de libertate. Falsus igitur est vir eruditus,
qui mihi publiee imputauit, quod ad obiectionem delibertate responderim , esse actiones non absolute necessarias. Si hoc fecissem,suissem utique promeritus, ut lectores crederent, pulmentum mihi pro cerebro esse. Sed non sum adeo bardus. Cur non attenditur numero & discrimini obiectionum i eue
mittuntur verba immediate hic sequentia ; quibus dico non esse necessum, ut huic r ponsioni insistam r
233쪽
dio SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS LAM ANIs.stere; nam a falsum est, rationem susscientem esse
nec stantem, aut leges successionum certas esse simul necessarias. Vt id intelligas, attende, ex Leibnitiana mente, & 6. nostro I 8s . rationes, quae sum cientes sunt ad mouendam voluntatem meam, dum aliae fortiores ipsit non proponuntur, non tamen tantas esse, ut contradiatonem inuoluat, positis illis non agere voluntatem : esse tales tamen, ut, positis illis, neque oppositis aliis aequalibus , vel sortioribus , certum sit, illas animo actionem persuasuras esse. Unde nec Θpotheticam quidem necessitatem hic locum habere aliquem, perspicies. Namque positis licet praesentibus motivis omnibus, necessarium non est, ut ani-
.ma illa sequatur ; saltem potest suspendere actio
n em, &denuo examinare praesentia caussae merita, S . anquirere plura, & eorum ope priorem nisum
corri- Cur mihi tanquam res noua, vel mihi saltim ineo-gnita, aut non attenta ingeritur, confundi sic necessii 'atem constitutionis primae, & necessitatem consecuiati Ionis 3 Cum ipso hoc loco &distinctis quidem numerii s ego prior doceam, quid differat prima constitutioeo ntingens, & consecutio subsequentium statuum eon tingens. Ostendat mihi vir doctus locum vel untiacum , qui ante hanc meam scriptionem distincte ilia lud d. 'scrimen euoluerit, &in scripto quoque publico ad hac ic caussam applicuerit. Itane ergo, quae ipse ego pei ordistincte docui, verti in me ipsum quasi illaeoniano 'entem debent; & responsiones primo obiectionis n lembro datas detorquere ad secundum licet,ve ei reum pectissima scriptio ab lectoribus habeatur pro abseed issimat Absit, ut ego aliis, aut ipsi viro do is
234쪽
SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS LAMYANIS. 2OscorrigereJ; ut tamen, quoties decidit. sortiora sequatur, naturale est & conueniens. Recte LEIANi-TIus in theo dicee I s 3. ,, Quant a la liai n desis causes avec les effets, elle incline stulement ly a--gent libre, sans te necessiter, ain si qu'elle ne fallopas meme une necessite hypothetique cetos . , Ut igitur antecedanea si conditio, ex qua animae de tem
minatio presens consequitur, est intrinseca primo; deinde
aos Sunt aliqua hoc loco addita prioribus,in quibus haerere possis, aut accusare fidem nostram,nisi illa de ela rentur quoque. Ita enim lego: ses non en joignant quelque cho se de dehors,savoir cette maXime me me, que lyinclination prevalente redissit toujours. ,, Atqui adiungimus eam regulam : ergo hypothetica locum habet necessitas i Hic vero distinguas velim h)potheticam alicuius propositionis necessitatem,quatenus conclusio est, & quatenus consideratur ut quaestio. Certum est, in bono syllogismo ex duabus praemissis, etsi contingentibus,conclusionem sequi necessario;non vero necti serram.Primum pertinet ad necessitatem hapotheiaticam conclusionis,quam LEiBNITIus admittit verbis vl- limis: secundum ad h)potheticam quae stionis, quam negat in prioribus. An illa bona sit diytinctio, quaere ex hominibus logicis: & meditare illud ARISTOTELIs ana-Ut .prior. L. I. c.XIU. ex distinctione Paciana. Ibiphi Iosophus : cum A. contingit omni B.&B. contingit omni C. syllogismus erit perfectus, quo colligetur A. continsere Omni C.,, Perfectus autem syllogismus in-- fert conclusionem necessario; syllogismus ex contingentibus duobus infert contingentem, non vero necessariam: illa necessitas ad formam pertinet, contingentia haec ad materiam. Atque ita, nisi festor, consentit sibi LRiBNITius, neque tollit altera mauu .
235쪽
deinde est inclinans solum, non necessitans; tertio est moraliter & suasiue agens, non pellens aut tr
g. I9I. Nimirum quod secundo ad harmoniam
attinet, qua corpori connectitur : ex antecedentibus memineris. I. Ipsas leges mechanicasfalso necessarias supponi a philosophis, siue incautis nonnihil, sine Spinosisticis. Esse & illas contingentes,
neque ex essentia corporis, sente necessario, profluas, primus, quod sciam, LEiBNIT ivs monuit &ostendit. a.) Vt in corporibus mechanimum recte urgeas, in anima consentiente nullus est: est tamen id, quod in mechanismo pulcrum est; ordo nimirum consecutionis, formulam aliquam agendi generalem, motibusque corporum harmonicam exia primens. Quam in rem elegans est locus LEiAMiruin theod. g. 4O3. superius allegatus ad g. Is a. eidemque consentiens alius. Recueil. T. II. p. 4 6. Mechanismus vero 3. libertati opponitur, quatenus cognitionem negat,& bruto more, actam ab extrinseco pellente, substantiam indicat; talem in anima nullum unquam admiserit LEiBNilius. Vt igitur consentiant mechanismo corporum externo aAiones animae, mechanicae ea caussa non sunt cetos . g. 3924' ros Non possum non indolere recepti in philosophia d
fectus, quo vocabulis iudicia alligamus ea conditione. ut auditis vocibus iisdem, etsi correctis, & veneno per sapientiores exutis, eandem constanter sententiam pronunciemus. Fuerunt, qui mechanicam animae necessitatem imposuerunt ita, ut negarent esse spiritum, cogitationes ex materiae motu & figuris derivaturi,
236쪽
SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS LAΜMNIS. 2 g. Isi a. Diximus illa frictim, quod enarratio plenior sit instituti alterius. Sinciunt tamen, ut intelligas, non male Triuultinos librorum criticos censores Iesitas. Dum Iesultas dico, liberi arbitrii defensores maximos dico. Ita illi loco ad g. I 8 . allegato inter alia: Asa quaecunque de infallibili electione optimi toto lucubrationis suae decursu disseruit, unum in conspectum colligantur omnia, comperietur nihil dixisse, quod theologos libertatis arbitrii tuendae quantumuis studiosos magnopere
terrere leges motuum ipsis,quibuI istae cogitationes a materia procedant, absolute necessarias rati, actionibus omnibus a principio externo, sed nobis ignoto, suspensis sic, Vt non mage mea sit actio, quod scribere velim quam est lapidis, quod descendere nitatur, aut in ba-
rometro mercurii, quod aucta aeris grauitate, eleuari ancipiat. Recte enim vel O cohorreas ad eiusmodi mechant1mum, dc internecionem libertatis tuae praeueristas. Sed vero, expelle voeabulo illo, quaefalsa sunt& ingratiis naturae obtrusa, necessitatem brutam simul atque absolutam; deme principium pellens externum oum de anima cogitaueris : assere spiritualitatem, &relinque agenti cognitionem facti, concede potestatem
determinandi se ipsum; & adiunge id unum. sequi
eas determinationes ordinem, sic ut ex una repraeseniatatione nascatur altera non minus ordinate, quam ex motu motus consequitur, etsi diuerso operandi modo
utrumque. Tum, si placet, machinam appella ipiri-1ualem id agens tuum; dic, eius mutationes concorsare mutationibus corporum mechanicis; tuere, formulam automati spiritualis, in quo eminenter eristat, quod in mechanismo elegans & pulcrum : nihil, opinor, illos tua locutione & sententia ostenderis, qui ex sensu magis quam vocabulo Pronunciant.
237쪽
rog SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS LAΜYANIs. terrere debeat. Contendit ergo voluntatem via. uersim ad alterutram partem nunquam deflectere, sine ratione mouente ; at simul inculcat frequentissime, voluntatem nuda vera necessitate ad partem, quam amplectitur, adigi, posse asse Et uigenioque suo resistere, posse eundem expellere, atque in oppositam partem diuertere, non rapi inclinationis suae pondere, sed ei liberrime cedere. Verum ex diuerticulo in viam. 6. I93. Redeamus ad argumenta Lamana.
Tertium hoc est: se id systema non esse DEO diarignum s lapiens. Si vino se quis ingurgitet, ut si1pirituum animalium ordo interrumpatur, num id ,,vero simile est, eiusmodi extra uagationes non esse, senisi naturales animae consecutiones, & quod ea re sequatur ipsa leges consecutionum a DEO sibi Alatas i Quam id sapientiae diuinae honorificum foret 8,, Miror, haec opponi a Cartesiano. Num illud magis verissimile est, & sapientia diuina dignum, ut & ille spirituum animalium turbam faciat, & animae extrauagationes producat i Num, in f rmaιe vulgato, id magis conueniens diuinae sapientiae, ut animam influxui corporis subiiciat, quo fiat, ut nimio vini vis turbatis spiritibus animalibus, aut medicamento, vel aliis occasionibus irritatis iisdem, deinde turbetur aut plane in fur rem agatur anima Nonne in nostro systemate antecedaneorum in corpore actuum repraesentationes confusae sunt in anima quoque t Num igitur aliter fieri potest naturaliter, quam ut repraesentationes in illa tales con equantur ex iisdem, quales in
238쪽
DE OBIECTIONIBUS LAMYANIS. ais eorpore motus consequuntur ex motibus anteia
cedentibus t*. I94. Qigitur ita sequitur leges a DEO, , a latas, Audi LEIBNmm: natura animae &,,corporis est corrupta. itaque dum naturam suam ,,anima sequitur, non semper se diuinis legibus accommodat: corruptio illa est libertatis consequens. Atqui hoc non magis ad nostrum systema pertinet, quam ad cetera quoque omnia Caussam mali hic non inquirimus. Num pro Manichaeis pugnabit LAMius, quod confusio diuinis inducta operibus sapientiam ipsius dedeceat 3 Nonne cum AsevusTiNo potius concedet, confusionem adpareniatem esse maiori ordine correctam A Z Ita LEIANimius
f. I9 . DNon fiunt autem istae harmoniae leges sapientes. Entia quaecunque tendunt ad sui conis O si serua-
98. Nescio vero, num ambiguitas in voce legis deliis testat. Non sane accommodat se anima diuinis legibus, cum peccat; sanctae nimirum illae sunt. &asceiateribus remotissimae. Sed abutitur ea facultate, quam a diuina voluntate accepit, examinandi motiva,&determinandi se in eam partem, quae sortius ipsamam cit. Morem illum. in se ipso intaminatum, seli gendi, quod fortius mouet, aliquando legem dicimus, quam sequitur anima ; non quomodo .praec ptuni philosophi legem vocant, sed quo sensu ordinem quoque & consuetudinem. Sequitur igitur sum naturae consuetudinem anima, dum cedit motiuis non melioribus sane, sed fortius appetitum urgen tibus : in eo diuinum transgreditur praeceptum,quod meliora prioribus non opponit, attenditque, dc eκἀ minatis obsequjtur.
239쪽
seruationem : atqui sunt corpora, papilionum v. g. quae candelae aut igni appropinquant, dum Acomburantur: sunt animae, quae se praecipites dant in molestias. Ridiculam vero legem, quae faciat, ut anima bonam deserat cogitationem,ridum acu pungituri si Atqui hoc commune est
omni hsematii Ruid vero ridiculum in eo est, papilionem, dum calefieri appetit, igni propiorem factum, comburi ' Auid in eo mirum, si ad appetitus inordinatos, quos assequi non possis, tristitia consequatur Z Auid in eo minus sapiens aut indignum DEO, quod corporis mutationibus animae repraesentationes respondeant& congruant Z Num
praestabilita harmonia plus persectionis animae la giri debet, quam ipsa DE l immediata actio in systemate tuo Z Ceterum alio loco id exponen tum est,
unde imperfectiones, & qua via in systema mundanum irrepserint tg. I96. Quartum est is,DEVM nonposse facere
automatum, quod sine ratione praestet id, quod homo facit cum ratione. ,, Atque hic sumcit LEIANITIO, allegasse automatum diuinum artificiosius eo, quod postulat obiectio. Id, inquit, quod
fartum format, artificium est, quod multo ea omnia exsuperat, quae hominum ratio perficit: neque illi comparari potest poema elegantissimum, neque discursus quantumuis iudiciosissimus. Agnosco sane, id fieri per diuinampraeformationem: sed idem obtinet in harmonia quoque praestabilita. g. 97. Nescio quidem, num specialia hic LΑ- Hlus alleget: sunt autem illa, quae hic maxime in
240쪽
DE OBIECTIONIBUS LAMONIS. a II
eonsiderationem venire possunt, praecipue duoe aia rerum, quomodo in humani corporis machina repraesentari possimi propositionesgenerales, quas anum a format & cogitat; alterum, quomodo illa, nullo
supposito animae influxu, οβσimos loqui & propositiones, sue id , quod propositionibus in corpore respondet, inter se coniungere queat 3 Ad quaestiones igitur istas generalem LEiBNiTius, ceto8
sed elegantem atque determinatam acutissimus CAR. OLpius responsionem dedit, quam compendio e
positam dabo, ne quam transiisse videar ex dissiculta- 'tibus grauioribus, & publice motis. 6. 398. Scilicet, id cognitum Lippono, quicquid rerum in uniuerso est, id esse eiusmodi, ut in quibusdam conueniat, in quibusdam differat, atque adeo nonnulla sint eiusdem speciei, alia sint
eiusdem generis. Sumo etiam, id aliunde cetos leo et Eloribus
Ios) v. reptiq. aux restex. de Mr. BAITE. Reeueit Τ.II. P. 3 99. ,,Le corps est nit en sorte, que lyame ne prendia mais des resolutions, ou les mouvemens du corps ne s aecordent; les ratfonnemens memes les plus abstratis y trouvent leur jeu, par te moyen des caracteis res, qui les rePresentent a I imagination. En unmo t. to ut se nil dans Ie corps, a l egard du de talides phenomenes, comme si la mauualse doctrine de Ceux, qui croient, que rame est materielle, stivant EpicvRE & ΗOBBEs , etoit veritable et ou comme si I homme meme n 'etoit que corps, Ou qaeautomate.&e. - Mosanas vero explicationes Ordine expositas V. metaphys. g. 83 a.' 843. nos Ex nietaphysica nimirum molfiana, vel & ex amn-tione ad rem praesentem,quae veritates illas abunde do-