장음표시 사용
251쪽
similia ut proferrent, per utriusque sagacitatem contigisset. ' ig. 2Io. Interim, dum id optare magis licet, philosophiae bono, quam in tanto viri maximi
senio sperare, nihil, opinor, in eius merita peccabitur , si honorem praefati ad argumenta, praeseristim inter indignationes ' nata, breuiter respondeamus. Harmoniam praestabilitam nunc esse miraculum, sensu vocis Leibnitiano 2I6), negamus; esse effectum aut corollarium miraculi antiqui ai γ)naturale, concedimus. Scilicet in uniuersa rerum
. natura' velim hule monito scriptores attendant omnes & serio. Nihil est, quod magnos cetera viros adeo facile salalat, atque indignatio, & affectatio exponendi aduerissariorum dicta vel ritui vel contemtui lectorum. Per nebulam vident, quicquid indignabundi vident. Fa-eiant sibi mutuo eam iustitiam eruditi, ut credant, neutros insinire, neutros asserere, quae sint aperte ridicula, aut a sensu remota communi. Inquirant in sententias aduersariorum, donec plausibiles appar ant, atque se intellectas examinent quieti, & refel- Iant soli citi. Si vel NEWTONVM fallere affectus potuit; quem tandem putabitis ab errore securum fore, si af. sectus audiat; in totum, aut in Partem; in decisione, aut examine Zai 6 LEi irius ep. ad abbatem eundem e l. e. p. pr. -J' appelle miracleto ut evenement, qui ne Peut eire arrive, que par la Puissimce du create uri a railotan erant pas dans la nature de creatures. ,, si7 Vid. G1BNiT. ep.V. ad CLARRIUM*.89. ,,L'harm - ,,nie oti correspondance entre rame & te cor ps, is es Dpas un miracle perpetuet, mais desset ou la sulte dyunismiracle Primigene, fait dans Ia creation des cholis.
252쪽
natura non est satis causis, quae essiciat, ut res istaediiv rsissimae inter se conspirent: itaque si de prima illarum consenantia quaeras, non minus haec a diuina unice potentia pendet, quam ipsa in uniuersum natura. Sin illas semel a DEO concordes factas atque legibus suis pergentes, contempleris; omnes consecutiui status ex prioribus nascuntur naturaliter, hoc est, secundum illum ordinem, quem DEVS rebus conuenientem iudicauit prae aliis, atque vi rebus initio insita exequitur.
6. arr. Quare id recte dicatur, quod homo
videat suis oculis, consequitur ex g. 2O6. 2O7. Hoc enim, quod de supposito , de persona enunciatur, necessario consisquitur ex unione illa metaphysica, quae suppositum, quae personam, quae unum aliquod per se efficit. Physicam autem Vnionem, itemque motum ab anima effective pendentem, ab experientia concludi posse non video. Et doleo sane, aut me prorsus caligare, aut seniles vel
NEWTONO viros posse falli in consequentiis, qualibus quotidie uti oportet in omni philosophia. Quid enim, aut unde cognoscimus communiter. nisii per experientiam ' Existimo vero, NEWTONVM, si voluisset eandem hisce rebus perspicaciam applicare . quam & potuit, & aliis adhibuit, facile illam obiectionem fuisse neglecturum, & daturum lxcellentia in hoc etiam negotio.
253쪽
6. 2I2. SmvELEM CLARE UM, magnum e ditione, dignitate, fama meritis virum, tan. to nunc lubentius loquentem faciemus. quanto ille
plus operae posuit in defendendis philosophiae Newtonianae capitibus, & quanto illa fuit illustrior concertatio, quam sub oculis SEREMISSIMAE ULLIAE PRINCIPIS, GVILIELMIN ECHARLOTTAE depugnarunt ipse & LEi BNiTIus et i 8 . Ita autem ille: ca I9.) si anima non age-
ret in corpus, corpus autem simplici materiae motu mechanico, se nihilominus conformaret' voluntati animae, in infinita motuum spontaneo. ,rum varietate, id miraculum foret perpetuum . n
ip seripserat LRivNirius nonnulla A. I I . nov. ad
serenissimam milia principem, quibus philosophiae μυωfontanae & Ochiana quae dain capita tangebantur, comunicata deinceps a serenissima principe eum SAM. CLARicio, theol. Doct. de ecclesiae ad D.Iacobum rectore, in aula Britannica viro gratioso. qui re sponsionem illi litterarum eAcerpto Opposuit; continua istis deinde mutuis utriusque magni viri ad eandem seren . principem exceptionibus M responsionibus, dum IENITius A. I7I6. negotio imoreretur,post cuius fata libellus, glice Sc Gallice editus, haud ita pridem & Germanice verses est abΗRNR. KOEHLERO,&GaI Iice denuo impressus nuperrime in citata saepius collectione DEMAsAEI. Germanicam editionem commendat pragatio eruditissimi CARisTiANi moLFii, dc respon o clar. viri, LUD. ΡΗiL. THvMMi Gii ad quintam CLAmsi epistolam facta pro LEiBΝiTio, nec parum di laudata in actis ervd. A. ira O. dec. p. 44. seqq, sis Vid. in citat. epistolis, ep.lv. CLARTII, I. I. in racueti T. I. p. 7s.
254쪽
DE OETCTIONIBVς CLA IANIs. et asEquidem sensu Cur iano non datur miraculum peris petuum : vocat enim id miraculum, quod insolutum est & extraordinarium , nequaquam id, quod eonstans & ordinarium deprehendimus. Nolim tamen id viro doctissimo responderi; loquitur enim sine dubio aduersus LEiAMiTIvM ex definitione Leibnitiana. Responsionem igitur sume ex g. 2Io. Non est hoc miraculum perpetuum, sed estperpetua consecutio illius miraculi, quo natura rerum a DEOeonstituta est , modo creationem velis cetao miraeulum dicere. Si id, quod ex miraculo consequiatur, velis miraculum dicere; hoc sensu nihil naturale erit. Ex primitivo enim illo creationis miraculo consequuntur omnia : sed, ubi consequuntur pro rerum creatarum natura, ita, ut ex
hisce possit ratio effectus dari; tum naturales voincare illos effectus in ιβ est. 6. 2II. Harmonia praestabilita est vox solum, is es terminus technicus, neque usui esse potest ad
se explicandam caussam effectus adeo miraculosi. AHaereo hic de mente oppositionis. Neque enim credidero, CLARRivM id sibi de LEiBNaTIo persuadere. quod hic pro caussa effectus vocem vendere velit: neque illud a me impetrare possum, ut Curtio tribuam, illum hoc reiicere, ut nouae essectus exinplicationi noua vox, novusque terminus technicus f P im-l aeto Impropria enim locutio est, quia miracuIum prae- supponit naturam: conuenit creationi tamen in eo cum miraculis, quod sola Sc immediata DEI operatione confiant, nulla intercurrente caussa secunda.
255쪽
etas SEGIO VI. DE OBIECTIONIBV CLARRIANIsis imponatur. Fortasse hoc voluit: aeti nullum esse determinatum lilius termini sensum, neque respondere huic voci rem , quae effectui aut pha nomeno praesenti explicando iussiciat. Id ubi voluerit, prouoco ad ,. 9o. & seqφg. 214. , , Supponere, quod in motu corporis spontaneo, anima non det nouum materiae mC-
tum, nouamve impressionem, & quod omnesis motus spontanei producantur impulsione mech nica materiae; est reducere omnia a fatumri cessitatem. ,, Si quidem leges illae mechanica lint absolute & geometrice necessariae, quod veterum nonnulli supposuerunt, alii di se ite docuerunt. concedo, fatum sequi in illis motibus, sequi necessitatem. Sin illae sint, quod aliquoties diximus, absolute loquendo contingentes, si sapienter electae inter plures possibiles, si adeo fundatae, non
in necessitate quadam bruta, rebus aut materiae
intrinseca , sed in electione entis summe intelligentis, pro sua libertate, & sapientia, ex pluriis bus aliis mage hasce seligentis, quam alias: tum cessaeaa1 Imo stria Is hoc voluit. Solenne est, ut philosophis
quibusdam Anglis,corporum phaenomena specialia ex attractionibus corporum omnium mutuis explicare institueatibus , alii inculcent, 'ocem dari, aut qui talem scholasticam allegari, non reddi caussas phaenuismenorum naturales. Quo id iure fiat, non disputo. Ouid si nos ros talione quodam repercutere in mentem cel. CLARRio venisseti Tum vero redderem illi. quae rectissime ex NEvvTONo ipse circa grauitatem mo- uet atque attractionem: phaenomenon hac voce appellari a Lx-Nirio , caulas aliunde peti.
256쪽
cessat fatum omne, evanescit omnis mutuum ne
eessitas, proprie & absolute dicta, & sola CLARRio
pro necessitate habita. V. rec. Τ. I. p. I 34.
I. 2Is. Alter & prolixior viri doctissimi hiesiloeus est aeta)t si illud rationi magis aduersatur,
,, nolle admittere grauitationem vel attractio. ,,nem postulare simul, ut nos admittamus hypothesin adeo alienam, atque illa est de harmonia praulabit M , secundum quam anima &corpus hominis no 1,lus in xus habent alterum in ,, alterum, quam duo horologia aequaliter bene mota, ,, quantumcunque sint a se mutuo dissita, & licetis nulla sit inter eadem actio reciproca. - Non id aegre feto, quod hypothesian adeo alienam vocat
hane nostram: intelligit id sine dubio, a sensebres, di iudiciis primis, qualia ferredolemus ex sensuum
testimonio, re nondum mature pensitata. Sin &a ratione alienam putet, in eo dissensum nostrum haud grauate seret. Comparationem cum horolo-xiis de in xu concedimus: cetera eredimus, hic plus esse mutuae relationis, destinationis, atque
unionis metaphysicae; anima enim & corpus fatiunt unum per se, rem vivam, animal, suppositum, personam, quod non dicimus de horologiis, quantumuis bene conspirantibus. g. 2Iς. o Equidem auctor dicit, DPVM pr uidentem inclinationes animae cuiusque, ab initio sie formasse uniuersi machinani, ut simplicis P a mecha
257쪽
2 28 SECTIO VI. DE OBIECΤIONIBUS CLARI IANis. mechani sint legibus corpora humana conuenientes motus recipiant, tanquam illius magnae machinae partes. Verum an id est possbile, ut eiusmodi motus, & tantum variati, atque sunt motus humani corporis, producantur puro mechanismo, etsi voluntas & spiritus non agant in corpora Θ ,,
Puto id esse omnino possibile; sed DEO. Volitiones istae sunt limitatae & finitae gradibus & numero, suntque a DEO praeuior quidni possint motus, illis respondentes 22 3), artificiosa machinae strue raobtineri ab eo, qui utrumque pernovit, & cuius potentiae atque sapientiae fines non sunt ' Variant sane mirum in modum appetitus: sed variant non minus organa nostri corporis, atque corpora, quibus cin imur, & quae agunt in nostra organa. Cedemus tamen , si qu)m vir doctissimus nostrae hypotheseos repugnantiam demonstrauerit.*.2I7. se An id est credibile, quod, si quis homo decernat, atque adeo integro mense praesciat, quid sit hoc die, hac hora acturus' An id, inquam, est credibile, quod corpus, virtute puri mechanismi, ab initio creationis in mundo coriaporeo producti, exactissime istis spiritus humani decretis sese accommodaturum sit tempore destinato tri Non dissiteor, terrere quasiones huius
modi: ed an impossibilitatem simul euincunt ' Ego
autem non dubito, quemadmodum in praesenti mundi repraesentatione satis cauta fuit, ut id desiderium
aeta) Dum non reptanent mutuo , neque volun -
talis di spirituuin opera pratitari posse, facilis, opi
258쪽
sECTIO VI. DE OBIEcTIONIBUS CLARRIANIS. 229derium vel decretum in anima inde enatum sit; atque in consequenti satis argumentorum, ut pristinum decretum iterum in mentem redierit: ita in praesenti mundi facie fatis rationis esse, ut proinducantur in corpore motus decreto illi respondentes aa atque in consequenti satis caussae, ut prior motus redeat, atque nouum deinceps, sed priori succenturiatum, & consentaneum producat. f. 2IS. se Secundum hanc hypothesin, omnes philosophica ratiocinationes, phaenomenis & experientia fundatae, fiunt inutiles. o Atqui hoc liberalius illatum videtur. Ratiocinationes I actis nixa, v. g. radiorum luminis natura heterogenea, experimentis concisse Nivvlonianis, atque infinita huiusmodi, constanter subsistunt. Quodsi autem in iuditio plus dicas, quam est in facto, id & inutile est,&noxium. Utinam illa penitus aboleri possent. cetas Ego gratias CARτεsio s Carte nis ha-
et Dico et motus decreto respondentes; non, eκecutionem decreti. Namque & huic in mente propositioni quod propediemsi scipiendast actio suus in corpore motus respondet: alius illi, cum iam iam eo connititur anima, ut sensationem illam in sese producat, tum enim in corpore respondet motus quoque, quo exe-eutio perficitur decreti, non desinatio tantum, &acerto tempore suspensio. adis) Atque utinam doctii CLARκius ubique aequalem re-- bus attentionem adhibere dignatus esset ii Ita recte idem disserit sinitia nostris, quando ad coLLINsII argumentum aliquod ita respondet in animaduersionibus. De ce, quyun homme nil Ioujονυ ce,
259쪽
. 2 3 o SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS CLARKIAm. beo, atque omnibus illis, qui docent, experien. 'tiam ponderare circumspectius. Si quis eam inuti. Iem reddit, faces at ille ex circo philosophorum lbed audiam . g. 2I9. , , QUOcha enim vera est harmonia praestibilita, homo nec videt, nec audit, nec sentit lquicquam, neque mouet corpus suum: imagin tur labi tantum, se videre ,-audire, sentire &mouere eorpus suum. - Si cum idealsis rem haberet CLARRivs, negarent illi, quod experientiae
contrarium sit, si dicas, videri id saltim nobis, quod sentiamus, quod moveamus corpora: sed bene e fl , quod nos ipsa quaesione nostra utrumque admittamus, videri id nobis, s fieri illud quo- que. Illud non intelligo, quomodo id harmoniae praestabilitae aduersetur, ut dicam, videre hominem, audire, & sentire, & mouere corpus suum. Ad sensum pertinet in corpore motus, in anima pereeptio: utrumque habet homo in harmonia praestabilita; namque etiam hic est compositum ouid exanima &corpure: itaque sentit homo '. Eodemque
te fasse. La eoncomitanee ici ost nullement une,,preuVe, qu'ily a me liassonphψque. o Vid. recueuΤ. I. p. 38 . Verum, quid aliud est, quod nostradicit, aut supponit sententia, quam, quod etiam hie concomitantia rerum non sit phrsicae connexionis indicium. Ita scit. pressa infiniibo latere veritas erumpit e dextro. Cur duplici pondere & mensura
utimur, atque nunc ex concomitantia nexum ipsi
arguimus physicum, nunc sequi illum negamus t J' Sed anima non sentit, non videt, non audit. Est huc
260쪽
SECTIO VI. DE OBIECTIONIBVs CLARRIANII. 23 Ique modo dicendum est , hominem mouere corpus suum: sed, animam mouere corpus, propriissime non dicimus ; at neque id experientiam postulare ostenderiS.. 6 22O. , , Et, si homines persuasi essent, quod corpus ipsorum nihil sit praeter machinam, &quod omnes eius motus, qui voluntarii videntur, producantur legibus necessariis mechanismi materialis, sine omni influxu vel operatione animae in corpus: facile inferrent, hanc machinam esse integrum hominem, atque animam harmonicam in systemate harmoniae praestabilitar nudum esse figmentum atque vanum phantasma. Ut quidem rei cautum es alibi sum cienter. Animam enim in homine immaterialem atque spiritua-km ex consicisntia, ex modo repraesentationis mundi, qui fit ab anima, &c. cum CARTESiO, LEiBNITID& Cu R. NOLFio satis manifeste defendimus, ut ab ista hominum praecipitatione nihil metuamus: quod enim fit in corpore, quodque ipsi supra plenius de corpore ostendimus, satis adhuc a perceptione, reflexione , conscientia & modo repraesentationis animae distare, facile deprehenditur ab intelligentibus ceta6 . Neque tamen indignamur isti cautela
apotelesma hominis, suppositi totius, personae comia positae ex animo & corpore; in quo utraque pars agit.' quod suum est; motu quidem in corpore, sed perceptione in animo. Vbi alterutrum deest, sensus
non est. sta 6 Conferas tamen, si placet, CHR.πOLF. in meta-