장음표시 사용
271쪽
et a SEG.VI. DE OBHCTIONIBUS STAIAELIANIsonem detexerit, non consistere in necessitate aliqua
bruta & immutabili, verum in electione entis su me intelligentis libera & sapienti Θ Neque consequi illas ex eo, quod geometricum est in corpore,
sed pendere a principio altiori 23i .
f. 239. Quod ad rem ipsam attinet, obserues
s . ,dumLEiBNnius infinita numero corpora in uniuerso admittit, id eo valere, quod in resolutione& diuisione corporum non liceat deuenire ad vitima, adeoque munduS complectatur corpora infinite multa. Infinitatem ortus Vero 6.b eo sensu, aodpraestabilienaea suae harmoniae, uullas unquam te mιnus fuerit, is nunquam dixit. Pertinet haec
r; i) Quoties id iam inculcaui inus t Confer tamen, si pla-i cet, elegantem locum, quem, nescio, num ante
allegauerim Z Est epistola I. iENixit in hanc rem scripta in io urnal des Ravans I 69 I. I 8. juin P. 386. seqq. Eam sie finit p. 39o. & 3ν i. vir illustris : cette4 Aconsideration me paroit importante, non seuIemene pour connoitre la nature de la substance etendue. mais aussi pour ne pas inepriser dans la physique les principes superieurs, dc immateri et s. au preiudice de la piete. Car, quoique je suis persuade, que out se nil mleaniquement dans la nature corporalle. te ne laisse pas de croire aussi, que les principes me mesis la micantque, cyest a dire, les premi e res Ioix dumowυement, Ont une origine plus sublime, que celle. que les pures mathematiques peuvent fournir. Et je m limagine, que si cela Eloit plus connd. ou mie uxconsidere, bien des perso es de vietό n aurolent pass mauvat se opinion de la philolophia corpusculaire, is& les philosophes modernes jOindroient mi eux laisconnoissanca de lη natura a cella de son aut eur. -
272쪽
SECTIO VI. DE OBIECTIONIBUS STAEILIANIs .a 3 quaestio ad alereitatem mundi, se ipse vir elar. p. 343. de qua ille longe diuersum loquitur in epistolis ad CLARRivM. Audi virum in ep. V. g. s6. DAbsolute loquendo potest concipi, uniue sum coepisse prius, quam reuera cinpit is et et paulo post: sesed an id rationi & sapientiae diuinae conueniens, alia quaestio foret &c. A. Idemque
7. dicit ibidem desine, posse concipi prius termia
natum , si quid fini eius demere volueris, non a tem esse rationabilem eam imminutionem.
f. alo. Itaque 8. satis patet, quam id ortui
rerum & dependentiae a prima caussa non repugnet, quod de infinito rerum, etiam praesentium, nume ro. LEi BNiTius edixit. Quomodo autem 9. ipsa haec harmonia praestabilita, omnibus illis, qui eandem tuentur, fortissimam primae ea ussa, Deique δε- monstrationem exhibeat, id deinceps succincte docebo sectione dissertationis septima seq. f. 24 I. Alterum cel. STAHLii argumentum hoc est: se si vero quUquam minimo minus esse potest, eadem illa mensura, nempe in nihilum nulla , ex his tricis, admittere, nedum eruere poterit, prima tibus causae adhue perpetuum in xum, adeoque verum prouidentiae silpremae indesinentem concursum, gubernationem atque directionem;praesertim si harmonia illa praefabilita, non aliquid simplicissime metaphysicum, abstractum, sit habendum ; sed aliquid reale, modum & mensuram activitatis illius motoria entelechialis, in ordinem inui labilem cogens, aut intra illum coercens
273쪽
, 2 ι 2. Nescio vero ego, quid hic in mentem venerit viro clarissimo , aut quomodo id ex nostris consequi sententiis vel videri possit. I. Harmonia praestabilita est aliquid metaph si eum: sed obtinetur legibus naturae, quae sunt aliquid reale. ca. Realia omnia pendent a DEO , idque in fieri, esse,& conservari. LYlBNiTius in the Od. g. 37T. Iam supra statuimus diuinum concursum in eo consistere, quod ipse nobis assidue largiatur, qui quid in nobis & actibus notitis est reale, qua te nus id perfectionem aliquam inuoluit. M Habes
nationem & duectionem. Idem in ep. ll. ad CI AR-ΚΙvM f. 8. 9. Non dixi, mundum corporeum eS se machinam aut automatum, quod si ine DEI A-terpositione p*ogrediatur, ego urgeo satis, quod
creaturae illius continuo influxu opus habeant. Ea sententia non excludit prouidentiam aut guberna-ιiouem DEI, ex aduerso illam perscit. Vera DEI prouidentia requirit perfectam prouisionem; sed vuterius requirit, non solum ut perfecte praeuiderit, sed ut etiam omnibus prouiderit, mediis conuenientibus praeordinatis. ri Atque ea res 4. est adeo manifesta, ut vir doctissimus SAM. CLAR Rivs, post acceptas illas responsiones obiectione sita cesserit ca 32 , quantumuis cetera aduersatus fuerit opinioni a 3 a) Ita enim ille re se II. g. m. p. a ,. -Quand on dit, que Dieu conserve leschoses; si Pon ve ut dire paria. qu'il agit actuellement serielles, Sc qu'il les
gQuuerne en conservam & en continuant leurs eir era
274쪽
SpCT. VI. DE OBIT TIGRI Us sΤΑHLIANIS.onibus Lecinitianis. Si plura in eam rem & explicatiora postules, potes cs. Uolfianas metaphysicae institutiones consulere f. ros 4. seq. Illud obiter addo. 6. ordinem in fine paragraphi inuiolabilem dici, scilicet naturae: non DEO. Cons. I. 238.
g. 243. Dixi autem ista prolixius, quoniam
LginNiTius in suis exceptionibus ad priorem locum tria solum verba reddidit, posteriorem vero in replicationibus non vidit, editum demum A. 372O.lta enim ille in exceptionibus p. 22 I. o Quid sit harmonia praestabilita, nunc demum ex iis credo intelligetur , quae dicta sunt ad num. 2I. Itaque quae hic contra disseruntur, scopum non feriunt. GFefellit autem spes illa virum illustrem : ita enim cel. STAMi Ius subiicit. se Quid aliud si harmonia praestabilita, quam quod ego recte& ordine conieci; unde quasso intelligere potuissem, ex omnibus aut singulis, Quae exceptione 2 r. dicta sinit. ne quidem nomine huius harmoniae serio repetito:
tantum abest , ut scopum sibi propositum ferire
mens; c' est precise ment ce que lese utiens,, . Cuic onfer resp. LEsBNITII III. A. 16. p. 37. -Je n'ai j a mais doniae suj et de dost ter, que la conservation de Dieti est uti preservation, & continuation adhuelle des e tres, pota voirs,Ordres, dispostions & motions,& je cro is perit - eire t avo ir mi elix es lique, quebeau coup yrii tres. Neque posthac plura vel op pol iit. vel desiderauit in hoc negotio CLARκius, etsi nondum statione decesserit, & duas adhuc responsbrias IsisNITio Opposuerit.
275쪽
a 6 SE . VI. DE OBIRT. QUIBUSDAM Ahoprim,. 244. Atqui & nomen est eodem , quo semper, sensu, in dicta exceptione a I. art. a. & exisplicatio harmoniae praestabilitae plenissima continetur art. I- T. pag. IT . seqq. Patebit id, si cum
nostra hae exercitatione velis locum componere.
Verum ista de Stablianis sussiciant, dicta aluis, quos cetera viri in rem medicam merita postulant, honoribus Jg. 24s. Superes, ut spicilegii loco subiiciam, quae interdum ex me quaeri memini, aut Φstemati huic obverti. Sunt illa huiusmodi: is si animae
cogitationes a corpore non pendent, . sed suo omdine & legibus pro animae natura mutuo cons quuntur: eurilia non pergunt corpore Utcunque affecto λ Cur cerebro laeso turbantur Z Cur in turbinem acti, nesciunt, quid aganti An iste corporis in gyrum & turbinans motus cogitationum animae consecutionem turbare potest Z Aut quid hic rei agitur 3 Cur cerebrum mage sequuntur animae repraesentationes, quam aliam quamcunque corporis partem l Si exanimae fundo omnia, cui bono in situtiones, libri, collegia, auditoria i Expectemus securi, otiosii, &, si placet, dormientes, dum illae se ideae euoluant, quas magistri aliis instillant, aut librorum lectio ingenerati Si ordine sibi perceptiones succedunt, unde subitaneae immutationes hominum, & morum epochae Z ut, quae hactenus virtutem sequitur anima, mox tota vitiis abripiatur t& quae iunc plura huiusmodi. g. 246. Non pergunt ideae corpore aliter affecto, quoniam animae prior status, tanquam corpori
276쪽
sECΤ.VI.DE OBIE . 'VIBUSDAΜ AD NIV. Is harmonicus atque uniuersi repraesentativus non minus in se habuit repraesentationem illius causissae, qua corpus aliter affectum est, quam prior eorporum status eam caussam fuit complexus. Itaque ex reptaesentatione ista priori non potest nasci alia repraesentatio, quam qualis conuenit statui corporis posteriori, qui Rascitur a priori. Vides,unde sit perceptionum turba, ab antecedanea perceptione eius, quod motuum turbas produxit. 6. 247. In turbinem assiti nesciunt, quid agant Dico eaussam e in turbinem si corpus agatur tuinum , varia 'tur impressiones corporum in organa sensus tua mirifice, sic ut, breuissimo tempore.& veluti momento, plurima, sed minus fortiter, in illa agant. Iam 'anima ex nostris institutionibus repraesentat uniuersum pro situ sui corporis in eo, itaque momento quasi temporis, plurimas, sed debiliores, & minus a se inuicem secernendas rerum plurimarum repraesentationes, atque idearum successiones, hoc est, perceptiones obscuras
habet, paucissimis intermixtis clarioribus &distinctioribus. Itaque nescit sere, quid ipsa agat. dum sensim iterum sibi fiat conscia ; ad conscii nistiam enim requiri temporis aliquem tractum maiorem minoremue, pro circumstantiarum, aut ingeniorum ratione, discas ex metaphysica CHRisT.
voLFu 6. 736.9.248. Cur cerebrum sequatur magis anima perceptio, quam partes alias ' sacilis est ratio. Repraesentat anima uniuersum pro situ corporis orga-
277쪽
1 8 SECTIL DE OBIE .QVIBUSDAM ADOPTIV. nici, hoc est, sensuum organis praediti 233 . AN
qui sensuum organa confluunt in cerebro ; hoc ienim AI quasi receptaculum, &scaturigo motuum omnium, quatenus ab obiectis impressorum atque in corpus diffundendorum. Hoc mediante motus
ex aure vel oculis in pedem transit aut manum meam : ut communiter docemus. Igitur, cum cereis
bri sint praecipuae in motu partes: id praecipue se qui oportet motuum perceptiones. 9 249. Illa autem suppositio de ideis exanimae fundo prodituris iisdem siue media scientiarum 'hibeas, siue negligas, de moribus iisdem, siue leges
sint politae, siue non sint: contradictionem inuoluit ra 33 Elagans in eam rem obseruatio est IAC.BERNovLin in epistola ad auctorem diarii Parisini, dii journal dess avans I 68s. I9. nou. P. 499. Ubi, recensita m thodo coecos docendi mathematica, de caeca ciba dam mirgine Garieuens, ipso magistra littera& exarara docta, memorati eam nonnisi talia somniasse, qualia interdiu agitauerat; imagines rerum, quippe non visarum, nullas unquam concepisse. , Demandant quel
que so is a cette fide, si elle ne resvolt po inten dominant, comme nous, & stiis ne luy paroissolent poliat Pimaees ou de phantosmes : elle luy respondo it qu'elle ne sauciit ce que o eloit que ces sortes d'ima ges; mais que quelque se is en dormant, illuy sem-hloit, qu 'elle maniciit les objeis, de me me qheello i it en veillant. M Adeo sequitur anima statum eorporis, eidemque consentit, ut neque in somno ideas producat, quδles constitutioni organorum naturali aduersentur. Eadem dixeris de illis, qui inter ursos educati rudes rerum paene omnium, & stupidi, fuerunt immanitςr
278쪽
dECT. VI. DE OBITCT. QVIBU DAM ADOPTIV. 2 9uit; ideoque mirum non est, absurda consequi. Dum enim animae ideas dicimus respondere si tui corporis in uniuerso : si diuersos corporum situs suppono, suppono S diuersas inter se animas, illis respondentes; aut, ii hoc malis, diuersos eiusdem subiecti status. Itaque is ferri non potest : si ideae scienti artim euoluuntur in me, dum frequens ad sum docentibus; sit mores mei sunt compositi, dum leges intelligo in eam rem latas esse: ergo si ego absim, si leges desint shoc es. si alia sit prioris loco anima, siue eiusdem animae status a priori diis uersusὶ eaedem hae ideae, iidem appetitus consequuntur ex suis antecedentibus. Scilicet, si disse. runt; differunt & quaesita : si antecedentia discrepant; discrepant & inde consequentia 23: . f. et O. Dochas vero hominum, in alia omnia a prioribus abeuntium, ordini rerum, quatenus
ν 3 Nesciunt igitur sane, quid vellicent, quicunque ex
natura animae, quatenus mundi pro situ corporis repraesentativa dicitur, hiante omnino consequentia inisserunt, animam,sbi Parisis attendentem, dignosciere, dc tanquam inheculo aduertere, quae in vaticano Ro- nae, Constantinopoli in gynecaeo fiant i Quis illa serio Opponere queat rerum peritis Z Quis velit 3 Nimirum, ex pumice postulas i Ex repraesentatione status . rerum Parisiensium, Ut talium, clara & distincta, hoe est, ex statu animae Lutetiae existentis, immediate deduci vis repraesentationem rerumRomanarum claram vel distinctam, non transeundo per repraesentationes intermedias , sed per saltum, eundemque absolutum. non corpori magis quam animae contrarium, nassusta omnino uniuersae inimicum
279쪽
2so SECT.VI. DE OBIECT. QUIBUSDAM AD PU Ville consecutionem generaliter moderatur, aduersas non esse, facile concipias, si memineris, regulam, ordinem, formulam generalem, ubi aliqua immutata ilipponitur circumstantia 23s), producere diuersissima: eadem terra venenatas & salubres sile-eelsiue herbas alit & producit, eodem nutritionis ordine generali mediante. Tantumque abest , ut eiusmodi mutationes obsint ordini, aut vicissim; ut potius & in absolute necessariis, in geometricis v. g. lineis idem obtineat, quod norunt illi. quos
geometria recentior docuit examinare ramo S atque ductus curuarum, quae puncta flexus contrarii habent, Sc puncta regressus e nihilominu S aequationibus subiectae regularibus & generabbus.
S. I. Denique illud prioribus dubium, tam
1 3ς Possent multa in hune loeum eongeri de effectibus
minutiarum praegrandibus. Vide, si placet, LEIRNITivMin theo die. i. Ioci. Io I. πOLFIvM in metaph. s. sos. Et cogita mutationes rerum ab unica quadamscintili la, pyrio pulueri illata, pendentes; examina mutati
'nes ab exiguo folioli strepitu factas in homine meticu loso, noctem in silua transgente; & quae sunt plura eius generis ubique obuia. Similia de subitaneis re
rum mutationibus in natura occurrunt: ut enim omnia
ordine fiant, mutationes aliquando extantiores breui tempore aceidunt; ita idem fluuius, dum per aliquo milliaria vix aliquot pedes lapsu confecisse, per libellandi artem deprehenditur, ubi ad cataractas deuenis eum est, easu suo aliquot centenos potest conficere breuissimo temporis & loci spatio, facturus saltum,etsi non absolutum; neque enim ab extremo ad extremum deuenit nisi per media eundo, eundo tamen quam celerrime. v. LEianiTIvM in recued T. II. p. I 86. 187.
280쪽
M .H.DE OBIECT. QUIBUSDAM ADOPTIV. Ihonoris, quam speciosae di cultatis causa,pro coronide dictorum adiungimus. In fluxum animae &corporis physicum abnegauimus ideo, quod proportionem postulet inter agens & patiens; proportionem vero inter res heterogeneas, & attributa rerum heterogenea, spiritum & corpus, cogitationem & motum, non admittat eorundem incomparabilitas. Admonuit vir eruditis mus, eandem quoque necessariam esse &praesupponi in concordiae qua enim harmonia, qui consensus est inter nauistationes animi&corporis humani, si comparare illa& illorum attributa non liceat, si nulla motuum& perceptionum proportio obtinet ' Agnosco sane, namque id superius urgeo, proportionem inter perceptionesmmotus nullam esse; nisi enim id fecero,
consequitur, motum aliquoties repetitum, auctim aut imminutum fieri perceptionem posse. Non autem existimo, necessariam illam harmoniae nostrae,
es necessaria sit in xui. Nimirum in harmonia unumquodque suas sibi res habet, determinationes flatuum presentium ex domestico efficienti principio scaturiunt, non ex alieno : su cit igitur ilitudini,
si mutationes anima eandem inter siese proportionem habeant, quam mutationes corporis inter sese obseruant. Quodsi enim perceptio ad perceptionem
se habeat ut motus ad motum; si motus ad motum, ut appetitus ad appetitum: consentiunt utique muta.
tiones utriusque substantiae in suis perceptionum &motuum, appetituum & molitionum successionibus. Facio hic, quod geometra solent, cum V. g in motu corporum aequabili spatium exprimunt,facto celeritatis