장음표시 사용
291쪽
262 SECT.VII. DE co RGLLARIIS HARΜ. PRAES BAELIus , LAMIus , CLARKlvs , alii; quando tantam harmoniae praestituendae sapientiam atque vim necessariam iudicarunt, ut neque diuina sussiciat omnipotentia & scientia. Nimirum, evicta,
quod fecimus, rei possibilitate, non probat sapientiam solum id systema, & potentiam, sed plane extollit. Quam autem ea sit philosopho digna hy
pothesis, qua diuinum in natura artificium, quan tum fieri potest, maximam diuinitatis vltra finitum
Omne admirationem venerationemque animo in
generat': id notius esse debet philosophantibus, quam ut inculcari denuo necessiim sit. S. 262. Illud non adeo commune argumentum est, quo LEiBNiTivM tamen aliquoties 243 usum esse vidimus, cum ex ipsa illa diuinorum attributorum manifestatione existentiam sui systematisa a) Exemplum videas journ. des s a . I 696. II. nou. p. 7os. 7 Io. Vbi recensita breuiter sententia, nu- deque exposita, pergit et Aapres cela te ne crois pas, que j'aye be in de rien pro uver, si ce ny est quyonve uille, que te pro uve, que Dieu a to ut ce qu ilfaut pour se servir de cet artifice prevenant, done nou S voyons me me des echantillons parmiles hom-mes, a mesere, qu)iis soni habiles gens. Et, JU-
292쪽
matis intulit vir illusiris. Suffcit profecto, possibilem harmoniam esse, & excellentius diuina exprimere perfectionum in rebus vestigia, quam oppositas illi sententias; sum cri inquam eo, ut existere adeo illam omnes ii colligant, qui perfectissimas DEO operationes tribuunt, eoque ininter possibilia plura inaequaliter perfecta optimum ab illo seligi infallibiliter , defendunt. Sed vero dissicile est specificum examen in comparationec 1 44),utrum e duobus sit sapientiae honorificentius
Generaliter id apertum puto, maiorem in nostro, quam ceteris systematis, artem demonstrari. Atque hoc sussicit, ut intelligas, diuinam nostra sententia gloriam emineriter illustrari. f. 263. Alterum, quod allegari conuenit, systematis harmonici commodum, in asserenda aut
illustranda animae humanae a rebus externis indeinpendentia, &consequente illam immortalitate, nisque in actionibus suis spontaneitate perfecta com stit. De spontaneitate locum exhibui g. I 8
Annable & qaeelle donne una mervellieuse ideo det harmonte de I univers, &de la perfection des ouinvrages de Dieu.
a ) Dico, specificum & in comparatione. Sunt enim casus, ubi absoluta disquisitio, an hoc vel illud sit sapientiae conueniens Z facilior est quam comparativa. utrum sit conuenientius Et comparativa generalis. sine dubio facilior e peti fica ; saltim iis casibus, ubi circumstanti as omnes pernosse dc contendere non datur hominibus.
293쪽
aM SECT. VII. DE coROLLARIIS HARM. PRAEST. Neque illud in vulgato systemate dubium leue puto, quod multi inimicum libertati opinantur, ab externis adeo vehementer assici an rapi t rebus. De immortalitate verba viri illustris pauca dabimus hoc loco. Ita autem ille de harmonia sua ca*s): se ce qui met encore dans un jour mer- veilleux l' immortalite de notre ame, & la conservation toujours uniforme de notre individu,pam Dite ment bien regiee par se propre nature, a Pabri de tous les accidens de dehors, quelque apparen ce qu'il y ait du contraire. Iamais sylle-
me n'a mis notre elevation dans une plus grande evidence. ut Upris e tant comme uia monis
sipari, sussissent a lui meme, independant de
mant runivers; id est a s durabie, aussi subsistant& aussi absolu, que univers lui-meme des creatu res. Ains on doli juger, qu ily doit toujoursfaire figure de Ia maniere la plus propre a contribuer a Dperfection de la societe de tous les espriis, qui fait leur union morale dans la cite de
s. 264. Ma quidem facile intelliguntur. Si
enim ex antecedentibus anima est substantia simplex, quae, nisi annihilari, non possit; in quam nulla corporum impressio est, nulla creaturarum vera, realis, & transitiva actio; quae solius DEI operationibus subiecta, ceterum sibi habet res suas, suis recta legibus, diuinitus menti institis: tum sane
294쪽
SECΤ. VII. DE COROLLARIIS HARM. PRAEST. 26ssane nihil est, quod interitum minari possiit; nihil,
quod interturbare ideas & confundere; nihil, quod interrumpere illas, ne cum praesentibus cohaereant seasdemque in animo reproducant ; nihil adeo, quod praeteritorum memoriam &personalitatis statum inter uertere valeat 246). Ex aduerso unifo mem indiuidui conseruationem siue suadet, siue δε- monsrat, dependentia statuum consequentium ab antecedentibus, coniuncta consuetudini naturae,qua augeri perfectionibus, non . minui res naturae, aut ire in deterius videntur. Saltim illud omne'
ab anima nostra abes quam longissime, quicquid
male seriata profanorum hominum ingenia eidem affricare connisi sunt; neque enim dependet a ma-
a 6 Ne plura hoc loco, quam necessarium st,cumulari existimes, euolue cl. viri, LuD. PHi L. ΤΗUMMIGII, reg. Boruss societ. scient. sodalis, dissertationem
Halae Magdeb. habitam I72I. d. Ist. dec. tit. Demonstratio immortalitatis animae ex intima eius natura deducta; cuius se ch. I. distinctam immortalitatis notionem exhibet, complexam I. perennitatem eius. a. perseuerantiam in statu idearum distincta-rtim. 3. memoriam praeteritorum, quam cum LEiENirio theod. g. 89. indiuidualitatem moralem, & cum CuR. moisi O metaph. g. 92 . personalitatem vocat. Eandem opinor LEIBNITII mentem esse verbis modo exhibitis, cum maniformem indiuidui conseruationem,& 'cietatem urget spirituum; quorum, si placet, definitionem pete ex s. 896. institutionum metaphysices molfianarum. I Adde dilucidationes nostras philosophicas, ubi haec omnia distinctius, & plenius,
quam vel a VMMIGIO factum erat, eruimus.J
295쪽
di CC SECT. VII. DE e OROLLARIIS HARM. PRAESTteria, aut in esse, aut fieri, aut operari; quod et Ltimum saltim in vulgato influxus systemate dissic DI- ter abnegaueris 247). Vm e igitur diuinar voluntati, & potentia relinquitur , ut possit isa, & an velit ilia annihilare animam Z Sed neque huius rei suspicionem aut metum patitur philosophia verior. g. 26s. Sunt alia quoque, quibus usum commendare liceat expositi hucusque systematis. Sic idem, qui antea , LEIBNITIVS l. c. p. 46 I. QCe Sconsiderations queiques metaphysiques quelles pa-roissent, On encore un merve illeux us age dans lari sique, pour e tablir les Ioix du mouvement, comme nos dynamiques p Ourroni faire connoitre.,, Intelligo ista non de ipsa inter corpus atque animama Est vir eruditissmus, qui Aristotelicum influxus
0stema immortalitati aduersum pronuntiat : non diuinabimus argumenta rei, quoniam consulto premere illa constituit. Illud obiter monebo, si qui aduersus nostram sententiam allegare de finitionem animae mosa nam instituant, &, quoniam anima sit mundi pro situ corporis alicuius organici reprae lenistativa, inferre nitantur, destructo hoc corpore nutilam eius repraesentationem fore: impingere illos in methodum; meminisse enim debuerant, ex philosophia Leibnitiana nunquam deesse spiritibus finitis corpora, quorum respectu limitentur uniuersi reis praesentationes. Quo eam sententiam fonte derivet
vir illustris, id breuiter indicatum vi daas in theo- dic. g. Ia . Quod enim in principiis philosoplitae s. 79. itemque in journ. des Ra v. I 69 s. p. ΑΑy.& Α Ο. memorat, argumentum esse paucissimi ad.
296쪽
M .VII. DE COROLLARIIS HARM. PRAEST.mam harmonia : sed de antecedentibus eius, &principiis, quae liberali manu praemiserat citato Ioco talANilius. Illud inter commoda ipsius semen-xiae refero, quod V. g. intelligi nostro lystemate possit, quid sit illud barbaricum : esse animam iuroto corpore totam & totam impartibiliter in qua
libet parte; quid sit illud, esse in aliqua principa-
iter parte, aut i ede; & quare capiti eam praerogatiuam concedamus communiter. Sequuntur illa
non dissiculter, ubi distinctam ex experientia tua notionempraesentia animi in corpore & mundo erueris, neque figmentis illam contaminaueris. g. 266. Obiter illud moneo, euitari nostra sententia illos unionis animae & corporis hiatus, quos in utraque altera sententia obuios specialiter enumerauit R. P. LAMIus , vir doctissimus et 8 . Existimatipiritum esse unitum toti corpori passive squacunque enim corporis parte age ista patitur spiritus et non toti active; non enim agit suo imperio
aut a g) V. journ. des Ravans I 694. 23. sept. p. 7OI. 7Oa. Vbi enumeratis ante speciebus unionis inter animam & corpus, ita concluditur : , ainsi l esprit est uni passivement a to ut te corps; & te corps nyestpas uni passivement a to ut lyesprit: - & au contraire
te corps est uni activement a to ut 1 esprit; & l esprien est pas uni activement 1 to ut te corps. De la ilparoit, que te corps agit plus fur I'esprit, que lyesprit nyagit sur te corps, puisque Ie corps agit de lui meme sur tout lyesprit, & que lyesprit nyagit, quePar une partie de tui meme, fur une partie du
297쪽
168 SECT.VII. DE COROLLARIIS HARM. PRAES aut operatione in omnes corporis partes : exadueris se,corpus esse unitum toti spiritui active; dum enim in spiritum agit, in totum agit: non toti passive; multae enim sunt operationes spiritus, a quibus nihil patitur eorpus nostrum. Fateor id incommodum videri; saltim relationem in huiusmodi stematis non tantam esse, quantam in nostro deprehendimus, ubi omnia concordant omnibus; corporis quoque porestatem videri maiorem esse in spiritus, quam vice versa. Verum de istis facile transegero, si expedita cetera serent; pro curiosita te enim ista potius, quam pro necessitate allega
g. 26 . Possent plura eius generis corollaria subiungi, si id animo constitutum esset. Sed finia-ν us aliquando; ne omnem simul sapientiam effundere velle videamur. Patientiam, erudite lector, tuam, si ista omnia quietus expendisti, veneramur; auaritiam, si plura etiamnum desideres, non
incusaturi; habituri gratias quoque, si quos forte
errores negotio intercurrentes benevole exispunxeris 3 aut rectiora haesitantem docueris. Iterum valel
298쪽
PETROPOLI D. I . SEPT. MDCCXXVI.
299쪽
HARMONIAE PR AEST ABILITAE, INFLUXVS, ET ASSISTENTIAE, IN UNUM FUSA, ANNO MDCCXXI. M. SEPΤ.
ac Professi Publ. Ordin. Cons. &Arch. Wirtemb. . CUM NOTIS AUCTORIS
. EODEM TEMPORE SCRIΡTIS. I. N. D.
Nondum morti succubuerat, qui morti exiislium ausus est indicere illustris baro a LEIBNIZ, nondum exarserat plenis in egregium virum flammis exterorum aemulatio,cum profundissimae eius in philosophiam uniuersam meditationes omnem iam qua late patet orbis eruditi t
Abstineo manum ab iis omnibus, quae non proxim. contingunt summam rei, & quae pluribus in rem praesentem difficultatibus inferendis locum facerent; ne prolixior discursus taedio sit, aut minus philosoplάcae disquisitionis suspicionem moueat.
300쪽
angulum pervasissent: diu tamen quas sepultae, paucis quippe perspectae ob acuminis praestantiam,
paucis deamatae, cum ignoti cupido sit nulla. Factum quoque hinc, ut obiicerent exteri, pigrorum, quae per contemtum vocetur, philosephiam asse-cias numeroses sua secundum principia nancisci, operosiorem vero illam ac Leibnitianam, Newtonianae oppositam, sectatores non nisi paucissimos ostentare. Sed decedendum prius ex arena erat heroi litterario, antequam caput extolleret ipsius
philosophia, moriendum fuit fertili grano, antequam fructum ferret uberiorem: incipit nunc emergere tanti ingenii soboles, nouis fulta columinibus ili. UOLFri, magno ingenio, iudicio maiore perficiantis Leibnitiana dogmata. Harmonia potissimum praestabilita, dudum cognita, nunc demum publico speciosius inculcata unionem animae cum corpore ingeniosa ratione explicat, excludens specie sua blandiente ac nitore suo tum influxus vulgare systema, tum & alterum illud caussarum occasionalium adeo suis adamatum excultumque amastis ac
nutritiis, prodeuntibus e CAMEs II schola, quae an felicior fuerit in exterminandis destruendisque veterum figmentis, an vero in fingendis incrustandisque nouis non immerito dubitaueris: omnia haec θ-stemata suis premuntur dissicultatibus, suosque patiuntur manes, optimum erit illud, quod minimis Urgetur. Nos qui irenicam methodum excipiamin babus ulnis seculo moderno conspicimus, eam nec ab hoc negotio existimamus alienam.