De idololatria magica, dissertatio, Ioannis Filesaci theologi Parisiensis

61쪽

Ε IDOLOLAΤRIA bos fingunt, terrent mentes, membra distorquent, ad cultum sui cogant, ut nidore altarium, vel hosilas pecudum saginati, remissius quae constrinxerant curasse videatur. Lactantius Minutium Vt pote antiquiorem ijsdem pene verbis

imitatus est libro a. c. I . Daemones quOniam seruupiritus tenues incomprehens ite insinuans corporibus hominum , di occulte inniferibus operti , valetu linem ditiant, morboscitant somni' animos terrent, mentes furoribus quatiunt, di homines his malas cogunt ad eorum auxilia decurrere. Liceat mihi dum de re

medica dissero , Tertulliano Medicinam facere, ni fallor, & quidem in eo

dem quo de agitur argumento. LoCus est Apologetic. c. ra. ijs verbis: Suppe tit ills daemonibus, ad Auramque sub lantiam hominis laedendam siubtilites renuitas sua mul'tum Diritalibus diribus, licet inuisibilesi obdes in Use tapotius quam in arita suo appareant. Ego transpolita verba haec esseritis , existimo , ac legendum, inuisibiles insensitare in aditu, potius quam in esse lupuo appareant , si quidem actio daemonis laedentis, praesertim arte Magica , saepius tacita est & occulta, atque adeo inuisibilis do quodammodo inten-

62쪽

MAGICA. et

bis , & affectus valde sens bilis & vilis. Sequentia meam firmant lectio- , , Si poma, si fruges nescio quod aurae latens in forepraecipitur. Et possi Si caecara ct rematus acr , Item , ea em obsitaritate amonis. Non aliter malum, quod, seu alefico , seu veneno profectum, ipsi oleio, & alijs , Pernicies caeca ineuilis vocatur. Et id fugit oculatissimum, Curatissimum Tertulliani interpre- a. Fucum hominibus factum indicatri Obius, cum docet morbos a daemos in corporibus humanis pertulbatomorum temperamento , excitari, &litatem quasi postliminio ab ijsdem

Iocari, sedata illa , quam in corpo- US excitarant, tempestate. Fictitiositur morbos ab ijs immitti inde pericuum, Ut pari curatione hominumentes in sui culti,m & admirationem citent. An verb medicinam serio fa-ant, si quis quaerat: Ego id ita sine vi dubitatione responderem, sed quae ab is praestantur morborum remedia, allam ijs attribuere possunt diuinae 3 tentiae existimationem. Siquidem vigerit Eusebius de Praeparat. Evang.

bro . c. I. Daemones multa nouerunt

63쪽

DA IDOLOLATRIA herbarum & plantarum genera, multi aromatum & lapidum, multis quidem ignora, qine humores vel contrahant Rcondensent, vel distrahant & racificensi

naturali quadam facultate sibi indita &id vel breui vel longo tempore , ad quaesitus & politio locorum multum Conducit , tum & corporum superiorum ac maxime Lunae influxus. Haec cum adhibuerint id morbum profl gauerint, ecquid idcirco diuini us incile cogit bimus idipsum credidit qui de antiqui'tas ,, sed errorum plexistima mater ,Vt ai t Arnobius libro i. M. Antoninus Imper tor libro 1. de vita sua, ait sibi in somnis

data remedia tum contra sar gulni S e creationem et contra vertiginem. Idem

Iib. 1. ait Esculapium uni equitationem , alteri lotionem in frigida, cuidam ut nudis pedibus ambularet pro remedio iniunxisse, siue per somnium siue ex oraculo , quod iupra ex Arnobio explicauimus. Quo spectat & illud Plauti Curculione Act. s. Scena Quo

te, Hic leno aegrotus incubat in Aesculapijsano. Et Actu 1. ille sic idem ait: M Pare Cerrumentiam nunc e fano foras. Quando Aesculapstitasenti evrenniam Di qui me nihili faciat , hec

64쪽

ilisum desit. Idem fortasse Maenechmis' Actu 1 Scena, Iamue isti: ubi Medicus ait se obligasse crus fractum AEsculanio Appollini autem brachium: at horariabitrarium sit non certum. MeminitPausanias in Eliacis Theagenis cuiusdam a

pud Thasios pro D eo habiti, qui Cro

tantibus remedia morborum indicaret

Athenagoras Apologia pro Christianas , praesertam memorat Neryllinum mortuum apud Troadem pro Deo cultum, qui sanare aegrotos dicebatur Sed anus ad armillam , diabolus ad ingenium vetus Iersutum se recipit sirum, leti non ficte sed revera , aegrotum aliquem pristinae restituerit sanitati, nec tamen aut diuina quadam virtute id effecit, ut ex Eusebio vidimus paulo ante, aut non alio fine quam ut Apostata se pro Deo habeatur & colaturiquemadmodum prodit Isychius libro. 6.

comment in Leuitiuum . Daemones autem Medicinaminisse, non tanti . vi diximus, adhibitis rebus quae naturalem vim sanitatis effectricem habe- Tent, quanquam alioqui vulg6 ignoti essent, verumetiam verbis & cantaminibus, atque uno nomine opera Mogi

65쪽

ca, ipsorum daemonum propria, nunc videamus. Plinium non audio , qui Magiae surculum Medicinam esse vult, cur id mihi no placeat dicam,postquam integrum Plin locum deicripsero,

historiae Naturat. libro 3O. c. I. Natum Magiam, inquit, e Medicina nemo dubitat, ac *eci alutari irre si se delut altio-τem, sancitioremque quam Me licinam ta blandissimu desideratissimi que promissis addis se

vires relidonis ad qu A ma me etiamnum ca'

ligat humanum genus. Magiae: authores &inuentores este daemones nimis Verum,& postea id explicabimus aliquantum : at Medicinae inuentum daemonis bus adtribuere , istud plane falsum,nam praeterquam quod Scriptura diserte docet 'Ecclesiastici c. 38. Altissimum creasse de terra medicinain Et quidem medicina liac non pro arte , sed pro Pharmacis usurpatur, & Graecus legit,c Et ita paulo ante , Vulsatus habet, a Deo enim*l omnis medela. GK cus habet ἰαρος, Medicina, sanatio. Se quitur aliquanto post de eadem: Dedit hominibus scientiam Altissimus. Quae una ratio medico & artis professori honorem habendum esse conuincit, quam

66쪽

MAC1CA. a 6m dc Scriptura aliam adiungat, loco to, honora medicum propter neceLhtem,etenim illum creauit Altissimus, vulgatus interpres, sed Graecu S con- tus maiorem habet emphasim.

cum suis honoribus ad necessitates, enim ipsum creavit Dominus. Non optici honore, sed multiplici vult ho- orari: Quam vere ergo Seneca lib 6.

e Benefichs c. 16. Quare medico prae-'ptori plus quiddam debeo , nee aduersus illis rei cede defungori quia ex me isto ac praecepto

e in amicum transeunt, Gre nos non arre quam

vendunt obligunt, sed benigna familiari unnit Nec frustra addit Scriptura, Metressitates , ut non semel sed multoties

Palutari ope medici indigeamus, quem idcirco pluris facere debeamus. At si illum creavit Dominus , quod de ipsa etiam scientia intelligendum est, quis

audeat tam necessariam, tamque salu-

arem discip linam ι quamque Isidorus Pelusiota libro 1. Epistola 39 i. ad Domestium medicum, H ny appellat, daemonibus hominum infestisi mis & crudelissimis hostibus, veluti au'

67쪽

DE IDOLOLATRIActoribus adsignare, & cum illorum arteeXitiola coniungere. Verius dixisset Plinius Magiam ex curiosa res abditas cognoscendi vel habendi cupiditate enata.

Ita enim B. Augustinus, Epistola 3. ad Marcellinum , Magicas artes nonnisi pro felicitate terrena, vel damnabili curiositate conquiri prodit. Et quidem

apud Photium in Philostrato, Appollonius Tyanaeus,qui in Illa arte,1uo tempore, familiam ducebat, Medicinam a divinatione profectam dicit, non con tra, ex sententia Plinij, unam Magiam tres imperiosissimas humanae mentis ar-j tes, Theologiam, Medicinam,& Mathematicas complexam, in unam se redigisse. Neque tamen negauerim Margiam maximum, Medicinae praeteXtu, incrementum accepisse,& Magos plurimos medicinae faciendae specie istam

infami elabem huic arti affricuisse. 2E-grotis, seu ob vim morbi, seu ob diuturnitatem, longum videbatur iter ad sanitatem per usitata remedia , Verba magis innoxia , minus saeua visa sunt.

Plato libro de Republ. nonmodo pharmaca, ustiones, incisiones adhibe ri memorat ad morbos curandos , sed

68쪽

MAGICA. 27

addit & incantationes. Idem in Charamide, incantationem cum medicameniato coniungendam esse scribit, ac praeterea Socratem iliramento sese obstri xisse cuidam Thraci non aliter se usurum medicina, quam ex praecepto Za-molgidis, quem Magum fuisse omnes farentur. Plinius loco citato histor. Naturai. ait Orpheum, e propinqua Thracia , primum intulisse in Thessaliam ipsam Magiam, ad vicinas usque superstitiones ac medicinae profectum. Et eodem capite ipse Plinius Druidas Gallorum nostrorum, quos Magiae non fuisse ignaros certum est, etiam Medicos fuisse vult. Ferdinandus Ouiedus histori uniuersat. Indicat libro S. c. a. scribit apud Indos eosdem esse & Sacerdotes & Augures, & Magos,& Medicos. Apuleius libro Σ. Floridorum, scribit Chaldaeos medendi scientiam docuisse : at isti Genethliaci a Magia non alieni, siquidem Tertullian. libro de Idololatr. scimisue ad imae Asrolo giae inter se focietatem , & Astrologos seu Chaldaeos simul cum Magis coniunctos passim videre est. Interim apud Iamblicum invita Pythagorae ,ubi α'

69쪽

DE IDOLOLATRIAcussum χαλκιδεο ' η 1 Mαγων, lego χαλ-

Magos hic Perserum designat. Addo & ijs ex Photio Bibliotecae c. et r. in Isidoro Philosopho, Asclepiadorum Medicum & rerum Magicarum scientem, ellebori albi usum olim amissum renouantem, &illo mor bos insanabiles inusitato modo curan 'tem, spiritumque lethali similem e va-rsis speciebus miscendum excogitantem aliquando daemonis cestro & fu Iore percitum. Eodem plane modo Eunapius memorat Ionicum praestantissimum alioqui Medicum, egregium etiam inuentorem artis colligandi astacta membra, ne ab aliis Iecarentur, diuinationi utrique operam dedisse, tum

illhquq beneficio medicae artis praesagiuvaletudinis in aegrotis capessit , tum alteri, quae Philosophiae instinctu desinit disseminaturque in eos, qui possunt

clandestino modo tueri & conferuare. Quae postrema Magicam artem titis aperte significant. Apuleius Apologia

sua, illud pronunciat Vere. Veteres quι-dem, inquit, Medici etiam carmina.remedia idoetam norunt. Forsan ad eam rem spe.

ctat quod de Musica scripsit Macro-

70쪽

MAGICA 18bius Iibro di. in Somnium Scipionis, C.

. Musica quoque corporum moria me titur,

nam hinc es quod aegris remedia praefantesprae cinere dicuntur. Quod ad anus & mulieres nonnullas referendum, quibus idolim in usu erat: si qui de Ammianus Marcellinus. libro I 6. dixit, nile incantamentuῬquod Medicinae quoque admittit auctorit4s, ad leniendum dolorem adhiberi. Ad has aniles nugas pertinent formulae istae remedio rum, quae constant, vel inusitatis vocibus , vel quae nihili sint ad morbos curandos , ut in Herculaneo morbo sanando ,pronunciata haec,certo ritu, Veraba : G i parfert m*rebam, inus Melchion Bal sit ar aurum. Ita enunciata haec, in curandis scrofulis, a ieiuna virgine, dum parti affectae herbam aliquam admo

uet,

Negat Apollo pectem posse crescere,quam nudi virgo refringint. Itidem, si quis die aliquo cum radiosius sese Sol superat ex mari, &c. ter pro nunciet, Temon, res maritalis, prius maleficio funerata, reuiuiscet. Quis non

rideat istud , si quae mulier parturiti o- nem& perdissicilem dcpericulosam p tiatur , adhibitis nonnullis,ubi illi in au-