장음표시 사용
101쪽
tendere radices fisas vetaretur. Denique qui rationantur de naturis locorum , tentasse eum omnes exitus promontorijsprobant e nam quoquoversum mari alluitur , procerit in prominem
itas ;sid modo intercluditur Phoenicio, modo Ponticosnu, intemaeum CVpio, vel urcavo, quibas retinentibus subinde fruoris contra Maeoticum lacum 'ctitur, multis q. dispicultatibus fatigatus, Riphaeis se iugis annectit, pro gentium ac tinguarum varietate plurifariam nominatus apud Indos Imans , mox Paroiapamiseus, Choatras apud Parthos, post Niphates, inde Taurus. At si recipiamus a ful Dionysio , cui Volutus Tanais Moeotidis insimum labitur. ui etiamnum Europam siccrnit ab Asia Ierra In occasum, Europam ; at in ortum, Asiam terram . Huius item fontes quidem in montibus Caucasese Porro murmurant: hic vero vastus, hinc inde Impulseus Scythicos Elatitur campos . Quos versus eleganti metro latinos secit ita Priscianus Grammaticus: Inter quas Tanais Maeotissis intima pulsat Europen fiuvio dirimens Aptamque reflexo, Europen Zeph7ro, Asiam sub partibus ortus Caucasis exit cuius fons montibus aliis Murmure cum vasto Scythica per plana Uus. Hunc locum explicans Eustathnis infit: Dicti Tanaidis sum res in Caucase,s murmuνant montibus: hic vero vastus, hinc inde impulseus Scytficos Uabitur campos . Verum siciendum es hic Caucaseum partem esse praedicti Tauri maxime borealem, ad Cronium pertingeniem mare: cuius pars etiam sunt Riphaei
montcs, quorum paulo ante mem nus. At Caucasum illum , in quo singitur Prometheus esse cruci a lxus, veteres aiunt non continers in mappa inundi. Geographus vero ait, istumperuenire que ad Tibarenos. Porro Dion us Tanaim ex Caucaso
fuere ait: Geographus vero inmei Ioatias avsi ros esse tradu
102쪽
meluti se Nili inquiens: civitatem Giam adiacere cognominem
amnis. Ali' aiunt ex palude quadam cis ab initio dixi in I aeotidem paludian per duo ostia fluere. In locis porro circa
Tanaim habitatis, o circa Borealem Caucasum ctc. Sive igitur ex Riphaeis montibus, siue proueniat ex Caucaso Tanais, semper ortum habebit ex Tauro monte, cuius partes sunt Riphaei, & Caucasus Borealis 3 quum autem Taurum Aristoteles more vetusto a magnitudine Parnassiana appellet; iam Tanais ex Asiatico Parnasso dc fluere recte statuitur. Sin autem cum Herodoto in Melpomene dicente Ix J In vastam soluudinem deueniunt, haec solitudo a nemine hominum colitur, posita seupra Budinorum regionem, septem dierum itineris magnitudine: ultra quam 'Th sagetae incolunt, a quibus quatuor ingentes amnes ρι r Maroteos si uut,oin paludem nomine Ma olim se insinuant; qalbus haec sunt induammina, cus,oarus,Tanais,Drges. At milito 3J prius enumerans fluuios, qui apud Scythas sunt, ait: Octauus es Tmnais , qui superius e vastapalude profluens, in aliam vastiorem disunditur nomine Marotin, quae discludit regios o cythas a Sammatis . In hunc Tanaim alius influit nomine Orgis. His celeberrimis amnibus Scythae muniti seunt. Sed haec Aristoteli non officiunt, cui ad hoc ut oriatur Tanaiisa Tauro, quem Parnassum nuncupat, sat cst, illam paludem, unde Tanais effluere dicitur Herodoto, sit vel in ipso monte Tauro, vel monti Tauro utcunque propinqua; nam ex illo genita fluit occultis cuniculis aqua in paludem, unde manifesto exitu
pollea decurrunt illa flumina; quum Aristoteles hic primordialem fluviorum originem, licet latentem ex monte consideret. Caetcrum nec omnino falsitatis coarguunt Aristotclis ductum de Tanais ortu ex Asiatico Parnasso, qui Taurus est, Autores recentiores, inter quos Maginustet a it: Tanais, hodie Italis Tana, or Incolis Don fluuius est D. mosissimus qui myopam ab Asia aesterminat: oritur autem non
103쪽
ex Liphesis montibus , ut quidam sal o putarunt; sed in Sylva quadam ex lacu ingenti non longe a Tulia urbes toti a quo etiam Scat suuius magnus in occidenum discurrens,or in Occam consuens emcrgit. Tanais igitur fluvius ex Moscoria fluens longo iractu primum incedens in meridiem reflectituν, o paludes efficit, quas Maeotidis vocani: Nam ut sigillatim ad omnes re spondeamus,ea Sylva potest esse pars Tauri Moscholi iam attingentis 3 & ingens ille lacus in Tauro, vel non valde procul a Tauro situs esse potest; etenina amplitudinem hahet ingentem Taurus obseruatione Strabonis, cuilal Europae continua est Asia ad Tanaim fluuium illi coniuncta. S: mox r arus mediam quodammodo continentem hanc diuidis ab oriente in occidentem; Sc paulo post : Mons hic mutiis in locistissitudinem habet stadiorum trium mugium, longitudinem quarum Asia , fusis circiter quadringentis se quinque millia, a transmarina Rhodi ora usique ad Indiae, ac Scythiae extνema orient m versus. Vt in eo monte lacus ingens esse valeat , unde magna sumina defluant. Quae nihilominus primordiali origine defluent ex illo monte, si lacus extra montem, ac non ita prope montem situs in plano per subterraneas vias aquarum rillulos a monte recipiat. Sed & ipserat ad eip. Solini Scholiasta inquiens.Ibi Haudprocul a Moscoria orituν quoque Tanais suuius, qui vulgo Don vocatur, or aprisiis limes constitutus est Europae μα-scilicet diuidens ab A . boae
autem a veteribus in eo loco narrantur esse magni or multi mon-res , nempe Niphaei; qui nostro aeuo loca illa lustrarunt, siribunan Eos illis Uste monIes: unde tigi-undus a Herbeseis in seuoi inerario sec scribit. De Vilna exiens per Palatrico nouam ciuitatem, seu Aouogatriam se T ser, veni in Mosiouiam, ab hine ad Ebmolensis, or iterum redi, in Vilnam, hae nullos vidi montes,
immo ne colliculos. Defontibus Taxa, diligenter perquirens, inueni circa Mos uiam spacis aco milliarIorum nusios montes. In varia vero, qua est ad desuemrionem, illic aiun/
104쪽
esse montes, ubi visuntur quaedam relicta per Alexandrum Magnum, illiusque nomen ibi aureis liseris insculptum: Sed de
Aris aut columnis circaῬntes Tanais non potui inuenire quum
iumen Mosicussit dominus illius loci, or ibi lati ni sint campi. Hactenus ille: Cui consentit Philippus 94 Cluuerius in.
quietas , prope fontein Tanais nullos esse montes. Caeterum ob haec non arguam falsitatis dietum Aristotelis triplicem ob causam: prima est, quia Magister pro eodem in proposito su init moles & alta loca, unde flumina defluunt, ait enim Γῆ paulo ante: Euapropter se uxioneo uiorum ex monIibus videntur nuentes plurimi-maximis, ffluunt ex maximis montibus. Similiter autem es ontes plurimi montibus, s locis aliis vicini sunt: in campestribus autem fines uidis pauci fiunt omnino. Montana enim se alta loca ocQuum igitur Mosco utar pars illa , in qua lacus est ille magnus, unde Tanais e Xit in Moeotidem paludem, sit alta regio ; iam nullo negocio dici potest finis in quem sensim sine sensit desinit mons Taurus ab Aristot Parnassus nuncupatus , qui totam Asiam percurrens desinit ad originem Tanais, ubi terminus est iungens Asiam cum Europa . Secunda causa est, quia licet disputationi demus circa Mosco uiam urbem spacio ducentorum milliarium nullos esse naontes; quia tamen fel Surij testimonio Tanais oritur octo milliaribus Germanicis procul a Tulla, quae distat ab urbe Moseouia triginta sex milliaribus Germanicis ; iam fonte sTanais a montibus non ita magno distabunt interuallo, quin ab ijs per occultos cuniculos defluere valeat aqua in lacum illum , unde Tanais apertam ducit originem, quia milliaria Germanica singula continent quinque Italica milliaria , de quibus agit Sigismundus 3 Italica siquidem intelliguntur, dum simpliciter milliaria proseruntur. Tertia causa est, quia potuerunt ibi montes olim fuisse, qui Tauri pars essent Arist' telis aevo, quos postea terraemotus ab
105쪽
sorpserit, aequaueritque planiciei campestri; nam tale quid contigisse non semel maximis montibus constat cx histo fi lib.,. ria ; iiqifidem si Plinij relatu, axmiander Milesius Phis
cus Lacedaemonys praedixit, ut urbem ac tecta custodirent, in. re enim motum terrae; quum er urbs tota corum corruit, o Taygeti montis magna pars o formam punis eminens abrus ricap. po pta. S in X . t I arte itaque terra quatitur mira eduniatur Fcra, alibi ρνestratis manibus, alibi hiatu profundo hamsis, alibi egi stis motibus, alibi emisps amnibus. S. paulo post; Hirius τινο alias remanet, ostenians quae sorbuit, alias occuLυι ore compresso ,νursusque ita inducto solo, ut nulla vestigia
extent, urbibus plerumque deuoratis, agrorumque tractu hausto. matri ima autem maxime quatiuntur, nec montosa tali malo carente exploratum cst mihi Alpes , Apenninumque saepius rha eap. 8a trem 6'. Postea . fhJ L. Martio, Sex. Iulio Coss. in agro Muri
nens montes duo inter se concurrerunt, crε'tu maximo es Liantcs , recedentesque, inter eos flamma fumosaque in corium exeunte interdiu, spectante e via. mitia magna Equitum Romanorum iamiliarumque se et latorum multitudine. Eo con-Neap.8 . cursu vilia omnes elis. V sternis otii Maximus terrae memoria mortalium extirit motus Tiberi, Caesaris principatu, duodecimthJ cap. 88 evrbibus Asiae et na nocte frostratis. I emceps : Ithecusas in Campano sinu Arunt ortas: mox in his montem Nopon, quum rcflcnte flamma ex co e cuisset, campestri aequa-ium plantiae; in ead w oppidum ha stum profundo, alioque feria motustagnum evursisse;inabo prouolutis montibus in LetissiJ cap.si. extisisse Prochyram. S Nisi a: fh ipsa se condens terra deuorauit obolum asti Dum montem cum oppido Curite: Si tum in Magnesia, cr prius In codi m oco clarVII nam urbem, quae Tantalis vocabatur. Ganatis o mati s urbium in Phoenice agros cum ipsis: PhVium . thiopia rugum excelsemmum, tanquamis cap.sa non infida grassarentur est littora. fmJ Pyrrham ct Antissam circa Maeotim Pontus astulit, I licen O Suram in sinu Corinthio,
106쪽
quarum in alto vestigιa apparenι. Ex insula Cea ampliar triginta misita passisum abrupta subiro, cum plurimis mortalium rapuit. Et in Sicilia dimidiam Thindaridam urbem,ac quicquid ab Italia deis . Similateν in BoeoIIa Eleusina. Euagrius in eandem sententiam scribit. In J Leonis Imperatoris tempore snt l. b. . Constantinopoli se Bithinia adeo in rentes pluuias ad tres , aut
quatuor dies extitisse, instarque fluuiorum de coelo praecipitatas , insi erque montes istarum violentia in planitiem fuisse depressos cum pagis. Quod etiam tradit io J Niceptaorus , salsib. s. quibus adstipulatur sp J Maiolus. Verum Coelius etiam hRhodiginus ait, fir J Illud memorabilius forsan, terraemotuum de mone. formas tradi quatuor , siquidem aut palmaticae siunt , qui hu.mum molestius suscitantes , sursum propellunt immani imas mous , ut quum in Asia ranesu Delos: aut Asimatiae , itast
σεισματίαι, qui limes ruentes se obliqui, etybes ac montes quoque deuoluunt in planum; quo argumento si aliam Spartani
sepulchνum dixere, in quo Epheri iacebant, Dmnasi ruina ex
terraemotu eis: aut chasmatiae, qui motu grandiore patefactis stat o voratrinis, Ierrarum partes avo bent oc. Ex titille vero montes antiquitus ad Tanaim fluuium excelsos, illud satis indicare potest, quod asserit Ioannes Magnus Episcopus V psalensis , agens de Gothorum Sueo numque historia, scribens in haec verba : f νJ Prius tamen considerandum ΓνJ lib. i. est , totam vetustissimorum historicorum turbam in hoc conueni- ς p x re , quod Noe quem alis Ianum, sue Ogygem cognominant2 perdito aquis diluui' humano genere , ad Ocythicas terras in montes Armeniae , siue Cassios, non procul ab Araxi fluuio, a ca Fruatus euasit. a. se locus primus , quo coepit hum num genus post diluuium , fuit Scythia Araxea , ut Birmus Chaldeus , ct Hieronymus ingγptius, UT Masias Damasienus, atque Moses consentiunt. De quibus Archilochus Graecus in epitheto temporum ita dicit: Mastas Phoenix Damascenus libro XCV II. historiam asserit ante Ninum frme CCL. annis
107쪽
suisse Dundarionem serrarum, quendam, cui Moses antiquis mus historicus testimonium perhibet, liberatum circa μι-urum Araxem ad montes Ca=ios, tumque recente coelo, ct rudi humanogenere, vixisse auream vitam: ιn qua, nullo ferente tiges, natura i a Uiuebatur, quousque Νιnus , ct Semirmmis arma genIIbus Intulerunt. Idem tofantur Latini scripures Trogus Pompeius, se eius abbreuωIor Iustinus lib. r. epitomarum De aurea vita ante Ninum . Dcinde in secundo libro Q
mant , Scythas semper fuisse op/ riores de principatu humana originis . Neque id silet Cato , qui in secundo fragmenιo cum
illis conuenit, ante Ninum cιν Iter C C L. annis, quibus dura
uis aureum seculum, terras fuisse mundatas, se iis Sythia renouatum, auctumque mortale genus. Iisoae quo pacto factum IIJ eap. i. Eermus lib. iis ostendens dicite IcJ Exsiccata humo, estorrefacta teνra, Noesmilia de monte Graico ut par eras sendii in subiectamplaniciem ponam cadaucrum, quam inque ad hanc aetatem appellant Mirtadam , ides , cuisceratorum ha minum: o inscripsit in lapideum moNumentum rcm gestam, covocant incolae Locum tressorium Noe. Congrcsηυιυ cometribus, perpetuo geminos ede bant, marem σ faminam, qui Mucti, cr conirges usucti, σ Us binos partu liberos edibant: neque nIm unquam Deus vel natura risuit nec coitati, quae ad uni-nιrs orbis θιctat opulcntiam . Eo pacto breui in immens madaucto humano genere , opus erat nouas Abi conquir re sdes I ac fenus v rba hunt Scros; ex quibus Verte colluitur breue admodum tempus intcνces se inter Usium uniuersale His tam , o multiplicationem humani gem ris ριν uniuersam Sc=thiam , o omnia rigna Aquilonis , ρrUrtim Suetiam, Gothiam, Finianingiam, Mosiouiam, Di aDIam, inmenιam, Tartariam, quis et tramque Scythiam Asiaticam cst Eures m complectuntur , νespiciuntque hinc illinc flumen ii a I anaim, cuivis sιo ipse Noe tandem post centum annos mox ex Beroso probasimns I Qνssu, colonias in totum cm exicndu . di paulo post di
108쪽
ItJ Igitur Noe centesimo anno post diluuium, quo natus est dux Phalech set I S. Moses Genefx.σ κ i . sirib ns assevcrat: seu putat enim a Sem pest diluuium et que ad Phaoch annos centum; se ut aiunt H braei, Catholui docures 2 Sem praescit Asie, Cam in 'pro se Africa , cuius metropolis fuit Cham min Iaphetum vero qui se Atlas Maurus dictus est, quod obicris in Mauritania, ut Diodorus in quarto insinuat 2 pr.eriecit Europae rus uti orbi , maxime ad occidentem atque ad septentrionems vr idem Diodorus in quinto habeo praefuis. .isod etiam Philo Hebraeus de multiplicato g n e humano scribens, dicit, quod ipse Noe cum tribus μνι, or multis colonys in Pontum venIt, is ratibus p rlustrauit omne mare meaeterraneum, ostendens primo Sem omMe littus Asiaticum a Tanaiper Bosphorum et sique ad Nilum in viir es Chamesia Nilo tutus Africae, usique in angustias OceaAi,oGadium: Iapheto autem omne littus Europa a Gadibus usque Tanaim,insingulis prouincys circa litrus diuisit colonias. Decennis , postquam a Tanai discessirat , in eundem locum νedyt. Ex quibus aperte constat tum Aravem fluuium oriri ex ijs montibus Asiae, ubi post diluuium uniuersale quieuit arca Noe: quem montem propterea Larnassum, ac deinde Parnassum vocavere prisci sun de Graeci recentiores transtulerunt idem nomen ad montem
Phocidis, in quo fabulantur quieuisse Deucalionis arcam a diluuio: tum Noe post diluuium descendisse cum familia de monte Gordieo in subiectam planitiem , ac multiplicatas ex sese gentes collocasse per uniuersam Scythiam, potissimum per Armeniam, Lituaniam Mosco uiam , & Tartariam ad fluuium Tanaim; proindeque flumen hoc ab eodem monte, a quo defluit Araxes, ortum ducere vel per latentes cuniculos. Qui mons peculiari nomine tunc Gordieiis, pars Tauri sit borealis, Armeniam attingens , & vel ad Mose uiae terminos pertingens ; vel intra eam permeatu : siquidem intra eam permeans, ubi nunc nullus est,ia a po-
109쪽
potuit hiatu , terrarimotuque , aliave quapiam ex obserua. tis a frJ PIinio causis aut absorptus, aut planitici aequatus suisse. Si vero sit ad Mosco utar terminos pertingens; quum hic mons amplissimus sit; probabile satis est ex eo persit, terraneos dii ictus in varijs locis Mosco uiae varios lacus lerumpere, unde flumina prodeant, ac speciatim magnum illum lacum Ioannis appellatum , a quo Tanais exit in Moeotidem paludem. Caeteium Aristotelis ducta de Tanai satis approbare videtur Cluuerius inquiens : sul Tauri quippe siue Taurici populi accoluerunt ab An ridie: Hos au- stem Caucaseos appellauit montes Thcopha, sor at ; quia cognata atque continua fiere ruga Caucasis monItbus. In Alis vero oritur amnis quem nunc vulgo DONEI Z, ιdist, minorem Tanaim accolae vocant, se ab aduc ν parte verus isse Pamica pes, qui nunc dicitur Lons a vuoda, in Eor,hcncm confluens teste fa J Plinio, nec ita longe ab illo abos lacus, ex quo maior oritur Tanais. Sed ante T heophanem c tiam antiquispinus amiorum huius amnis fontem minime ignorauit Πcrodotus e se enim his tradit, Octauus est Tanais amnis, qui seperne ex magno lacu profluens, in alium maioνιm sun mur lacum nomine Maeotim. de mox: Hunc igitur verum Tanais fontem orc.
Quum ergo Caucasj, se ii Taurici montes in Asia sint pars Tauri borealis, ex quibus oritur Tanais minor, & ab ijs non longe distet Lacus, ex quo profluit aperto exortu Tanais maior, quum Aristoteli dicti sint lactis aquas haurire sibi a montibus proximioribus ; iam satis constare debet virumque Tanaim oriri a Parnasso Asiatico, qui Taurus est: minorem quidem aperto sonte, maiorem vero primordiali exortu, unde coecis cuniculis insuit in lacum Ioannis appellatum ue ex quo manifesto diictu postea fluit in Moeotidem paludem, ut asserit Aristoteles . Nec longitudo viae quicquam nobis imponere potest ; quum Nilus
sit Pliniano testimonio subterraneum fluxum habeat spa-
110쪽
tio viginti dierum itineris :& Diuo Augustino qu edum alicubi s2b terra sint,Vpost tractus prolixarum genarium locis aljs erum aut , ubi tauquam in suis sontibus nata esse perhibentur: nam hoc solere nonnullas aquas facere quis ignoruιρ sted hoc ibi scitur ubi non diu subterras currunt. In eandem sententiam Ioannes Leonius in vestibulo Africae suae infit: Per mero delia terra de Negripassa ustume detto Niger, ii quale comincia davn deserto appellato Seu , cu e desta parte di leuante, usicendo ivn lago grandissemo, o si riuolge
Desoponente in o Me esse entra net mare Oceano . Et secondoche 'rmano i nostri Como rasi, it Niger e vn ramo dei Nilo,
E quale se perde serta la terra, ct tui esse formando quel lago.
Cur tale quid affirmari nequeat de Tanai nempe primoris dialem originem habere eκ Parnaiso Ait ilico, qui Taurus est, S: coecis itineribus diu sub terram currere quousque tandem emergat in magnum illum Moseouiae lacum procul a montibus: Porro Mosco uia fit Magini relatu tum continet in se Russam albam appellatam ad septentriones, in qua stant magni excelsi montes , ad quorum radices,& non valde procul multi& magni lacus existunt, unde varia exeunt f umina ue tum ad orientem in Asia praecelsos habet montes Iuli ra nuncupatos ; tum Tartaris Asiaticis contermina est , ad quos Imauus mons, qui Tauri pars est , pertingit: ut iam dubium esse nequeat, quin Tanais origo vere ducta sit Aristoteli de monte Tauro Asiae, unde fluit Araxes: quem montem siue ob arcam servatricem hominum a dilii uio, siue ob sui magnitudinem ingentem Aristoteles cum veteribus recte Parnassum appellauit. Caeterum in alio quoque dogmate carpit Artitotelem immediate se bdens. VICOM. Ut mirandum etiam videatur quemadmodum dixerit Tanaim in Moeotidem paludem insuere: ab