장음표시 사용
151쪽
Aduersus imp. polit. Lib. II. ra t
a a luee Immutarentur,aut impressione circum lationis praeteri- '' in retinerent,ut lapis proiectus retinet impressionem brachii mouentis. Quamobrem, si lunae caelum subsisteret, omnino nihil inserius moueretur,nisi ex virtute prius impressa. quod si nihil moueretur , nihil etiam gigni posset. Pin cuncta breui interirent . nam vita inseriorum posita est in motu intimo qui a forma procedit. Eodem modo temporalis potestas cum suis bonis tantum potestatis, ac boni habet, quantum pendet a bonis animi,ac potestate cacra, &, quo magis accedit ad illum, illiq.
cohaeret, ac pendet inde,eo selicior est,ac praestantior. Sic enima videmus a diurno primi mobilis motu circumagi, non modo caelestes, ac subiectos orbes, sed elementum praeterea ignis, aeremque variis ventis agitatum. quin eo reserunt aliqui fluxu maris, ac reciprocum refluxu,quae est participatio imperfecta motus in gyrum facti, ut apparet. Adeo pendent haec a superis. Eodem modo , quo magis humana haec nostra Deo connectu tur,quod est per amicitiam, sapientiam,religionem, virtutes, eo nobiliora sunt, magis perpetuantur; & agunt, ac deniciue meliora,& seliciora.Hinc tradunt,orbes caelestes primo mobili subiectos eo velocius moueri,aut tardius,quo sunt illi propin C quiores, cum velocius sit illud, quod eodem temporis spatio ambitum maiorem perficit, ac supremi orbes complectantur eos , qui sunt infra ipsos, ac propterea maiori sunt ambitu, &tamen eodem temporis interuallo illum percurrunt. Ut eodem modo nostra, quo sunt Deo viciniora, per amorem,scientiamq; veram,& religionem, eo magis motiones ab ipsis superis rebus impressas imitentur, ac proinde sint magis perpetua, praestantia, selicia,& ab ipsis pendeant aliarum rerum mutationes,de vicissitudines. Quin illud obseruarunt periti, ab oriente in occidentem lar-D ri superos orbes circumvectos a primo mobili,sed habere praeterea motum proprium, quo serantur ab oriente in occidente. hic autem, quo propinquiores sunt primo mobili orbes , eo tardior est , ac minus a supremo recedens, &quodamodo minus illi resistens. adeo cunctis rebus inest, utiquo sublimiores sunt, eo magis imitentur eorum naturam, ac similia contingant humanis rebus in assequenda diuinae bonitatis communicatione. sicut enim corpora se .habent ad corpus, ira suo modo mens ad mentem,ac similiter virorumque bona se habere videntur. In uniuersitate enim necessarius,ut videbimur,est ordo connexio nis,
152쪽
ius, quo ignobiliora pendent a nobilioribus, &.impersecta a A
Quocirca, veluti primum mouens est immobile,& principia cuncta a quibus caetera existunt, immobilitatem quandam participant, ut fines in actionibus, & principia in conclusionibus, sic non immerito, felicitas omnia bona complecte ns posita est in adeptione Virtutum , Religione, Meoque amato, de contem- Plato . Nam virtutes adepti ingenerant animo, alioquin ad omnia mobili firmitatem, Religio perducit ad Deum immobilem. Deus omnino corroborat, ne perturbationibus , & obiectis ovibusque illecebris, quasi quibusdam ventis, huc illuc agita- βti circumseramur . Mens autem nostra , conquiescens in illo, per amorem contemplationemque, iam non ab unius rei cognitione in aliam decurrit,a principijs nimirum colligens conclusiones.sed persistit in contemplatione amati,& cogniti Dei, ulli falsitati lubricae insistens. nam sic ab huiusmodi contemplatione, virtutibus,& Deo quasi ab immobilibus quibusdam mouentibus, bona corporis, atque externa, quae fluxa sunt, de caduca, pendebunt non ab ulla re externa, ac proinde immobilitatem quandam sortiemur. Quod si qua est Ecclesia sancta in terris,si qua Pontificia Potestas,uti reuera est, quae non pos- C sit errare in diuinorum sancienda veritate, in qua i inmobiliter mens nostra firmatur,ac proinde immobilitatem quandam diuinitus hac parte naciscatur,illa erit per Deu veluti quoddaprimum mouens in terris, immobilis. Iam vero motus localis est propter lucem , ut scilicet eam circumvehat, haec omnium prima non modo res illuminat, sed etia immutat, atque ex huiusmodi immutatione res generantur,ut sensu ipso tenemus. Motui locali respodet appetitio rei existens a voluntate,quasi orbe quodam; caelesti lumini respondet cognitio veritatis, consistens in intellectu,quasi sidere Dquod a vi,quemadmodum cuncta per illa duo moueantur,de generantur,sic per haec simili quodam modo,ut explicauimus primo libro. Quod si a Sole Stellae omnes lumen accipiunt, ut per eclipsim Luna , MereMMj Vunc;isipis deprehendimus, in terris illi respondebit sedes illa,de qua canit David, inducens ita loquentem Deum Thronus eius sicut Sol in conspectu meo, de sicutLuna perfecta in aeternum. Ac testis in caelo fidelis,ut, sicut a
Sole, de Luna temporum uicissitudines uariantur,ac numeranis
tur, ac per illum cuncta gignunturi est enim, quod idem scri-
153쪽
Aduersus p. polis. Lib. II. ras
A bit alibi, tamquam sponsus procedens de thalamo suo tellurem Decundans,& grauidam reddens; sic ab hoc throno cuncta hummana v rientur in terris, dc producantur.quippe qui certissimam veritatis aluinae cognitionem secum circumserat. In his vero omnibus illud est obseruandum et A natura sem- viii. per id contendi, ut non peius emciatur, sed melius . alioquin conciderent omnia in deterius concinenter ruentia, donec ad pessimum, ac denique ad interitum redigerentur. iccirco eo refert omnia, ut ignobiliora praestantioribus serviant. & obe. diant. &,quando hic ordo interdum perturbatur, perturbat ip- B se quidquid hunc ordinem perturbat, ut ad eum rediatur, sicut medicus mouet, atque expellit male affectos humores,ut sanitas recipiatur.Ob id Theolosi decernunt, re, ut mundus ruat, cum maxime perturbatus erit hic ordo, donec a Deo in aeter
Rationibus metaphψcis ostenditur , gentium , regnorumque felicitatem stare per Virtutes, ac Religionem, harumque studiosos , ae Praefectos. Cap. XII.' Miae,quod est,a Deo;&, quo magis est a Deo,
eo magis est, ac proinde eminentius, copioi sius,potentius, diuturnius. Nam talia sunt,
quae magis sunt. Atqui a Deo maxime sunt, quae a Religione, ac virtutibus sunt,ac Pr
pterea sunt omnium nobilissima, prae cumctis valent, atque consistunt. Amplius:qumcumque separationem nullam patiuntur, ea sunt aeterna. Inte
ritus enim nascitur 1 diuisione, ut materiae a Qrma , animae a corpore. Illaque separationem non admittunt, aut minimam , quae maxime appropinquant Deo,qui est omnium maxime sibivniis, atque omnis diuisionis expers. Appropinquat autem suo quaelibet modo per Virtutes, ac religionem, siue eo perducta, ac relata uti res temporales, siue eo se perducentia ac reserentia uti sunt homines. Quod si qua diuisioneniae iugiunt, eadem sunt valentiora simul,ac latius pertinentia. sortior namque, &copiosior vis iunctior, ac sibi constans. Iccirco , cum temporalia pendent ab uno,de immortali Deo per religionem , participant modo suo magis aeternitatem, in ,& amplitudinem quadam. Quidquid praeterea verum non sit, hac parte nihil pollet, 2 nihil
154쪽
Verum . nihil omnino est.ac frustra quaerimus,an diu consistat, cum non Λ sit ea parte . Nam falsum per se nullo modo est. ac necesse est, ut aliquid vere sitide quo dicatur aliquid falsum. Temporales aute res,cum non perducunt nos ad Deum, neque ad illum peractus religiosos a nobis referuntur, a Deo summa veritate longius fiunt,ac proinde minus pollent, minus sunt, atque in omnibus ex illa parte diminuuntur, quasi viribus deficiei tes. Intellectus praeterea iccirco est, quia verum quaerit, at que ad hoc naturaliter tendit. hic enim proprius eius eis eius, ac munus . nam, quod fatum est , non intelligitur , atque iccirco non intelligo aliquid, quoties aberro a verita- B te. Quod si corpus aliquod intellectum non habet, neque humanum bonum habetur, quod sit hominis bonum pertinens ad corpus. Sic neque habebit idem bonum,si defleetiit a verita.
te. ob id, nisi bona corporis ad veritatem consequendam per intellectum referantur, desinunt esse hominis, quatenus homo est, bona,neque humanam felicitatem consant . si vero non , sint ulla corporis bona,quorum primum vita est, pereunt ex terna,quae viventium gratia sunt . Certissimum porro est,omne verum pendere a prima veritate, qui est Deus,ad quem nos religio perducit, ut sciamus, ab eo pendere ipsam felicitatem Ctemporalium . Quod si quis est supremus Religionis Antistes,
qui certissimo sanciat omnem veritatem, ab illo prope pende-D.Bonu. bunt omnia. Eodem modo bonum dicitur, atque est aliquod, quia conquiescitur in eo, quasi maxime conuenienti ad n turales operationes; idemque est cum ente ,& vero. Homo namque vult esse, ac vere esse, quod bonum est ipsi etiam re- uera, ut homo est intellectu praeditus, ac totius veritatis,& omnium, quae sunt, intelligendorum capax, in intellectis conquiesceus, ut ad illa cunctos adducat , conquieturos in ijs, in eundem finem collaboraturos. Quicunque igitur est totius,su- D meque virtutis manifesta dae, & propagadae artifex,inter homines,omni u bonoru,quae contingere possunt homini, a quo sunt na corporis, atque externa est artifex. nam nisi ipse sit, nυ . . perunt illasta autem,quatenus habet intellectum,&quatenus il
'ρο ς lo utitur,& conquiescit in omni veritate illiusque est adminis ins 1 ster, ac propagator volens, ac libens. Videmus porro, in re
Wiu ς' bus alias esse necessarias,alias non referre,sint,nec ne, aut con . tingere interdum non esse, aut fieri posse,ut non sint. Atquoiae sine dubio pendent a Primis, ab illis oriuntur, conserua
155쪽
Λ tur , augentur. Atqui, licet homini sit aliquod bonum, necesse est prius, ut homo sit, ac proinde intellectu praeditus. per
hunc namque est homo. igitur, ut homini,quatenus homo est, si aliquod bonum pertinens ad corpus, vel externum, oportezintellectu utatur in actionibus suis,& utatur quatenus differta seris, & belluis, alioquin non ageret uti homo. Cumque vi tus, ac religio non sint nobis cum bestijs communes, a virtutibus, ac religione pendebunt bona nostri corporis, atque ex terna. Alioquin seri erimus, & in seras immutati, instar serpentium, tigrium, luporumque,cuncta vastabimus, magis mi-B nusue, quo magis, ac minus ab intellectu, bono illius,ac virtute aberimus,qui necessarius est homini, ut homo sit, ac perficiturueritatis cognitione, summaque ueritate, qui est Deus optimus,summe perficitur. Quod est religionis munus, cuius Praesidi propterea debebuntur omnia bona, ueluti opifici ipλrum. est enim noster intellectus ficultas , siue potentia animi. quae A u potest cognoscere omnem ueritatem, uiasque,quibus ad finem S poteri boni concupiti perueniamus. Cum sit igitur humanus intelle-xi .ctus huiusmodi,nisi cognoscat in effectu ueritatem, non perdu
cetur ad bonum, quo adspiramus. Ignorata autem prima ue C ritate,opus est, ut obscurentur aliquo modo nobis omnia, quae sequuntur. sicut obnubilato Sole lux est multo minor reliquis uidendis, & aberrans a primo oportet, ut a eunctis sequentibus aberret, magis, minusue,quo magis,ac minus ab illo absce
dici ueluti,si quis quinctum numeru sumat pro primo,in sequentibus numeris necessario decipietur, sed magis decipietur, si quis uigesimum sumat pro primo. Quo circa, licet habens imtellectum sit homo, tamen erit homo quodammodo imperfectus, si intellectus ille sit imperfectus, &, cum sit pura poten.
tia,non reducatur in actum, maxime uero imperfectus erit, nia
D si perficiatur ab eo, qui maxime perficit. Hic Deus est, a quo longius, propiusue nobis abiunctis longius, propiusue nostrata abiungentur ab humani boni perfectione,& a nobis ipsis. Quod si quis certo nobis diuinorum notitia, qualem volumus essePontificem Summu, tradit, is quoque tradit,ut persecte simus homines, & bona sint nobis ut hominibus bona, non ut bestiis, quae dispergant illa, atque E bonis mala essiciant, ac proinde ad nihilum redigant. Est igitur ordinata quaedam , cohaerensque
inuicem rerum singularum, quae in mundo sunt, connexio, ut
secunda non possit esse, nisi primae adnectatur , neque rerti OM
156쪽
nisi secundae copuletur; neque quarta,& deinceps aliae,nisi temtiae conglutinetur. Quatenus autem coniunguntur, eatenus sunt. ob id ordo est in udi totius essentia,ac,nisi Hret ille, rueret orbis, cerumq.consessio fieret,& in antiquum Chaos uniuersa adducerentur. Sed totus iste ordo est a Deo,& in Deo, qui quidem nulli ordini alligatur ipse,ordini tamen omnia, quaecumq; sunt, alligauit. Veluti Imperator exercitus alicuius ipse est,qui milites dispersos conuocat,acies disponit ac rectissime ordinat totum : at ipse in nullo agmine consistit, sed in eo loco, in quo tutissime positus possit omnibus imperare,& quo progrediet dum, ubi consistendum, unde abscedendum sit, singulis edicere: alioquin nullus exercitus seret,nemo congregaretur, ut eum . conficeret,aut confectus facile dissiparetur, ac breui deletus e- T- - uanesceret. Est igitur primus ordo cuiuslibet rei, hominis, s i. t . . miliae, nationis,qui refertur ad uniuersitarem totain: est deindet. 11.1.3; . huiuS uniuersitatiS Ordo secundus, qui ad Deum refertur. Atae.2. Deus est supra cunctos ordines,cuncta ordinans ad se,sibi q. propinquiores, cui connectimur per sapientiam,amicitiam,religionem, cetera'. virtutes. Primus ordo in se continet alios ordianes,per quos ignobiliora ordinantur ad nobiliora.cumq. nobi- Iissimi sint,qui Deo copulantur per sapientiam, di amicitiam, quales esse Sanctos, & Heroas asserimus, qui sibi in primis, ac - deinde propinquioribus, pro cuiusq; dignitate,conuenientia volui, ac procurant optima quaeque,& iccirco non curant ipsi viliora dimittere, hinc oritur,ut a principio continuata quadam serie, per sapientiam, amicitiamq. Dei, siue per obsequentemia, virtutibus istis ,& imperantem caeteris moralibus Religionem, bona animi, corporis, atque externa dedi cantur in subiectos. Quicumq; autem certo tr dit hanc artem,docetq.homines,a veritate diuinorum morumq sancienda non is declinans, hic est artifex omnium bonorum, illi maxi- . .
157쪽
Aduersus imp. polit. Lib. II. 1 2 7
A certi Fimis euentis hominum flagitiosorum gentinnul. π Regnorum
generaliter commemoratis,ostenditur, ruinam duci a tempora- . lium bonorum felicitate, ob vitia. N impietatem: secus autem, ob virtutes, a religionem: ut propterea maxi-- me huic,eiusque vero Praefecto sit Obediendum cap. XIII.
D altissima euolauimus,le a conspectu nostro maxime omnium remota. Revertamur ad ea, quae sensibus tenentur. Initio sane huius operis peruimus,flagitiosos mortem sibi,malaq. omnia ψ4 Iν per semetipsos consciscere nunc per alios osten
damus. Quos etenim videmus quotidie damnari quasi insanies a Iudicibus publica sententia bonosne an malosλ Vix est,ut aliquado bonus. quin, si hic aliquando damnetur,protinus ab omni populo,quicuq; Iudex tulerit eam sententia,quicuque Princeps eum Iudicem constituerit, infamis,& exsecrabilis habetur. Danati nemo est,qui non misereatur,non laudes narret. Quis adhuc ultimo supplicio,quis aliquo afficitur,ni si crimini alicuius magni reus p Esto,aliquis impune interdum ferat, neque ulla C ipsum mulcta tangat. Aut id rarissimo continget,aut, singulari prouidentia, Deus, ut aperietur,id scelus in terris vindicabit. Videmus tamen, quotidie puniri illos,qui sontes sunt. Id nisi fiat necesse est tota illa uniuersitas malorum sit, & semetipsaria consumat,& eo deueniat res ut peius sit huic uniuersitati, qua norum, Deu'.utatur, quod ait Plutarchus libro de sera numinis vindicta,malis, quasi carnificibus,aduersus malos. Praemio namque,& poena gentes, ac regna continentur. Id nisi contingat, necessario ruunt. Idemque euenit, si malum pro bono, aut minus bonum pro maiori accipiatur. Pro ea namque parta D labes fiet , ac ruina ducetur, quod si detrimentum maximi boni accidet simul quoque accidet illorum bonorum,quae maxime huic subiecta sunt. Verum non dignoscuntur haec nisi a sapientibus. Quemadmodum vero publicis quotidie iudieiis criminum reos condamnari videmus,certumq. est, non posse iIlas gentes, ac regna stare,in quibus flagitia haud puniantur: ut benedictum sit a iurisconsulto,expedit e Rei p. ne delicta remaneant impunita sic etiam videmus, exiguam reis huiusmodi lucis e se usuram,ac rarissimos ad senectutem peruenire. Cumque fi
lii soleant imitari domestica exempla suorum parentum,& ma
158쪽
xime si inulta sint, vix est, ut non incidant illi in poenas imposi- Atas reis a publica, & uuiuersali constitutione, & maxime, cum
sciamus ita comparatum natura, ut magis augeantur in dies, alio R. subinde, atque alios laedant ea sagitia, quae non coerce tur, donec sit necesse tolli de medio nocentes, neque posse am-
plius tot, ac tanta mala tolerari.quod nisi fiat; sine dubio dei tur gens, ac regnum. Quamobrem bene,cum tres sint species gubernationis, prima optimatium,secunda populi,tertia unius, Aristoteles, cu prolixe,plurimis allatis exemplis. & euentis harum gubernationum,toto libro quincto, & sexto disputasset de duabus primis, approbans eas concidere ob vitia, denique sic a illa verba pronuntiauit: Dissoluuntur autem maxime & Resp.& optimatum gubernationes propter transeressionem iustitiae in ipsis factam. Huius autem origo est, non bene temperatam A Hβ ροιι simul esse, ac permixtam in Rep. quidem popularem guberna' tionem,& paucorum, in optimatibus vero istam simul, ac virtutem. Haec ille: attribuens ruinam gentium, quae vel a populo, vel ab optimatibus reguntur,quod iustitiae ratio non habeatur. Rursus,idem,tractans de tertia Regiae gubernationis specie di Libas. e. D. xit illa: Vt igitur fere dictum est,eadem principia mutationum sunt existimanda & in repub.& in unius gubernatione: per com Ctumeliam enim & per metum ,& per contemptum insurgunt
pleriq. subiectorum aduersus dominantes. iniuriae vero maxime per contumeliam nonnunquam , & per ablationem rerum 'R ' fiunt Et mox,alio capite,ostensurus,cur exiguo tempore gen- . tes, ac regna durent, inquit: Atqui Omnium gubernationum .
breuissime durare solent paucorum potentia, & Tyrannis. Sic Aristoteles,probe sciens,& asserens passim duas hasce gubernationum species esse omnium deterrimas,iccirco,breuissime d rare, decernit . Regis enim,populi totius,& optimatum gubernationes non propium bonum,sed commune respiciunt:contra, I
Dranni,& paucorum. Nullum vero magis commune bonum, quam Deus,& virtus ex omnium sapientum, gentiumq.conse
su stabilita. Iccirco idem statuit, ex optimis hominibus est . optimam ciuitatem : illos autem, cunctis virtutibus excultos, recte loqui,& recte sentire de Deo,atque in eius contemplati ne iugiter versari. Atque ita concludit Ethicorum i ibros, vehominem rectis moribus ornatum, prouidentia,iustitia,fortit dine, temperantiaq praeditum perducat ad diuina contempland Cum vero ex hominibus domus constenturi in Oeconomicis
159쪽
Adue j imp. polit. Lib. II. Ias
IA ita concludit: Manifeste praecipit poeta Homerus virum de
uxorem in his,quae improba, & impudica sunt, sibi inuice tria consentire nequaquam debere . In his, quς, quam maxime fieri potest, pudica sunt, & iusta, concorditer sibi inuicem inse
uire. studentes primum quidem curam omnem parentibus exhibere , vir quidem uxoris parentibus, non minus, quam propriis ; uxor autem viri; deinde filiorum , & amicorum , de rerum, domusq. totius, tamquam communis curam habeant,
se ipsos studio, & diligentia superare certantes ,& quisquiplurimorum bonorum sit auctor , & causa, meliorque exi-B stat & iustior doposita quidem superbia, industria vero suscepta cum benignitate, & mansuetudine gubernantes, ut, cum ad senectam peruenerint, deposito administrationis onere , concupiscenti js liberati , possint sibi ipsis inter te, ac tibjs sitis rationem reddere, uter eorum magis pro- fecerit in familiae gubernatione , ac statim scire , aut Perfortunam malum, aut per virtutem bonum. In quibus qui superauerit, maximum praemium a Dijs consequitur , ut Pindarus inquit . dulce enim sibi cor, &spes mortalium, dulcem alit voluptatem .isecundum vero a filijs in senectute fe-
C liciter educari . Quapropter & priuatim, & publice decet
eum , qui vitam gerit ,ad omnes Deos, hominesque respicere, multumque & ad uxorem, & filios, & parentes. His te minat Aristoteles Oeconomica. Et,quoniam ciuitates, populiq. conflantur e donicibus aliquo modo coniunctis, e populis gentes, ac Regna: Videamus, quo modo concludat ille Politica : quorum, cum libros octo scripserit, ac primis sexoste dat, ex quibus ciuitates constent, varias Resp. inter se comparet, species trium gubernationum,differentia'. illarum recenseat, causas, ob quas corruant, aut stent, explicet. Septimo D apertissime docet. eam gentium, Regnorumq. gubernati
nem sore felicissimam, quae prudentiae, iustitiae, fortitudini,
temperantiae q. innitantur. Sic enim capite primo . Supponatur nobis, quod vita optima, & priuatim, unicuiq. & publice ciuibus est cum virtute, in tantum externis facultatibus adiuncta, ut actiones probas efficere possit. Et paulo ante, F licitatis tantum unicuiq. contigit,quantum virtutis,atque prudentiae, & quantum secundum has operatur, confessum nobis existat teste Deo fretis dicente , felicem esse, atque heatum
non per aliquod externorum,sed per se ipsum, quia talis est si i R cundum
160쪽
cundum naturam. Haec ille: volens,esse illam gentem felicem, Aregnumq. cui finis est virtus & conleplatio Dei. Nam Deus est felix per sitimetipsius contemplatione, idq. secundu natura, per seipsum, no per aliquod externoru. Et, quando Deus, semetipsu contemplans,Operatur in mundo omnia, iccirco per hanc contemplationem, statuit idem,debere omnia regi in gente, ac regno quibus,siit felicitas futura.Sic enim scribit cap.3. Uix enim Deus bene se haberet,& mundus totus, quibus non sunt actio nes externae,prs ter proprias ipsorum.Quod igitur necessarium sit, eandem esse vitam optimam, optimam vocat, in virtutum cultu,& Dei contemplatione positam priuatim unicuiq; homi Bnum,& publice ciuitatibus,& hominibus manifestum est. Haec ille: volens quemlibet hominem, populum, gentem, Regnumq. proponere sibi imitandum Deum, qui per suimetipsius contemplationem operatur. Iccirco iubet septimo,& octauo libro, pueros institui maxime in diuinorum recto cultu, ac primas omnium Sacerdotibus dari,templis, religioni,ac responsis Deorum:ut supra explicauimus. Sic igitur Aristoteles,gentes,ac regna cadere ob vitia, plurimis euentis demonstrat, stare autem Propter virtutes,& Deum cognitum,& amatum: & in hoc co cludit libros Ethicorum, Oeconomicorum, Politicorum. Sic CPhysica in primo motore, Metaphysica in eodem Deo ab intelligentijs mouentibus amato,& cognito, quo cilicet omnium rum cause, siue inclementa, silue statum,seu deniq interitum ea- ω.3.c.6. rum consideremus, ad Deum, Deiq. coniunctionem cum illis reserantur,ac pro modo huius sit modus illaru. Ex quo, inquit in Politicis idem, manifestum est, de virtute curam habendam
esse ei, quae reuera ciuitas sit nominanda,non vocabulo tantum.
Ex quo patet, quod ciuitas non est communicatio loci, & non laedendi inuicem se ipsos, & commercii gratia. sed ista quidem, ut adsint,necessarium est, si quidem sutura sit ciuitas.nec tame,si Dista adsint omnia ciuitas adhuc erit. at bene viuedi societas, ex domibus,3 familijs vitae persedis gratia,& per se sufficietis, est. Et mox: Bene igitur agendi gratia ponendum est, esse ciuilem societatem, non autem gratia simul viuendi. quapropter, quicumq. plus conserunt ad huiusmodi societatem, his plus i uris competit in ciuitate, quam his, qui libertate, ac genere parςssunt, vel maiores, sed ciuili virtute sunt impares . A quam ijs, qui diuitiis superant, & virtute superantur. Haec ille. Quo cir ca c*tus ille , qui in terris maxime consert mortalibus ad c