De ruinis gentium et regnorum aduersus impios politicos libri octo ... Auctore Thoma Bozio Eugubino ..

221쪽

duersis p. lit. Lib. III. is ι

A . Iudaei perceperunt, quoad bona temporalia, sed etiam poster utas Mathathiae,quandiu perstitit in sincerae pietatis cultu. Explicantur causae, Ob quas Iudaei familiaque Asemonaeorum decia ab omni felicitate, recedens a recto cultu religionis ;ο, impietatis fecit, eosdem fecit infelicitatis.

xaginta annis, & amplius, ut apparet, Ma hathias, liberique eius usque ad Ioannis .Hyrcani mortem,Iudaeis imperarunt. Per mansit adhuc posteritas illius plurimos, ut aperiemus,annos . Nam post Hyrcanum regnauit, ac Pontificatum gessit Aristobulus anno uno, R I tu reos ditionibus paternis ad Iecit. μὲP Uefuncto, stater ipsius lamia us, dictus Alexander, dominatus est annis viginti septem, tenebantque ludii iuxta mare Stratonis turrim, Apolloniam, Ioppem,Taniniam, Αχotum.Gazam, Anthedonem, Paphiam,Rhinocoluram,in continenti autem Idumaeam, Aboram, Marisam, Samariam, Car- sos b.lib

melum,Thabor,Scythopolim, Gadara, Gaulanitide, Seleucia, i 3. erit. Gabalam Moabitidem,Hebron, Medabam, Lembacronem, JO s lib. i .

gam, Onχoram, Cilicum, Aulonam, Pellente, uti legimuS apud c. a. osephum: inter has autem suere,& Arabum diuitates decea D. Post Alexandri mortem,Sacerdotium summum intula Hyrcanus Alexandri filius, Regnum tamen administrauit per Phari- . . saeos Alexandra, Alexandri uxor, ac Mater Hyrcani, annis nouem, selicitate admirabili. Vcrum, defuncta Alexandra, ruere omnino coepit selicitas temporalis Iudaeorum, gentisque Assa moneae, a Machabais deductae, labemque primam secit postrema tate Ioannis Hyrcani , qui ob iniuriam sibi illatam a quo-D dam Pharisto nimium procace, Pharisaeos omnes,qui rectius de Ioseph.lib

trυ ut haereticos liae ruina . In primis enim,Ioane Hyrcano mortuo, Aristobulus eius λlius, ac Mathathis Nepos, Antigonum stat rem summa impi tate trucidauit:quo facto, sic illum dolor,admissique sceleris pq nitentia cepit,vi desperatione,& angore oppressus, iron multo post interierit. Alexanderque ei frater est suffectus, qui sim, liter alterum fratrem trucidauit, ac Pharisaeis insestus, haereticos

sentiebant, expulit a gubernatione publica,& in I3.c. II. eticos Sadductos. Hinc exorditur Assamoneae fami-

222쪽

i De Rumis Gentium Regn.

cos Sadduceos fouit, Iosepho teste, clademque inter alias ma- ximam retulit,victus a Ptolemaeo Latyro, qui Iudaeorum millia triginta interemit,aut etiam,quod vultTimagenes, quinquaginta. Iudaei praeterea, sumentes arma saepius contra eundem Alexandrum, discordi js intestinis eum fatigarunt, ipsique atro- cimitare dilaniati sunt, occisis millibus quinquaginta in proelio. Dein vero innumeri ab ipso, una cum liberis,& uxoribuS, partim crucifigi iussi sunt,& in his octingenti Pharisaei,partim v ro sunt acti in exilium . Sic igitur,dum fauet haereticis, omnia conturbauit,& tandem,tribus annis morbo conflictatus, agia scens propria delicta, uxorem aduocans, hortatus est,ut post obituin suum cuncta permitteret administranda Pharisaeis, qui, cum bene. de rebus diuinis statuerent, gratia populari valebant , ac propterea incurrerat ipse in odium Iudaeorum , quod inimicus ipsis fuisset, quin sineret eos suum corpus insepultum relinquere. Quaecum fecisset illa, annis nouem rebus secun dissimis est via , & in maxima tranquillitate regnauit, Hyrca num filium Pontificem summum constituens, ac Pharisaeis cumcta administranda relinquens, qui, quamuis alioquin mites, ut ait Iosephus, ab usitata tamen mansuetudine desciscentes, in eos, quorum consilio fuerant octingenti ipsorum necati, potestatem,quam nacti fuerant, exercuerunt, ipsa vero Regina nia hil iusti attendebat, modo principatum sibi conseruaret. Ob haec ad finem vitae suae seditionibus omnia repleta sunt. Lib. c. Aristobulus enim,minor natu, Hyrcanii Pontificatu deiecit.

Lib. I Dei

Hyrcanus autem,cum nihil moueret a principio, mox tamen, impulsus ab Antipatro, siue Antipa primi Herodis patre, coim a tendit aduersus fratrem, fretus auxilijs Arabum, deinde Romanorum, mox, intercedente Pompeio Magno, causamque cognoscente,cum saepius datam fidem fregisset Aristobulus,& in templo se communi stet Pompeius hoc expugnauit, eumque Rin lmam vinctum misit anno eodem , quo Cicero consulatum geo' sit . Ex illo Iudaea Romanis paruit, ac variis bellis inter Romanos, Hyrcano, & Herodi fauentes. ac Parthos, Aristobulo, qui Roma profugit, filiisque ipsius Alexandro, de Antigono auxiliantes,est miserrime conflictata,& discerpta . Pompeius enim Pontificatum restituit Hyrcano, procurationem vero Iudaeae Antipatio Idumaeo patri Herodis commisit, donec post annos triginta plus minus , funestissimo proelio perempto Arist

bulo, Alexandroque,dc Antigono ipsius filiis, Romani Regnum

223쪽

duersus imp. posit. Lib. III. is 3

Iudaeae contulerunt Herodi, qui Hyrcanum Pontificem soco. rum suum, cui studuerat ipse,ac pater Antipas, siue Antipater, cuius filiam Mariamnem duxerat uxorem, per summum scelus occidit. Quocirca silc Iosephus : Ita quidem finem vitet inuenit Hyrcanus, diuersas, & varias calamitates expertus. dilatia principio,ut mater eius Alexandra regnauit, principatus iacerdotij gentis Iudaeorum nouem annis honorem obtinuit,

matreque defuncta, cum imperium suscepisset , & hoc tribus mensibus gubernasset,depellitur ab Aristobolo fratre. restituis tur autem 1 Pompeio, & quadraginta annis honore usus, it rum Regnum Antigoni opera, hic Aristobuli lilius eras amisit, & corporis seruitutem pastus, a Parthis captiuus est adductus. Inde reuersus ingentibus ab Herode promissis elusus. interficitur anno,quo victus est ab Octauiano Antonius ad Aetium promontorium. Sic igitur in Hyrcano defecit Assam neorum, siue Machabaeorum nobilis agnatio. Numeratquo Eusebius a Iuda Machabaeo ad Hyrcani mortem centum tri ginta duos annos, quibus addere possumus, quos Mathathias vixit. Ex iis, quae dicta sunt, habemus agnationem Machabaeorum concidisse a temporalium bonorum felicitate, prorsusque dele tam , postquam tauit haereticis , & eos amplexata est, reiectis Orthodoxis, & simul ac Ioannes Hyrcanus hos opulit, illos extulit, protinus est una cum liberis a Deo destitutus, atque hi mutuis se caedibus ad internecionem consumpserunt,snemque praeciarissimae fasia illae dederunt. i , Iudeti praeterea cum propriis distidiis concisi sunt, tum verohrabum, Romanorum, Parthorumque bellis appetiti maximis sunt cladibus oppressi; propriumque Regem Herodem,sed non propriae gentis,nempe Idumaeum, perferre, Romanis tributum dare,leges ab iis accipere quoad temporalia compulsi, grauissimis vectigalibus onerari,& innumeris calamitatibus contericceperim t.quod aperiemus. itai ut praecipites in illam, quaa modo conspicimus,miseriam dati tuersnt, eamque iam tot s

culla infesicissime patiantur. . ' IQuod aute diximus, Sadducatos, quibus adhaerere coepit Ioannes Hyrcanias, haereticos fuisse, id clarissime constat, non modo ex Iosepsi testimonio, sed etiam e noui Testamenti libris', in M. i f. quibus habemus, ab eis negatam resurrectionem mortuorum. addit Iosephus,anipias ab illis creditas mortales,assertumquς, ι. l. iis . . . B b quid dat.

224쪽

quid mali fiat,non inspici a Deo,seros autem fuisse ipsos atque Linhumanos.

Quod adiicimus,marisieos recte de rebus religionis sensisse, id Christus testatur,cum iubebat, ut fieret,quod iussissent, ac dixissent Pharisaei tui super cathedram Moysis sedissent, Paulus. que gloriatur, se e secta Pharisaeorum fuisse, & ad pedes Gama-

Iielis enutritum. Neque arguuntur in Evangelio nisi nimiae seueritatis, qua ceteris alligarent onera grauissima, & nimium scrupulosae superstitionisinuaritiae,superbiae hypocrisis. Quod si haretici suillent,id Christus neq; tacuisset, neq; iis obediendupraecepisset. Quamobre,quod Iosephus ait,ab illis quaeda decre rita,quae sine dubio haeretica erat,veluti animarum e corporibus aliis in alia comigrationem,& quidquid est huiusmodi, id dicedum,vel non ad omnes Pharisaeos pertinuiste,vel non Christi tate, sed Iosephi, qui post obitum Christi vixit accidisse, cum iaDeus, & Christus reliquos eorum destituisset omnino, multos autem ad maxima veluti Paulum delegisset. Ac licet conspir uerint in mortem Christi,tamen id uniuersi fio egerunt,& Pontifices erant, ut ostendemus,e Sadduceis. Confiisio namque iam quaedam fuerat inducta in Rep.Iudaeorum,ut,siue Sadduceus aliquis Hret,atque haereticus, sive sincerae religionis cultor, om- Cnes eodem loco serent. Ac veluti ultimis annis Ioannes Hyre nus expulit Pharisaeos, & evexit haereticos Sadducaeos, sic egie Aristobulus Alexander, & alter Aristobolus, Alexandra Pharisaeos quidem restituit,sed Hyrcanus,licet his adhaereret,iamen prae quadam tarditate morum ,& ingenii , quae pertinerent ad puritatem religionis, nihil admodum curauit, & eius fratrem, aemulumque Aristobolum Pharisaeis obstitisse,ac Sadducaeos extulisse,colliginans e multis Iosephi locis. Quamobrem non est illud a nobis omittedum, posteritatem. Aristoboli citius extinctam, quam Hyrcani,e quibus ille magisti reti is fauit , hic Orthodoxis. Nam C. Antonius Antigonum Aristoboli filium necauit, & mox Herodes Aristobolum fi Iium Alexandri, qui soboles erat Aristoboli. atque ira in his useph. ii. Miscit Aristoboli genus,superstite adhuc Hyrcano, cuius progeis ...i .er nie perstitit, quod Mariamne ipsus filia nupta esset Herodix. avi. Regilem prognati Alexander,Aristo Ius,quos Romam mi idem e. st Herodes erudiendos in domo Pollionis. Posteritas autem Machabaeorum , postquam se se haereticis adiunxit , temporalium bonorum iacturam gradibus his secit,

225쪽

Aduersis imp polit. Lib. III. I

secit, usque ad supremam ruinam .

Primus est, quod bella , & caedes passa est a subiectis , Ze imsis intimis agnatis , ut constat in Aristobolo , Λlexandro,

Hyrcano. Secundus est, quod bella exercuit,cladesque maximas accepit ab exteris. id liquet in Alexandro, Aristobolo, Hyrcano. Tertius est,quod multae ab his ciuitates desciuerunt, multae per alios Reges ablatae sunt. .

Quartus est, quod totius potestatis diminutionem perpessi sunt Aristobolus,& Hyrcanus, Parthis, ac Romanis facti vectigales,ac denique omni Regia potestate mulctati Quinctus est,quod agnatio radicitus est extincta. Explicantuν gradus selicitatis , ac religionis , aut contra, quor

Herodes, sius genus,ac Iudaei fecerunt, extincta agnatione Macribaeorum, cum tamen adhuc citatis superesset. cap. X. X tincta agnatione Machabaeorum, cum tamen adhuc eorum posteritas duraret, quod Herodes haberet in matrimonio Mariamnem filiam Hyrcani, & ex illa liberos suscepisset,videamus, quid ipsi contigerit Her di , ac liberis eius. & illum quidem pessime

meritum de sacra potestate constat. nam pro libito deiecit,atque extulit summo Pontificatu Sacerdotes Aristobolum,Ananelem Iesum,Simonem, Mathiam,Iosephum, Iozarum, Elea Earum, Hyrcanumque socerum nefando Lelere

intersecit, qui licet ob Regni conseruationem nihil de iustitia cogitaret. tamen alioquin Pharisaeos, qui de diuinis dicuntur bene sensisse, principio coluit, atque in honore semper habuit: quod losephus testatur. Amplius autem, templum magnificentissime construxit,atque reparauit, in antiquum splen. dorem restituens,anno decimo,ut quidam numerant,ante Christum natum . quem deinde ortum scelestissime ad necem quaerens,innumeros infantes iu Bethleem occidit, ac post annos septem miserabiliter obiit. Operae pretium porro est, inspicere,quomodo Herodis vita varijs fuerit infelicitatis, atque adumbratae felicitatis casibus variata,sicut ipse modo aliquid in speciem religiosum, modo B b x aduer.

226쪽

aduersus ipsam religionem, virosque illi dedicatos aliquid mo; Aliretur aut perficeret. Quae ut certius dignoscamus, bene erit, ut ista sigillatim recenseam . .

Primo igitur loco est animaduertendum , Antipatro Ιdu. maeo, siue Antipae, filioque Herodi, fuisse illud pium, quod aduersus Aristobolum haereticis adhaerentem pugnauit sena per pro Hyrcano, qui Orthodoxis fauebat, ita, ut non immerito suetit assecutus a Pompeio,Caesareque yrie totius pro

Secundo, cum Parthi adducti ab Antigono Aristoboli filio.

Hyrcanum, contra fidem captiuum fecissent, occupatis, bello ciuili, post Caesaris obitum, Romanis, Antigonus vero, antequam Parthi abscederent, Hyrcano patruo, Pontificique sum-nao dentibus auriculas amputasset, ne scilicet amplius Pontificis summi muneribus fungi posset, quod membris truncatis nemo obire sacra munia valeat. Herodes Romam profugiens, alenatu Iudaeae Rex constituitur , adiuuantibus Octauiano,&IU-λις 33 Antonio triumuiris, mox, Iudaeam repetens, capto Antigo-- k uq no. Hierosolymaque adducta impotestatem, Regno potitur, 'in' ' quamuis aliqua ex parte mutilato. Pietatem vero praesciu-lit, quod Urbem sanctam diripi vetuit, quam foedissime P - Cthi spoliarant, & Orthodoxos religiosos est veneratus. Tertio,illud impie tamen est machinatus . nam, simulatione pietatis, Hyrcanum redemita Parthis, ut eum tolleret e medio, Ananelumquis ignobili isimae sortis virum, Babylone accersitum, Pontificatu summo ornauit, praeteritis mcritissimis ut scilicet sacram potestatem faceret omnino suam. Atque iccirco Aristobolum , Aristobuli Regis filium , nepo- temque Hyrcani ex filia', crudeli artificio suffocari mandans, interfecit, quamuis immerentem, & affinem, cum eum prius evexisset ad summum Pontificatum, deiecto Ananelo, que D

proinde subito restituit. Quibus impietatum gradibus factis, ' ' vexari coepit Arabum perpetuis incuriationibus,ac bellis, & in ' . vitae discrimen saepius adduci. quin septimo anno Regni νbr. hs i ι ι h*c ipse patrata,dolosis Cleopatrae molitionibus, ad mortem

iis.. petitus , alias est calamitates expertus. Iudaea namque tanto est terrae motu concussa, ut hominum triginta millia peremerit, pecorum vero infinita. Cumque partes Antonii secutus esset aduersus Octavianum bello ciuili,atque ille victus esset, in . periculum Regni amittendi venit : quod ne committeretur Hyrca-

227쪽

Hyrcano,qui solus e sanguine Asiamoneorum Regio supererat, ipsum necauit, & ab Octauiano confirmatus est in Regno, auctus aliquot Vrbibus, quae fuerant pristinis Assamoneorum diationibus abiunctae. Quarto, in suspicionem veniensa Mariam ne uxore, filiaque Hyrcani mortem sibi parari, eam iussit interfici, deinde etiam

matrem ipsius Alexandram, cum , propter dolorem coniugis interemptae, grauissimo morbo vexatus in desperatiouem sa. nitatis venisset , ac per.multum tempus mente quasi alienata consternatus . iacens , spem faceret inimicis , fore , ut breui moreretur , ac proinde Alexandra . socrus insimula ta esset , quod nouisi rebus studuisset . circa quod tempus multa per omnem Iudaeam templa Augusto condidit, statuam erexit,atque consecrauit, theatra insiti per, aliaque huiusmodi, quae impietatis erant incitamenta, construxit. . Quinto,& nihilominus temptu magnificentissimu restaurauit octo annorum spatio,quod amplitudine in multis erat mul ἀto praestantius illo, quod Salomon aedificauit. Non defuere tamen, eo regnante, pestis, fames, latronumque praedationes, ipse

vectigalibus , ac tributis immensis opes omnium disperdulit, in cunctos nimia crudelitate saeuijd, ut eorum bona fico adiudicaret . domesticis porro dissidiis, atque intestinis filiorum , fratrum, sororum , necessariorumque omnium foedissime cumcta ardebantmouem namque uxores,& eat iis filios habebat, donec tandem falsis accusationibus inpulsus post diutinas cria minationes, Alexandrum, Aristobolonaque filios laqueo suffocari praecepit,& tamen magis adhuc assiduis aliorum discor- dijs, inliniorumque odiis. exagitatus, ab Antipatro filio vene. num sibi parari deprehendit. ob quam causam Pharisaeos innuis meros,ipsumque interimi mandauit, sicut etiam Iudaeorum plurimos, quod abstulissent e templo auream aquilam, quam po.

fuerat supra ianuam: ut Bethleemiticos pueros omittamus. . Tandem vero, correptus atrocissimo morbo, eiusque longi. tudine excruciatus, mortem sibi coniciscere saepius contendit.

ignis quippe lentus,inquit Iosephus,inerat,qui non tantum couflagrationem in superficiem corporis agentem prodebat,quatum intime crescens excitabat incendium. Aviditas quoque inexplebilis cibi semper inerat, neque tamen satietas unquam incitanna rabidis faucibus ingluvie valebat implere. In testina internis ulceribus tabida putrescebant, doloribus quoque co-

228쪽

li saeuissimis cruciabatur,humor liquidus,ac luridus erga pedes tumidos oberrabat. similis illi quoque circa pubem erat assii ctio, sed de verenda ipsa putredine corrupta vermibus scat bant, spiritus erat incredibilis erecta tentigo, quae aderat satis obscena diritate fetoris,de anhelitus respiratione creberria

, ma, contractio quoque per cuncta membra consistens vim no-

i xiam spargebat. Quibus ille doloribus confectus, nobilissimos quoque Iudaeorum sub obitus sui diem concludi iussit in the I tro ,& interfici. Sic igitur obiit Herodes, super omnes, ait Iosephus , homines infelicissimus , anno septimo post ortum Christi. VPost Herodis mortem, certantibus de Regno filiis eius,Caesar ita regiones diuisit, ut nemini Regium nomen attribuerit.& Archelao quidem dedit Idumaeam, Iudaeam, Samariamque administrandam, Heroat Antipae Galileam, Philippo Batha

neam Traconitidem, de Auranitidem, Salomae sorori Herodis Iamniam , AZotum, Phaselidem. Sed Archelaus, post annum Regni decimum, crudelissimi dominatus, Iudaeis accusantibus, a Caesare Viennam Galliae dignitate omni priuatus ablegatur, ac Cyrenius mittitur, qui clitiones illas moderetur, cui deinde Coponius successit, po inio Gratus. Atque ex hoc tempore Romani pro libito Pontia fices summos evehebant. Nam,cum deiecisset Archelaus Ioz rem,ac substituisset Eleazarum,& paulo post,hoc submoto, I sum, Cyrenius,sive Cyrinus expulit rursus Iozarum, Annanumque suffecit, Gratus autem,remoto Annano,Ismaelem,deinde Eleazarum,s nox hunc etiam pellit, Simonemque euehit,at d nique hoc eiecto Iosephum cognomento Caipham, qui Sadducaeus haereticus erat: Sed,cum per annos undecim Iudaeam gubernasset, Pontius Pilatus mittitur, quo Iudaeam administran, te Christus est cruci amxus. Nec multo post Hemdes iunior I Lugdunum misitis est in exilium. Ex illo quot,&quantae clades singulis prope annis aistixerint Iud eOS Omnes, eorumque regiones, nemo paulo peritior est , qui ignoret. Nam trigesimo octauo post mortuu Christum funditus est excisa Hierosolyma, subuersae omnes prope urbes, ac vici . Iudaeorum vero gens uniuersa miserrime exterminata, ita,ut bello supremo fuerint occisa illorum undecies centum millia, captaque nonaginta septem. Posteritas Herodis miserrime exstincta . Qui latissime prosequitur Iosephus vitia mis

229쪽

A mis Antiquitatm u Iudaicarum , ac proprijs de bello Iudaico libris. Ex his liquet, a religione ae virtutibus pendere tempora

lium bonorum selicitatem. Primo enim. loco , postquam creatus Rex Herodes coepit socra inuadere , incidit una cum tota familia in magnas cal

mitates.

Secundo, miserabili sis ima omnium morte est absumptus. Tertio, posteritas eius inuicem sese discerpse. Quarto, breui illa tempore interiit una cum dignitate om-s ni, multo scilicet breuius, quam vel Dauidis , vel Machabaeo.

rum, quae duae regnarunt inter Iudaeos. Quinto, tunc maximae clades accidere coeperunt,cum Christum natum persequi Herodes coepit, multo autem maxime, cum fuit hic occinis Sexto, cunctas superarunt istae,quod sacroriam potestas redacta esset ad Romanos, ac per hos ad haereticos, qualis videtur fuisse Caiphas Enumero Sadduceorum: ut proinde Christus recte dixerit, Obediendum Cathedrae Moysis super quam Phari Di non amplius iam sederent verum sedissent, ita,ut tunc adue-C nerit extremus interitus Iudaicae gentis, cum potestas Ecclesiastica est maxime oppressa, ac magis certe, quam fuerit vi quam prius. Septimo, ad extremas omnium miserias adducti sunt Hebrii post annum septuagesimum Christi nati, quadragesimum vero postquam coepit doctrinam caelestem praedicare. quorum utemque numerus,aut paenitentiae, remissionique criminum solet assignari, aut nisi, mortales restipiscant, extremis gentium

ruinis. Postremo,constat, gentium,regnorumque extremam rui-

D nam nasci ab haeresibus, atque haereticorum societate , quoties ad idem Reip. administrandae coim sortium recipiuntur: ut accidit admissis

r Sadduceis per Ioannem Hyrcani,

ac per alios similiter ascia 'Motis , aut toleratis

230쪽

Gen. e. r.

'seruntur euenia foeticia sitiroram Abrahan quo cestu- ira suscepit. Cap. XI. 'i l e habet. Vidimus de IudaeiL. Inspiciamus, de caeteris Abrahami posteris: omittamusque interim lsmaelem filium ancillae Agar,& examinemus euenta corum, quos e CGhura suscepit. Hi sunt Limram,& se scan,& Madan, & Madia, Iesboch. S Sue. Iescan quoque genuit Saba,ec Dadan: filii Dadan fuerunt Assurim,& Latusiam,& Iaonaim: At IV p ' vero ex Madian ortus est Epha, & Epher,& Henoch,& Abid , μηWq ψp &. Eldan Ab his vult Iosephus ex historijs Hebraeorum natos ' ' Troglodijtas Aethiopas,&Arabas felices,qui niare rubruper tingunt. Eplier, sive,ut verti potest, Apher.Asticae terrae,quam cum filiis occupauicinomen dedit. Adducit ad haec comproban da testimonium Alexandri polyhistoris ita seribetis i Cleodemus autem Propheta qui & Malchus,scribens historiam Iudaeorii, sicut etiam Moses legislator eorum retusit, quia de Cethura Araba multi filii fuerunt, dicit huicin eorum etiam nomina tria, Aptieram, Sarim. maphram:&de Sarim quidem Syriati nuncupatam,ex duobus autem reliquis; Iaphram,& Apserambciuitatem Abran,& Africam prouinciam nominatam. His etiaauxilium praebuisse Herculem in Libya, & duxisse uxorem filia Iaphram, nomine Hec eam, S genuisse ex ea Dodarim filium, cuius filius fuit Sophor,& quo barbari Sophaei dicuntur. Haec Polyhistor. Videamus,quae scriptores profani contana his dicant: certissimaque asteramus. Cornelius Tacitus libro.vhictoriaruvult Iudaeos Iouis tepore nouissimis Lybiae terris insediste, Dio Didili. 3. dorus Siculus,Trogloditas AethiCpas circucidi selitos. Hebri oc. 3. Hor. rsi more. Ide tradit de Aethiopib' uniuersis, Aegyptiis,Colchis, z. Macronibus,qui Thermodoonte Ponti fluuiu , Partheniumque Paphlagoniae incolunt, Herodotus, qui Xerxe regnante vixit, asserens, id esse aliquibus antiquum, neque extare memoriam, an Aethiopes ab Aegyptijs, Aegyptii ue ab Aethiopibus legem circucisionis cceperint. Haec isti. E quibus constat,supra nominatos populos ab Abrahamo prognatos, distinctione tamen aliqua a nobis adhibita,quam mox adducemus. Inter Arabiae Fe- . . . lici S populos,Omnium numerosissimos, tellatur Plinius, es. Ho ''' si' meritas quos adnumerat Sabaeis. Hos Hebraeorum ritibus ad-

'R ' dictos,ex antiquissimo tempore, scribit Procopius. Addit invita S. Arethae Metaphrastes, his esse ab Abraham, eo Cethura