장음표시 사용
371쪽
A petri Sidonemq. eis tributarias efficiens, atque,ut Hyrono,&missis ab eo locuς esset inter senatores iam is, pe- n xlia
ciuitate prohiberentur caelum conuocare, militiae nomen dare
ne cogerentur , ac pro ciuibus Romanis haberentur ni us Vrbibus , quae Romana Ciuitate donatae essent. Sic itaque instar maximis Iudaeos primi legiis amplificauit , pristinamque eis liberatem restituit. Verum Cesare interfecto Cassius,& eius Sectatores plurima ab iis tributa exegerunt. Herodique promiserunt eum Regem creare, sera allat. Cumque Anti onus Parthos adducens Pacoro duce Iudaeam caepisset, a. B que Hyrcanus ab his in seruitutem cum plurimis sui stet abdu-Jius ut supra referebamus libro tertio ad finem, profugiens Romam venit Herodes , & adiuuante Antonio Triuriiuiro factus est a Senatu Rex, quamuis non putaret Romanos si inquit Lib., .j.,1 Iosephus, sibi Regnum daturos,quod soliti qrant gen pri bace dotali donare , sic illi: . Idem vero Antonius Cicopatrae unpub ΦΩ multa abstulit Iud eorum Regno, quae deinde victor Octavi nus ample restituit, ac pristina ludaeis iura concessit, sic ita- pi δε ntioue abnaret ex dictis amplificatam maxime Romanorum telia. Iporalem felicitatem post initam cum Iudaeis societatem datv qc ciue illis ad aliquam libertatem tuendam auxilia,& communiscata Ciuitaris Rosnanae Iu a, ob quae Paulus Apostolus Rcm vium se asserens ciuem coaedi virgis haud potuisse iactabat. Quo Q. circa.aut seliciores,aut minus infelices fuere Cς sar, d. Octa, lanus cum Priscis Romanis,qui magis fauere Iudaeis , quam Pompeius, Crassus, Cassius,& Antonius,ut omnes norunt qui minus fauerunt, quod e memoratis constat. - Iairi vero supremis temporibus Romanorum f/pientiores a noscebant irridenda esse, quae.vulgo de Diis credebantur, vecolligimus E libris Ciceronis de Natura Deorum. Veritatem- , ' D Que diuinorum patefaciebant apertius carini pa Sybiuina, cuuibus Eclogam sextain christi euenta continentem Virgilius contexuit. Quamobrem multi Romanorum Iudaeorum placitis adhaerebant . in quibus Cornelius Centurio cohortis Italicae qui primus e gentibus Christum colere cum tota domo carpit, ita, ut Romani omnium primi ex alienigenis iecerin christianae religionis sundamenta,eorumque fides, inquit san ctos Paulus, in uniuerso Mundo an nunciaretur, quo tepore Im-
.perium Romanum latissime patebat, neque per Neronem su eat aliquid moleuiae Ebristia nis utatum. ia . . , Imperia
372쪽
superioribus colligi videtur , illud re vera admirabile. Imperia quarumlibet gentium
tunc ad summum perducta, vel cum verem religionem coluerunt , vel minus eam, cultoresque eius sinceros, quam caeterae gentes, quibus aliquid virium fuit , contempserunt, ac laeserunt. Persicum namque, exempli gratia, fuit amplissimum Cyro, Dario, Artaxerxe,& Λsi uero impe- Brantibus,quorum quidem edicta supra libro tertio recitauimus ad verum Dei cultum propagandum spectantia. i N iniuiticu lati sti me patui t Theglaiphalasaro,&Salmanaaro dominantibus, ut huius libri capite secundo apparet, quos verae religioni, studiosisque illius haud aduersatos,verum fauisi se, aperuimus. Baby lonicum potenti silinum fuit, cum Nabuchodonosorus est amplexatus sinceram pietatem, ut capite tertio est expli
Aegyptiacum cum Iosephus omnia moderabatur,Sethos'. c. temporibus & Amasis,qui sapiens est dictus. Aethiopicum Ismande, & Tharaco maxime, quem Thearconem nominat Strabo, est dilatatum, cum proprius abscisset . a germano Dei cultu supra differebamus. Graecanicum pertinuit,ut illa Prisca omittamus, amplissime Alexandro, Macedonibusque imperantibus. Placet vero hic ascribere, quae S. Thomas ex Iosepho, & aliis scriptum reliquit ascribens gesta ab Alexandro Magno fidei cuidam diuiliai nae, sic igitur ille libro de regimine Principum,fides inquit, in bello corporali, dispirituali triumphare facit homines etiam oDemonas vinces Haeb. xc. fide muri Hiericho corruerunt,fides a Deo fortitudinem recepit 1. Par. I 6. prebet sortitudinem his, qui perfecto corde credulineum ibidem. c. et O. Credite in D minum Deum vestrum,& securi eritis, & mox sicut fides in bello corporali facit triumphare iuxta illud Iosue c. r. Cosortare, . & esto robustus,noli metu ere,& noli timere,quia tecum est Dominus Deus tuus,sic desectus fidei facit hominem vinci ivxsta illud Eccles. x .veli dissolutis corde,quoniam non credunt Deo,&ideo non proteguntur ab e etiam fides infirmos facit triumphare,
373쪽
A phare sicut accidit in Alexandro, cui per somnium Deus apparuit in habitu summi sacerdotis,dum adhuc ipse in Litia ciuitate Macedoniae esset constitutas,dumque cogitaret quomodo Asiam posset obtinere, iussit eum confidere,nam ipse exercitum eius perduceret, & Principatum Persarum ei traderet, qui promissioni eius credidit,& secundum fidem suam factum est ei,&cum Alexander iratus veniret Hierosolymam,& Pontifex Iudaeorum praecepto Domini Pontificalibus indutus, dereliqui sacerdotes cum eo stolis legitimis induti exirent obuiam ei extra Ciuitatem, Alexander intuens Antistitem Pon-B tificali stola insignem,& super cidarim laminam, in qua scriptum erat nomen Domini,descendit de equo,& adiit eum solus,& nomen Domini adorauit, 3c Pontificem veneratus est,& obstupuerunt Principes exercitus, putantes mentem Regis ludi.ficatam i Solus Parmenio quaesiuit, cur Sacerdotem gentis Iu- deae adorasset, & respondit non hunc adoraui,sed Deum , cuius Principatum Sacerdotii gerit. Nam in tali habitu per somniuDeum conspexi. Haec Sanctus Thomas ex Iosepho.a quo habemus etiam fauisse Alexandrum vero Pontifici, vereque religioni , & eius sectatoribus , ut supra aperiebamus.c Alexandri imperium exceperunt Seleucidae, & Ptolemaei. E quibus Anthiocus cognomento magnus omnium latissimo imperauit, ut e Syriaco Appiani apparet, ac Iustino. Hic autem mirifice Iudaeis fauit, eorumque rebus , ut narrat I sephus libris Antiquitatum Iudaicarum . e Ptolemaeis omnium maxime Iudaeos amplificauit, eorumq res sacras Pt Iemaeus philadelphus, ut idem testatur,& hie similiter omnium Ptolemaeorum latissime regnauit. qua inuis autem Ptolemaeus Lagi filius ab initio vexaverit Iudyos ; postea tamen eis factus est amicus,eorumque sacris, quod idem scribit. D Tyrijsimiliter amplissime dominati sunt, cum Tyro noua aedificata bene sentirent de religione, ut supra sessius est ex
Romani denique, ut proxime aperuimus, ad imperii summum pertigere, cum verae cultoribus piet tis fauere caeperunt, ut iam claristime ex omnibus hisce appareat, ab illa pendere temporalium bonorum . selicitatem.
374쪽
Antiqui Reges in moderandis amplissimis imper' 'rias huma. Ai κο consilio conuenienissi as ad illa conseruanda, aut i i perquam maxime dilatanda mali itat inimis ve- - . irum eum fuerunt ba contrariae pietati si , .
. . Ir cerae, per eas concitarunt ., cap. XI. l . st
re repretium vero est in icere Regibus ae Rei p. moderatoribus initas esse vias rectae pietati cotrarias. quae si spectes humana consilia perducerent omnipo ad amplitudine multo niaiorem regna, α In peria ipsorum, B& pihilominus ab illa ipsa miserabiliter concidisse redacta ad exigua in tenuitatem. Na, verbi gratia, Cambyses impediit aedificationem templi Hierosolymitani, nequando scilicet Hebraei coire possent praetera tu visendi templi, quod ter quot annis agebant, & arma sumere in Persas , quorum minuebatur auctoritas, ac Potestas apud suhiectos, cum religio iIudaeorum crescebat, ac maior febat, illorumque ob id necessarib extenuabatur .auctorita te autem ac potestatedmperia continentur, atque amplificantur. Et nihilominus secus eueniti: Nam simulatque disturba- cuit instaurationem templi , ipse est occisus, Imperium ipsius discerptum. Idem contigit cum Duces vltimi Darii summo verae religionis antistiti coeperunt aduersari,& alium constituere sunt conati. quem sibi assinitate devinxerant,quod sane ad imperii Persici stabilimentum faciebat,ut Religioni, ac Reip. Iudaicae praeesset, qui Persas assinitate attingeret. Eodem modo augebat opes Persarum, potentiamque, persolui ex hostiis singulis tributum,dignitatemque augebat , siquis eorum praefectus ingredi penetralia Templi alijs inacessa posset, quasi pari cum summo Pontifice Iudaeorum, qui solus illa adhibat, D loco foret, ac nulla in re minor, & tamen cum Senaballus haec ausius est, corruit imperium Persarum. Sic etia Sennacheribus uiniuitici siue Assyriaci Imperii Rec existimabat augendam sibi potentiam, si Iudaeos expugnaret, quos ipsius maiores non fuerant ausi ulla in re offendere,attollendamque multo magis,si nullum sibi Deum posse obsistere ab omnibus crederetur, perinde ac si Deo maior esset, ideoqueiadiabat, Deum nihil profuturum Iudxis, neque eum valere aduersus acies suas. Ac tunc exercitus eius miserabiliter est con-
375쪽
A cisus, ipse a filiis suis in templo Dei sui est atrociter inte
Quid autem de Babilonico dicemus 3 Nabuchodonosioriis enim Babylonem maxime ampliauit,ut ab ipsis condita videretur,Templumq. Belo ,a quo sibi genus afferebat, magnificentissimum construxit, ut e Beroso resert Iosephus aduersus Apionem libro primo. Id vero maxime ipsi auctoritatem, qua firmantur,& augentur Imperia, conciliabat. Nam dignoscere experimento,plurimum valere aliquem, facit, ut nihil in illum moliar,credere a Diuinitate ortum,timore animos replet B ac subiectos reddit. Hoc totum tamen nihil illi profuit. Idcirco enim captus est insania, discerptumque ipsius Imperium, quod denique est euersum, cum Balthasar vana Deo vero consecrata adhibuit ad honorandos suos Deos in conuiuio, quod me in animis populi babilonici spem magnam poterat ing nerare , quasi consideret Diis, quos magis,quam prius , coli videbat ; iisque Hebraeorum Deum cedere, ac proinde etiam non esse metuendum ab oraculis Isaiae,vel huiusmodi aliorum, si qua iactarentur de interitu Babilonici Imperii,cum uiderent omnes eorum sacra contemni, ac nihili fieri. C Aegypti Rex opinabatur potentis plurimum sibi accessimrum, si Hebraeis quasi mancipiis uteretur ad munitissimas V bes constituendas,quae cum non possent expugnari,neque A g3ptus occupari poterat . Auctoritatem praeterea falsis religionis tuebatur magorum vanis ostentis, atque ubi illa de rant, obstinatione, & pervicacia sua. Actum q. videbatur dravniuersis Israelitis, sed eodem momento, quo visi sunt isti miserrimo interitu absorpti,absorptus est ipse una cum suis, occupata ab exteris Aegyptus,Regnumque discissum. Quod cum Sethosi, siue Sesostri imperante ad amplitudinem magnam rediisset; atque hic,ut Aegyptum populis repleret, celeberrimamque efficeret, gentes varias in eam duxist et potestatem faciens D cuilibet colendi proprios Deos,quo eueniebat,ut cuncti allicerentur ad illam inhabitandam, ac mortalium multitudine,quae posset exteris copiis licet immensis obsistere, amplificandam, mox tamen imperium latissimum concidit,quamuis videretur ille Orbi toti Reges suorum fidissimos imposuisse Persis, Chaldaeis,Syrisque Belum, Assyriis,& Asiae Thelitanum, siue Tithona, cuius filius Aemathion Macedoniam tenuit, Memnon
Asiae partem, Colchis yero suorum studiosissimos, ut supra est X x expli-
376쪽
explicatum ; similiter Amasis cum Iudaeos alliciebat ad Aegy- Ap tiacas superstitiones , spemque in eis ponendam, si pensemus
humana instituta, regnum suum muniebat,adiectione, ac numero hominum in eamdem mentem, quo ad terrena,& caelestia coeuntium, & tamen eodem tempore, quando hoc erat contra . Germanam religionem , ruinam duxit omnino ipsius impe
Eodem modo scilicet Aethiopes corruerunt, qui cum prius non ita se abiecissent, ut AEgyptii ad inepti illina,&abiectissima
quaequae colenda,ac superis ascribenda ,aut intra ibas terras excipienda huiusmodi infanda sacra,simulatque id egerunt abom Bni temporalium bonorum faelicitate exciderunt, & tamen ista egisse nihil aliud esse videbatur, nisi plures homines in unum cogere ad idem regnum tuendum, simulque eodem vinculo religionis , quo nil potentius ad animos coniungendos arctissime colligar . Iam vero cum late regnaret Graecanicus Iuppiter, posteris suis credidit Imperium firmissimum, quod nunquam dissolum retur, se traditurum, si maximos sibi honores ritu religioso limstitueret .sic enim contingebat, ut mortales ipsuin iam defunctum reueriti magis obedirent ipsius posteritati . Atqui non Cita contigit. Nam varias in partes est ipsius Regnum discerptum. atq; ut ars arte cluderetur, quicunque multis post ipsum mortuum seculis nascebantur,ab illo,quem comminiscebantur in Coelo regnare,se se ortos praedicabant,ut eadem superstitione sibi homines astringerent, ac subiicerent. Quod quide maxime est factitatum post Herculis, Argonautarumque mort m . . Ac tum Graeci predationibus, commigrantiumque in Graeciam gentium,vel Tyrannorum, latronum q. rapinis valdeo
noxij fuerunt, quod Thucydides initio historiarum resert. Sie ubi Alexander diuinos sibi honores usurpare coepit,ipse miser- Drime interiit, eius soboles indignissime trucidata, Imperi u amplissimum in varias partes est discerptum,& tamen nihil aeque in officio populos poterat continere,& in amore erga filios idisus,atque opinio diuinitatis,ut Plutarchus in eius vita notat. Idem Tyrijs euenit. ex quo enim maxime coluerunt Assa
thim , Reges ipsorum quorum nomina recenset Iosephus libro primo aduersus Apionem, deducta ab ipsa Dea, cuius sacerdotio sungi gloriosum ducebant) spoliati sunt antiqua illa temporalium bonorum largissima tinuentia , factiquo sunt
377쪽
i duersis imp. polit. Lib. V. 3 7
sunt instar meretriculae compita circum euntis ad libidinem , suo'. amplexus quemlibet pellicientis. vi Isaias hanc belliis me adducenssimilitudinem destribix' - . . - . . . . . . Romani deniq,ne simus longiores, accomodatissime illi quidem ad exteros in Urbem inuitandos, aut alibi positos eiusdem cultus similitudine conciliandos, extera illa sacra aliquomodo induxerunt,sed quamuis amplificarentur latissimis ditionibus, ex quo verae religionis cultoribus fauere coeperunt, ipsi inter se tamen atrocissimis bellis ita laui erunt, ut ad interitum Remp. perduxerint, & in unius Tyranni dominatum miserabiliter inciderint omni libertate exuti, quae longe omnium felicissimos ipsos emciebat. Costat igitur ab istis omnibus initas fuisse accomodatissimas, ut quilibet asserere posset, vias ad amplificanda imperia. Nihil autem profuisse,cum sincera religionem magis imminuerent. Sed eodem tempore miserabilissimam temporalium bonorum factam ruinam.quod scilicet illa pendeant in primis a sincera in Deum pietate. Nunc quando summatim perstrinximus tempora, vel ii felicia , vel felicia quarumlibet gentium , regnorumque, quantum patiebatur obscuritas antia liquitatis, quam conati sumus illustrare. ac peruenimus ad Christi aetatem . aliunde nobis erit,altiusque principium repetendum.
379쪽
cbrissus, ut bomo; praepositus est omnibus rebuneatis regendis . ac propterea melius est pod eius resurrectionem non modo b minibus, sed omnibus etiam rebus. optimus en enim g bernator . or quid pertineat ad optimum gubernaιorem. Cap. I. Rgumenta, quae supra adduximus, ex omni loco desumpta, ostendunt quolibet seculorum statu bona temporalia pedere a virtutibus, praesertimuero a Religione , & sapientia. siue
illa sint ante Chrstianae religionis amplificationem, siue post illam.Nihilominus, quando secus esse post et alicui videri, nos hic propria quaedaproseremus in medium , palamque faciemus post Ecclesiam Christianam constitutam, multo magis temporalia pendere a Religione ,& virtutibus Jniuersit
380쪽
temque iustorum quoad illa seliciorem,quam impiorum. Quocirca illud imprimis constituimus. Christo subiecta omninosuisse omnia creata,qu cunque sunt,aut esse possunt. Sic enim Matib.vli Christus ipse. data est mihi omnis potestas inctio, & in terra. Ioan. 32. Et : Si exaltatus fuero a terra. omnia traham ad me ipsum. Et: Scies, auia omnia dedit ei pater in manu. Et: Omnia quaecunq; Ioan. I. habet Pater,mea sunt. Neque enim pater iudicat quemquam; sed omne iudicium dedit filio,vt omnes honorificent filium, sicut honorificant patre. sicut enim pater habet vitam in seme
ipsis,& potestatem dedit ei iudicium facere,quia si ius hominis
est. PM lixis aut et u scribens ad Ephesios, ac de Deo Patre loquens, ait,operatus est in Christo suscitans illum a mortuis, &constituens ad dexteram suam in caelestibus supra omnem principatum,& potestate*a,in virtutem, & dominationem', & omne nomen, quod nominatur non solum in hoc saeculo, sed etiam C. t. in futuro,&omnia subiecit sub pedibus eius. &ad Colossenses, in omnibus ipse primatum tenens.& ad Philippenses, humili uit semetipsum factus obediens usque ad mortem,mortem autem cruci S, propter quod,& Deus exaltavit illum , & dedit illi
nomen, quod estauper omne nomen, v t in nomine Iesu omne genu stectatur,caelestium, terrestrium.& in sernorum. & ad Η
braeos, quem Iesem Deus constituit haeredem uniuersorum, & 'mox. Non enOAngelis subiecit Deus orbem terrae futurum de quo loquitur. Testatus est autem in quodam loco quis dicens , quiis est homo, quod memor es eius , aut filius hominis, quoniam visitas eum Zminuisti eum paulominus ab Angelis gloria, & honore corooasti eum, & constituisti eum super operata. manuum tuarum. Omnia subiecisti sub pedibus eius; in eo enim, quod omnia subiecit, nihil dimisit non subiectum ei.
Nunc autem nondum videmus omnia subiecta ei. Haec ad Hae. MCεν. is. breos scribens Paulus ,quae illustrantur ex alio ad Corinthios loco. Deinde, inquiens, finis, cum tradiderit regnum Deo, &patri,cum euacuaverit omnem principatum, & potestatem, α virtutem oportet autem illum regnare,donec ponat omnes inimicos sub pedibus eius. nouissime autem inimica destruetur mors. omnia enim subiecit sub pedibus eius. Cum autem dicat omnia subiecta sunt ei, sine ὸubio preter eum, qui subiecit ei omnia. Cum autem subiecta fuerint illi omnia, tunc & ipse filius subiectus erit et,qui subiecit ei omnia, ut sit Deus omnia