장음표시 사용
81쪽
A mundum subuertendum,quod ipsa causa sit diuturnitatis,ac v
i rietatis rerum,quae generantur:& S.Thomas asseuerat, sine in
tus caelestis esse elaborum adimpletionem, qui cu peruenerine ad numerum determinatum, cum no sint futuri amplius vlli homines boni, varia rerum genera,& species interibitur,ac motus
Haec vero confuse,ac generatim videtur adumbrasse iciens, nesciens Aristoteles,bonos scilicet esse causam morale, atq; ut vocant meritoria multarum rerum quae producuntur.Na sic ille Ethicorii lib. I o.Qui vero muneribus fungitur menti consen-B taneis.& hanc cciit,estq. optime animo affectus,eum probabile est Deo carissimu esse.Na si Dij immortales cura habent aliquam rurii humanaru, quemadmoda verisimile est, illud quoq; probabile fuerit, eos re omnia optima, sibiq. maxime cognata, delectari ; haec autem mens fuerit,ijsque,qui hanc maxime diligunt,& plurimi faciunt,praemia persoluere, gratiam q. referre,
ut eoru, quae ipsis cara sunt, curam habentibus,rectasque, atque honestas actiones obeuntibus,atq; exercentibus. Haec aute omnia in sapiete inesse maxima, non est obscurum. Est igitur Deo carissimus.Eudem etia beatissimu esse, verisimile est. Et Sapies C etiam hoc modo beatissimus erit. Haec ille, lecetnens capiente esse in causa propter mores suos,ac mereri,ut Deus ipsius cura singularem gerat, ipsi praemia perBluat; per quae sit non modo beatus, sed beatissimus,quod omniu bonorum copia perscitur,& continetur de sententia illius. Rursus audiamus eunde , qui L F. isic in Metaphysicis: Perscrutadum autem etia hoc, quonamodo vis natura uniuersi habeat ipsum bonii, & ipsum optimii, & virum separatu quidda,& ipsum, an per se, an ipso Ordine, an utroque modo,quemadmodu cxercitus.Etenim bene esse eius est in ordine,& est ipse Dux, ac magis ipse Dux. NO enim hic propter o D dinem, veruin ordo propter hunc. cuncta autem ordinata inuicem quodamodo simi,verum non similiter,& natantia,& volatilia, & plantae: neque ita se habent, ut sit ullum alteri ad alterum, sed sunt ad quidpiam: ad unu namq. ordinata sunt omnia. Verum queadmodu in domo, liberis quide minime licet quoscumque facere, sed aut omnia, aut plurima, quae ordinata sunt: Macipijs vero,& bestiis paru, quod ad comune conserat, sed ut plurimu quodcumq; contingit: tale enim principiu cuiuscuque eorum natura est. Hactenus Philosophus. E quibus habemus,
quodcuque est in mundo boat,a Deo totu derivari, ipsumq. esse
82쪽
veluti Imperatorem exercitus,& patrem familia . ac veluti Im Aperator exercitus ordinat suis tribunis, hi centurionibus, centuriones subiectis militibus, sin illi respicientes ordine primit, cuius tamen magis participes sunt, qui magis appropinquantprimo, ac pluribus ordinem communicant, in quo ordine estvniuersi totius,ac singulorum quorumlibet bonum. sic qui bonucomune respiciunt, quod est solius virtutis, Deo magis appropinquant , ac plura ordinant, neque quidquam temere agunt aut rtuito, sed vel a ratione, vcl a diuino amatu , quod est supra rationem,impelluntur, ut iden tradit Eudemiorum libri vitii ni capite penultimo. Uerba enim Philosephi. ac rationes 3 subiectae spectant non modo ad inteli gentias supremas,quae intelligenter ac rectissime singula peragunt, ac moderantur; sed ad omnes etiam, qui bonum commune procurant, ac proinde ad iustos & sapientes,a quibus bonum commune inquiritur. de comparatur, ac proinde ab ijs plurima per quandam moralem causam meritumque Deo disponente ordinantur, & constituu . tur,veluti ab ijs,qui Deo carissimi sunt quasi parentibus fili j,&quibus a Deo maxime in omnibus ac speciatim prouidetur, intime ipsos ciente ad assecutionem felicitatis. in uniuerse enim Deus, inquit idem in Eudemijs, & vicissim cucta in ullo. mouen Ctur autem omnia ab inexistente in nobis numine. Haec ille. Hic autem motus perducit bonos ad maiorem cum Deo coniunctionem. Caeteri etsi moueantur ad alia, ad tam sublimem gradum non promouentur, destituti auxilio caelesti cibi inperfectionem propriam. Rursus boni perducuntur agnoscentes, illum .eligentes, immobiliterque cum illo operantes. quae tria pertinent ad persectam virtutem. Insipientes neque norunt, aut, si nouerint , non adhaerent illi, vel denique, etsi adhaereant,in via languentes ab incoepto itinere sapientiae desistunt. Ex his, quae diximus, concluditur, virtutes, relig nem, sapientiamque non modo esse fin lem causam, atque ex parte efficientem sensilium
que bonorum, verum m ratem quoque eo,
83쪽
ra antiquorum communi omnibus more , quo se se deuouibret, ad auertendas a suis poenas diuinitus oba Imissa flagitia infligendas, Ostendiιur, a virtutibus existere temporalem felicitaιem. cap. XIIII. D moralem causam temporalium bonorum spectat, quod sumus dicturi, de maximi est momen. ti ad argumentum praesens.sancti tolent aliquata. do precibus,ac semetipsi,s deuouendo in se auer
remporalia deuoluantur in ipsios, atque ab aliquibus, quos mant. de quos vident ruituros in crimen, aut maximas calamita es, depellantur. quocirca id maxime videndum , ne populi sanctos a se viros alienent, au t fugent. id enim, quod aperie. tur,extremae est illis ruinae quoad temporalia bona.cum non extet, qui pro illis intercedat emcaciter apud Deum. Sed explicemus propositum . Prisci prope omnes, quamuis alieni a pura,& sincera religione, agnouerui, imminentes clades auertia populis, si quis eorum se ultro poenis per illos persoluendis
deuotiisset,item si criminum magnorum rei punirentur, atque ita reliquus populus ab illius sceleris communione se abὶlueret, longissime remoueret ,& quod amodo expiaret. exempla- sunt huius veritatis plurima apud Herodotum , Thucydidem . Liuiuii Recitemus illud ex Herodoto, de apponamus verba ip iasius.Xerxes neq.ie Athenas . neque Spartam legatos terram petitum miserat.ob id ,quod, quos antea Darius ad hoc ipsum mi. sisset, eorum alios isti in barathrum, alios in puteum deiecerat, iubentes eos illinc terram , & aquam serre ad Regem. Hac de causaxorxes nullos illuc ad petendum misit. Et Atheniensibus quidem qui ita legatos tractarint, quid triste contigerit, non queo dicere, nisi quod eorum solum cuin urbe vallatum est. quod tamen ipsum non ea causa suspicor contig sse. Lacedaemoniis vero ira Thallybij, qui fuit Agamenonis. Praeco, incubuit. est autem Spartae Thaltylij templum cum eius posteris, qui Thallybiadae nominantur,quibus honos legationis Spartanorum semper tribuitur. Itaque post eam rem Spartiatae, eum laeta exta eis non essent, idque diu contingeret, percaeli huius calamitatis Lacedaemonior ii,coetu frequenter coacta hoc edictam proposuere. siquis Lacedaemon oetum velit pro Sparta
84쪽
occumbere Tunc Sperthius Aneristi, & Bulis Nicolai filius viri Aspartiatae,&natalibus,&opibus inter primos ultro se obtuler ut aci fatisfaciedu sua poena Xerxi Dari j silio ob legatos apud Spartam interemptos. Ira hos Spartiatae tamquam mortem obituros miserunt ad Hedos . Digna admiratione cum audacia horum virorum, tum verba ab eis habita . Nam Susan tendentes ad Hydarnem Persam Asianae orae maritimae pri sectum venerunt, qui eos hos italiter, magnificeque acceptos his verbis interrogauit: Viri Lacedaemonij, quid ita resipicitis e mei amici
Regis Z Cernite enim ex me, & meo statu, quam sciat honore ν persequi Rex viros egregios; vos itidem honoraturus,si vos ip- ,
sos ei dedideritis. Videamini modo apud eum estis viri egregii , quonia singuli eoru Rege donante principatum Graeciς obtinebunt. Ad haec illi respondentes, Hydarnes, inqui ut, non ex aequo consilium tuum ad nos specitat, atque ad te, qui coditionis, quam sit ades, expertus es, nostrae inexpertus. Nam quidem tuan sti. Libertatem vero nondum expertus es, utrum sit dulcis, an non . Q ae si tibi comperta seret, non v thallis, sed ut securibus pro ea dimicaremus, nobis maderes. Haec Hydarni responderunt. Dehine,ut ascenderunt Susan, d in conspectum Regis venerunt,principio iubentibus satellitibus, ac vim afferentibus , ut procumbentes Regem adorarent,& per capita cos ad id agendum impingentibus,negauerunt se unquam id esse facturos: ile. que chim sibi esse consuetudinem hominem adorare, neque se ad:d venisse. Posteaquam in hoc repugnauerunt, secundo loco haec illis, & his similia dixerunt. Rex Medorum, nos miserunt Lacedaemonii ad luedani poenam pro ijs legatis, qui Spartae in terierunt. Haec istis dicentibus, crxes pm magnanimitate ne gauit se fore Lacedaemon ijs similem . Illos enim interimendis legatis ius omnium hominum confudisse. Se vero, quod illis ex probraret, id non esse facturum, neque eos occidendo, Lacedae- Umonios culpa soluturu. Hac re per Spartiatas gesta, in praesens ira Thallybij cessauit. Etsi Spartani reuersis Sperthio, S Bule longo deinde tempore interiecto excitatu est inter Peloponneses,& Athenienses bellu ut Lacedaemo iij aiunt,quod mihi diuini tus maxime videtur esse gel tu,quia ira Thallybij nuncios corripuerit, nec prius quieuerit.Hsc ille, cognoscamus omnium
geliu fuisse hanc sententia placari ira diuicia ob scelera populi alicuius conceptam, si quis pro illo in se poenam suscipiat,& vltro se pro illis castigandu tradat.Refert Thucydides lib. pri. i.
85쪽
OAduersiis impios politicos. Ti
. Atheniensibus,& Lacedaemonajs bellorum causas quaesitas inter se, ex hoc, quod ambo contenderent alteros ab alteris haberi violatae Religionis reos, atque iccirco uterque populus urgebat sontes ut morti traderentur,crimenq;eorum supplicio expiaretur. Hinc ille Graecus apud vate de Graecis ad Troianos inquit: Nec mihi iam patriam antiquam pes vlla videndi
Nee dulces natos,exoptatumque parentem,
Quos illisors ad poenas ob nostra reposcent liguris culpam miserorum morte piabunt Sed nulla gens hac in re Romanis fuisse si initis videtur,existimantibus certissimo a superis immitti clades in populu, si quis ex illo iustitiam communem violasset, neque iuri,ac panae ob delictum satisfecisset Fugabantque, quicumque iniquus i , alios extitisset, aut fidem fregisset,nec erat qui recipere illum vellet in consortium suum. Quamobrem Cato censuit, atque in senatu edixit Caesarem dedendum Germanis,qui supplicium de ipso sumerent,quod eis contra ius bellum mouisset; alioquin aiebat sore,ut propter impunitum Caesaris scelus Romam diuinitus punirentur, quod Plutarchus in Catone refert. illud adhuc admirabilius. Cum victor Annibal insigni pugna ad Cannas
Romanorum millia multa occidiset, multa cepisset, ac pecu nijs egeret, nonnullos e captiuis Romam misit, qui de ceteris redimendis paciscerentur, iureiurando dato in castra ipsos redituros,nisi obtinerent,quod petiretur. His actis, eorum quida simulatque egressus est, simulat opus esse, ut in castra ob nescio quid reuerteretur: redist itaque, ac mox iter inceptum repetes cum suis Romam venit. Verum cum nihil a senatu multis precibus extorqueri pollet,omnes urbe relicta ad Annibalem contenderunt, illo excepto qui fallaci reditu se religione exsolutucredebat. quod ubi innotuit, relatumque est ad senatum, censuerunt omnes . eum comprehendendum,& custodibus publice
datis ad Annibalem subito deducendum; ne scilicet fidei fractae
scelus populum Romanum contaminaret, reumque poeta e faceret. Et haec quidem qua 'tum ad sontes. Illud vero pertinet ad innocentes . Camillus,videns Romanorum res secundissimas, ita precatus est superos, ut sicui caelitum nimia selicitas populi Romani videretur, eius inuidia suo aliquo incommodo satiaretur,ac subito lapsu cecidit. quod omen, inquit Valerius, i ad damnationem , qua postea oppressus est,pertinuisse visumta e
est. Illud admirabile fuisset, nisi admixta illi superstitio soret,
86쪽
qua dici posset mortales Daemonibus se subiecisse, ut in eorum Apotestatem transirent. Nam cum Iusdicenti alij praetori picus in capite consedisset, auguram mavit,conseruato illo, sore sta. tum domus illius faelicii si rium Reipub. miserrimit in occiso, in contrarium utrumque cessurum.protimis ille picum occidit,&Paulo post Cannensi proelio decem,& septem militum familia fortitudinis eximiae amisir. Verum deuotio superior virtuti ac pietati reuera innititur, aliaq. sunt illius inter Romanos exempla, quam cum Daemones ad suum cultu transferre vellent,ial- Iaciis suis ita cc fecerunt, ut aliqui immolandos quodammodo traderent, vel se, vel suos. sic enim Carthaginenses tradit Dim Bdorus,slios nobilium Saturno consuesse sacrificare ad expian da popularium flagitia maiori flagitio . Cui proximum vid tur illud curtii iactum di modo verum credimus.nam Liuius in dubium reuocat, ac forsan illi simile, quod egit Codrus pro patria non timidus mori. Decii sane pater,ac filius,qui se pro Rep.deuouerunt in bello,in se deuolui omnem perniciem, quae suis immineret, gantes, atque ita in hostem procurrentes genuinae virtutis munus omnino ediderunt hoc excepto quod cum vero Deo,quem precabantur, inuocarunt simul impiorum turbam. CAd summa modus virtuti sumae eouenietissimus auertendi a suis iram diuinam, qua saepius bonis temporalibus priuati in extremas omnium ruinas praecipitantur, hic est, quoties alia quis in se poena n debitam transfert, atque, ut trai Sseratur, Deum rogat quod multi e nostris sancti exeri plo Christi facti. tarunt,& rictitant adhuc, ut ostendimus signo de summa caristate: quae est causa moralis em ciens, atque,ut loquuntur The logi nostri, meritoria selicitatis temporalis. mio perfecta est causa formilis bumanae felicitatis, quae nulla es Dalia, nisi recta Dei contemplatio. s diledito. per eam temporalia nobis impertiunsur felicitatem . quod cuiusmodi sit, late explicatur. cap. XV. Idimus hominem virtute esse in primis omnium se sibilium finem explicauimus etiam,quomodo virtus sit bonorum temporalium causa efficiens . inspiciamus, quae nain sit selicitatis humanae forma, qua scili,cet animus noster adornetur,alioquin rudis,& impolitus, instar imper-
87쪽
. Aduersus impios politicos. s
A impersectae materiae,& quod no minus ad selicitatem, quam ad infelicitatem trahi possit. Ac non alia videtur esse, quam actio ipsa nam dixi mus felicitatem esse actione ni persectam in vita persecta secundum persectam virtutem. explicauimusque demente sapientum hanc in contemplando,& amando Deum col locatam,quod scilicet sit actio praestantillima, qualis est intellectio, praestantissimae nostrae partis, cuiusmodi est mens .circa praestantissimam rem qui est Deus. ita in Ethicis Aristoteles,&in Metaphysicis, addens,hanc actione diuinam non modo, quia Deum contemplando, & amando sibi penitus adiungit, sed e-B tia, quia nihil aliud agit, nisi quod Deus, qui solum semetipsum
contemplatur,& amat,caetera per semetipsum,& reliquae' diuinae mentes,qui Deum contemplando i& amando mouent orbessii peros , ut gignant sub caelo,quod conspiciunt in Deo gignendum . Ita & nos Deo, caelitibusque similes erimus, si Deum conleptando,&amado moueamus orbe nostru potetias, scilicet animi, sensius intimos,& externos,membra, corpus ad illa em cienda , quae videmus in amato, & contemplato Deo relucere, ut mox aperiemus. Quod autem felicitatis humanae forma sit haec ,comprobatur e multis. Animus enim noster est in sar ma-
C teriae aut tabulae rasae,in qua quiduis depingi potest . atque, viait Philosophus, paratus omnia fieri, acticere, obiicitur illi
Deus contemplandus,& amandus; contemplatur, & amat, hoc agit. Haec igitur actio tria operatur,restringit animum vagum, atque ad omnes formas recipiendas aptum, veluti serma particularis, ad semetipsam, per quam est selicissimus, Deo similis,ac superis. haec actio intime omnium mentibus humanis in- est , sicut Qrma intime inest, inseriturque penitus ipsi materiae. ob id philosophus asserebat humanam felicitatem esse actione immanentem . Ac,veluti forma dicitur educi e potentia mare- D riae,qua potest illam materia recipere,ad eam disponitur, eaq; appetit, sic huiusmodi actio existit ex intelictu nostro, ut per ea
sit felicissimus,simus ipsi felicissimi , per hanc sola sit humana
selicitas: per alia vero quatenus ad hanc reseruntur, quod haeC sit sorina humanae felicitatis,quia per Illam vagus animuS restringatur, intime sermetur, e potentia procedat ad actum ,
ex quo sit beatissimus quantum datur in terris, ae denique sidfinis, qui in moralibus dat actionibus nostris Qrmam. Sic itaque religio quae nos ad hanc sapientiam,ad hanc actionem varijs modis instruitiac disponit, per eam coducit maxia
88쪽
me ad humanam felicitatem ,quod animus religiosus per hane Ainformetur,eademque,ut diximus,causa est finalis,efficiens meritoria bonorum, quae modo nobis futura sint bona, per ean dem sapientiam,per amorem cognitionemque Dei. Videamus tamen adhuc, an ita sit,& assumamus ad hoc probandum, quod Peripatetici, Platonici,communis hominum consensus,ac veritas ipsa nobis tradit.
Sic igitur Aristoteles in fine Eudemiorum: Quae electio, in
quit , possessioque natura bonorum,vel corporis, vel amicoru, vel reliquorum contemplari maxime Deum facit, praestantissima est. atque hic terminus est pulcherrimus: quae vero, vel ob adesectum, vel ob excessum contemplari,colereque Deum miniis
me permittit, illa est pessima. Haec illo. Qui & in Ethieis
ad Nicomachum libro septimo tradit, Per Heroicam nos esse Deo si miles, Deique quodamodo filios. Platonici vero,atque in his Plotinus tradiderunt, Virtutes esse, aut purgatorias, aut politicas, vel animi purgati, vel denique exemplares , quae in Deo sunt, ad quarum nos similitudinem nostras conamur alia quo modo conformare. Quam distinctionem comprobat Sanctus Thomas: ex illaque habetur,virtutes nostras ad exemplum diuinarum conformandas, atque iccirco in illius exemplar a Cnobis identidem respiciendum. Hinc illud omnium tam Latinorum, quam Graecorum tritum prouerbium, de bono, & benefico, Homo homini Deus. Quocirca Plutarchus,explicans illud libro aduersus Principem indoctum,negat,ideo superos beatos, quod diutissime vivant , sed quod Principes sint virtutum. Quae confirmans Christus, illud nobis praeceptum reliquit. Estote perfecti, sunt Pater vester caelestis perfectus est. Vide mus igitur, in quibus sit persectio, ad cuius exemplar nos metipsos insti tuere debemus. vel enim rei pectu Dei . vel nostri, vel Daliorum considerari potest. Respectu Dei quod ad ipsum amandum,& cognoscendum ,referre Omnia debeamus, in omnibus inquirentes ampliore Dei dilectionem,& scientiam,mente ipsum circungestantes,diuinitatemque animo, verbis,gestibus,&actionibus cuctis spiremus, explicemus effundamus, insculpamus,atque ita Dij simus hominibus aliis. Iccirco aversabimur scelera vel minima,ob id ,quod ea Deus auersetur, non adacti formidine poenae. vel allecti vilis
praemiis, sed amore diuino inflammati ; neque de loco virtutis delici
89쪽
Aduerses impios politicos. 1st
A deiiciemur vlla ullius tormenti acerbissima perpessione, amates Deum. quod per se amabilissimus sit, etiam si non conse rei ulla nobis quodamodo bona, sed summis cruciatibus corpus contunderet, micos a nobis cunctos alienaret, opibus cunctis exueret, ignominiis oneraret, neque solatii tantii Ium n
bis relinqueret pluri'. faciemus amoris,& cognitionis dinin minimu qua quidquid est extra hoc usque boni,aut fingi potest.
Quantum ad nos, Deum longe magis amare contendemus,
quam nosmetipsos, atque ita, ubi opus fuerit, nequid secus, atque de illo sentiendum , dicendum, faciendumve est , a nobis
B comittatur,cum rebus omnibus vitam profundemus quamuis
nihil omnino nobis post obitum superesset boni,sed omnia durissima,& atrociis ima subeuda in omne aeuum Qrent.Sic enim iam translati erimus in Deum, Deo uiuemus,ac Deus in nobis vivet,erimusque sertissimi.& constantissimi ad omnia praecla. ra. ac tam sublimia & diuina,vi effugiant oculos humanos, mentisque quantumuis perspicacissimae aciem non admittant.Temperantiam denique summam consecuti, nihil poterit in nobis luxus; qui corpora libidine enervet,rem familiarem dissipet, morbos generet. Non itaq; erit Deus nobis uppiter impurus, C Venus,Bacchus,Cupido vel alia huiusmodi portenta,alioquin, si suscipiamus horum cultuat ad eorum nos excptu velimus instituere,corruemus in omnia mala,luxui,libidinibusq. addicti . Quo ad alios,demum non erimus fures, iniuriosi, maledici, inuidi, aut alioquin iniusti, exemplo Martis , Mercurii, Iunonis , qui tales emcient sui studiosos, qui semetipsos crimini. bus suis dilanient, ac perdant. Et quando Deus magis amat, quam ametur, benefacit, quamuis nihil recipiat. nam,quid habemus quod non acceperimus, ait S. Paulus' quin iis ipsis, qui sunt in eum contumeliosi, ac denique singulis prouidet. ab ipso D enim comunicatur omnibus,ut sint, inquit Philosopus, his quidem clarius,his vero obscurius. Iccirco Sapiens quibuslibet bene faciet, malos beneficiis vincet,ad amoremque,& cognitione Dei pellicere, atque adducere contendet. inim si qui praefractiores erunt, haud expauescet supplicia debita illis in te deposcere, ut Deus exoratus cogitationibus in eoς intimis a se immissis ad meliorem frugem conuertat:alioquin si quidem nulla sit spes, coerceat aliquo modo & compescat,ves copescuit Ananiam,&Saphiram,quos verbo solo Petrus occidit Elymam,qui
ad Pauli dictu iactus est caecus,Simonem Magum,qui ad prece&H a eorum
90쪽
eorum humi allisus vita est exutus,aut potestate det bellatibus, Aquicuq; ij sint, ut eos acie victos e medio tollat,ut ingemiscimus a Barbaris haereticas nationes exterminari, nequidquam repugnantibus nobis,aut i nostris adduci in potestate, qua cogantur1ura geliu naturaliaq. addiscere,& Obseruare,aut adductas,qua parte diuinis mandatis non obtemperant, castigari,ut videmus inter alios Indos Orientales,& occidentales, Afrarumque, de Asiaticarum plurimos populos, aut quicumque inter nos a se. mita virtutum recedunt,& a Iudicibus puniuntur. Sic igitur Deus erit etiam causa, ut loquuntur, exemplaris omnium virtutum, a quibus omnia bona temporalia pendent, B cognitioque,& amor illius est omnium virtutum regula,& mensura, quam deprauabant, qui Deos incontinentes, imbelles , iniquos, imprudentes impie statuebant, ac tales ipsi cultores erant, e quibus conflatae Resp. stare non poterant. Iccirco aiebat Aristoteles,bene de Deo sentiendum, & loquendum, quod eius recta cognitio, ad quam nos instituamus, sit optimus, ut idem volebat, terminus, ac morum norma. Nam fac, in quali bet domo, cognatione, urbe, gente,regno sint singuli mortales
huiusmodi,quales descripsimus ad exemplum Dei summi.An. non erunt omnes felicissimi, quando pro uiribus commvno Chonum procurabunt, beneficiis inter se certabunt Sine dubio magis minusue erunt beati, prout magis,ac minus ad haec appropinquabunt. En igitur,ut Religio, sapientiaque ad ista nos instituens, & adducens est bonorum temporalium radix,&origo. 'feruntur quinque humanorum coetuum discrimina, e quibus apparet , qui propius, auι longius absint a virtutibus, Deoque eontemplando, O amando. cap. XVI.ῖd operaeprcitu videtur,inspicere in uniuer- 'su, qui propius accedant ad amore,cognitionemque summi Dei.ex hoc enim simul inspiciemus, qui sint feliciores in temporalibus
bonis. Sunt autem duo mentium coetus, quibus homines post obitum consectantur, longissime in er se distates,& contraria sortiti euenta . Inter hos duos est etiam alius eorum, qui similiter vita migrarunt, ac peruenerunt ad metam suam, neque vitr