장음표시 사용
101쪽
3. ' Vis resistendi, qua corpora pollent, spectari potest non solum prout liabet ordinem ad locum , quemadmodum hactenus considerata a nobis est,sed etiam prout habet ordinem ad ipsum Corpus, in quo est. Namque, sicut ipsa prout ordinem ad locum habet, inicit, ut corpus a loco, quem occupat , reliqua corpora expellat, ita prout ordinem ad ipsum corpus habet, impedit quin
unum Corpus intensionem suam cum extensione alterius corporis commisceat. Immo ex impenetrabilitate hoc altem modo sp ctata impenetrabilitas in ordine ad locum xurgit. Etenim eo ipso, quod Omne corpus impedit, quin eXtensio alterius cum sua commisceatur, prohibet, quin aliud corpus locum , in quo est ,
65. Declarata notione imponetrabilitatis, opus nobis est inquirem , num virtute Divina estici possit , ut duo corpora eumdem locum occupent, hoc est, sese Com PCNetrent. Prop. Fieri potest ex virtute infinitia Dei, ut plura cor ora sese con metrent, cramdem e locum Occlvent. Probiamr. Impenetrabilitas in corporibus producitur ex eo quod eorum dimensiones distinguuntur secundum situm, ac proinde diversa loca occupant '. Atqui Deus, quippe qui est causa prima
omnium rerum, potest Essectus causarum se undarum in suo esse sine ipsis causis conservare. Ergo Deus potest conservare trinas dimensiones, seu quantitatem in duobus corporibus, etiamsi non distinguuntur secundum situm, hoc est, etiamsi s e compene tirent, eumdemque loCum Occupent .
66. Exinde colligitur salsum csse illud, quod Lockius obiicii,
nempe, duo Corpora, Si s e compenetrarent, unum evadere. Et Sara , quemadmodum s. Thomas monuit,si duo Corpora Sese P NUtrare. naturaliter possent, procul dubio unum Corpus emcerent, quia 4 ipiundo Conveniunt duo corpora in unum, destruitur esse distinctum utriusque, et acquiritur utrique simul unum esse indisti iactum Τ , . At, cum duo corpora virtute Divina sese compenetrant, non Evadunt unum Corpus, sint remanent duo,quia cini ratione loci, quem occupant . inter se non distinguantur, tamen Utrumque retinet esse suum distinctum ab esse alterius. Etenim
in e Nihil, ait s. Thomas, potest prohibere eorpus aliquod . ne sit simul silvain tu in cum alio corporo in eodem loco, nisi hoc, quod in eo requirit diversumatium 3; in lib. lv Miu. , Dist. XLI v, q. II, a. 2, 1 t. 2 E. ὶ Ita argumentalus est s. Thomas, duodlib. I, a. 22 E. Corpora aliquando compenetrata fuisse ea M. Litteris discimus. cs s. Aug., Trael. LXXI in
102쪽
COSMO LOG lx l0l Deus, ut modo vidimus, essectus causarum creatarum tum qu que Cor Serva tu potest, cum ipsae causae comant; quam Ipse vi tute Sua infinita efficere potest, ut, dum duo corpora SeSe com- penetrant, unumquodque illorum conservet esse suum distinctum
ab me alterius, lic t dimensiones unius a dimensionibus alterius ratione situs amplius non distinguantur. . 67. At vero, si duo corpora in eodem loco esse pomunt, repugnat unum corpus in pluribus locis esse ε. Enimvero aliquod eo Pus eo ipso, quod est in loco circumscriρtive , comprehenditur a IOCO secundum commensurationem propriarum aimensi
num. Atqui a quod comprehenditur a loco aliquo, ita Est in ipso loco, quod nihil eius est extra locum illum a. Ergo et ponere quod aliquod corpus sit localiter in hoc loco, et tamen sit in alio loco ,rat ponere contradictoria esse simul's.
ART. III. De comorum Aura Figura ut alibi innuimus', consistit in terminationes quam tittitis, ac proinde est qua diam forma circa quantitatem β.69. Prop. muria cor Pora quadam Aura Praedita sunt.
Probatur. Magnitudo cuiuslibet corporis determinata osso d bet quia quidquid in rerum natura existit si determinatum. Atqui magnitudo non aliter determinata intelligi potest,quam si uno, Pluribusve torminis comprehensa concipiatur,id quod experientia confirmat, nam nullum corpus nanciscimur non aliquibus
e corpus, inquit s. Τhomns, psso simul localiter in duobus locis non potest fieri per miraculum νοῦ in lib. Iu Sent. , Dist. XLI v, q. ll, a. 2, sol. 3 ad 4. cf praeter alios B. Ath. M., De seae principiis, leaei. V, n. i, et s. Bona F., In lib. Iu Sent , Disi. XI,l X, p. II a. 4, q. 1 ad ars. ὶ Cr Omol. . c. X, art. l, p. 65 M. Τ) Θωlio. III, a. 2 c. Advertendum est non posse quidquam extundi contra hane sententiam ex eo, quod corpus I. Christi est simul in coelo, ct in Saer mento Eucharistiae, neque ex eo, quod in Sacramento Eucharistiae est simul in pluribus loeis, quia praesentia Sacramentalis Corporis Christi est diversi generis, ae quantitativa. quam in coelo habet. Et sane, Corpus I. Christi in Coelo est civisibiliter, seu eaetensire, et in Sacramento Eucharistiae est indi visibiliter. seu in Iensire; unde non repugnat illud esse simul in Coelo. et in pluribus Altaribus s. Τhoin , t II, q. LXxul, a. 5 e. et ad ij. Quod ali inet ad apparitiones Sanetoriam in pluribus loeis, dieendum est illas evenisse vel miniastorio Angelorum, qui in simili ludine corporea illos Sanctos repraesentabaut, eorumque nomine res gerebant, vel productione novi corporis sive ex nihilo,
' Log., pari. l, c. I, art. 9, p. i7 vol. 1. l, q. vlI, a. I ad 2. Sensu autem improprio hoc nomen figurae e ponilur pro quolibet signo, quod instituitur ad aliquid significandum secundum animilationem ad aliud ν; in lib. tu Sent. , Disi. XVl, q. II, a. l ad i.
103쪽
l02 cos 3lOLOGIA terminis comprehensum. Ergo Omne corpus termitiis Comprehenditur. Λt tui in huc ire figura corporis posita ret . Ergo mne corpus aliqua fgura pracditum est. 70. Manifestum est fguram esse proprietatem Corporis, quaen flamaa promanat. Nam materia, sicut per se est indisserens ad quam liliot substantium corpoream constituendam, ita quoque ratpersu indisserens ad quamlibet detorminationcm quantitatis. Dino,
sicut materia a forma det imi natur ad aliquam Certam Substam liam constituendam, ita ab eadem forma quantitas eius ad unum,
pluresque strini nos in se recipiendos, ac proinde ad hanc, Vel illam figuram doterminatur. quod si figura corporis a forma pro-
manat, cons quitur figuras esse diversas secundum diversas cor-
Porum specios, quia forma est principium, per quod corpora abso specie disserunt. Iti, si in corporibus vita praeditis , nempe plantis, atque animalibus maxime elucet , in corporibus vitae x portibus, hoc est mineralibus quoque observatur, Cum a Statu aerisormi, vel liquido ad solidum transeunt. Quare diversitas figurau non modo a moentibus Physiciis, sed etiam a Peripateticistulius indicium existimata est, ex quo diversae species m Orum dignoscuntur . ΑRT. IV. De cor rum activitate Tl. Iam alibi ostendimus advorsus Malebranchium t nihil reis pugDantiae in m inveniri, quod corpora quadam activitate praedita sint, et contra Leibnitium ' alia in alia agere posse. Ilic d
monstrandum nobis ost corpora reapse illa activitatu pollere, pra toreaque inquirendum, quousquo ipsa porrigatur, nemri utrum
Corpora novaS Vnerent substantias, an dumtaxat nova acciden
tia in substantiis, quae iam existulit, pro iussant. τ2. Prop. l .' C Pora quiadam activitate Praedita Sunt. Probatur. Quotidiana, ct constanti experientia edocemur m pora, positis cortiis conditionibus, certos essectus producere, e .g., Coram liquosieri, si igni admoveatur, aerem illuminari,statim ac Sol oritur; aqua sitim restingui. Atqui huiusmodi essectus a co Poribus, tamquam a veris suis causis, producuntur. Ergo
ra vi a tuosa poli re Portum CSt.
75. Minor probatur l' sex eo, quod nulla ratio est, cur illi
effectus corporibus, voluti veris suis causis, deno mus, quia, uti in Ontoloma Ostendimus corpora aliquid in se invicem agem nou puguat; 2' ex m quod, ut s. Thomas advertit, illi essectus COD-
104쪽
Stanter Sequuntur, nisi quod accidens ipsos impediat 3: T quia
non Solum experimur, e . g., ignem esse calidum. Sed etiam CBlorem ignis, quod quidem experiri non possumus, nisi ipsemet ignis sensatiouem caloris producere dicatur λ; 4' ex eo, quod inrubus naturalibus quaedam ad certos effectus producendos dis-POSitiones insunt; e. g. , in semine, et tellum aliquid est, quod ad productionem plantae, atque in cibo aliquid est, quod ad nutritionem concurrit ἔ unde in his rebus, dum essectus producitur, quaedam fiunt reales immutationes, o. g. , in nutritione sit physi a ciborum de inpositio. Iam vero, ε Disi res naturales aliquid agerent, Duxtra essent eis sormae, et virtutos collatae;sicut si cultellus non incideret, frustra haberet acumen x; quod prosecto infinitae Dei Sapientiae repugnat , nam et Contra ration m GPien tiae est, ut sit aliquid frustra in Oporibus sapientis v. N. Prop. 2 ' C Poria non solum nova accideritia in sudituri liis, quae iam existiarit, sed etiam novas sufflantias gigniarit. Probatur. Nos continuo conspicimus a rebus alius res ipsis Si
miles, c. g., ignem ab igne, progigni q. Atqui similitudo corpo
ris geniti cum gignente Don in accidentibus, scd in Substantia , Seu natura maxime posita est , quia accidentia, ex quibus individuum constituitur, a causi s extrinsecis variari, et mulari POMount. Ergo si corpus gignit corpus sibi simile, utium ulterius Sub stantiam gignere dicundum est '.
Sequeretur, Ri corporibus omnis vis agendi denegareiur, quod nempe ordo re Fum, ex quo systema inundanum es itur, prorsus rueret. ε Si autem, ait, a. rebus subtrahamur actiones, subtrahitur ordo rerum ad invicem: rerum enim, quae sunt diversae secundum suas naturas, non est colligatio in ordinis unitatem, nisi per hoc, quod quaedam agunt, et quaedam patiuntur 3; COIur. Gem., lib. IlI, e. 69.εὶ uine s. Thomas asseruit inductione inniti illud ellatum, quod omne stimiis producti sibi stimile. Apparet, inquit, per induelionem in omnibus, quod simile agat suum simile I; Conlr. Gaul. , loe . ei Generare, inquis s. Bonaventura, de sui propria ratione es similem sibi tu substantia, et natura producere v; In lib. I Sem. , Dist. XIX, a. I, q. I resoLε cs quae diximus tu eap. 1, passim. dua in re illud cum Aquinate ad ver.
pndum est, quod Disi vires activae corporis sint accidentia, tamen sorina sumstantialis in alio eorporo ab eis produci potest, in guantum asiani virtvre Uxstantialis Drmae illius corporis, cui ivlinerent mr. Gent.. ibid. in . lla calor, quo ignis in lignum agit, non est eausa principalis, quae emeti, ut lignum in ignom transmutetur, sΘd osl instrumentum, quo ignis lignum in igiae in convertii ici ,, q. LXVII, a. 3 ad M. Quod si vii es activae corporis, quod in aliud agit,
105쪽
lus AnT. V. Quid do ProPriotiatibus mi Porum Primiariis, et secundariis sentiendiam sit, do itur 75. Philosophi post Cartesium proprietates Corporum in m
maritis. Pt secundarias vulgo distinguunt. Illae sunt, quemadmodum Lockius ait, soliditas , extrasio, Aura, motuS, quies , t numErus εἰ istae autem conSistunt in quadam vi, qua primariae pollent . producondi in animo sensationcs,e. g., CODCra, Sa P es , odores etc. Iain in desini nilo utrum hae pmprietates reipsa inveniantur in corporibus ipsi valde inter se dissident. Nonnulli, inter quos idem Lockius, docent qualitates primarias cMe Obiectivas, secundarias autem esse subiectivas, nempe animi Ia stri assectiones, qui hus nihil simile in corpore respondet. Alii, inter quos Ni heli us, Omnes qualitatos primarias, nou SecuS ac Secundarius, esse subiectivas contendunt, atque inde idealismum eliciunt λ. Leibnitius donique ), Garritorius '. aliique non solum qualitatos primarias, scit ei iam secundarias esse reales Voluerunt, atque istis. perinde ac illis, aliquid simile in corpore respondere arbitrati sunt. Quid de hac controversia sentiendum sit, ita breviter declaramus.l Certum est proprietates, quae a recentibus primariae BP- PCllutatur , esse imales , sive tales in corporibus, quales a nobis Cognoscuntur. Etenim pmprietates primariae aliquid denotant,
fiunt eausae instrumoniales, ipsae assimilant corpus, in quod agunt, non sibi, sed magis formae substantiali corporis sui, nam instrumentum. quo e usa priΠ- ei palis ad esseelum producendum utitur, non eo spectat, ut effectum assimilet naturae suae, sed naturae eausae principalis, quia ah hae omnem virtutem agendi sumit. Elseclus non assimilatur instrumento, sed principali agenti, sicut lectus non assi initatur securi, sed arti,quae est in inelitu artisseis 2; II l, q. LXll, n. c. ὶ Gsai phil. , etc., lib. II, c. 8. 39-2I. Diximus secundum Loestium, quia alii diversis modis illas enumerant.
3 calluppius Mygio sit. , lib. I v, e. ., g 44ὶ cuius sententiam Missetus svid.
Dict. phil. , art. Matiere nuper defendit, Ber eleyo concessit omnes proprie- intes, quas nos corpori tribuimus, non aliud esso, nisi sensationes nostras, quibus res extrinsecus obiceias induimus, sed identismum inde eon ludi posse limgavit. ΛSt perperam. Nam, corporum naturam nonnisi ex eorum proprietatibus cognoscere possumus, qua propirr,si cunctae proprietat s corporum DBn sunt tales, quales in corporibus a nobis cognoscuntur, concludendum est nos naturam corporum ignorare. ae proinde id calismus Berheleyi, sive scepticismus circa seletilias rerum naturalium ad millendus est. Τὶ N. R. lib. II, e. 8. Qua in re Lethnii ius moliauologiae suae placitis parum eolia sit.
106쪽
quo extensio in corpore determinatur, quia cum quantitas, tum figura, tum situs, tum denique motus extensionem exhibent diaversis modis determinatam. Atqui extensio in corpore, uti ostendimus, est realis, hoc est, talis, qualis a nobis cognoscitur. Ergo qualitates primariae quoque sunt reales, nempe tales , quales
2. ' Qualitates secunduriae, si spectentur relatis , prout wnsileS sunt, Dempe prout a Sonsu percipiuntur . ipsis perceptionibus sensibilibus similes sunt; nam in actu sensationis illud, quia percipitur , fit mr Spcciem sensilem unum , idemque cum ipso
5.' Inter qualitatus secundarias spectatas absolute , hoc est, prout sunt in seipsis, atque impressionem, quam ipsae in organa Sensoria producunt, quaedam similitudo existit . Enimvero compertum est qualitates secundarias a corpore animali excipi eo m do, quo a corporibus inanimis excipiuntur,cum ab uno ad aliud transmittuntur. Vt hoc aliquo exemplo illustremus, nemo certe negabit calori cum in corpore animali esse, si materialiter consideretur, idipsum . quod est in quolibet corpore inanimo. Re v ra, Cum manum igni admovemus , procul dubio et calorem in ipsa sentimus , ipsamque si altera manu tangamus, calidam e X- perimur, perinde ac calidum experimur lignum, aut s reum Pi dem actioni i is subrectum. Quod quidem Certo argumento est
manum ea qualitate ornari, cuius gratia co Ora calidu vocantur. 4.' Inter qualitates secundurias absolute spectutas , Et earum apprehcnsiones synsibiles ' non existit similitudo naturae , sed tantum similitudo i Praesentiationis. Non existit quidem similitudo naturae, quia qualitatos Secundarino , prout sunt in Sei psis, quidquam corporeum Sint Oporint, dum e contrario apprehensiones sensibiles, cum sint assectiones subi cli incorporei, in- Corporear necessario sunt. Existit autem similitudo repraesentationis, quia qualitates secundariae ad apprehensiones sui in anima, tamquam enume efficientes, Concurrunt, ac proinde hae ad illas nec Mario reseruntur, illasque repraesentare debent '.
TU. Ex his colligore licet 1' qualitates sonsiles, prout in ani
3ὶ Nomine apprehensionis sensibilis significatur artio, qua sonsus rem obis. elam apprehendunt, Pt haec distinguitur ah immutatione corporis, seu ab improssioue . qua in i ps obiecta iii Org.iu productu
107쪽
in corporibus, ad quae reseruntur, quia in eis est aliquid, quod vim habet illas producendi in corpore animali 3; 2' sensationes, quamvis' assuetiones animi nostri siti amen non esse dumtaxat aliquid subi clivum, uti Ber layus, ut Iluinius voluere, sint etiam obloctivum, quia in rebus obiectis aliquid revera est, quod eis respondet, et quod ipsarum raum mi.
zT. Postquam corporum vita carentium naturam, et Impric-tates exploravimus, propositi nostri ratio expostulat, ut de Coi Poribus vivetitibus, seu animulis disseramus. Ab iis, in quibus insimus gradus vita viget, hoc est a vegetabilibus , seu plantis ordiamur. Qita unam sitit operationcs v gelativae , et quomodo vita vegetativa definiatur, alibi cxplicuimus '; quare hic dumta-Xat qua 'oendum nobis est, utrum principium vitale, seu anima insit ploniis. Et, si vitam plantis inesse invenerimus , CuiuAuam speciei illa sit. ART. I. Vitiam mantis inesse demorastratur του. Aliqui veteres, secundum EpicuraeOS , et Stolam , atque non pauci recentes , secundum Carissium , nullum principium Vitule plantis inesse pugnant, atque ex iis alii motus, et est cetus Plautarum ex sola Putium textura repetunt, ita ut non alio di Crimine pluritae a ceteris corporibus, quam meliori, et nobili ri partium ordine distinguantur δ, vel P r Vires physicius, et ri Inicas fieri arbitrantur. Horum sententiam sequenti propositionumsellimus: I9. PrinciPium vitale, seu aliqmet anima plantis inest. Probatur. Plantae, uti s. Augustinus inquit, non tantum ex vi extrinsecus in ellente, veluti cum ventis agitantur, sod EX principio sibi intrinseco moumsur , C. g. , cum SUCCUm ultra hunt, quo nutriuntur, et augescunt, et solia , fructus , aliasque plantas sibi similes edunt ' Atqui principium vivens, seu au ima
108쪽
GOR MOLOGIA 107iis convenit, quae se ipsa ad operandum movent '. Ergo vita , Seu quaedam anima plantis inest . 30. Praeterea, plantae Sunt corpora, quae eX Pluribus, dive sisque organis conflantur, siquidem in eis , utente B. Λlh. M. , et sunt radices ori similes, et stipites, et rami, et cetera diversa ossicia ha honita s. Atqui principium substantiale corporum Oseganicorum debet esse anima, quia ipsum emcem debet, ut co
Pora se ex Se ipsis moVeant, alioquin organa s Stranea ement.
Erpo principium substantiale, quod plantis inest, est anima '.
3l. Denique, admissa adversariorum Sententia , principium , per quod plantae constituuntur,et operantur, deberet osse idem, ac illud, a quo corpora non viventia es sentium , et operationes Suas sumunt, Nempo, ut ipsi contendunt, leges mechanicae, sive vires chvmicae. Atqui hoc consectarium est absurdum. ENO. Η2. Minor ita demonstratur: Leges, secundum quas vegetabulla constituuntur, et operantur, ut alibi diximus β, ab iis disso- runt, quae Constitutionem , operationesque corporum haud viventium moderantur. Atqui diversitas legum, quae ad constitutionem, Et operationes entium perii Dent, specificam diversitatem Principiorum arguunt. Ergo, etiamsi principium, in quo C PO-ra non visentia constituuntur, Et operantur, Consistat, quemad
modum Mechanici, et Chymici contendunt, in logibus mechanicis, vel viribus chymicis, tamen principium , ex quo vegetabilia
Constituuntur, et operuiatur, diversum esse debet q.
viresque suas retinent; sed viventia sine certa quadam figura, et mole nee exi- alere, DPe operari possunt.
εὶ Neque dieas cum P. Tongiorgio Instit. phil. , P eh. , lib. I, e. 2, dri. 3, I li473 plantarum naturam derivari ex viribus, quae ex combinatione virium
physicarum, et ehymicarum resultant. Nam vires physicae, et thymicae, quo Eumquct modo coniungantur, et permisceantur, supra conditionem natur Smortuae assurgere non possunt. Atqui natura vegetabilium, sive horum operaliones, sive leges, quibus ipsa B ex runtur, speetaveris, valde prRestat natura eorporum inorganteorum. Ergo si non per vires physicas, et thymicas, uti stensum Osi, BQ per harum quidem combinationem natura vegetabilium explicari potest. Ac edit. quod e hymiei concorditer sentiunt non posse fieri ullum vegetabile per eombinationes virium physicarum, et chymicarum, immo nounain quidem mole lilRm organicam; ta Berzelius, Traue de chimis. Chimia organique, t. ll, p. 207.
109쪽
108 cos voLOGIA 35. Vt hoc magis perspicuum sivi, mente repetendum est plantas non POMe nutriri, augescere , aut simile sibi gignere , nisi aliquid in novum substantiam transmutent . Λtqui partes plantae , quoad variae sint, et exquisita structum Ornentur , har Ctransmutationem per vires phvsi as , set Chyinicas Pssicere nequeunt, nam hae possunt qui dona partes alimenti aliter, aliterve disponer . sed nequeunt illas Corrumpere, Actu, ut aiunt, altera re, ut inde nova substantia pmducatur. Ergo, ex adversariorum
Sententia, Operationes plantarum nullo modo fieri possunt. Hincti Ohiliores Physici, et maxime nuperi ingenue fatentur perennem
Circuitum humorum, assimilationem succorum , quibus Planta. nutriuntur, et augescunt, Et maXime reproductionean per vires
physicos, ct chyinicas nullo modo explicari posse. 34. Itaque pro certo habendum in vegetabilibus , praeter Vi- η physicas, et chymicas. existere principium hisce multo pra stantius, quod illis voluti instrumentis utitur ad producendas O-
Perationes , quae vitales vocantur. HOC autem principium nos
non latet, quemadmodum Clavi crius , aliique contendunt. Nam ex iis, quae de principiis constitutivis corporum statuimus, patet principium illud osse formam illam substantialom , quae materiam ad vegetabilium speciem determinat, sensque est omnium operationum, quas in ipsis observavimus '. T. H. Cuiusnam vectes vitia Plantarum sit, inquiritur 35. Quoniam vegetabilia vivere perspeximus, investigare
portet, iram illorum vita sit sui generis, an cum sensitiva CO -sundatur F.
Hae, ut diximus nam. , e. Π, ari. I, p. 89-'l vol.Iὶ sunt praeeipuae vegetabilium operationes. s. Thom . . in lib. lv Sent. , Dist. XI, q. I, art. 3, ωI. 3 ad 1; et ibid. Dist. XII, q. l, a. 2, 1Ol. 5 C. , Le regna animal, disιribue s apris Eon organisation, Introd. t. I, p. II, Paris I 8 9. ηὶ ε Ex hoe eontingit quod aliquod individuum sit eorpus inani malum, et
aliud corpus animatum . . ., quia hoc individuum animalum habet formam perfectiorem, per quam habet non solum subsistere, et eorpus esse, sod etiam vi.
vere; aliud aulem habet sormam imperfectiorem, per quam non allingit ad vitam, sed solum ad subsistere corporaliter I ; Θ. dimp., q. un. De Ep. cr. , a. I ad s. Diximus cum sensitiva, nam sententiam Anaxagorae, aliorumque plantas vita rationali gaudere sine ullo examine millimus, memores Aristotelis, qui ipsam veluti foedam repudiavit De Plantis, lib. I, c. i , et s. Augustini, qui sDe Gen. au lili., Lib. imperf, e. 5ὶ nimis errantes haereticos ita sensisse serit sit.
110쪽
COS MOLOGIA 10936. Plantas vim sentiendi habere docuit Ρlato οῦ quam opinionem inter recutites propugnavit Robinetus', et ex Huperis Bicliatus Τ, aliique.dT. Pi Up. Plantae sensibus haud polloni '.
Probatur. Cum Auctor naturae sit sapientissimus , Eum iurerum molitionem nihil frustra egisse pro certo habenduin est. Atqui sensus in plantis frustranei somni. Plautas igitur sensibus
38. Minor ovincii ur hoc modo. Sensus viventibus datur, ut se a causis exterioribus, quae Ea destrurim adnituntur, tucantur, Seque conservent, hoc st, ut quae Sibi noxia sunt, Vit ni F, quaeque ad vitam opus cis est , sectcntur '. Λtqui Deutro ex capite Plantae sensus expostulant. Non quidem eX primo nam, cum ip sae ob radicem inlluri immobiliter adhaereant, et facultate e loco se movendi destituatitur , inutile ipsis seret ca , quae nOXia sibi sunt, sensibus apprehendere , quia ea essti m non POSSCnt. Nec ex altero; opus enim ipsis non est alimenta quaerere . ut, Itaque a noxiis discriminare , quia nec Sarium , quo aluntur , humorem eis se ultro offerentem per fibras , pt radicos hauriunt. Plantac igitur sensibus frustra nempe sine ullo sine donarentur'. 39. Id ip sum ab ipsa observatione plantarum comprobam POS-Eumus. Re vera, plantae nobis haud pra boni in se ulla illorum indiciorum, ex quibus nos animalia spnsibus pollere colligimus. Primo enim in ipsis non invenimus organa ad sensationes apta , sed organa tantum, quae nutritioni, augmentationi, et reproductioni inserviunt; secundo, non observamus in ipsis illos motus, ex quibus arguore solemus animalia sensationes . et affectiones ,
quae ipsas concomitantur , in se experiri. Nihil igitur in plantis
nobis occurrit, ex quo sensus in ipsis arguere possumus '.
) ct Ath. M., O . cu. , lib. cit., e. 3. Qua in re advertendum est tontra Boin hinelum motus herbae , quae a manui ipsa in attreetante aufugit, quaeque l. ei reo easta vocatur, et motus herbae, quae versus solem vertitur, ea inque ob causam nomen helimropia habet, nullum indicium sensationis praeseser re,sed
ex principio vitali repetendos esse , quod varias leges, proprietatesque in variis eorporibus subit.