장음표시 사용
251쪽
T. I. Duiliaritur, utrum, necne existentia Dei Per demonstrationem a nobis cognosciatur 2. Deum dicimus ens ni violuto necessarium, in quaque pers clum,ab Iloc mundo distinctum, ut ipsius mundi causam in retri- m. Iam an inquam Aiacismum, mi um nempe systoma, qui Dei existuntium insiciantur, petaul,surduiu esse Ostora damus, duae S Cum Pugnantis Opinion s refellendae nobis occurrunt. Prima est
corum, qui sola Divina Revclatione existcutiam Dei a nobis accipi, numquam vero ratione probari possu contendunt M. Alii vero sicut priina principia, ita hanc propositioncm: Dem existit, rationis lumine adeo cognosci tenent, ut nullius demonstrationisi digeat . I. Prop. l .' Existentia Dei Potest om rationis, sine Revelationis adminiculo, a nobis co ines. Probatur. I quid in Sivi litie c. 15, v. 1-5, ita legitur: a Vani sunt omnes hominos, in quibus non subcst scientia Dei, et de his, quao videntur l, mn, non potuerunt intelligere Eum,
qui Est, Deque operibus attondonios agnoverunt, quis esset artis X . . . A magnitudine enim speciei, et creaturitie cognoscibiliter poterit Creator horum videri x. Item, Apostolus. R-- , c. 1, v. 20, ait: e Invisibilia Diti a creatum mundi Por ea quae facta sunt, intollacta conspiciuntur,sompiterna quoque I ius Vii tus, et Divinitas, ita ut sint in xcusabiles s. Λtqui vani, hoc mi, Stulti, aut inexcusabiles non essent ii, qui ex creaturis Creatorum non intelligunt, nisi ex hamin cxistentia ipsius Creatoris
Praeter nonnullos veloros imius sententias fautor g, contra quo disputavit r. Τhonias Const. Gent. ,. lib. l, e. 12 , alii fuerunt in Licaeo Patavino, qui, aluce Zabarella, sese de Dei existentia non naturali ratione, sed sola eiusdem Dei superna revelatione convicios esse prosilerentur. Compertum autem Est exitientiam Dei. secundum Traditionalistas, revelationis, sota socialis traditit Dis subsidio a nobis cognosci, alqua rationem vel omnino ad eam delegendam imparem esse, vel solum, supposila Revelation , posse demonstrationis ope it. lam declarare. Ct Mealog., c. ll, art. I, p. 184 seqq. , et Criteriri. ,e. IX, art. 4. p. 231 sqq. uni. I. ὶ De Oniologis, seeundum quos Deus non modo sino ulla domonstration cognoscitur, sed etiam assiduo mentis nostrae intuitioni obversatur, atque ideo per seipsum immediato a nobis cognoscitur, satis, superque diximus tu Mealogia, e. l, art. 5, p. III seqq. vol. I.
252쪽
T AEOLOGIA NArvna Lis talxistentia legitima ratiocinatione inferri posset. Ergo. Accedit,quod si ratio Dei existentiae demonstrandae impar ex se est, incredui persuasos reddere non posset Revelationem a Deo hominibus esse
4. Obiic. In Deo Esse unum, idemque est, ac Eius Encntia. Αhqui ratio Essentiam Dei scire non valet. Ergo ne potest quidem demonstrare Deum eme.
5. Resp., dist. rnai., si esse significet illud ipsum, quo Deus
in se subsistit, conc. mai., si significet veritatem, qua nostar intellectus existentiam cum Deo componit, neg. mai.; dist. etiam min. Essentiam Dei ratio non valet cognoscere ada uiau, c C. min. , ne inadaequale quidem,neg. .; neg. cor S. Et Sane ESSU
duplici ratione accipi potest, vel enim significat aestim rasendi,
vel con Ositionem Promtitionis, quam anima adinvenit, conmiungens praedicatum cum sisiecto. lana' perspicuum est esse , quod unum, idemque est ac mi Ementia, prima, non Vem ait m ratione intelligendum esse; ac proinde et primo modo accipieri do esse, non possumus scire Ene mi, sicut nec Eius resontiam, sed solum secundo modo; scimus enim quod ham Propositio, amformamus de Deo, Cum dicimus, Dotis est, vera est, ct hoc' scimus ex Eius ossi tibiis 3 v. Cotorum, etsi Essentiam Dei non m- Prehendamus, Seu non cogit camus, Ptintriau in se cognoscibilis est, tamen aliqua imperfecta ratione, ut mox dicemus, Eam attingimus, ct quoniam inter existentiam Dei, ct Eius Essentiam distinctio rationis admittenda ret,optimc possumus illam cogia
Scere, quin hanc adaequale Cognoscamus. 6. Prop. 2. ' Detuu existere etsi sit veritas Per se nota, tamen est Per Se nota tiantiam secundum Se, non vero etiam nobis, ac
Proinde indiget Misonstratione, ut a nobis cognoscatur. Probatur. Quaelibet propositio, cuius praedicatum est in ra
q. III. a. 4 ad 2. e Nee hoe, idem sanetvs Doelor inquit, debet movere. quod in Deo idem est Essentia, et rare, ut prima ratio proponebat. Nam hoe in telligitur de Ore, quo Deus in seipso subsistit, quod nobis quale sit, ignotum est,sicut Tus essentia; non autem intelligitur de esse, quod signineat eompositionem intellectus; sie enim esse Deum suh demonstratione cadit. Iam ox rationibus demonstrativis mens nostra induet ivr huiusmodi proimSilionein do Deo sormare, quae exprimat Deum esse at Conlr. Genl. , lib. I, e. l E.
253쪽
252 rugo Loci Λ NATURALIS desinitio subiecti non ost Omnibus nota, nuc se noti L inlcS Pr Positiones ab Oiunilius Concedi, e. g.,onurra recti angiali Siarit iam uJ. . Istae per se notas' appellantur tantum Sccundum se Ot non quoad nos, illae per se notae dicuntur non solum Secundiam Sc,
sed etiam quoad nos. Iloc posito, ita argumentamur: Propositio PCr Se nota Secundi tu Se est, cuius piauudicatum includitur in m-tione sulatu si, utque propositio itur Se nota γ Oad nos est, euiu Spiraedicatum involvitur in natione subiecti, et nobis innotescit -
tio subiecti, ut praedicati . Atqui tu huc Propositione, Deus existit, praediciatum includitur in ratione subiecti, cum cnim Deus Sit
suum esse, existcntia ad ipsam Eius Ossentium spectat; nobis ta-mon nota non est ratio subiecti, ut praedicati, Dam torminos se Cundum Proprium rationum non appri endimus, atque illos invicem necessario connecti, sive rase ad ipsam Dei essentiam pertinere, simplici montis Obtutu non cognoscimus. Ergo ham prinliositio, Deus cxistit, usi per se nota secundum So, Nobis tam non cSt per se nota, sed demonstrativo discursu iudi gut
in I, q. ll, a. I e. Mistentiam Dei sine ulla demonstratione ad mill udam Psso Κanlius, Friderieus lacobi, atque Lameunaisius alia ratione luctatur. Κamiliacuim, ut alibi diximus i uermi., c. lli, ari. I, p. 225 vol. l , Dei existentiam 'alioue theorelicia probari non posse, sed tamquam rationis praeticae postulatum stile morali illi veritati credendum nobis osse autumat. lacobi autem, hodiernae fcliolae sentimenιalisticae auctor, Deum a nobis cognosei contendit non ratione, sed in linctu, nempe sensu inferiori in vincibili, qui luiti existentiam 1 ei, lum alia dogmata ad muli tum intelligibilem specta ulla, necnon multui sensilis existoni iam nobis revelat Sermones de Religione, geriti., Serm. ii, uel Ol. ISJlin. Douique Latituit naisi iis in suo Esquisse u' une Plutosophie Dei
Iisi ni iam noli esse demonstratiotiis capacem docui, quippe quod natura deri noustratio uis ea est, ut qii id ii iam Ex alio quopiam, in quo eontiuetur, clicia iur, Et Deus nulla ro imi si iam conlinori potest. tu horum sententiis excutiendis non immoramur. Eicuim quid do ratiotio practica Κanlii Seu liendum sit, oriendimus in Cruerisioseu loc. cii. , ari. 3, p.228, 229 i. Ad Iacobi itin quod spectat, qtili utimi cognitio Duuncuria ab hominis natura rationali sit aliena, demonstrahimus in D timi ostia se .lvotri. 9,p. 126,l27 vol. I . Neque illud silentio praelurouudum cSt, criteritim xcvsus inierioris a lacobio admis, iam rerum verila limanis landae prorsus impar osse. Κι nim sceptici vcleres, et receni s nuri quam dubitarunt, quin lio milies Dei Existentiam , aliasque veritates siue natu νrali admittant, scd hanc fidem, scia vocis inιerioris sensuvι inter praeiudicatas opiniones amandant. Quocirca qui illam fidem, soli sensum interiorem Scopli- eis Obiiciuili, acrem vorherant, sun inquo operam abutuntur. Denique, quod alii nul ad Lamuiuia istum, perspicuum est illius errorem ex eo enasei, quod connexionum logicam cum reali, ordineinque demonstrationis cum ordine Exi steriliae perperam consuti dii; siquidem in demotistratiotie, qua existuntia Dei
Probo lur, non quidem ipse Duus, Sud uostra Eius cognitio ab alio, tu quo illa Oilliuetur, ulteitur.
254쪽
THEOLOGIA NAT vii ALis 2537. Obii . l. ' Voritatem emo, ost por se notum etiam quoad nos. Atqui Deus ost ipsa Veritas. Ergo D iam inse, si per Se DO-lum non solum securi dum so, sed otiam quoad nos. is. Itcsp., dist. viai., si ngatur de veritate communiter a coisPta, conss. Ditii., Si de veritate per se subsistonis, neg. mai.; i-wm dixi. min. , Deus est ipsa Veritas Por se SuhSiSinns, conc. min. , t Vcritas Communitor accepta, Heg. min. ; ns. m. Sane veriatatem esse in communi ita rei per se notum, ut nulla demonstratione a D Ohis cognoscatur; qui enim veritatem osse inficiatur, iam aliquam veritatem admittit, nempe illud verum esse a Prit,quod veritas non ost; ses Primum veritatem esse, rivmpQ roi PSa Pxist in illam summam Veritatem,n qua cutem Omnia veritatem suam derivant, hoc non est Per sc notum quoad nosti. Inst. Deus cst prima veritas. Atqui prima veritas sine demonstratiotio a nobis cognoscatur Oporint. Ergo.
10. Ilesp., dist. mui. , si prima voritas in ordino cxistentiast, Conc. mai., in ordine cognitionis, neg. mai.: item diu. min. , Vcritas prima in Ordine cognitioniis, cora c. min.; in Ordine exi
ll. Obiic. 2. ' Plures ex M. Patribus d cnt cognition in Dei
esse nobis naturaliter insitam, et, ut loquitur Damascirtius , inseminutiam. Λtqui secundum lius loquendi rationes idea Imi est nobis ab ipso Dco infusa. Pupo Deus cst per se notus non Solum Secundum se, sed etiam quoad nos.l2. Resp., neg. min. Etenim As. Patres, ut alibi innuimus Α, Deum non nisi e rebus creatis mi iocinando a nobis cognosci ex communi seniuntia docuerunt. Quam, ut S. Thomas Ol,servat, cum comitionem Dei nobis ingenitam esse asserunt, de Deo sub ratione boatitudinis in commtini aliqui eorum loquuntur β, cum enim horninos tantumlitor dosiderent ossir I, uti, tantumliωr cogno- Scutit osse aliquam beatitudini in; et, quoniam Deus ost obiectuin beatitudinis. ε cognoscere Deum cssu in aliquo communi sub
quadam confusione Ost nobis nutu litur inscrtum . . . Sed hoc non ost simpliciter cognoscere Deum csse, SiCui Cognomere v Nion tona non Pst cognoscoro Potrum,quamvis sit Potrus v ni ris:
mulli onim persectum hominis bonum quod ost boatitudo existimant divitias, quidam voro voluptates, quidam autem aliquid u-liud R,. Alii vero volunt Deum osse naturaliter nobis notum pro-
255쪽
254 et II E ELOGIA NATvRLLI spter consuetudinem,qua homines ab incunabulis nomen Dei audire, et invocare consuescunt; consuetudo enim,praecipue quae est a principio, Vim naturae obtinet,et ea, quibus a pueritia animus imbuitur,ita firmiter tenentur,ac si ossent naturaliter nota .
15. Inst. Cartesius: M ideam Dei,scu Infiniti ex nobis ipsis, qui siniti sumus, assurgere non possumus. Ergo idea Dei ab ipso
Deo nobis infusa dicenda est. R P., ως. anet. Quomodo ad existentiae, atque naturae Dei Cognitionem pervenire nobis liceat, mox explicabimus. Satis sit hic observare nullam ex eiusdem Cartesii principiis rationem esse, cur idea Dei nobis innata dicenda sit. Etenim Cartesius haec dincet: In insinito duo spectanda esse, rem ipsam, quae infinita est, et in itionem,quae in re illa infinita est;rem infinitam nos po se percipere positive quid , sed non adaequate,n quidem cum siniti simus, infinitum comprehendere non possumus, infinitis-nem vero a nobis cognosci negati ,quatenus ab insiliis omnes limites per mentis actionem removemus . Ex quibus ipsius Ca insit principiis colligitur ideam rei infinitae finitam esse et quoad ipsam rein infinitam, quia eam perfecte non comprehendimus,et quoad insinitionem,quia quod negative Cognoscitur,sane non CO gnoscitur infinite. Quod si idea rei infinitae, quam in mento habemus, non est infinita, patre eam aliunde proficisci posse, quam a re itidem insiti ita ; atque ideo nulla est ratio, ob quam illa debeat esse innata. Accedit 1' quod mens in cognitione rerum eas non producit, sint detegit , m proinde nulla in eo est repugnantia, quod mons finita notionem rei infinitae ipsa sibi comparet; idque cx eo magis Perspicitur quod et omne cognoscens habet Cognitionem de re cognita non per modum rei cognitae, sed per modum cognoscontis 'a quod ,si mens ex eo, quod finita mi, non valeret suis cogno cendi sucultatibus Infinitum attingere, nui,er ideam quidem sibi infusam illud cognosceret, nam haec idea innata, quippe quae ipsi menti inhaerere debet, non nisi finita,
T. II. De genere argumentorum, quibus Dei existentia est demonstranda 14. Duplici demonstrationis genere , quemadmodum in L .ca explicavimus ,aliquid probari potest, a Priori iacmpe, vel a Posteriori. Iam demonstratione a Priori existentiam Dei pro-
256쪽
THEOLOGIA NAT v n ALIs 255bari non posse pro comperto habetur; siquidem demonstriatio a seriori ea est, quae sit per causam; Deus aut in , utpote Ens S Promum, et Causa prima, nihil habet se prius, quod instar cau-Sae specturi possit. 15. At vem nonnullis Philosophis existentiam Dei non quidem argumentatione a priori, Sed a Simulturam, ea nempe, qua realis existentia Dei cx ipsa Eius notione arguitur, protrari P
Se visum est. Hoc argumentum in primis a s. Anselmo excogitatum fuit , qui his ferino verbis illud onunciavit: omnes Domine Dei intelligunt illud, quo nihil maius cogitari potest, ac pi inde illud, quo nihil maius cogitari potest, in intellectu existit. Atqui, si illud, quo nihil maius cogitari potest, existit in intcl-
I tu, Etiam in re, nempe intra intellectum, existere debet. Ergo illud, quo nihil maius cogitari potest, nempe Deus, existit et tu intellectu, t in re. Minor ita probatur. Illud, quod existit in
intellectu, et in re, maius m est, quia in intcllectu tantum existit. Ergo, si id, quo maius cogitari non Potest, existeret tantum
in intellectu, tunc illud, quo aliquid maius cogitari non potest, esset huiusmodi , ut aliquid eo maius cogitari possit; id quod
Contradictionem implicatl6. Huiusmodi argumentum a Cartesio praesertim , atque u ibnitio instauratum fuit. Cartesius quidem illud hac ration exposuit: Ideam rei infinite persectae in metite halonus, atque ad eam pertinere existentiam clam, et distinctu pereipimus ; si
quidem existentia est prima persectio. Atqui quidquid pertinere
ad rem, cuius ideam in mente habonius, claro, et distincte per ripimus , id ad rem illam revera pertinet. Ergo res infinite persecta, nempe Deus, revera Oxistit Τ.17. Leiunitius autem ita ratiocinatus est: Ens infinito pers Ctum possibile esse concipimus. Atqui in conceptu possibilitatis Entis insinite porsecti cori optus Eius realis existentiae includi tur, nam existentia ad ipsam essentiam Eritis insinito persecti spectat. Ergo Ens infinito persectum re ipsa existit '. 13. Nos, in s. Thomae sententiam si concedentes, argumentos, Vix S. Anselmus argumentationem suam proposuit, eum adversarium na- Elias fuit monaeum Gauni lonem, qui hac de re scripsit, Liber pro insipiente adversus Anselmi in Prouisio ratiocinationem. Et lamen sanetos Doelorohiecit si liud opus, evi nomen, Liber apolose reus contra Gavnilonem. ὶ Prosita. , e.2.llune autem saueius Doctorem ab Onlologis inter suae sen. lentia sauiores immerito adnumerari gregie demonstravii Iosepli Priseo in
257쪽
250 rugo LOGIA NATun AL Isa simultaneo pro existentia Dei, quacumque illud ratione proponatur , nullam Vina demonstrationis inesse existimamus. Ε- itinuero eius adsertores non distinguunt id, quod extat in intellectu, ab eo, quod mini in rerum natura, hoc ost, ut Scholaeniunt, existentiam a Parte intellectus ab existentia a parte rei. Sane in idea Entis sumine persecti existentia tantum ideatis mi tinetur; quocirca, si ex ipsa velit malis Eius existentia inferri , argumentum conficitur, in quo Conclusio latius, quam praemis- me, patet, quodque in Sophisma transitus ab intellectra ad rem appellatum incidit. Id in tribus propositis argumentis observare cuique licet. Et Dim 1' iit argumento alas liniatio ex eo , quod cogitamus Ens, quo nullum maius esse potest, atque eX Eo,quod illud, quod existit in intollectu , et in rorum natura , maius most, quod existit tantum in intellectu, haec conclusio dumtaxat insurri iure imi st: non Pone cogitari sitis summe Iinfectum , quin tumquiam ressa existens cogitetur; ita ut probandum ma- Dout hoc Ens, quod a nobis tamquam reipsa existens cogitatur ,
extra nostrum ita tolli tum existor .
2. Quod sp clat ad argumentum Cartesii, quemadmodum Siquis diceret in idi a P Iasi persecti conii nori non tantum Perkclion in illam. quod sit equus alas hnhons,sed otiam illam, quod cxistat, non propicroa colligitur P gasum hab re malem existentiam; ita licci cogites Ens Omia in perscinionem, ac proinde Ut iam existentium includens , non proinde sequitur reii in illud e-
tiam illam comprehendi , sed extra intellcctum m ipsa reporiri. Quocirca illud curtesianum principium: Quod clare, ct distincte intellionuu Pertinere ad aliquam rom,id de eadem re cum υcritute restit inundum est, hoc, inquam, principium vorum imi dure , uti a nobis concipitur, sive . Uti ni, idea nostra repra 'Serii. tur, non de natura, quam Oxtra intollo tum hal t. Cum aut 'mox PD. quod est in D tim intollcctu . nil min ipsum, uti in se mi, gradum scicimus, tum in parologismum incurrimus, quia in Stu tu id ali in statum malom o odimur.5 ' Idem de Loibnitii ni sumotito dic ridum mi. EX EO Cnim , quod concipimus possibile Ens maxime pol sinum, nil cuius CS- Sentiam existentia portinet, consequitur quid na huiusmodi I ns non posse a nobis concipi tamquam possibilo, nisi tamquam existens Cori ipiatur, at numquam inferri potest idipsum ex parte rei locum hul ero, ct Veritatem. Disiligoo by Cooste
258쪽
THEOLOGIA NAT v n ALis 25TART. III. Ar menta, a Posteriori, quibus Dei existentia ρι hiatur, exhιberitur, et mimum ea , γ- metiaPhraica GDDoLliantur olf. Iam vidimus existentiam Dei non esse veritatem , quae
sine demonstratione a nobis cognoscitur, atque argumentatione neque a Priori,neque a Sivinitaneo probari posse. Quoesima argu metitatione a Posteriori ad huius Veritatis cognitionem nos pervenire dicendum est: ε Hr enectus de Deo cognoscimus quod est, et quod causa aliorum mi H; Cum enim res Coeperint esse, Oportet, ut ab aliqua causa sint, quae dat omnibus me. 'c Ecquis, ait Damascenus, hoc nobis non amentiatur, Omnia, quae sunt, mut bilia osse ῖ Cum ergo mutabilia Sint,sanct etiam Creata eme oportet. Si vero creata , haud dubium , quin ab aliquo opifico sint condita. Atqui Creatorem increatum isse necessum est, nam si Ipse quoque creatus int, a quodam Pros is creatus erit, sicque donec ad aliquod increatum venerimus 3 ,. 20. Ex his autem argumentis a ρosteriori illud, quod ex esse-ciuum, sive mundi inistentia, et natura depromitur , meta r-sicum , illud autem , quod admirabilis mundi ordo nobis suppetit, yhysicum. Seu Phync theola cum appellatur. His argu-muntorum geriei abus udui Solet argumentum morale. quod DeIn-pti ab omnium populorum consensione petitur. Argumentum
metaPhysicum iis quinque , quibus a D. Thoma pro nitur ' ,
rationibus hic Oxhibemus. 2 l. Prima ratio ex motu,seu mutatione rerum mundanarum ducitur: Existit motus in rerum natura. Atqui hic motus sities pruno movente immobili, quod Deus est, existere non potest. Ergo existit Deus. V 22. Minor tria complectitur, nempe P motum expostulam aliquod movens distinctum ab ipsa re, quae movetur; 2' d -- Diendum esse ad aliquem primum Motorem, qui a nullo moveatur, et a quo motus omnis ultorum incipiat; N huiusmodi Motorem esse Deum. Haec tria singillatim planis urpumetitis do-
monstrantur. t.' Nihil movetur, nisi prout est in potentia ad id,
εὶ Cont . Gem. , lib. III, e. 49. ct s. Bonav., Lum. Feci., Serm. v. De Fide OrH., lib. lI, e. I. e unde scio, inquit s. Augustinus, quia vivis, euius animam non videor Vnde scio' Respondebis, quia loquor, quia ambulo. quia operor. Stulte, ex operibus eorporistagnosco viventem: ex operibus eroa turae non potes agnoscere creatorem amr. in μ. LXXIII, n 25 Cs De
259쪽
258 rugo LOGIA NATVnΛL ad quod movetur; c contrario, nihil movct aliud , nisi prout est in actu, unumquodque cuim agit, quatorius est in iactu Al qui non est possibile idem Simul esse in potentia, Ot in actu s Cutidum idem. Ergo aliud debet esse movens, aliud motum,et proinde id, quod movetur, ab alio moveatur Oportet. 2.' Si in moventibus, et motis progressus in infinitum admitteretur, ita ut illud, quod movet, ab alio moveretur, ut hoc rumsus ab alio, et sic deinceps , quin umquam deveniatur ad primum movens immobile, infinitae motiones musarum , Et moventium Superiorum concurrere deberent, ut motus in aliqua re
contingere possit. Atqui inlinitum pertransiri nequit. Ergo, nisi ad primum movens immobile deveniatur, motus Explicariliaud posset
5.' Illud, quod est omnino immobile, necessc est ut sit a- σω Purin , seu ut omnes possibiles persectiones actu habeat ;nam si vol minima careret, posset cum acquirem , ideoque nouesset omnino immobile. Atqui Ens, quod omnes possibiles persectioncs iactu possidet, est Deus. Ergo illud primum movens immobile est Deu S. 25. Secunda ratio ex causarum efficientium ordine depromitur: Plura sunt in hoc Vnivcrso essecla, et quoniam si cri Dequit, ut aliquid seipsum efflictat , causae ossicientes, a quibus illa cinfecta producuntur, admittondue sunt. Hae autem causae ordin militer sese praeseserunt , ita ut uua ub albora pendeat. HOC Pra stituis, argumentum ita conficitur: In Ordine causarum efficientium progressus in infinitum repellitur, atque causa prima, quisua nulla alia pendet, expostulatur. Atqui haec causa prima, quae a nulla alia pendet, est Deus. Ergo existit Deus. 24. Maior ex eo probatur, quod si progressus ille admitteretur, nullus extare posset effectus. Et sane , ordo causarum efficientium in eo consistit, quod Primum Sit causal medii , et medium catisa ulini. Atqui, Si caume huiusmodi essent, ut una ab alia ponderet, et haec rursus ab alia, et sic deinceps in infinitum, aliquid primum numquam assignari posset. Ergo, admisso Pi gressu in infinitum in causis esscientihus , causae primae aditus
Praecluderetur. Atqui, remota Causa, removetur essectus. Ergo ,
) e Potest lioe, ad rein inquit Gonelus, deelarari, et illustrari exemplo horologii, in quo si essent inlinitae rotae, et quaelibet dependeret in suo molli ah
alia superiori, nee posset movere, nisi dependenter ab illa prius movente, nulla esset, quae posset ultimo movere, et pulsare horas, quia numquam possWt deveniri ad primam, quae ceteras omnes moveret, cum ins nita illa multi indorotarum numquam esset pertransibilis 1: Manuale Thomistarum, irae t. I,e. I,
260쪽
THEOLOGIA NAT vii ALis 259 Cum non sit causa prima, neque Causae mediae, ac proinde neque ultimae, neque ullus est tus inistere possent .ae,. Tertia ratio ex variis gradibus, qui in robus inveniuntur, ducitur: Sano in his invenitur aliquid magis, et minus bonum , verum, persectum etc. Atqui magiS, ut minus bonum , verum , porsectum dicuntur de diversis, prout divorsimode appropinquarit ad uti quid, quod est maxime tale, nempe quod est optimum, Vcrissimum, porsectissimum, aC Proinde quod mi maxime cras. Et
go aliquid, quod sit maxime cias, existit. Λtqui illud, quod dioilur maxime tale in aliquo genere, est causa omnium, quae nil illud genus pertinent. Ergo illud maxime ons causa sit oportet ipsius esse, ac totius bonitatis, VPritatis, et porsectionis, quae in diversis sentibus inest. Ium hoc ens illud est, quod dicitur Duris.
26. Quarta ratio cX contingentia rerum, quae sunt ita mundo, iusertur. Re quidem Vera , res , quae in mundo D istunt , Sunt contingentes, nempe cum sint mutabiles, limitibusque circum- Scriptae, ita existunt, ut potuerint non existere, ac proinde in seipsis rationem sussicientem suae Oxistentiae noti continent. Al qui entia continguntia existem haud possent, nisi existentia Eniis Ducessarii admittatur, quod DXistat a se, et a quo entia COD-lingontia ad existentiam detorminantur. Ergo existit Eris DCC sarium, quod est Deus. 27. Probatur misi . Etitia contingentia, cum in natura Suntion nisi possibilitatem ad ene exhil, iit, nequeurit ad actum reduci, nisi per aliquam causam, in qua ratio , cur ipsa astra PXissant, continetur. LI explicari polost exemplo adris, qui cum sit in Potentia ad lucem, non potest illuminari, nisi a corpore lucido, ni non aquae, quae, Cum sit in Potentia ad calorem, Dori nisi a calido calis ieri potest. Atqui, si omnia essent Contingontia, seu Disi praetor entia contingentia Ens necessarium existeret, causa, quae ration m eXiStentiae eorum contineat, assignari non posset. Ergo, nisi admittatur existentia Entis necessarii, nullum cras contingens existure posset
Noquo inugium aliquod sperare valent adversarii ex hypothesi sortet innuit ne eausarum, et essectuum in linea circulari. Id enim absurdi in hae hypothesi praecipue obtinet. quod duo entia sint sibi mutuo causa simul, et i sseclus. Sane, ponamus eir ulum istum Constare ei libus a, B, C, D. Evidens est onsa esse ea sam proximam entis B, et remolam enlis mi ergo Ons D ossot ossi eius pniis A. At in circulo ens D esset etiam ea usa entis A; ergo eng D esset simul eausa, et offectus entis 3, et ideo ipsa in sui causam ometentem ossi e ret. zὶ Hoe nrgumentum ita proponit nichardus victorinus: e Si nihil a semotimo fuisset, non esscti omnino, unde ea existere potuissent, quae suum esse a se-uieiipsis non habem, nee babere valeni 1; De Prirn. , lib. I, e. 8.