장음표시 사용
261쪽
260 Tu EOLOGIA NATURALIS M. Idem argumentum hoc alio modo efferri solet: Cum cias Contingens ex natura Sua sit indis serens ad existendum, vel non existendum, aliqua causa indiget,quae ipsum ad existetitiam di terminet. Iam si ham causa contingens est, et ipsa ab alia pendeat necesse est, ct quoniam idem de quavis Causa contingente
dici debet, illud consequitur, quod, nisi ad causam, quae ab alia non pendeat, sed Suae naturae necessitate vigeat, tandem aliquando ascendamus,serim rerum dependentium sine illa, a qua pendent, admittenda foret. Atqui hoc evidentissime absurdum est. Ergo Existentia rerum contingentium, cuismodi res munda nac sunt, existentiam Entis necessarii, nempe Dei, expostulat. 29. Postremum argumentum ex necessitate Sapientissimi Gubernatoris , qui singulas creaturas in suos fines ordinet, ac dirigat, eruitur. Sane experientia nobis patefacit res naturales Op rari propter finem, nam Semper, aut frequentius eodem modo inporantur, ita ut ad determinatum essectum producendum spectent . Atqui res naturales,cum omni vi cognosce di destituantur, Certe non cognomunt sinem, Ob quem agunt, ideoque ad finem assequendum nequeunt moveri ex seipsis , sod necesse est ut ab aliqua causa intelligente moveantur. Ergo admittenda est Suprema aliqua causa intelligens, quae omnia in suos fines dirigit, et haec mi Deus.
50. Hoc argumentum cum in illud recidat,quod physic the
logiciun passim appellatur, sustus in quinto ureiculo prosequemur. T. IV. Obiectiones adversus allata argumenta
5l. Obiic. l. ' Κantius: In argumonto metaphysico, seu, ut ipse ait, cosmologico, ex ipsa notione Entis necessarii arguitur ipsum esse infinite persectum, nempe Deum. Atqui haec argumentatio in argumentationem Ontologicam, quae nullam vim liabet, resolvitur. Ergo. 52. Resp., dist. mai., ex ipsa notione Eritis necessarii obie
futile est, quia ex Conceptu Entis necessarii infinitas Eius porse
ctiones deducit, scit quia in eo id lis tantum existentia Entis
necessarii continetur. E contrario,argumentum metaphysicum inprimis notionem Entis necessarii obiectivam, set realem nobis DX-hibet, quia a rerum contingentium reali existcntia, et a conuin
3ὶ ε Ad Me, quod agens determinatum effectum produeat, necesse ost quod determinetur ad aliquid eerium, quod habet rationem finis I; I 2 o, q. I, . 2 c.
262쪽
THEOLOGIA NArvnx Lis 26 lxione, quae inter effectum, ct causam intercedere debet, ipsa deducit; deinde ex notione Eutis necessarii insiuitatem Eius derivariet quoniam male est Ens nocessarium, quod argummio m
i a Physico probatur, quidquid per analysim conceptus illius d
monStratur, verum, Et male quoque sit oportet. Quapropter in-wr argumcntum cosmologicum, et Onlologicum tanta disserentia cxistit, quanta inter argum n lationem, quae circa realitates, et in quae circa ideas tantum versatur.55. Obiic. 2.' Π0gholius: Ratio, ob quam Ens necessarium CXistit, profecto ab existcntia entis contingentis pendere haud pot- t. Atqui in argumento metaphysico existcntia mi ab existentia mundi pendere adstruitur. Ergo.
guttur, Mundias existit: atqtii mundus existere nequit, quin exi- Stat Deus; ergo existit Deus, mundum eme causam, cur Deus existat, minime adstruitur, sed mundus habetur, uti princiρium γω ndi, seu uti signum, quo cognosci possit Deum existere, et Deus uti ρrinciPium essendi, seu uti ratio, Cur mundus existat. 55. Ohilo. 5.' alii passim: Nulla in aer creaturas, et Deum est
Pmportio. Ergo ex creaturis ud Deum assumero nobis non licet. λ6. Resp., dist. ant. , nulla est proportio entitatis,sive naturae, Conc. ant. ἰ uulla est pmportio connexionis, ct d Pendentius, MX. -ι.; neg. cons. Etenim, etsi creatura quoad sui naturium infinito distet a Diro , tamen ε potest esse proportio Crea tume ad Deum, in quatitum se habet ut essectus ad causam, et ut potentia ad actum ,. Iam ob hanc connexion in inter esse e tum, Et Cau Sum, non vero ob id enu atem naturae. ah existentia Cimaturae existentia Dui inscrtur. Haec autem illatio rite, Cinque Concluditur, nam et per essectus non proportionatos causae nori Potest persecta cognitio de causa haberi, sod tamen Ox quocum que eis 'Ctu lintest manifeste d monstrari Causam esse ἰ et Sic eX
effectibus Dei polost domonstrari Deum osse ; licet per eos non
PCrsecte possumus Eum cognoscem so undum suam essentiam 2.57. Inst. Eorum, quae sunt relativa, Et Conn Xa, eadem ratio est. Atqui ab Eutis Docessarii existentia nequit eritis continguntis cristotitia inferri. Ergo a Pari ne ab existitialia quidem huius potest illius existentia argui. M. Res p., diu. mai., si connexionis relatio ost mutua cori .
263쪽
2iJ2 Tu EOLOGIA NATURALIS contingens pOStulat, ut sit Eris D cessarium, a quo in suo erae determinetur, Soeus ul)Sque causu existendit; c contrario, Ens nincessarium, sibi soli susticiens, nihil in sui natura includit, quod
productionem contingentis exigat. Quod si relatio inter Deum,et irentunus non est mutua, Paritus illa, quae in obiectione instituitur, conSi Stere non potest 3.
59. Obiic. 4 ' Effectus sinitus a musa finita potest produci. Ergo ab existentia mundi, qui est Essectus sinitus,existentia Dei, qui est infinitus, perperam Colligitur.
giarim PotcSt, ita tumen, ut Causa prima, sive infinita subaudia-iur. Eicnim 1' quaelitici causa sinita, et contingens, cum a se neque eXiStere, Neque agere Valcat, Causam, quae a se exiStit, Et a qua pendet, exigit , ut aliquem operetur essectum. 2.' Causa sinita cum non producat ex nihilo substantiam alicuius rei, Sodiati tum quemdam modum essendi in substantia iam existente in- dumt, Causam, ex qua SubStantia mi, super quam agit, e nihilo producitur, expostulat. Iam musa, quae a se existit, et quae Vi
tute producendi substantiam mi ex nihilo polles, infinita est. Ergo intelligi non potest, quomodo a causa suila essectus sinitu S proficiscatur, Disi Oxistentia Causae infinitae adstruatur. Exinde illud etiam perspicitur, quod est si mundus sit essuetus finitus , tamen, Cum cius origo non nisi per productionem ex nihilo explicari possit, musam postulat itis nitam. 41. Obiic. it.' A sensu distributiυο, ut aiunt, ad collectivum non vivet illatio. Ergo, etsi singula entia contingentia nequeant ex sui Datura in existentiam prodire, idem de tota serie non licet colligere. 42. Busp., dist. ant. , si de proprietatibus accidentalibus se
mo habeatur, conc. ant. , si de proprietalibus essentialibus, neg. Nns. ἰ twς. cons. Cum de Proprietatibus nocidentalibus agitur, non licet argu montari a singulis ad totam collectionem, quia id quod convenit toti collectioni , potest non convenim Singulis. At vero si de proprietatibus essentialibus, valet argumentatio a singulis ad totam collectioni , illae enim aeque singulis ac toti collecti , ii conveniunt. Ιum esse tib alio omentiale est entibus contingentibus. Ergo neque ea singula, Doque tota ipsorum collectio, etiamsi infinita supponatur, possunt esses a seipsis. Declarari id potest cinxemplo collectionis lapidum, quae,cui infinita ponatur, nihil COD-tinum potest quod lapidis ud ratiocinandum impotentiam excludat.
264쪽
ΛRT. V. De argumcnto Physicinisseologico 45. Argumentum i I sicintheologiciu ex mundi specie, et apta pallium dispositione sumitur. lam ε hoc argumentum, ut Iloochius ait, qui copiosius volit pertructam, illi tota Physiol
gia est porcurrendu v. Λt nobis, qui Compendio studemus, Satis sit existentiam Dei ex Ordine mundi generiatim speCtato COmprobam.
44. Itaque argumentum hoc modo conficimus: Mirificus in hoc mundo Ordo existit. Atqui nisi Ens infinii 3 intelligentia praeditum, nempe Dous,uuctor huiusmodi Ordinis assignetur, admirandi illius offectus causa sufficiens tollitur. Ergo . 45. Quod spectat ad maiorem, res mundanae, quemadmodum
alibi a nobis ostensum ost Φ, ct si variarum specierum sint, tamen ita inter se colligantur, ut unicum mundi systoma estariment, R que non Obstantibus innumeris, variis, et partim contrariis, quibus praeditae sunt, viribus, per causas Pssicientes, et finaleS SOCum invicem coniic turitur, et per Constantem harum, quas in ter Se haberit, relationum harmoniam, et consensum ad unicum
si nona concurrunt. Atqui Ox his ordo Universi Oxurgit. Ergo de ordinis mundani ex stentia nulla Occurrere potest dubitatio. 46. Quod autem ad minorem attinet, in primis, cum ordo sit apta dispositio mediorum ad finem, liquido patet causam munda- Di ordinis non nisi intelligontem osse posse: nam intelligentis is uena Prusili ire atque apta media accommodare. Deinde huiusmodi ouum iusinito intelligoris, nempe Deus,sit oportet. Rc quidem
Vera , constantia Ordinis in rebus mutationi obnoxiis subsistere)ὶ Theo I. ual. et rev. principis, i. I, pars I, secl. I. Sane quaelibet res icinatura alienio consideretur, nos nil agnitionem Dei iluestro potest. Iline quamplurimi suerunt, atque sunt, qui ex uno tantum entium genere, e. g. , ex oculi dumtaxat, aut auris, nut manus Deli licio, aut ex pluviae, vel grandinis, aliarumque uteie reo rarum geu ratio uE. vel ex sola dispositione, et cursu astro. rum, vel uitam ex insectis, et vegetabilibus Sapientissi ini Conditoris existe tiam demonstrarunt. Λlque quo rerum naturalium studium magis pernicitur, o plura liuiusini di argumenta a sapientibus explicamur. cI Vhaglis, Inst. phil. pars tu, Theocl. , pendiae notat um, nola M. in Huius argumenti vim senserunt, et praedicarunt viri omnium aetatum sapientissimi. Ex atiliquis salis erit memorare Platonem, Aristoi lem, cicer Dem. Ex Ecclesiae Patribus laudari inter omnes debent s. lusii tuis. s. Croς rius N.iElangemis, s . Grogorius Nyssoniis, s. Basilius, et s. Augublilius, quoru in praeclaram expositionem protulimus in Op. Eleum. phia chrisι. vol. lii, pars li, c. l. ari. 4, p. 36 sqq. Ex roc nitori biis meminisse iuvat rerum ι at hirnli timi ei itissimos Κονloriana, coperia leuin, Nosv liiiiiiiii. Eulorii iii, Lesbia ilium, etc.
265쪽
264 T ii K o DO G IA N A T v n A LI shaud posset sine siris Icgibus,quae nec per mutuam collisionem, Iam per vicissitudines, Contrariosque eventus unquam labefactarentur. Qui igitur Ordinem Constantem instituit, debuit omnos possibilos legum collationes praevidere, easque dumtaxat seligere, quae numquam ad collisionem pervenirent, quac nullo adverso
Eventu Subverterentur, aut Saltem per Oppositam rerum vicissitudinem ad pristinam dispositioncm redirent; hinc debuit etiam omnes pOSSibit S eventus, qui uSarum activitate provenirent, omne ue corum concursus perspectos balaere; quinimmo cum et
homines partem huius ordinis physici Constituant, ab eorumquelibora cooperatione constantia ordinis ex parte dependeat, pluriamaque entia libero eorum usui subiiciantur, debuit suturas eorum Illinas actiones praevidero. Λtqui praevisio omnium possibilium Eventuum, atque actionum liberarum infinitam intelligentiam noce ario expostulat. Ergo . 47. Obiic. Multa sunt in mundo imperfecta, immo inutilia,ctnoxia. Ergo ordo mundanus Causae Sapientissimae attribui nequit. 4iI. Resp., ns. ant. Ιu Primis, eorum, quae in hoc mundo CCurrunt, si in seipsis spectentur, nihil imperfectum dici mis i. Etenim quaenam non est vel in vilissimo culice ordinata constructio partium Z quinam vel in minima plantula fibrarum con-
minus persectae quidem sunt; at vero haec diversa partium perscctio ad compositionem totius plurimum conseri , aiente Enim B. Augustino, et ita ordinantur omnes resin ossiciis , ct finibus suis in pulcritudinem univcrsitatis, ut quod horremus in parte,
Si cum toto consideremus, plurimum placeat ' 3. 49. Insuper, monente codem sancis Doctore,de singularum P rum utilitate recte non Potest iudicari, nisi earum relatio ad totum univorsum perspiciatur '. At vero nos tot, tantarumque rerum , quae in Inundo sunt, nexum, variorumque finium subiectionem, eorumque ad ultimum sinem relationem mente assequi non V lemus. Si igitur totus ordo, singularumque rerum neXuS PU PC
Ctus nobis non est , inutile, vel noxium dicere nihil possumus. a Si intrares sorto, ad rem uit s. Augustinus, in ossicinam subrifcra urit, non auderes reprehendere solles , incudes , malicos. Et
) cs Suarpet, Mel. , lom. 2, disp. 29, seel. 2. Imprudenter nonnulli philosophi
ea tholici nullam vim argumento physico.lheologi eo inesse docuerunt, nisi me taphysico sulciatur. Sane huiusmodi argumentum ea, qua a nobis propositum ruit, ratione, non euiuslibet causae ordinantis existentiam, sed causae insinitae, nempe Dei, per sct ovincit.
266쪽
THEOLOGIA NArvnx Lis 265 da imperitum hominem nescientem quid , quare sit , et omnia reprehendit. Sed si non habeat peritiam artificis , et habeat in tem considerationem hominis , quid sibi dicit Z Non sine causa hoc Ioco solles positi sunt; artifex novit quare, etSi ego non ri vi. In ossicina non audet vituperare fabrum, et audet reprehendere in hoc inundo Deum Z x Ceterum, ut aliqua ratione arprehendi possit , quantum in iis . quae videntur noxia, Divina Sapientia eluceat, audiendus est D. Chrysostomus, sic inquiens: ε At serpentos, et scorpii, et dracones, quid ad vitam utile adserunt 8 et quidnam commodi ex eis percipitur Z Plurimum, idque inenarrabile, nec minus certe, quam ex mansuetis, et CiCuribus. Illa enim sunt apta in usum corporis ; haec vero et tibi metum alterunt , et ut sis modestus, ct tomperatus ossiciunt, Et ad certamen instruunt,et peccatum primi parentis tibi in memoriam redigunt, et ostendunt, quantorum malorum causa sit in hodientia. . . Aliunde quoque possumus in his admirari pluvidum Dei consilium . . . Tamquam enim scrvae rei malaE fiunt, et tempore, et loco a nobis piracul remota '. t nisi tu rus invaseris, E lo non invadunt, sed vitreantur in solitudinibus ' , . Sed de his uberius infra. 50. Obiection m aut 'in vetorum Epicurii oruin y, qui pulche rimam hanc coeli, terraeque harmonium v brula uinivria casu so
tu ito productam fuisse obganniunt , iam alibi exstimavimus';
non solum enim universam rerum munda Harum magmentali Dem,sed ne ullam quidem norum speciem PX atomorum CONCum
sit prodire potuisse ostendimus. Quapropter de hoc Epicum in il lim metitia aioluit Luciantius: et Quanto melius suerat ta- i , quam in usus tam miserabiles, tam inanes habere linguam let quid in V reor, ne non minus doli raro videatur, qui ham putet refellenda β s. Ceterum, clasi detur atomos a Se existone, et EX eis improductis aliquid fieri posse, tum ipsas Sponte se moVem , atquc talem esse hunc motum , ut si hi ipsis occurrore dchrant , Ut so tam consorientur , tameti nec id evinci potost hunc mundi ordinem ex ipsis casu prodiisse. Etenim fingi non potest atomos infinitis vicibus sua sponte se dissolvisse , semol ac vitro haCC , quac modo spoCtatur, mundi consorinatio casu Coritigit, nori Bmplius dissolvi. Adhaec, cum constans Pssectus constantem hal re
267쪽
msi rugo LOGIA N A T V It x L I S ichoat causam , fieri non potuisset , quemadmodum s. Athanasius observavit 3, ut tot non dissimilia solum, v rum etiam Contraria Corpora Conspirarent in unum, unitatemque conSemarent Perpetuo, aC tu rentur .
5 l. Idem do recentibus materialistis ', qui ab attractione materiae insita ordinem mundi repetunt, dicatur. Etenim, admissa Sola materiae attractione sine D O , praeterquam quod neque Npsius attractionis, ncque mutorine, Ox qua corpora conflata sunt, Origo explicari posset, ut tinctio illa unam materiae inordinatam,ot confusissimam massam, non VPro tot, iantaque Corpora mole ,
forma, ct fgum a se invicem distincta, ot a curatis distantiis sciuia 'ta , ex quibus istius universi venustas constituitur , incere Ivituisset. Egrogio propterea ita olim scripsit Bootius: e Mundus hic ex tam diversis, contrariisque partibus in unam formam minime convenisset, nisi unus Psset, qui tam diversa Coniungorct coniuncta vero naturarum ipsa divorsitas invicem discors disso inrct, atque divelleret, nisi unus esset, qui, quod nexuit, Coni in ret. Non tam certus naturae ordo procederot, Dre tam dispositos motus, loris, temporibus, essicient in spatiis , qualitatibus explicaret, nisi unus osset , qui lius mutationum varietates muncus ipse disponeret M. MT. VI. De argumento morali
52. Accedit tortium argumenium, quod Ox Porpet JO CONSlan lique omnium populorum consensu petitur, quodque morale PaS- si in lippellatur, utque ita exponitur: Omnrs luna votorcs, tum recuritus gentos in id perpetuo consenserunt, ut supremum aliquod Numen admitterent. Atqui hoc universolu, constitus omnium populorum iudicium salsum esse nefas est dicere. Ergo. M. Quod attinet ad minorem, quantum roboris halinat ponsensio omnium gentium ad veritatem evincondam , iam ostendimus in Criteriologia y. Quod aut m ad maiorem spectat , Vetc
ij Oratio Contra Gentes, Π. 35. cum haec ita se linhoani, facile redditur responsum allicis illis, qui exemplo utuntur Homeri,aut Virgilii carininis, quod, si inlinita notarum typogra-Phyearu in eoagmen latio ponatur, ex carum fortuito iactu tandem aliquando prodire posse fingunt. Et nim, ut haec compositio singi possit, requiritur causa intelligens, quast notas lSpographycas Efformel, quibus literae insculptae fuerint aptae Aeneidem conlicere potius, quam iliade in aul poema aliquod Arn-hi eum, aut Siriacum; quae ras moveat, ei iuxta latera, quae PT ulptis literis sunt notata, demitial, quae essiciat, ut literae in illa compositione perdurent, et in pristinam informi latem non relabantur.
268쪽
THEOLOGIA NAT vnx Lis 207rum populorum hac in re consensio probatur non Solum rX In numentis, templa enim, et altaria ubique terrarum erecta leguntur, sesti dies instituti, Sacerdotes electi, ritus, quibus Divinitas celebratur,crecti; sed etiam ex Auctorum si de dignissimorum testia monio. Ita, inter coaeros Ecclesiae Scriptores 3,Clemens Alexandrinus scribit imi'ulos omnes, sive Orient in colant, sise litora Occidentis ultima teneant, Sive ad Se 'tentrionem sive ad II ridiem habitent, quamdam Dei notitiam habere . Ex ethnicis autem Auetoribus, per migata est illa sententia Tullii: e Nulla est gens tam immansucta , tamque sum, quae non, ctiamsi ignoret, qualem Deum lia i ,erir debeat, lamen habendum esse sciat in a. ΑC- dunt historici veterum populorum. Nulli enim sunt, qui non sui populi, et aliorum , quorum historiam scribunt , religionem resumiit; in asserotida Dei crisi utilia una Dimis , licet in reliquis Saepe dissentiant. Quoad autem nationcs r contioribus temporibus detectas, paritor nulla ost, quac in admittendo Numine non consentiat, testibus ipsis historicis religionis nostrae inimicis. Fu
re quidem , qui linguae aliquorum populorum haud satis gnari
Speciem quandam ulli ismi inter eos dotexisse putubant ; verum fiatOros posteriores, iam magis instructi, nilom loca peragrant 'S, non Obscura religionis indicia invenerunt M. 54. Nec quemquam moveat suisse quosdam , t Osse Etiam mo
do, qui nullum extare Deum putent. Et si enim id admittatur β,
mani tonsensu in omnos enda Dirinitate, p. I, lib. I, e. lI et lil. i*i dui Deum osso inliciantur. Asse uti iam diximus. vocantur. Quoniam Ru-lom diversis modis Deus nogari potest, multiplex extat Atheorum genus. Si qui Pssunt, qui ob montis tardita lom omni prorsus Dei cognitione destituantur, /lhei ne tiri uiroremur. 0ui vero Deu in ab aliis agnosci, et adorari non ignoram, ipsi lamsen summa intellectus exta secations, Cum agnoscore det Poetant, mri cavillationibus lollere nituntur, athei positiri. vel dogmatici audiunt Ii aulum , qui non uri his Deum nrgant, spu lain pravis moribus vitam suam instituunt, quasi nullum ti in caul Doum, nil, i pruelici vocitantur. Iam vero mullos PSSe praulicos atheos, Et qui simulate, et saliae iter persuasionem do Deo in suis, et aliorum montibus, conquisitis undique ratiunculis, labesa clare, et de- loro Conantur. lugenda Exporion ita docli sumus. Virum autem vori allidi ne. palivi, atque dogmatici exilierint, vel ex tont, decertatur in tot Scriptores. Quaestici linoe ita enmiciari polosi: I' Sunt no homines aliqui iam ignari, ut Deum esse omnino nesciant 2' Num homo quisqi iam ratiocinando ad eam opinionum perversilatum pervenirit possit, ut re ipsa sibi persuadoni, non Psse Deum Quoad primum, haud scri possu censemus, ut homo quispiam vir nn rati nisubu fruuiis Deum penitus ignoret. Est cuius cognitio νxistentiae Dei Paratu sa-
269쪽
268 TnEOLOGIA NATURALIS tamen argumenti vis nullo modo minuitur , quippe sicut non a monstris forma humana, ita nec a paucis, brutorum instar depravatis, natura rationalis inquirenda est.
55. Obiic. Opinio de Deo ortum ducere potuit ex ignoraritia
CauMarum naturulium, vel ex sacerdotum, aut logislatorum fraude , Vel o metu , vel ex praeiudicatis Opinionibus. EiAO argu mentum morale pro Dei existentia minime Valet. 56. II p., neg. ant. Et sane 1' tantum albest ut persuasio de
Dei Existentia sit commentum sex ignorantia caussarum natum
lium natum , ut o contrario rerum physicarum peritissimi eamdem aerius tu antur . Qua in m verissimum est illud Verulamincssatmia: c Philosophia obitor libata a D o abducit; punitus bau- Sta reducit ad eumdem . 2 Sacerdotiis, et logum tutores huic opinioni Originem dare non potuerunt. Nam sacerdotum institutio
Cillima, slatimque in mentem venit, cum tam miram, apteque dispositam Mun di fabricam intuemur. et Haec est, ait s. Augustinus, vis verae Divinitatis, ut erraturae rationali iam ratione utenti non omnino, ae penitus possit abscondi 1s Tracι. in Ioann. CVI, n. M. Exinde etiam colligitur atheos dogmaticos re ip-- non esse; cum enim levidens sit ratio, quae Deum existero apertissimo demonstrat, potest fieri, ut homo, cuius intellectus prava institutione, Aut volun las pravis asseclibus vitiata sint, eo prolahatur, ut aliquantulo tempore sibi ii animum inducat Deum non esse; at numquam fieri potest, ut homo reeto rationis usti plene lavens, seu intellectu, et voluntate sanus, et integer, firma B-nimi persuasione Cogitet non esse Deum eumdem s. Doelorem, Enu'. in o. XIII, n.2 .His ante notalis, praeter paucos inlcr veteres, Post renains, uti aiunt. litteras, Lucilius Vanini neapolitanus atheismum propugnavit, ob hanc rem Tolosae combustus; eiusdemque erroris Spinota, nobhes, Tolandus vulgo Reet Sati sunt. Omnes porro a theorum cavillationes ab Auctore Systematis naturae, aliisque proximo elapsi saeculi materialistis, in Gallia praesertim, ab ore. revocatas suisse latet neminem. Denique, ne qua errorum pestis huic nostrae aetati deesset, atheismum etiamnum sui suffragatores habet. Mimum ro Annalium germanicorum Seriptorcs,qui ad Scholae heghelianae ainistram Periinere dicuntur, athoismum a portissime profitentur. Omnes audacia, et flui. ulla vincit impius Fe verbach, qui tum soluta, tum numeris adstricta orationis laudes celebrat Magni Nihili, ex quo omnia prodeunt, et in quod omnia re-dcunt. Inter Gallos, in Sansimonianorum, et Fouricristaru in libris non pauca inveniuntur, quibus Dei existentia prorsus tollitur. Certe Augustus Conale San- imonianus atheismum fore humani progressus apicem palam venditavit; siquidem, ex eius sententia, cum genus humanum vi progressus continui ad caus arum naturalium persectam notitiam pervenerit, Dei notionem non nisi ex Eaussarum naturalium ignoratione ortum duxisso, et Deum propterea vanum
sigmentum esse cognoscet ita Ephein. , La Seianza e La Fede, vol. IX, p. 8iSqq. , Napoli I 845 . Denique satis comperium est inier hos abi vilicati Numinis reos recensendos Esse Proud hon, Romestum Renan vid. E. caro, Γ Mee de Dieu, e. 2, Paris 1864ὶ, atque ut alios praetereamus,ssietinerum, filiosque ma
270쪽
THEOLOGIA NAT vn x Lis Sm opinionem Divinitatis colondae subaudit. Legislatores aut 'in si Itane sal, alum confinxissent, qua factum est, ut Omnibus in toto orbe acqualiter in mentem veniret ἰ Pt cum aequali ubiquo sucincessu p pagaretur Z Sanc religio a logislatoribus conscia gravissimum onus forest hominibus impositum; putamus ne tam molesto medio populos ad subiectionem compelli possc E contrario, uti historia nos docet, legislatores, cum videront plebem ad mlisionem p pensissimam, morum , quos ipsa ante VPH Prahatur , auctoritato logos suas constabilire adlaborarunt. Denique cur hac j
imperantium simus a sapientiori aliquo detreta numquam fuit pN Numquam timor in hominum mentibus id am Dui insonorare potuisset, nisi iam ipsi imbuti essent notionibus iusti, et iniusti, ac proinde notione supremi Legislatoris , qui iniustas actioncs prohibet, atque ub illas patrantibus poenas repoti t. Hinc patet timorem esse religionis et seclum , non caussam. Quinimmo timors ineismum induxisse potius dicendus est, Dam Scelesti homines, ut, Ex umo timore, liberius peccarent, sibi persuadere conantur
nullum esse Deum flagitiorum vindicem. 4' Nullus prorsus pra iudicii charactor in persuasione dc Dei existentia adest; sed con truria pmmus omnia obtinent. Praeiudicia cnim in quibusdamnationibus , Dumquam in toto genere humano eadem iuveni utitur ; diuturnitato tomporis . et scientiarum cultura maius robur non accipiunt: a sapientioribus persaepe agnoscuntur, et cognita corriguntur. E contrario, opinio de existeritia Dei Por totum or- hem diffusa, saeculorum progressu magis, magisque innotuit, ramque ipsi quoque m pientcs , quorum PSt praciudicia corrigere ,
T. I. Dei naruram insnuc Perfectum Se Ostenditur M. Ex ipsa existentiae mi demonstratione colligitur Ipsum
esse Causam Primani, quae ab alia non Pendet, ct ideo a se ex necessitato suae natiirae existit. Iam Θx hoc quod Deus est Causa Prima , quae a seipsa est Ipsum infinii e Porsectum osse oportere planis argumentis conscitur. Quod cum ita se habeat, D strum est primo illud enucleare , qu id Deus ex D cessitate si e naturae a se existit, deinde infinitam Eius persection ira evincere. 53. Pmp. t I Detis est ex necessitum naturast a s φω. Probatur. 1' Deus ex nepossitate sua ' naturae existit. Etenim:
c Omne quod si possibile esse,ct non osse, indigct aliquo alici, quod iaciat ipsum csse,quia quantum est in se, se habet ad utriuniaque. Quod autem sacit aliquid e o, si prius PO. Ergo omni . quod est possibile esse, et non esse est vii quid prius. Dco aut in non Disitig Cooste