장음표시 사용
281쪽
280 THEOLOGIA NATU BALIS ne inter se quidem distingui consequitur l. 4 In Deo est sapi n-tia, bonitas, et huiusmodi, quorum quodlibet est ipsa Divina Es-wntia , et ita omnia sunt unum re v. Id ipsum ex eo umplius declaratur , quod attributa inter se distincta diversos modos es
sendi significant, quos profecto in Deo, qui est ipsum Esse, po
. At vero, etsi Essutilia Dei ab Eius Attributis, atque Attributa ab se in vicum realiter non distinguantur, cavendum tamen est ab Eunomianorum, aliorumque errore, qui nullam distinctionem rationis inter Attributa Divina recipero volebant. sed omnia
permiscebant, quau de Persectionibus Divinis dici, aut cogitari
POSSunt, aswruntes Omnem inter ea distinctionem in sola nominum prolutione consistere, et cum vocibus diMolvi, et evanescero. Sane
inter Divitia Attributa distinctio illa, quae virtualis dicitur ' n-gnoscenda est. Etenim variis, et distinctis conceptibus Divinas Persectiones cogitamus, atquct huius conceptuum varietatis sundamentum in ipso Deo est; siquidem Divina Essentia, et Eius Λttributa, etsi in ipso Deo una res sint, tamen ros illa est virtualiter multiplex, ut pote aequivalens pluribus persectionibus creatis realiter distinctis, ut diversos producit cssectus, qui a causis re ipsa distinctis produci solent Id ex eo cons i matur, quod, Observante Aquinato nostro, nomina Divinorum Attributorum non sunt Synon ima, sed etsi omnia camdem Persectionem. atque Entitatem significent, non tamen illam sub eadem omnino mutione significant; quapropter conceptibus, qui his nominibus exprimuntur, diversae rationes in ipso Deo respondent, ita ut Summa Dei persectio non solum ob nostri intellectus debilitatem, sed etiam ob ipsam Divinae persectionis eminentiam uno con Ceptu Concipi. atque uno nomine nominari non possit. ε Ρluralitas i -
, Nos hie non loquimur ds attribulis, quae relativa ab intra appellantur, nempe Pateruitas, et Filiatio, Spiratio activa el Spiratio passivap haec enimi uter se invicem opponuntur, atque ideo inter ipsa realem distinctionem intercedere Fides docet. - tu lib. I Sent. , Dist. II, q. I, a. 2 3ol. Deus, egregie ad hanc rem s. Augustinus inquit, multiplieiter quidem dieitur magnus, bonus, sapiens, beatus, verus, et quidquid aliud non indigne dici videtur; sed eadem magnitudo Eius est, quae sapientia, non enim mole magnus est, sed virtute, et eadem bonitas, quae sapientia, ei magnitudo, et eadem veritas, quae illa omnia; et non est ibi aliud beatum esse, et aliud magnu inesse, aut sapient rin, aut verum , aut bonum esse, aut omnino ipsum esse γῆ
282쪽
THEOLOGIA NAT vnx Lis 281storum nominum non tantum est Ox partu intellectus nostri s manus diversas conceptiones de Di,quae dicuntur diversae rationes , sed etiam ex partu ipsius Dei, in quantum scilicet est MIiquid in Deo correspondens omnibus istis conceptionibus, Scili cet plena, et omnimoda Ipsius persectio 3 3. lib. Quarto deniquo: Nulla in Deo est compositio ex subiecto, ct accidentibus. ε Nihil in Deo, aiebat s. Augustinus, secundum
accidens dicitur a. Re quidem vera et accidens comparatur in Subiectum, Sicut actus ad potentiam, cum sit quaedam forma ipsius Τ x. In Deo autem, ut iam ostonsum est, nulla esse Pot tCOmpositio ex potentia, et actu. Insuper, accidens aliquem mindum essendi denotat, qui essentiae advenit. Atqui Deus in ipsa sua Ementia persectionem essendi habet, et ideo nihil Eius Essentiae advenire potest. Ergo '.
90. Prop. I. ' Con ositio logica, eae genere nemm et dim-rentia, in Deo admittenda non est.
Probatur. Quoniam disserentia determinat, et perscit genus , genus est veluti persectibile, et disserentia vcluti potaclans, Sive
genus comparatur ad disseruntiam tamquam id, quod rat in P tentιa, ad id, quod est actu; quapropter in iis, quau ux genere ,
et cliisurentia componuntur, potentia, et actus distinguenda sunt. Atqui, uti paulo ante ostendimus, Deus, cum sit Mius purimi mus, nullo modo ex potentia, et actu Constat. Ergo.
91. Praetcrea , Deus infinitam persectionem totius me in Secomplectitur. Λtqui illud, quod cx genere, et disserentia Constat, ad aliquod genus, ut ad ea, quae illius generis sunt propria, du terminatur; ne proinde tamquam infinitum , ct totum cuc in Su
habens intelligi nequit. Ergo '.
In lib. I Sent. , Dist. lI, q. I, a. 3 aol. naee antem virtualis inter Divina ni
tributa distinetio maximam Dei simplicitatem, nedum extenuat, solidius obli mat. Eienim g hoc ipsum ad persectam Dei unitatem pertinet, quod ea, quod sunt multipliciter, et divisim, et in aliis, in Ipso sunt simplieiter, et unito 1 ii,q. Xlli, a. . ad 3 . Quod ut clarius Intelligntur, advertondum est distinctionem rationis ratiocinalae, quao est inter Divina Attribula, non tin intelligendam esse, ut unum aliud excludat, sed ita ut unum aliud implicite complectatur.
ci Gonet, O . cis., traei. I, e. 4, g I, p. 62. J De Trin. , lib. v, e. 4. n. 6. Pq. dispp., De Pot., q. VII, a. 4 e. ηὶ e In Deo nulla est disserenita habentis, et habiti, vel participantis, et participalis immo Ipse est et sua natura, et suum esse; et ideo nihil alicuum, velaeeidentale potest Ei inesse 3; Giu. cI Logica, p. l, e. l, art. 2, p. 8 vol. I. εὶ cs s. Thom ., Pq. uimp., De Pot., q. VII, a. s. Qua in re idem Aquinas monet ex eo, quod Deus ab aliis rebus disserat, et non sequi quod aliqua disse- reuita disserat, sed quod disserat ab aliis per suam substa ullam; hoc enim iac-
283쪽
282 et u EOLOGIA NATURALIS92. Dcnique, si Deus in aliquo gunem esse Poneretur, IPsum, et res ab M creatas in aliquo convenire licendum foret, nempuvel in esse, vel in sufflantia. Atqui lens D M, et rebus cmatis Commune esse nequit. Nam , practerquam quod ens , ut iumlologia 3 demonstravimus, tamquam genus assignari DEquit, certe non potest de pluribus tamquam sonus , ne proinde iam
quam ipsis commune praedicari aliquid , quod sucundum divei
Sam rationum ad illa pertinet. Atqui Deus , et res ah EO creat ne S undum ipsain rationem entis disserunt ἰ esse enim in Deo, Sucus ac in creaturis, idem est, ae omentia. Ergo . 2. Neque substantia potest esse gelaus, in quo Deus, Ct cmu tu e Conveniunt. Eaenim sonus secundum cantillani rationem ite omnibus, quae ambit, inserioribus, praedicatur. At crae Substantiam diversa prorsus ratione Deo, ot creaturis convenit. Sane, in creaturis esse substantiam significat alteri substar , sive sub MNe, tum quia in creaturis sub stantia' ost subiectnm, sim Substru- tum accidentium: tum quia in creaturis me suhstantiam, Si Venon Cnct in alio. subest essentino, fou mi, ncmpe significat determinatum naodum , quo res ixistit, ita ut ros dolorini iactur arisu erae in alio, tamquam magis univcrsale a minus univcrsali. E Contrario, in Deo . cuius a pi prius modus ossondi cst, ut bit Suum osse subsistitias s , nil, ii , quod nitori sultest . atque Dibit, quod Ei, tamquam accidens, inhaomt,esso, re intelligi potest. ND-men substantiae,ait s. Thumus, imponitur a fulmi undo; sicus uuinmersso ost in primis, et simplicibus diei; homo enim dissori ali asino, rationalidisserentia; rationale autem ulterius non disseri ni, nsitio aliqua disserentia, quia sie esset abire in infinitum, sed seipso r; Div. ad 2.3ὶ Cap. vl, art. 2, p. 34, et 35.
) Εxinde nullo negotio perspieitur nomen enlis ahsoluto acceptum Deo dumtaxat eonvenire, quin, quemadmodum s. Tliomas nilvortii, hoe nomen, Qui est, quod ipsomet Deus sibi dedit, esse Bl,solutum, si vo lotum significat, eum reliqua omnia, onsparsipula um, sive aliquid erilis donolent. Θ. est ., ibid. . Disi. vIlI, q. l. a nil ,. Hic aulom advortendum ost nomon entis, si non ΕΟ-
quod es, non sunt 3: Cons, lib. Vll, e. li, ra. II.
284쪽
THEOLOGIA NATURA Lis 283 nulli substat s. Quare, cum categoria substantiae o rebus sinitis in Deum transfertur, duo,uti Henricus Gandavensis advertit, in ca mutantur, quae aliquam imperfectionem habent, et tertium manet, quod persectionem denotat. Ea,quae mutantur. Sunt Pri mo, quod substantia Divina, secus ac substantia Creata, eSSE ubalio non accipit, secundo, quod non est, Uti substantia Creata, subiectum accidentium. Illud vero manet, quod esse in alio non habet, seu quod in se subsistit . Quare Scholastici post Dionysium Areopagitam ), et Boetium ', ut hunc persectum, quo Deus Sut
Stantia est, modum designarunt, Ipsum non tam substantia, quam SVra Omnem substantiam dicendum csse sanxerunt .
1 . Ex hac, quam demonstravimus, tortia impositione, tam quam corollarium, deducitur haud pome Doum desiniri: . Omnis enim dissinitio in genore, et disserentia constat. . ; OSLENSum est autem quod Divina Ementia non concluditur sub aliquo gene . . . Vnde non potest Eius esse aliqua dissinitio 's. Alio. II. De Immutabilitato, atque Aeternitate Dei M. Nomen mutationis, aiente s. Tlaoma, et Ostendit esse alia quid aliter se habens nunc, quam prius 7 3. Imn OX summa Dci simplicitate, et ius nita per etione mutation in maiuscumque neris ab Ipso amovendam osse pronum est intelligere. 95. Pmp. Neque in Natura Dei, neque in Elias decretis ullumtitatio adstrui ροι t. Pro tur prima pars : l. ' Deus, cum sit primum Ens , est ipsum ene alisque alicuius potontine lini mixtione. Atqui ipsa HO-tio mutationis aliquam pracsesert Potentialitat vir , nam ε omuuquini quocumque modo mutatur, est aliquo modo in potentia' o.
ei Scholasticos pugnantia secum hausi composuisse eo quod Dirum Esse sui, filantiam modo asseruerunt, modo nogηrunt. Elon in . eum ipsi substantiam, prout denotat esse, quod e synliae subpsi, et quod sti hi eclum necidentium Psi, Considerarunt, Deum non posse diei substani iam docuerunt. Al cum consideraverunt substantiam . prout non esse in alio denotat, non modo Doum esse substantiam, sed etiam quidquid in Deo est, nonnisi substantiam esse fila tuo.
285쪽
28s in Eo Loc IA NATVRALIS Ergo. T Subicctum, quod mutatur, a quantum ad aliquid manet, et quantum ad aliquid transit, sicut quod movetur de allκ
dine in nigredinem, manet secundum substantiam 'ν, ac proinde quamdam compositionem saltem cx substantia , et accidente in se admittit. Atqui Deus, utpote simplicissimus, quamcumque r
puit compositionem. Ergo. δ' Illud quod mutatur, vol aliquam formam acquirit, vel amittit. Atqui nulla nova porsectio Deo a cedere potest, et nulla demi, cum Deus sit simplicitur infinitus,
et omnes persectiones essentia sua in se continet. Ergo 3. 3. Pres itur altera pars: Mutatur decretum voluntatis, qua tenus Cognoscitur eius mutandi ratio quae anica ignorabatur quo Circa innovatio consilii voluntatis ex eo oritur, quod intellectus
ab initio non omnia diligenter perpendit, nec omnia singillatim novit. Atqui Divino Intellectui omnes rerum corinexiones in qua libet temporis circumstantia possibiles innotescunt. Ergo. M. Obiic. l. ' Deus poenitere, et irasci dicitnr. Atqui haec
maximum mutationis argumentum sunt. Ergo 23. Resp., dist. mai., cxtrinseco, et quoad est tum , c C. mai., intrinseco, et quoad associum, n*. mai.; sub Padem dist. Neg. et Com. min. ἰ δως. cotta. ε Ni ue Onim, ut Ogregie mori 'tS. Ambivsius, Deus cogitat sicut homines, ut utiqua Et nova SUC- dat sentontia; noque irascitur, quasi mutabilis: sed ideo haeci Uguntur, ut EXPrimatur pecCatorum nostrorum amrbitas, quaUDivinam meruit ostensam, tamquam eo usquo in ovit Cul Pa, uretiam Deus, qui naturaliter non movetur nut ira, aut Odio, nutΡ Ssione ulla, provocatus videatur ad iracundiam ' s. 99. Obiic. 2. Deus ulturnis vicibus divcrsu, imo Opi Misita Vult. Ergo mutabilis ost. lim. Resp. . dist. ant. , ita ut successio illa, est varietas Ap tetvssectus Divinae Voluntatis, conc. ant. , ipsum actum Volunta tis Dei, n g. ant. ἰ n ς. cons. Suno, lai Pa, qua Dous decernit, sibi succedant, et interdum cum mutua Oppositione oveniant, tamen Voluntas Divinu, quippe quae acturnitatu,ut unico uCtu VU Iuntatis illa decernit, immobilis permanet. 4 Aliud crat, scite adii rata.
UOe mi altribulum s. Bernari iis praeelaris his verbis declaravit: Deus hane sibi vindicat miram, singula rotiique suae Essontiae simplicitatem, ut non aliud, et aliud, non alibi quoque, Et alibi, sed ne modo quidum, et modo inveniatur in ia; nempe in semel nianens, quod habet, Psi; ci quod est, Semper et Eouem modo Est: in La ct multa iii unum, et diversa in unum rediguntur, utum numerositalo rerum sumat pluralitatem, nee alterationem de varie tale sentiat 3; In Coni., Sem. M.
286쪽
hanc rem monet s. Tliomas. mutare voluntatem, et aliud est velle aliquarum rerum mutation . Potini PDi in aliquis, adem v
luntate immobiliter permanente, velle quod nunC liut hoc, et postea fiat contrarium t a. ii l. Obiic. I. ' Deus, cum mundum in tempore Crea Vit, Corina potentia ad actum transiit. Atqui quisquis a potentia ad actum transit, mutatur. Ergo. 102. ReSp., λως. nuri. Enimvero, cum actio in Deo ab Essentia non distinguatur ', Deus, cum uliqum rem CP ut, novum quidem producit est tum , sed non novam actionem ' ; qua Propter non transit de poteritia in actum, scd cx eo i Pso, quo lin actu Ost, illas creat. Ita lust, licet os tus Dei sitit in tempore, tamen actio, qua illos producit, cum sit cadum, ac Essentia Eius, i ueterna, perinde uc E cntia. 4 NovitaS autem, vit Aquinas, Di vini ostectus non demonstrat novitatem actionis in Deo, cuin actio sua sit sua Essentia. Vnde ncque Do itas cssuetus mutati nem Dei agentis demonstram potost ' 3.105. Ad penitiorem huius rei intelligentiam mente reputamdum est, sacere in Deo, idem esse, ac intelligere, et velle, quia
Deus hoc ipso, quod aliquid intelligit, et vult, illud iacit β. Hoe
P ito, perspicuum est Deum posse per intellectum detorminare non solum quod aliquid sit, sed etiam quod sit corio tempore, Proindeque velle non solum ut aliquid sit, sed ut certo tempore sit '. Atqui voluntas Dei essectum per se producit, quia in Eoadem est velle, ac agem. Ergo Deus potest ab aeterno velle, ut
aliquid in tempore stat, quin aliquid novi velit, ut agat, cum illud in tempore sit Τ.
εὶ Ibid. , art. eit., es j ε Deus non dieitur agens actione, quae est praedicamentum seu non agit aevom, quae dicit aliquia Auens ab agente, et cum motu j, sed actio sua eat substantia 3; In lib. I Sem. , Dist. VIII, q. IV, a. 3 ad 1.' e Potest Deus), inquit ad hane rem s. Augustinus, ad Opus novum, non novum, sed sempiternum adhibere consilium 3; De Cis. Dei, lib. XII, c. IT, n. 2. α ibid. , e. Io, et lib. xl, e. 6, cuius haec conclusio est: e Sic ergo eredant et mundum ex tempore neri potuisse, nee tameu ideo Deum in eo laetendo ae.
ternum consilium, voluulalemque mulctine 2.
η coriar. Gol. , lib. II, e. 35. Apposite clemens Alex. : e Quanta est autem Dei polentia, euius sola vo.
Iunias est mundi creatio 7 ... is autem opera Fua volendo Ebulleit, Et qua vello sequitu e fieri ν; Cohori. ad Geui., c. 4.εὶ Cl Cosmot., e. vll, ari. 2, P. 1 M. Tj Id s. Tliomas duelaravit hoc exemplo: ε Non enim Solum ars deierminat, ui hoe tale sit, sed ut tunc sit, sicut medicus, ut illuc detur polus; laude, si eius vultu per se esset ossicax ad eueeium produce udum, 1equuretur de uoxo esse-
287쪽
286 Tu EOLOGIA NA TURA LIS 104. Inst. Cum Deus mundum in tempore condidit, Ipse saetus est in tempore Creator, dominus, rex, aliudque huiusmodi, cum nihil horum ante mundi molitionem esset. Atqui id sine aliqua mutatione Dei intelligi non potest. Ergo.
105. Resp., Conc. mai. ἰ neg. min. neg. cons. Namque, ut scite s. Methodius martyr observavit l, ii, qui Deum mutatum es Se Censent ex eo quini in tempore factus cst creator, dominus, rex, aliudque huiusmodi, pro Certo, concessoque Sumunt Deum ex mundi creatione aliquid persectionis hausisse, proindequc eme Persectum non a se, sed a rebus subiectis, et creatis, ita ut Sine rebus a se creatis impersu tus esset. Hoc autem sanctus Martyr VCI uti errorem, qui per se manifestus cst, reiecit. Quo aut m eiu Sresponsio intelligatur, memoria revocandum cst relationes Coeutoris, domini, regis, ullasque, quas Deus, ob creationem mundi, Cum rebus habet, esse quidem reales in creaturis, sed in D dumtaxat logicas, seu rationis , quia Deus, cum res Creat, ni
hil ontis ab ipsis accipit, sed rebus largitur quidquid entis in i
psis est'. Hinc sit, ut ipsae non in Deo, scd in rebus ab Eo creatis aliquem novum modum essendi, seu mutationem denotant,
ob quam de Deo dici incipiunt. ε Quod ergo, inquit s. Augusti
nus, temporaliter dici incipit Deus, quini antea non dicebatur, manifestum mi relative dici; non lamon secundum accidens Dei,
quo i Ei aliquid acciderit, sed plane secundum accidens eius, udquod dici aliquid Deus incipit relative ' s.
lus ab antiqua voluntate, nulla actiono de novo existente. Nihil igitur prohibet dicere actionem Dei ab aeterno fuisse, essectum autem Eius non ab ac terno, sed lune, eum ab aeterno disposuit 3; Conlr. Genι., loe. eit. eerpt. eae lib. De creatis, e. 2. Dependet erea iura a creatore, et non e converso; unde oportet quoslrelatio, qua creatura ad Creaiorem refertur, sit realis; sed in Deo est relatio Beeundum rationem tantum Ilis. ai p., De Pol, q. II l, a. 3 c. ; scilicet, e inquantum intellectus noster accipit Deum, ut terminum relationum ereatura
ad 6. Cavo lamen ne indo concludas intolluetum aliquid vanum, commenti liumque sibi singere, cum rutationes Domini, creatoris, aliasque id genus in Deo ponit. Natu, quamvis illae relationes non significent aliquid realo in Deo, per quod ipse ad res a se creatas reseriur, tamen indubium est intellectum tum aliqua, uti s. Thomas sin lib. I Sent. , Dist. XXX, q. I, a. 1 3Ol. , et Conir. Gent. , lib. Il, c. I 3ὶ advertit, in Deo intelligere, quorum gratia illas relatio nes in Deo ponit, tum ess , uti. s. Bonaventura iIn lib. I Sent. , Dist. XXX, u. I, q. a Ga ars. monuit, aliquod reale tu rebus creatis, cui relationes tu Deo
288쪽
issi. Immutabilitatem consequitur ueternitas. Iam Λcternit tem Dei Bistius ita desinivit: ε Inici minabilis vitae tota simul, et persecta posscssio s. Dicitur Possessio nil designandum eius
stabili latom; illud enim possidere dicimur, quod firmiter, et quiete liabemus, et a quo nullatenus dimoveri possumus. Subditur, tota simiai, ut uetern ilus u qua Vis duratione creatu distinguatur, quarum nulla tota simul est, scd succc ionem Exposlulat. Αdditur Perfecia, ad excludendum nunc temρ is, quod licet sit
istum simul, et partibuS Currat, tamen non est absoluto aliquid perscctum, ncc tu eo ros utiqua Persecte possidetur. Dicitur vero auterni ius pos fossio vitae, potius quam c c, quia a Vivore, ut ad hanc irem advertit s. Tlaomus, Se cXtendit quodammodo ad olv ratiou vi, non autem Enc; Protensio autem dui utionis vidi,tur attendi secundum Operiation 'm mugis, quam secundum rem v. Dotiique dicitur ueternitatem eme pom Sionem vitae interminabilis, ut significetur illam Omni Pimi uS termino Corvire, Noque habere posse initium, aut sincm. Itaque aeternitas Divina idem signi sicut, ac Deum sine initio, sine fine, Sine ulla immutatione continuo esse quidquid Ipse est; SiVe, ut loquitur s. Augustinus,
. aeternitas ipsa Dei substantia est, quae nihil habet mutabile; ibi nihil est praeteritum, quini iam non sit; nihil est futurum, quasi nondum sit; sed non ost ibi, nisi est. Non est ibi stiis, et erit, quia ot quod fuit, iam non Pst, et quod Orit, nondum cst, scd quidquid ibi cst, non est, nisi est v.
107. Prop. Deus est a tre S. Probatur. Dui existentia, ac vita iam initium, nec finem, nec successionem ullam in Sc admittere Potcst. Atqui id aeternitatis notionem praebet. Ergo. 103. Et sano in primis, Deus, Cum ita natura sua nocessario existat, ut non existere non POSSit, Scmper extitisse debet; alioquin, si aliquando incoepisset esse, cum prius non eristeret, tunc
non essentia sua, Et neci Sario, Sed Contingenter solum existeret,
atque illud esse, quod habet, aut a nihilo, aut ab alio recepisset. 109. Ita quoque perspicue a Irenoet quini Dcus ipse Semper exiastore debebit; alioquin Si aliqua udo de nere Pomot, non essentia Sua, ac necessario, Sod contingui in iSterct, uir illud osso, quod habet, ab alio ipsi auferri posset, Eiusque duratio ab alio ponderet: id quod ab Entis necessarii natura manifestissime abhorret. lli . Deniquo Dei acturnitas quamcumque Succossiori in re spuit. Nain 1' ubi nulla est mutatio, ibi nulla ost successio; in
289쪽
288 Tu EOLOGIA NATURALIS Deo aurem nulla mutatio est. 2' Id ipsum ex omnimoda perse-chione mi evidentissime consequitur. Et im ens, cuius duratio,
ac vita succcmi Vc evolvitur, per vitales actus, quos suco Sive
promit, Auc MiVe ad Se perficiendum tendit, siquidem vivens per vitat s actus semetipsum perficit. Atqui Deus est ens absolu- in persectum. Ergo ab Eius duratione, nC vita successio quaevis amovenda est. Quocirea Dei aeternitas disserentias omnes excludit, quae in impore distingui solent, atque ideo neque mi , nequc Posterius in ea admitti possunt, sed singula tum praeterita, tum sutura Veluti praesentia complectiturART. III. De immensistite Dei 1ll. Illud Dei attributum, quo Ipse, licci sit stura omnia Per
cellentiam Suiae naturae ' , tamen virtutem habet, ut Sit in
mnibus possibilibus robus, et locis non solum Per Potentiam, in qu nium omnia EmS Pincitati Subduntur, ct Per ma cratiam, in quianetum Omnia nuda Sunt, et verta oculis Elias, sed otiani ρer essentiam, quia Sutiliantia Sua adrat Omnibus, ut causa e sendi , appellatur immensitas. 112. Prop. Deus est immmmS. Probatiar. Ex variis argumentis illud, quod s. Thomas ex immediata Dei operatione haurit ', eligimus. Equidem Deus in Omnibus operatur; Ιpse enim est, qui omnibus dat esse, atque ita ut nihil durare possit, nisi Deus ipsum Conservet, eademque Vi, qua produxorat, ipsum perciani aer incatur. Ergo D us cst intimo,
ac substantialitur praesens ciuiuibus imbus. Et sane, Omne agenso rint ut Coniungatur cum eo, in quod agit, Vol Pcr se, Vel per suam virtutem; virtus aut in Dei est ipsa substantia Dei, cum in Illo non sint accidentia. Ergo ipsa substantia Dei intimo adest mnibus rebus β. Neque dicas Deum posse operari in rebus Per
εὶ Id melius explicari non potest, quam verbis s. Petri Damiani Opuae. 36, e. 8ὶ, ubi sie loquitur: et omnipotenti itaquo Deo non est heri, vel cras, sed ho. die sempiternum, cui nihil desinit, nihil accedit, eui nihil est varium, nihil a sodiversum. Illud hodie aeternitas est incommutabilis, indosuetiva, inaceossibilis, eui videlicet nihil addi, nihil valet imminui. El Oinnia, quasi apud nos labendo discurrunt, aut per temporum vicissitudines se variant, apud Illum hodie stant, ei immobiliter perseverant. In illo seitieel hodie dies ille adhue immobilis est, in quo mundus iste sumpsit originem: in illo etiam ille nihilo minus est, quo iudieandus est per aeterni iudicii aequitatem 1. Brevius a. Thomas: e Nunc aeternitatis invariatum adesI omnibus partibus temporis 3; tu lib. I Sent. , Dist.
l Ibid. , a. I c. γ ε Ex parto Dei non invenitur diversitas in re; sed ratione lantum, Reeun.
290쪽
THEOLOGIA NAT vii Lis mi virtutem a se diffusam, adeoque sibi extrinsecam, atque a se ilistinctam; VirtuS Pnim, qua res creantur, atque Conservantur, in
finita sit oportet, atque ideo ipse Deus 3. lib. Θω si Deus est in omnibus rebus, ex eo quod dat eis
esse, virtutem, et Uerationem, ob eamdem rationem est in Omni loco. quin dat ei esse, et virtutem locativam a Deo in loco osso convenit, et ubique, et non quidem, ut mensuratum loco,
sed ut dii A loco naturam locandi, et continendi: sicut diciturisso in homine, in quantum dat homini naturam humanitatis, otin qua libot res esse dicitur, in quantum dat imbus proprium esso,
li4. Ex liae argumentationo , qua Deum esse ubi E , Si Vc in omnibus rebus, et locis lain existentibus ostendimus, Eius immensitas quoque colligitur. Etenim Deus ideo rebus intimo adest. quia illas Creat; quapropter Eius vis in rebus existendi non
minor sit oportet, quam vis res Creandi. Atqui, praeter res pro
ductas, Deus virtute pollet creandi quidquid est possibile. Ergo
Deus vim habet existendi non solum in rebus iam creatis. sed in quacumque re P sibili: ac proinde est immensus. Acco litquod Deus cum infinitus sit, in Sua omni Pra Seialia , a que ac in suis persectionibus, nullum determinationis gradum admittit.
ilum quod distinguitur in Ipso Essentia, virtus, ot operatio. Empnita autem Dus cum sit absoluta n h omni creatura, non est in erentura, nisi in quantum npplientur sibi per operationem; et smundum hoc, quod operatur in re, dicitur osse in re per praesentiam, secundum quod oportet operans operato aliquo inodo prassens esse: Et quia operatio non deserit Virtutem Divinain, a qua exit. ideo dieitur esse in re per potentinm:et quia virlus Est ipsa Essentia, ideo e se. quitur ut in re etiam per essentiam sit 3 in lib. IS I., Dist.xxxvlI,q. 1,a.2 gol. 4εὶ id ipsum sanctus Doelor probat ex eo , quod e eum D us sit prima causa O. anni uni sua virtus est immodialissimn omni hus 2; Ibid. ad 4. Vnde s. Bonaven. tura siti lib. I Sent. ,Dist. XXXVII,y.Ι.a. I, q. i su ππ.ὶ advΡrtit quod ,etsi agonuerentum, ubi non est, operetur, tamen g non est simile in Deo. Nam si allen. datur hoe in artifice erealo, hoe venit ex deseelu perlaetionis, quia enim agenseroatum limilaliam est, et disseri a sua virtute, potest operari per virtutem, lihi non est x. - I, q. eit. R. 2 C. i in lib. I Sent. , ibid. . q. H, a. I N. Idom. ait s. Anselmiis, ost Esse Dei, ei Potestas Eius. Sicut itaque Potestas Dei Pgl Romper, et ubiquo, ita quidquidost Deus, ubique, et semper est 1; De Fide Trin. , e. 4. Diem: Prius intelligi tue aliquid esse in loco, quam ibi DP rari, nam si ut operari soquitur esso, ita operari in loco sequitur esse in loco. Ergo praesentia Dei in omnibus loeis ox Eius operatione haud recte insertur. At contra. sicut in corporalibus, licet stili. stantia sit prior quantitate, lamen substantia Corporea non est prius in loco, quam sit in eo quantitas, quia non est in ineo, nisi per quantitatem; ita simili. ier lie i in enlthias spiritualibus prius eone ipiatur Esse absolute quam operatio, non in mon esse in loro, quia in eo non sunt, nisi per operationem. Cr Ponta. lex. Commem. et Disynto . . Disp. XVl, p. liq, ei l . Neapoli 627.l'min . CnnisT.co,ipndio .ll. 49