장음표시 사용
311쪽
3l0 Tu EOLOGIA N A T V R A L Istorialis, aut formalis cius osse nequit . Contra Pa, quoniam Deus Ost causa essectrix mundi, Consequit in Eum esse quoque cauSamex Plarem '; quippe quod, cuin Deus sit causa essectrix mum di in sinito intelligens, res mundanas e nihilo Condere non PO luit, nisi secundum ideas, seu ex Plaria illarum , quae in SQ habuit Τ. Itaque explicandum superest, quomodo Deus ea a mnalis mundi dicendus sit.
16 l. Deus, cum infinita' Sapientia polleat, finem aliquem in
mundi creatione operi suo praestituere debuit, secus illud rem re, ct insipienter consecismi '. Porro quaestionis huius, cur Deus voluit mundum creare t duplex sensus esse potest: 1' quaenam
fuerit ratio ipsius actionis Dei ', T ad quem finem Deus suum
vid. g. Thom ., I, lo . eil. , et Contr. Genl. , lib. II, e. 17. et 26. Pluribusn Terendis abstinemus; errores enim Davidis de Dinando, et Almeridi Carnolensis paullieismum omnino redolent, de quo in postremo capite agendum no his eril. - I, q. XLv, a. 2 C. Iline antiqui Patres discrimen inter mundum intelligibilem, qui in Intelle. Plu mi nh aeterno est, et mundum aspectabilem, seu servibilem, quein Deus ad mundi intelligibilis instar in tempore condidit, accurate adnotarunt. vid. prae caeleris Clem. Alex. , Strona. , lib. V l. c. I.; s. lusit n. , Cohori. au Gem,ri. 10; Origen. , IIomil III in Camie.; Euseh., Pram. Evang., C. 23 25. ὶ ε Quis. s. Augustinus inquit, nudeat dicere Deum irrationabiliter omnia rondidisse Τ a Pq. LXXXIII. q. 46. In vestigatio finis, ob quem mundus a Deo Crea ius sit, temeraria, quemadmodum Itil. Simon reIsion natureue, Pnrl. 2, c. I, p. 328, ed et t. contendit, haud est. Etenim, cloeente Aquinale, ε eum finis respondeat principio. non potest seri ut, principio cognito, quid sit rerum sinis, ignoretur 3; l. q. Cui, a. I C. β In harum quaestionum solutiono haec prae oeulis habenda sunt: l 'cunia cito Divina sit Essentia Eius, non quaeritur eae hac parte sinis ema, sed ea
parte illa, qua essectum ematurae communicat In lib. II Sent. , Dist. l, q. ll, a. t ad . . 2' Ex eo, quod voluntatem Dei a eausa extranea determinari repugnat, nogandum livia usi eum Clarx Leitres etc., D RepI., g 21 Deum ex viliqua ratione res extra se producere; siquidem 1 voluntas Dei rationalis est, non quod aliquid sit Deo causa volendi, sed in qua talum vult unum esse propter aliud 3 Ι, q. X lx, a. 5 ad 1 . Praestat id eum rodem Aquinale amplius explicare: a Si aliquis uno actu velit finem, et alio actu ea, quae sunt ad suom, velle nitem erit ei causa volendi ea, quae sunt ad finem; sed si uno actu vel iisnem, et Ea, quae sunt ad sinem, hoc esse non poterit, quia idem non si causa sui ipsius. Et tamen orit verum dicere, quod velit Ordinare ea, quae sunt ad nnem, in finem. Deus nutem, stetit uno actu omnia in Essentia sua intelligit, ita in uno actu vult omnia in sua Bouitate. Vnde sicut in Deo intelligere causam non est causa intolligendi esse ius, sed ipse intelligit esseelus in causa; ita vello .snem non est Ei causa volendi ea, quae sunt ad finem.Sed lamen vult ea, quae sunt ad sinem, ordinari in linum. vult ergo hoc esse propter hoc, sed uou Pro
312쪽
Tu EGLOGIA NAT vnx Lis 311 . Si primo sensu quaestio accipiatur , respondemus rati nem illam esse Divinam ipsam Bonitarem, ex qua creaturis Pe sectiones suas communicam voluit 3 ; siquidem iam ostensum unobis est solam Divinam Bonitatem esse rationem, Cur Deus V sit quamumque extra se vult '. Quoniam autem liuiusmodi finis, nempe Divina Bonitas et nullo modo dependet ab his, quae sunt ad sinem, iam quantum ad eme , n quantum ad persectionem utiquam a , sequitur Deum non velle alicui suam Bonitatem communicare ad hoc, ut sibi Oxinde aliquid accrescat; sed quia ipsam communicare est sibi conveniens. Dare autem non Pr pter aliquod commodum ex datione expectatum, est actus tib ralitatis s. 165. Quod si altor sit quaestioniis sensus, ita respondemus Cum eodem Λquinate: ε In partibus universi unaquaeque creatura mi Propter suum actum, ut persectionum. Secundo autem, creaturae ignobiliores sunt propter nobiliores , sicut creaturae , quae sunt infra hominem, sunt propter hominem. Vlterius autem Singulae Creaturae Sunt propter persectionem istius universi. Ulterius autem totum universum cum singulis suis partibus ordinatur in Deum, sicut in sinem ' , . En praeclara argumentatio, qua fiamtus D tor rerum omnium ultimum finem Deum esse demonstrat :Finis nonnisi in bono consistere liotest; et sicuti finis particularis rei est quoddam bonum particulam , ita finis universalis rerum Omnium est quoddam bonum universale . Atqui bonum universala est, qHod est Per se, et Per Suram assentiam bonum; huiusmodi autem honum aliquid ex iis , quae mundum constiatuunt, se nequit, siquidem in tota universitate ereaturarum nullum est bonum, quod Dori sit Particulare, sive Particiρativo b num. Ergo et illud bonum, quod est sinis totius univcrsi, oportet, quini sit extrinsecum a toto universo 3, nempe Deus V. Insuper . is inter alius causas mimatum obtinet'; atque sinis posterior est civ fa, qtiod Praecedens sinis intendatur,ut svis; non enim nita tiar tiliquid in em Proximum , nisi ρ ρια Mem
'Ostr ram. Exinde consequitur ultimum finem esse primum
primum agm s omnium rerum, non sic agit quasi sua actione aliquid acquirat, ed quasi sua actione aliquid elargiatur, quia non est in polentia, ut aliquid Beu uirere possit, sed solum in aelu perfecto, ex quo polust Elargiri 3. l, q. I. XV, a. 2 e.- I, q. Cnt, a. 2 c. ci Coi κ., c. VI, ari. J, p. 1J0. η' Omὐι , c. lS, urι. 1, p. 57, u. a.
313쪽
1nnium causam. Atqui prima omnium causa est Deus. Ergo Deus est ultimus omnium sinis L. 164. Iamvero creaturae irrationales ad Deum Ordinantiar in insnem Per viam assimilationis tunium, nempe, in quiantum Pa ticipant aliquid de Dei similit irae ; creaturiae autem rationales suPer hoc habent, ut ad psum Deum cognoscendum, et ama dum sua Veratione Pertingant L Hinc intelligitur cur finis huic rerum universitati praefixus esse dicatur Divinarum Persectionum manifestatio, ex qua extrinseca gloria Dei exurgit . Etenim res mundanae, cum in eo, quod sunt , et in eo , quod agunt , al, quam similitudinem Dei pm modulo suo participent , Praestan tiam sui opificis veluti impresso vestigio naturaliter exhibent, mnmque Simul sua varietate , et apta dispositione Sapientium , Ρulcritudinem, Bonitat , aliasque Divinas persectiones pandunt.
Creaturae autem rationales non solum in sui excellentia, et pubCritudine excollentiam, pulcritudinemque Conditoris manifestant, sed etiam, cum saeuitatibus cognoscendi, et amandi Deum polleant, Eius persectiones laudare, Eiusque potentiae se libere subiicere tenentur, atque ita pertingunt ad imum Per suam OPerati nem, beatitudinemque assequuntur '. 165. Atquis hinc patet quantopere sit a vero aliena sententiali antii, Arhensii , aliorumque asserentium Deum creasse hominem P Pter homin , celera Omnia non nisi Proριer hominem facta esse. Creaturae enim homine inferiores , etsi ad eius utilitatem quadam ra.ione ordinatae sint, tamen ad Dei gloriam manis standam tundunt, tamquam ad ultimum suum finem, quemium immediate, tum mediate attingunt. Immediale quidem,quia ex ip sa sui natura sapiuntiam, bonitatem cic. Divini Opis is p intra suciunt, et in semetipsis, tamquam in speculo quaedam divinorum attributorum veluti vestigia expressa gerunt; mcdiate , quia homini insui viendo concurrunt ud camdein divinorum a tributorum manifestationum , quam homo ratione , et liliurtate Ρ c litus peculiaritor pra Stam debui β.εὶ Conlr. Genl. . lib. III, e. IT. Iline est, subdit sanelus Doetor, quod dicitur Prore1 6. c. I 6, v 4: Vnirerra propter semetipsum operatus est Dominus, et iso που ., c. nit.. v. II: Esso sumi alpha, et Omega, primus, et novissimus, principium. et sinis I. g. rixis., De Ver. , q. v. n. si na 4, et q. XX, n. 4 e. Ex his perspiciturres e non ordinari in Deum sie ut iii linem, eui aliquid acquiritur, sed ut ab Ip o ipsum inet suo modo consequantur I; Contr. Gem. , thide. I 8. ) Dieitur stloria eaterna, ut a ylaria interna Dei distinguatur, quae in nolitia, et dilectione sui ipsius cousistit. Da Veri, q. v. to . est. D Audiatur s. Duila vult tura: e Esi uolandum, quod sinis, ad quem res ordi-
314쪽
ART. II. De Divina r iam conservatione 66. Actio Divina, qua fit, ut creaturae in existentia Peta retit, Conservatiis Divina nunCupatur. σ167. Prop. Creatur e omnes Divina conservaticine indigerit, ut esse minant. Probatur. 1' Si ponas ens quodpiam a Deo nou Consereari,
hoc ipso ponis non omnia omnino pondere a Deo. Atqui id cum Dei persectione aperto pugnat. Ergo. 2' Si iam ad ipsa entia finita mentem Conversis , ultro h videbis. Ipsa enim sunt contingentia ;l quod autem contingens est , huiusmodi est pro qu
Cumque momento temporis. Ergo, quemadmodum Creaturae, ut Pote Contingentos, non i naturae suae existere coeperunt, aut
incipere potuerunt, sed vi actionis Divinae , ita nec vi naturae Suae Permanent,aut permanere possunt in existentia, sed vi ipsius Divinae actionis.163. At quamquam philosophi in hoc conveniant, quini nem-Pe Creaturae Divina ope servantur , dissentiunt tamen in explicunda ratione , qua ciusmodi conservatio perficiatur. Alii enim Conservationem directam, et Positivam, alii, inter quos Ciou tius Bayleus λ, et Galluppius indirectam tantum, et negatia Nam propugnant. Conservatio directa,ct positiva ita explicatur, ut Deus iugi quodam influxu res conditas in existentia retineat.
Conservatio autem indirecta, et negativa in eo tantum confiistit, quod res, postquam e nihilo conditae sunt,propria virtute suam Continuant existentium, atque a Deo catenus pendent, quatenus IPSE Pus non dcstruit. Quapropter, posita conservatione directa, res in nihilum abiicut , statim ae ab eis influxus Divinae acti
nantur, duplex est. Quidam enim est sinis principalis, et ultimus; quidam est sinis sub sine. Si primo modo loquimur de fine, si e omnium creaturarum tam rationalium, quam irrationalium sinis est Deus, quia omnia propter semeti psum ereavit Altissimus, omnia enim secit ad laudem suae Bonitatis. Si autem loquamur de line non principali, qui est finis quodammodo, et finis sub sine, omnia sensibilia alia saeta sunt propter liomine in . Et hoc insinuat philosophus, eum dicit: Sumus sinis vos quouammodo omnium eorum, quae sunι. insinuat liam Scriptura multo exeel lenitus, eum dicit: Faciamus hominem ad imagianem, el similitudinem nostram, et praesit piscibus maris etc. Quia enim homo rationis capax est, ideo habet libertatem arbitrii, et natus est piscibus domina- Ti. Quia v pro per similitudinem natus est in Deum tendere immediate, ideo omnos ereaturae irrationatos nil ipsum ordinantur, ut medianio ipso in finem ultimum perducantur 3; Iii lib. II Seiu. , Dist. XV, a. Il, q. I resol. ci eliam s. Diom. , 2 dis, q. LXXVI, a. 2 c. Eaeam. Ibr u. . Suci. XI. ) Dielion.hiat. et cm.,l.lli, art. Pyrrisu.)ὶ Lezz. cic., tra. XCIV.
315쪽
344 rugo vos A NAT UR ALIA Dis cessaret. E contrario , si tantum indirecta conservatio agninsci velit , ad rerum annihil ationem positivus actus Dirinae VO-Iuntatis requiritur. Ib9. Prop. Admit da est conmmatis directa, et 'sitiis. Probatur l. ' Argumcnta, quae creaturas, ut existere pergurat, Divina conservatione indigere demonstrant, conservationis directae, et positivae indigentiam simul ostendunt. Ergo Philosophi ,
qui Conservationem indire tam admittunt, si id non consentiunt,sivo ipsam conservationem verbis retinent , re negant. Et sanue aturae, Cum non existant a seipsis, pendent a Deo non modo ut sunt, sod etiam ut permaneunt in existensio , seu non solum acceperunt esse a Deo, qui eas sucit, sed etiam , postquam sunt
fictae, illud esse a Deo iugiter haheni; quaproptor, nisi Deus i gitor in eas influeret esse, statini in nihilum, abirent. Λtqui in
hoc conservatio. positiva, et directa consistit. Ergo. Rem ita e plicat s. Thomas : Sicut aer , dum dies est, singulis momentia illuminatur a sole , et si quando sol dosiuit illuminare , stati in assunditur tenchris , ita creaturae singulis momentis haliant enua DPO ; atque statim in nihilum reciderent , si actio Divina veΙ
2.' Si creaturae sua virtute in existentia permanerent , in nubilum non nisi per positivam actionem Dei redigi possent , quo sequeretur, ut essectus positivae actionis Dei sit nihilum , quo quidem nil absurdius estingi potest. 5. ' Dunique omnes Ecclesiae Patres,atque Τheologi in nostram
sententiam concedunt. Satis sint haec s. Augustini verbo: Creatoris potiri tin. et Omnipotentis, atque omnitenentis Virtus, Causa subsistendi est omni creaturae ; quae virtus ab eis , quae creata sunt, regendis si aliquando comaret simul et illorum cessaret species , Omnisque natura concideret ' 3. Immo s. Anselmus adeo
Crentura esl, et accipit esse ab alio, qui eam secil esse, cum prius non esset,vx hoc non est suum esse, et ideo non est purus aeius; quia habet possibilita- m, et ratione huius habet fluxi hi litatem, et variabili latein, ideo caret stabili. ale. et ideo noni potest esse, nisi per praesentiam Κius, qui dedit ei esse. Et exemplum huius aperium est in impressione formae sigilli in aqua, quae non conservatur ad momentum, nisi praesente sigillo. Et iterum, quia ereatura de nihilo producia esl. ideo habet vanitatem; et quia nihil vanum in seipso sulcitur, necesse est. quod omnis ereatura sustentetur per praesentiam virtutis; et est simile, si quis poneret corpus ponderosum in aere, quod est quasi vanum, si non sustentaretur; sic et in proposito I; lv lib. I Sent. , Dist. XXXVll, p. l. n. I, q. I resol.
' in De Gen. nil litt., lib. IV, e. I2, u. 22. CI Giu. , lib. Vlli, c. I2 , et De Cis. Dei, lib. XXll, e. ...
316쪽
THEOLOGIA NATun ALIs 315 hanC veritatem perspicuam esse docet, ut nullum de ea dubium Currere queat. a Dubium, ait, non nisi irrationabili menti esse potest, quod cuncta , quae facta sunt , eodem ipso Sustinente , Vigent, et perseverant inse, quamdiu Sunt, quo faciente, de nubilo habent esse, quod sunt s. 170. Ad maiorem rei perspicuitatem duo hic sunt adnotanda: 1' c Conservatio rerum a Deo nDn est per aliquam n Vam aCtionem, sed per Continuationem actionis, qua dat e se s. Eadem nempe actione, qua Deus dedit Creaturis esse, Cum eas produxit, conservat illas in erae singulis momentis Τ.2' Exinde inteIligitur quomodo accipiendum sit celebre illud Scholasticorum ossatum : Conservatio est mntinet ta creatio. Iam Galluppius, myleum secutus, illud ita interpretatur, qu si nempe singulis instantibus creaturae in nihilum revertereri tur, et iturum Per novam creationem ad mistentiam redirent, unde infert illud effatum absurdum esse , quippe quod libertatem voluntatis humanae prorsus tollit. At perperam sententiam huiusmodi tantis Doctoribus Galluppius attribuit. Eo c-nim inato Scholustici illud sibi voluerunt, quod nempe entia Contingontia eam lom hal eant indigentiam Voluntatis si vitiae ,
ut existentiam cGntinuent, quam liabuerunt, ut existere inci pinrent quod eadcin actione , qua Deus ab aeterno voluit, ut illueris inretit, voluit etiam, ut aliquamdiu existemiit; quod idem actus Divinae Voluntatis, qui illa conservat, sussiceret etiam iideorum creationem, si DOndum existerunt; quique si Cresami, Ese iam eorum existentia desineret. Paucis, essuto illo , dogma posia Ilvao conservationis Scholastici perbelle significarunt.171. Obilo. Caussae creatae opera ossiciunt, quae Semel ED secta porgutit exis toro, etsi assidua artificis manu minime teneantur. Ergo a sortiori res csse tuc a Deo, qui est caussa peremti Mima, ct Diu carissima, non indigunt assidua Eius actione, ut exi-fitem pergunt.172. RUSp., n g. coris . , et Parit. Ratio discriminis est, quod
εὶ MonoI., e. II. Doctrinam tu ine sie tradit Calech ismus conellii Tridentini: g Quemadmodum omnia ut essent creatoris suntina potestate esseelum est: itari iam nisi conditis ertius porpetua Eius Providentia adesset , atque eadein vi, qua ab initio constituta sunt, servaret, statim ad nihilum reciderent, atque id Seriptura declarat cum inquit: duomodo porreι aliquid permanere, nisi ravoluisses ' a Para I, n. XXIV.
J e Deus eadem virtute, qua esse rebus tribuit, eas in esse proprio eo crvat. Vnde non magis ostri dii Divinam polentiam productio creatumruiu,quam
317쪽
3l6 rugo Loc IA NAT vn AL Is USsae Si undae Doti ipsum esse, sed tantum quosdam modos Producunt; Dous autem ipsum iram largitur creaturis, quae proinde a Deo dependent, non solum ut fiant, scd ut permaneunt in Crac, quod perunt. In hoc autem Deus est causa Persectissima , ut esticat issima , quia Ipse solus cst a Se , CCtera vero Sine Ipso resu Non possunt l.
173. Obiic. 2. ' Quaelibet ros naturalis tendit ad c c. Ergo Potest naturaliter conservari in esse, ideoque Divitiae actionis in- 1 luxu non indiget. 174. Paucis sic respondet s. Τhomas : ε Licet quaelibet res
naturaliter appetui sui conservationem, non tamen quod a SE COH- Servetur, sed a Sua Causa a.
T. III. De concursu Divino II. mpcndentia creaturarum in agendo ab actu Divinae V luntatis concursum Divinum constituit qui proinde definiri po est : Acitis Diviniae Noluntatis eskienter in fluens in creat ἐ-
rarum actioncs, quae ad ordiri 'm natural spectant. Tu. Distinguitur aut ni hic concursus in mediatum , atque immediatum. Mediatiis in eo tantum consistit, quini Deus Vi-PUS, quibus Crim tui ne agunt, conservet; immediatus in eo, quod Deus, ut Causa Prima, Cum lima creatum operari in , ut CRuM S euudu, operetur, atquc eumdem ess ctum cum illa producat; sive exiStentiam effectus sua et lyso Deus actione immediate uitii
sit ; ex quo sit , ut concursus immediatus etiam simultaneus in scholis dici sol at. 177. Quoad concursum mediatum , quin sit creaturis ad singulos u tus necessarius, nemo iret, qui dubitet. Quare inquirendum nobis est, utrum, noe ne con ursu Simultaneo Creaturae, ut
agant, indigrant. Prop. Immodiato Dei concursu creaturae indigent ad singu
s. Augustinus aiebat: Acque enim sicui structor a tum, eum ti bricaverit, abscedit, atquo illo tessanto atque abscedente,stat opus eius; ita mundus vel ictu oculi flare potest, si ei Deus regimen sui subtraxerii I De Gen. ad liιι. Oc.cit. Pq. virm . . q. v. a. 1 ad 1δ. ὶ Diximus es ienter, ut intelligatur eoncursum, de quo hie loquimur, essep vrieum seu hii iusinodi, ut Deus per modum agenIis in actiones creaturarum ii fluat. Qui quidem concursus ab illo, qui dicitur moralis et in alliciendo,eon. Sulund , adhortando, torrendo consistit. opprimo distinguli ur.' Diximus au Oruinem namralem, quia situ rua iuratos actus creaturarum Speciali, et Superuulurali auxilio, quod si alia diuitur, exposlulam.
318쪽
T II E O LOG I A N A T v R A L i s 317 Prolatiar contra Duraridum , qui Deum oxystimavit nonnisi mediate cum Creaturis agere, quatenus scilic t operandi facultatem iis a primo ortu concessit, et iugiter conservat : l. ' Quidquid hal)ot rationem entis, Deum habet immediatum auctorem ;cum enim Deus sit primum Ens, Ipse est, qui omnibus principaliter dat esse. Atqui quilibet essectus Creaturarum halvit rationem Dialis. Ergo oportet, ut creaturarum es Iuctus immediato peiadcanta Deo. Praestat idem argumentum haC alia forma exhibere: Croaturiae, dum aliquid producunt , rationem entis aliquo modo al- tingunt. Atqui ratio entis, utpote effectus universutissimus, Causae universalissimae, nempe Dei, proprius effectus est. Ergo crea- tume, dum agunt, μssectum proprium Dei aliquo modo attingunt Λtqui causa, quae effectum proprium ultorius excellentioris cauis Fau producit, nonnisi per eius influxum agit. Ergo . 2. ' Essectus immediate dependet ab eo, per cuius a lionem cinxistit ; quapropter si cssectus causae creatae immodiute ab ipsa creatura , et tantum mediate a Deo Penderet, ipse magis a Creatura, quae est causa secunda , quam a Deo , qui est Causa Prima , penderet. Atqui id absurdum est. Ergo. Hoc argumentum ex eo maius accipit robur, quini et Cum Deus sit prima Causa mnium , sua Virtus cst immediatissima omnibus. Sed quia Ipsemet Est sua Virtus, ideo Don tantum est immediatum principium operationis in omnibus, sed immediate in omnibus operatas ' s. . I.' Admisso concursu dumtaxat mediato, creaturae accepi moritquidem a Deo sucullatona agendi , sed in ca cxercenda sibi ipsis sussicerent ; et quoniam ex legitima si ultatis exercitatione croci iurae perficiuntur, ipsae sine ullo mi influxu meliores evaderent, et persectiores. Atqui id absurdum cst, ac impium. Ergo Deum ad
Singulos actus creaturarum immediate concurrere tenendum est.
173. Vt autem concursus huiusmodi rite intelligatur , operae
) Mee sententia non iis Durandi est propria, ut omnium ille primus eam in Seholam invexerit. Etenim, ut iam refert s. Augustinus, aIiqui suerunt,qui putarunt e tantummodo mundum ipsum saelum a Deo, eelera iam fieri ab ipso mundo, sicut Ille ordinavit, et iussit; Deum autem 'psum nihil operari 3; Θ.mι. , lib. v, e. 20, n. 40.
me ordinatae, ita quod C sit ultima, quae exercet operationem; constat tune quod C exercet operationem per virtutem suam; et quod per virtutem suam hoc possit, hoc est per virtutem B, et ulterius, per virtutem a. unde si qua ratur, quare C operatur, respondetur per virtutem suam, et quare per virtutem
suam ' propter virtutem ' et sie quousque redueatur in virtutem Causae Primae 3. ta etiam contr. Gent. , lib. III, e. 70.
319쪽
518 rugo Loci A NATURA Lis pretium erit haec adnotare e l. ' Idem essectus Deo , et creaturis non attribuitur c quasi partim a Deo, et partim a naturali agminis fiat, sed lotus ab utroque secundum alium modum;sicut idem' essectus totus attribuitur instrumenis, et principali agenti otiam
lotus ε 3. Quare essectus a Deo, et a creaturis procedit, non tam quam a d bus agentibus inius ordinis, sed a mimo, et secundo mente Iam c sicut non est inconveniens quod una actio producatur ex aliquo agente, et eius virtute; ita non est incon
veniens quod producatur idem essectus ab inferiori agento, et a Deo, ab utroque immediate, licet alio, et alio modo ' s. 2.' Concursus immediatus a Philosophis diversa ratione explicatur. Alii enim illum dumtaxat simiat erran, alii autem etiali
Praevium esse contendunt. Illi nempe docent Deum agere cum creatura, ita ut eam adiuvando comitetur dumtaxat, non Praeveniat. Isti autem arbitruntur Deum non solum adiuvare creaturam inter agendum , sed etiam i Psam ad actum efficienter praemove
re q. Quare secundum hos Philosophos Deus non solum dedit, et
conservat activas virtutes Causarum secundarum , et simultaneo
cum illis concurrit ad producendos essectus, sed etiam Pas ad agendum physice applicat , seu movet. Quaestionem huiusmodi
hic pertractam nequaquam vacat. Illud tantum ostendendum no bis est, concursu Divino, quacumque ratione Pxplicetur , lilio tat in nostrarum notionum n quaquam adimi, sed potius confimmari. Sane, admisso concursu dumtaXnt Simultaneo , res Inania
AE, Bine concursus praevius nomine praemotionis physicae oliam appellari solol. Eius notionem perspicuis his verbis tradidit Goudinus: e Phystea praemolio, sive praedeterminalio est influxus causae Primae, receptus non quidem immediate in effectibus, sed in causis secundis, quo Deus ipsis actualem ess- Caci talem inspirat, quo eas movet, ei Byplicat non solum Obieetive. ol moraliter, alliciendo, et suadendo, sed Pliam phv see, et Geties, interius inclinando, applieando, dolerminando, e ultimam illam activitatem, Bd quam sequitur a elio, insuendo, et ideo dicitur molio physica. Sed quia molio, et appliealio virtutis activas ad agendum est prior natura. quam ipsa actio, sicut omnis via est prior suo termino, et omnis causa suo osseclu, ideo motio illa dicitur praeviainotio, seu praemolio ν; Phil maela inconcus a D. Thomae uosm.,t. iv, 3' pari. , i. iv,art.2. Et ibid. , ar .4: e Siculi Deus in ratione pelini Entis iussu ii continuo rebus omnibus ipsum es e quod est ulliina actualitas in linea emis idque per i niaxum praevium, et physicum..; ita quoque in ratione primae Causas caeteris omnibus innuit in ipsum agere,quod est ultima actualitus in linea operandi,aeli τε applieando virtutes operativas ad agendum iuxta euiusquo naturam , eteonditionem . . . nune igitur influxum,hane appliealionem qua Deus reddit eausas seeundas in actu secundo agenies, qua virtutes activas transfert ab otio ad exercitium,qua omnibus ultimam aeli alii atelu innuit, vocamuspraemolionem .
320쪽
TnROLOGIA ' v v v x L g 3 9sesta est Eumim,secundum huius concursus propugnatores, Deus Causis iliaris concursum indisserentem exhibet, quo nempe ipsase ad hunc, vel illum actum exerendum uti pro suo luia tu possitit. Quare huiusmodi concursus ad Deutram OptioniS Partem causam liberam movet, sed eam tantummodo adiuvat , ut ad agendum ,
prout libet, integram potestatem relinquit. Philosophi autem, qui
physicam Praemotionem tuentur , ita rati inantur : Voluntas praemota agit,et determinat se ipsa in tamquam proximum agens, et determinans; Deus vero tamquam primum agens , et Primum determinans. Atqui ad rationem libertatis non pertinet, ut voluntas agat ex seipsa ,seque determinet tamquam prima musa a sup riori non depondens, sed tamquam causa proxima n primo motore applicata. Ergo physica pracmotio libertat in voluntatis Sartum , lectainque αἰ inquit. ΡOrm voluntatem a primo motore , nempe a Deo moveri, et simul liberam esse probant ex eo, quod mus unumquodque, prout eius natum opostulat, movet; modus au tem agendi voluntatis est, ut libera sit in clectione bonorum par ticularium; voluntas ergo Etiam sub praemotione libem Operatur.
Neque obstat, quini voluntas praemota sequi debeat illud , ad quod praemovetur; id onim ostendit quidem Divinae praemoti nis insallibilitatem, quia Dei intentio deficere non Potest, nullam vero necessitatem insert.
I. ' Ex eo quod Deus actione sua in quamlibet operationem
creaturae influit, auctor peccati habendus non Pst; nam, ut dOCet S. Thomas, a essectus caussae secuti lac dosicientis redueitur
in caussam primam non deficientem, quantum ad id, quod habet entitatis, et persectionis , non autem quantum ad id . quod habet de desectu. Si ut quidquid est motus in claudicatione ,
Caussatur a virtute motiva, sed quod est obliquitatis in Da, non est ex virtute motiva, sed cx curvitate cruris. Et similiter quidquid est entitatis,et actionis in actione mala reducitur in Deum, sicut in caussam,sed quod ibi est desectus, Doci caussatur a Deo, sed ex caussa secunda desciento x. Id ipsum ex sententia Phi-
ὶ I, q. XLIX, a. 2 ad 2. t illud, alibi inquit, dicitur ad malum cooperari,
quod inelinat ad actionem, secundiam quod actio detormitati substat. unde nia. la est. Hoe autem Deo non eonvenit; et ideo non oportet, ut ad malum Eoope rari dicatur, quamvis actionis illius eaura sit, in qua malum consistit. secvn. dum quod innuit agenti essρο, posso. Pl agere, et quidquid perseelionis in agon
do est 3; in liti. II Sent. , Dist. X xxvii. q. lI, a. 2 ad 2. Cs ibid. , ad 5. idipsum s. Augustinus significavit, ubi ait: ε Peccatum quidem non per Ipsum s Deum ὶ factum est, et manifestum est, quia peccatum nihil est. et nihil fiunt homines. um poceant 1; in Ioann. Ev. e. I, Trael. 1, n. IS. Vnde Deum ita alloquitur: noe solum a Te non est, quod non esi, motusque Foluuialis a Te, qui es, ad