장음표시 사용
61쪽
situdine mebra,labat arma,mollia corpora, molles ubi ira cosedit animos,sol,puluis,sitis,ut semrum non admoueas,prosternunt. Hanc mollitie GermanisTacitus etia attribuit,Magna corpora
ait) & tatum ad impetum valida, laboris atque
operu non eadem patientia minimeque sitim aestuque tolerare, fiigora atq; inedia coelo Qtoue assueverunt. Quid igitur 3 Caesaris iudicio Galli fortissimi & iide tamen mollissimi pr dicanturὶ
Certe Galli omnes, natura bellicon praedicatur: sed disciplina militari exercitati c5stantiores,in- exercitati molliores. Ferre labore,resistere periculis cosuetudo & vsus docet,infinitus discipli-nς militaris labor est:atque ex hoc ille veteranus in praeliis paratus ad vulnera, Adduc pari animo tyronem & inexercitatsi militem, mulier videbitur ait secunda Tusculana Tullius Ac nimirum mollities ista est quam etia Galli & Vercimgetorix dc Critognatus Aruerni suis militibus septimo libro obiiciut: ille enim ait Gallos pra tio propter animi mollitie studere quod diutitulabore ferre non possent: hic in consilio Alexiae obsessorum dc fame laborantiu aduersus eos qui eruptione periclitada omnia censebant, Animi ait est ista mollicies, no virtutis paulisper in piam ferre non posse:qui se ultro morti offerant, facilius reperiantur.quam qui dolorem patieterferat. Ergo a natura & stirpe gallicς gentis pro plus ille atque alacer animus est ad bella suscia
62쪽
pienda. mollities ὸ disciplinet militaris insoletiar Etenim Gallum, magistro militiae in disciplina
tradito & informato, quem tandem militem in omni labore & patientia duriore reperies3 Periculu,si dubitas, a Caesare mollitiei huius factum est Sex enim C saris legiones gallico delectu ab ipso C sare conscriptς sunt quatuor enim tantua Repub: acceperat: Equitatus Caesaris, gallicus fuit,atque ideo Alaudam illa non solum genere sed nomine gallicam, reru potitus Romana ciuitate tota donauit. Q propter mollicies ista rudis & inexercitati militis sue Galli siue Romani communis est,no gallici & germanici generis propria. Sed Liuius cum Graecis quibuscla, in Galloru nomine insolentior atque intolerantior est patriaeque charitatem & historiae legem obliuiscitur: -amuis enim Venetos ab Ant nore proditore quam a Galloru Venetorum n bilitate deducere maluerit, ut Strabo deduxit, ut Romani ipsi videntur assirmare qui Venetos in Gallia Togata statuunt: attamen Gallus fuit:& lex historiς vetat ne qua gratiae, ne qua simultatis in historiasivspitio sit: At cum frigoris in ptias illas Gallis Togatis & Asiaticis obiicit,qui Patauinis unde ipse Liuius est calidiores & seliviciniores regiones incolui, annon ineptissimὸ nugaturὶ Sed Gallus Caesaris miles,omniu miliatum qui unquam fuerint longὸ praestantissimus, homine manifestae vanitatis arguit: & Caesar in
63쪽
una Galli cotra viros,in reliquis orbis partibus
prae viris illis contra mulieres dimicasse merito videatur. Et vero Caesaris miles aduersus Pompei j militem, id est Gallus aduersus Romanum qualis estὶ Insolitus ad laborem Popeij cxcrcitus a C sare tertio belli ciuilis appellatur. arc Liuius lae' eo isto,ut Quintilianus putat,eloqueriqcandore ex ultimis orbis snibus ad se audiendii, Hispanos de Gallos Roma, ut Hieronymus author est, exsitarit.' attame in hac mollitie laboris, aestus, sitis, pulueris impatientissima, molliciem ipse ingensi sui & assectione, aequitaris, historiae grauitatis,iudicij, veritatis vehemeter impatiete ostendit, mollici cs sie ista,seu durities,neque generis Meque stirpis est, sed disciplinae & educationis: Magnum igitur animum vereque bellicosum Gallis merito Caesar attribuit: atque init c animi tamen magnitudine,in Mnritate quadam & disciplinae penurigdeprehendit: imo ve-rd simplicitatem quadam, & improuida virium
sua ra confideliam animaduertit: cuius error in bellis maximus ille notatus est,ut Strabo prodidit, .Cogrcgant ut Galli ait libro .ὶ plurimi se cituiqu9d animos Iaphc sunt, rectuq; & verupersequentes,propis quoru detrimetis affecti dcc5motissit ibidem, Ityique facilius accidit eos finibu expelli, cum . ita uini xuus chpiis vel potius gyalqtioribus eiiciatur:
64쪽
garui: Etenim longe antea Hispaniense bellum
inchoatu est &postea tamen confectu: intermedio autem tepore uniuersos Gallos intra Rhenu& Pyrenaeum montem domuere. conferti enim& plurimi simul irruentes, c5ferti simul & plurimi cecidere. Hispani vero praelia parcius di pensabat, subtiliusque tanquam numismata alij alio tempore partibus aliis latronum more betilantes, partiebantur. Id vero quod a Strabone proditum est, Caesaris exemplis abunde percipi
potest. Helvetiorum rota ciuitas duodecim opsidis,quadringetis vicis uno tempore tota praelatur & uno tempore tota vincitur: Talis Bel 'garum ex quindecim populis coniuratio: Talis Armoricorii venetico bello rebellio,talis Aqui ditanorum contra Crassu in c5spiratio fuit: Denique nonne tota Gallia uno ad Alexiam bello Marmata & debellata est hunc errorε Galli postea octauo belli Gallici anno sensere-c0gnouere, ut ait Hircius, neque ulla multitudine in unum iocum coacta resisti posse Romanis: At si diue sa bella complures eodem tempore intulissent ciuitates, non satis auxilii aut spatij aut copia-'rum habiturum exercitum populi Romani ad omnia persequeda: Nec tamen simplex iste animus, sineq; dolo apertus, Gallis perpetuus fuit,
sed a liquando cautus & insidiosus suit. Caesae nulla belli occasione,ne iniusti quidem ait Su idnuis abstinuit tam foederatis quam infesti '
65쪽
vltrb lacessitis: bellorum tamen omnium caus. fas satis bellis coloribus induxit: Caesaris fidem Galli Eburones Caesari reddidere. Coniurati nem Gallorum omnium esse factam, securumtamen iter ac liberum commeatum castra relinquenti Romano Gallus persuasit: Hac fallacia legio una & cohortes quinq; cum Cotta & S bino Legatis periere: Ac quamuis tum numero ac virtute Romanus ut Caesar confitetur Gallo par esset: te tamen Galli victus est: istam fraudem Gallus a Caesare didicerat: & Caesari reposuit. Eiusmodi Bellovacorum insidiae ab Hircio memorantur, Bellovaci delecta manu pediatum, cognitis stationibus quotidianis equitum Romanorum sylvestribus locis insidias dispinunt,eodemque equites postero die mittur, qui primu eliceret Romanos in insidias,deinde ci
cumuentos aggrederentur, cuius mali sors incidit Rhemis, quibus ille dies fungedi muneris
venerat: namque hi cum repentὸ hostium equites animaduertissent,ac numero superiores pam citatem contempsissent, cupidius insecuti a peditibus undique circundati sunt, quo facto perturbati celerius quam consuetudo fert equestris praelij se receperunt amita Vertisco principe ciuitatis, praefecto equitum . Ergo haec non iam simplicitas Gallorum est, sed Afrorum callidiatas. Atque ibidem Hircius velut Annibalis ad eludendum Fabiu astutiam commemorat, Bel, lovaci
66쪽
Iouaci ait)cdm Romanos ad insequendum p ratos videre neque pernoctare aut diutius permanere sine periculo eodem loco possent, tale consilium sui recipiendi coeperunt, fasces ubi
consederant, per manus stramentoru ac virguutorum,quorum summa erat in castris copia, i ter se traditos ante aciem collocauerunt, extremoque tempore diei, signo pronuntiato, uno tempore incenderui, ita continens flamma omnes repentὸ copias a conspectu texit Roman
Him,quod ubi accidit,Galli vehemetissimo cursu refugerunt,Caesar etsi discessum hostium antimaduertere non poterat,incendiis oppositis: t men id consilium cum fugae caussa initum si1-ijicaretur, legiones promouet & turmas ad insequendum mittit ipse veritus insidias, ne for-tὸ in eodem loco subsistere hostis atque elicere Romanos in locum conaretur iniquum,tardius procedit: Equites clim intrare fumum & flammam densissimam timerent , ac si qui cupidisis intrauerant, vix suorum ipsi priores partes animaduerterent equorum,insidias veriti, liberam
facultatem sui recipiendi Bellovacis dederunt. Ita fuga timoris simul calliditatisque plena,sine ullo detrimento millia non amplius decem progressi hostes,munitissimo loco castra possierat. Inde cum saepe in insidiis equites peditesque dia sponeret,magna detrimenta Romanis in pabulationibus inferebant. Hoc igitur, ut dixi,non
67쪽
gallicum,sed punicum ingenium videatur: His tamen insidiarum artibus quas a Caesare didic rant,a magistro ipso tandem capti sunt: Sed tamen ne sine Romanis,astu nil potuisse Gallia via deatur , Cassium Consulem cum toto exercitu Heluetij,ut Orosius libro sexto author est, ins- diis circumuenere. Vnum vero genus insidiarum gallicarum omnium quidem quae legerim vel audierim maximὶ mirabile minime praete eundum esse statui, quo Posthumius Praetor Boiis Gallis oppressus est. De hoc ita Liuius libro tricesimo tertio,Cum eae res maximὸ ager tur,noua clades nunciata, alia super alia cumulante in eum annum fortuna, Lucium Posthumium Consulem designatum, in Gallia ipsum
atque exercitum deletos. Sylva erat valla, Litanam Galli vocant,qua exercitum traducturus erat, eius sylvae dextra laevaque circa viam Galli, arbores ita inciderat,vi immotae starent, mom
toleui impulsae occiderenti Legiones duas Romanas habebat Posthumius sociumque ab si pero maritantum conscripserat,vt viginti quinque millia armatorum in agros hostium induxisset, Galli oras extremae sylvae cum circunsedissent, ubi intrauit agmen saltum, tum extremas arborum succisarum imppellunt, quae alia in aliam instabilem per se ac male haerentem imcidentes,incipiti strage arma, viros, equos Ob-
68쪽
cum exanimati plerique essent arborum truncis fragmentisque ramorum,c teram quoque multitudinem inopinato malo trepidam , Galli saltum omnem armati circunsidentes interfecerunt,paucis E tanto numero captis, qui pontem
fluminis petentes obsesta ante ab hostibus pomte interclusi sint. Haec Liuius. Verum de Gallica militia quae collatis signis vel insidiis aperto loco fieret, satis: militiae loco conclusae mores iam sunt dicendi, quae gallica oppidorum munitio, quae contra oppugnatio erit. Quid igitur oppida quanam arte Galli
munierunt'quibus machinis defenderutὶ Equidem expectari non arbitror a Morinis, Nerviis, Menapiis, Aduaticis, Eburonibus oportere luibus modis oppida munierint, cum ne oppida quidem coluisse videantur. Hinc illa Aduaticorum visis Romanorum machinis admiratio, de qua sic est secundo libro, Postea vallo pedum duodecim in circuitu quindecim millium crebrisque castellis circummuniti,oppido sese continebant,ubi vineis actis, aggere extructo, tu rim procul constituti viderunt,primum irridere ex muro atque increpitare vocibus, qubd tanta machinatio a tanto spatio institueretur, quibiis nam manibus,aut quibus viribus praesertim homines tatulae staturae tanti operis turrim in muros sese collocare confiderent: Ubi vero moueri S appropinquari muris viderunt, noua atquς
69쪽
inusitata specie commoti, legatos ad Caesarem de pace miserunt, qui ad hunc modum locuti, Non se existimare Romanos sine ope deorum, bellum gerere, qui tantae altitudinis machinationes tanta celeritate promouere & ex propinquitate pugnare possent, se suaq; omnia eorum potestati permittere dixerunt.Haec Caesar.Tantum interest ait Tullius secunda Tusculana inter nouum & veteranum militem, ut inexercitatus exercitato comparatus,mulieresse videatur.Hic verb Gallus C saris disciplina eruditus, Gallo eiusdem artis ignaro, Deus videtur. Sed abi aBelgis istis remotioribus ad illos humani res,vi Suessiones & Bellovacos, Suessiones ait Caesar libro secudo) vineis ad eorum oppidum
Noviodunum actis, aggere iacto turribusque constitutis,magnitudine operum quς neque ubderant anti Galli neque audierant & celeritate Romanoru permoti legatos ad Caesarem de doditione mittunt. Bellovaci .His etiam oppugnationis machinis nondum visis, sed auditis tantum Bratuspantium oppidum dediderut re,si Galli ut ait Caesar) antὸ tempus illud opera
eiusmodi nulla neque viderat neque audierant quid miramur rudes istorum artificiorum Gallos a Gallis peritis superatos esse λ Versim aut Caesaris locus ille de Belgis tantum scriptus est, aut certe verὸ& historicE scriptus esse non videtur: Muros enim Galli trabibus non erectis,
70쪽
sed in selo collocatis & aggere intermedio vestitis applissimos essiciebant, de quibus ita Caesar libro septimo, Muri salt) omnes gallici hac
fere forma sunt, trabes directae perpetuae in longitudinem paribus interuallis distantes inter se binos pedes,in selo collocantur, hae reuinciuntur introrsus & multo aggere vestiuntur. Ea autem quae diximus interualla grandibus in stonte faxis effarciutur: His collocatis & coagmen talis alius insuper ordo adiicitur, ut idem illud interuallum seruetur, neque inter se contingant
trabes , sed paribus intermissae spatiis singulae
singulis saxis interiectis arcte contineantur: sic deinceps omne opus cotexitur: dum iusta muri altitudo expleatur: hoc cum in speciem varietatemque opus deforme non est,alterius trabibus ac saxis, quae rectis lineis suos ordines seruant, tum ad utilitatem & defensionem urbium summam habet opportunitatem: qu bd & ab incendio lapis & ab ariete materia defendit, quae perpetuis trabibus pedes quadragenos plerum- ue introrsus reuincta neque perrumpi, nequzistrahi potest. Galli igitur muniedi oppidi imbuero etiam bellicis artibus defendedi scientiam quandam videntur habuissse. Tertio belli gallici anno Sontiates Aquitani a Crata vineis turriabusque obsessi sunt: At illi fortiter restiterunt alias eruptione tentata, alias cuniculis ad aggerem vineis actis, cuius rei sunt ait Caesar longὸ