S. Vincentii Lirinensis Commonitorium, Tertulliani Afri De praescriptionibus adversus haereticos, incerti auctoris catalogus haereticorum cum notis, & observationibus

161쪽

-I56 TERTULLIANI non aliud tibi mandat inquirendum , quam quod instituit. De hoc quidem si quis dubitat , constabit penes nos esse id, quod a Christo institutum est. Interim ex fiducia probationis praevenio , admonens quosdam nihil esse quaerendum ultra quod crediderunt , id esse quod quaerere debuerunt: ne . Quaerite, O invenietis , sine disciplina rationis interpretenter.

C .X. Ratio autem dicti hujus in tribus

articulis constitit: In re, in tempore, in modo . In re, ut quid sit quaerendum confideres . In tempore, ut quando. In mOdo , ut quousque . Igitur quaerendum est , quod Christus instituit , uxique quando non invenis , utique donec invenias . Invenisti autem cum credidisti . nam non credidisses, si non invenisses; scut nec quaesisses, . nisi ut invenires. Ad.hoc ergo quaeris ut invenias & ad hoc invenis ut credas. Omnem prolationem - quaerendi , & inveniendi credendo fixisti . Hunc tibi modum saluit fructus ipse quaerendi I . Hano tibi fossam determinavit ipse, qui te non

vult iὶ In Libro Uraini dendi . Sed nihil muia

162쪽

DE PRAEsCRIPTIONIBUs . I 57l vult aliud credere , quam quod instituit, ideoque nec quaerere. Ceterum, si quia Mi. alia tanta ab aliis sunt instituta, propterea: in tantum quaerere debemus , in quantum possumus invenire si I semper quaeremus , 9 numquam omnino credemus . Ubi enimi erit finis quaerendi 8 ubi statio so crede di 8 ubi expunctio inveniendi Apud Mara. eionem Θ sed & Ualentinus proponit, Quo rite, O i mentitis. Apud Valentinum' sed& Apelles hac me pronunciatione puls hil : & Hebion, & Simon, & omnes O dine non habent aliud , quo se mihi insinuantes , me sibi addicant . Ero itaque nusquam, dum ubique convenior , Quaeriate , O invenietis: & velut si nusquam, di quasi qui numquam. apprehenderim illud , quod Christus instituit , quod quaeri opo tet , quod credi necesse est. Cap.XI. Impune erratur. nisi delinquatur; i quamvis errare delinquere est . Impune .

. ι . .

quorum instituta inter sam , aratis , allegori .e non solum diversa , eam ostendunt loquu- sed & adversa plerum tionem , a Ie castrenaique , veritas non est de uintam. b. quaerenda. . .

163쪽

M aliud denuo puto requirendum , spero utique & aliud esse inveniendum : nullo modo speraturus istud , nisi quia aut noucredideram qui videbar credidisse , aut d si credidisse . Ita fidem meam deserens . . negator in Uenior . Semel dixerim : Nemo quaerit, nisi qui aut non habuit, aut Pe didit. Perdiderat unam ex decem drachmis anus illa , & ideo quaerebat a Iubi tamen invenit , quaerere desiit'. Panem vicinus non habebat , & ideo pulsabat: ubi tamea apertum est ei. & accepit. pulsare gemvit. Vidua a judice petebat audiri , quia . non admittebatur: sed ubi audita est, hie- tenus institit Adeo finis est & quaeren-

r) Gnostiei docebant. Iudaeo . ApoStatae. auxeos , qui reperiendae ve- Haeretico . qui veritatem ritatis studio in erro- aut nunquam habuerunt, rem incidebant , & per aut desertores . & ne. haereticorum sectas va- gatores illius fuerum , gabantur , expertes esse veritatem inquirere: quae Peccati. Hoc sic expli- semel ac inventa tu eat Tertullianus, ut con- rit, non ampli quae cedat permissum non Ca. rguda . νtholico , sed PM n. s

164쪽

perietur , O quaereniti MDeuietur . Viderit qui quaerit semper , quia non invenit; illic enim quaerit ubi non invenietur. Viderixit qui semper pulsat, quia numquam ape rietur ; illic enim pulsat , ubi nemo est . Viderit qui semper petit . quia numquam audietur; ab eo enim petit, qui non audit.. Cap.XII. Nobis etsi quaerendum esset i in adhuc & semper, ubi tamen quaeri Opo tet 8 Apud. haereticos , ubi omnia extranea

S adversaria nostrae veritati; ad quos vetamur accedere ξ Quis servus cibaria ab extraneo, ne dicam ab inimico domini sui.

sperat ' Quis miles ab inscederatis, ne dicam ab hostibus regibus , donativum.&

Fianensis legit e Nobis etsi querendam esset adhue est semper 3 ubi tamen quari oportet Utraque lectio retineri Potest . A Catholicis quaerenda quidem vertistas , Sed non apud ha,

Leticos , non adversus

Otrum dogma, sed salva regula fidei petestin quaestionem devenare : exemplo D.Cypria.. ni , qui sua circa Baistis inuin dubia retulit ad ynodos, ad Episcopos, ad Doctores denique Catholicae Ecclesiae: quaesivit nempe in nostro , a noIιris , di δε nosιrct.

165쪽

1 TERTULLIANI stipendium captat ; nisi plane desertor Miransiuga, & rebellis Etiam anus illa inatra tectum suum drachmam requirebat: et iam pulsator ille vicini ianuam tundebat tetiam vidua illa non inimicum , licet durum judicem interpellabat . Nemo inde i strui potest , unde destruitur . I Nemo ab eo illuminatur , a quo contenebratur . Quaeramus ergo in nostro , & a nostris ,& de nostro; idque dumtaxat , quod salva Regula fidei potest in quaestionem deve

Cap. XIII. Regula u est autem fidei, ut

jam hinc quid defendamus profiteamur, il- la stilicet qua creditur : Unum omnin: Deum

1 De Illuminatione, ipsa totius orbis unitate id est Baptismo ita scri- discassum, consideratum, bit S. Augustinus lib. 1. perfectum , atque firma contra Epistolam Parme. tum esι oc. Vide eumniani cap. I 3. num. 3o. dem S.Doctorem in lib. De iis vero, qui ab Ec- IV. de Baptismo cap. II. elesia unitate separati 12. 23. I . II. I 6. II. sunt , nulla jam quastio Thomasius.

est, quin is habeant , 1) Regulam hic vo- dare possint baptismum, cat Tertullianus quod θ quin perniciose ha- vulgo Apostolorum Sym-Φeant pernicioseque tra- bolum vocamus , cujus dant extra vinculum pa. velut synopsim dat. Qui

cis . Hoc enim jam in ' vero , quae ab Aposto- lia

166쪽

DE PRAEsCRIPTIONIBUS . 16 IDeum esse, nec alium praeter mundi Conditorem , qui universa de nihilo produxerit per Verbum suum primo omnium emissum: Id Verbum Filium ejus appellatum , in nomine Dei varie visum a P .triarchis, in Prophetis semper auditum . postremo delatum ex Spiritu Patris Dei& virtute in Virginem Mariam , carnem laetum in utero ejus, & ex ea natum i egisse Jesum Christum Exinde praedicasse novam legem, & novam promissionem regni caelorum; Virtutes secisse; Fixum cru- ei; Tertia die resurrexisse; In caelos ereptum sedisse ad dexteram Patris; Μi, sissetis sunt , quae e post quae de Iesu Christo Apostolos ad veritatis fuerant praedicta. dilucidationem , addita, si Sedere quod dici.

scire velit , legat tur Deus, non membroopum late re docte hic rum positionem, sed ju- disserentem . diciariam significat poe 1 Ursini Codex e testatem: Ad dexteram Exisse Iesum Christum. vero hoc est , in sumis Lectio autem Agobardi ma beatitudine , ubi ju-juxta Rigallium est re, stitia & pax & gaudium tinenda : Egisse Iesum est . Verba sunt Augu-

Christum , hoc est eam stini lib. de Fide θ Θαυhomi iis personam in MD cap. 3. duiue, omniaque egime,

167쪽

x6a TERTUL LIal.NIssse vicariam vim Spiritus Maesti , qui credentes agat Uenturum cum claritate ad sumendos Sanctos in vitae aeternae M

promisibrum caelestium fructum , & ad profanos adjudica os 13 igni perpetuo , utriusque partis resuscitatione αὶ

cum carnis restitutione.

Cap. XIV. Haec Regula a Christo , ut Probabitur, instituta, nullas habet apud nos quaestiones, nisi quas haereses inserunt , &quae haereticos faciunt . Ceterum manentelarma ejus 'in siuo ordiae , quantumlibet quaeras. ω tractes , & omnem libidinem curiosi tutis effundas . si quid tibi videtur vel ambiguitate pendere , vel obseuritate obumbrari, est utique 3ὶ frater aliqui doctor gratia scientiae donatus: est aliqui inter exercitatos conversatus , aliqui tecum i Videtur Tert. de igne . qui in Inserno statuitur . hie, & alibi loqui . contra id quod

docuerunt postea Beza,& Calvinus , qui Statum miserum tantum modo damnatorum per

ignem intelligi praedi

cant

curi uiusque partis, scilicet piorum & i piorum in

,) Asiqui apud Terri

pro aliquis , Doctorea vero alii creati ex chaorismate, alii ex humano labore , studio , dc exercitatione.

llli

168쪽

DR PR EsCMPTI IRus . 263 euriosis tecum tamen quaerens , ωVisii- . me ignorare melius est, ne quod non debeas noris , quia quod debeas nosti. Fiades , inquit e. IS. , eua te salvum fecit et non exercitatio Seripturarum si . Fides G in Regula posita est : habes legem,

M salutem de observatione legis r exercitatio autem in curiositate consistit , habens gloriam solam de periti se studio . Cedat euriossitas fidei ; cedat gloria saluti. Certenui non obstrepant . aut quiestant. A versus Regulam nihil scire est . Ut non inimici essent veritatis haeretici, ut de re-l fugiendis eis non Praemoneremur , quale est conferre eum hominibus , qui & ipit adhuc se quaerere profiteantur Si enim adhuc vere quaerunt, nihil adhuc certi repererunt: & ideo quaecumque videntur in Ierim tenere, dubitationem siuam ostendunt quamdiu quaerunt. Itaque tu . qui perinde quaeris , spectans ad eos qui & ipsi qua runt, dubius a dubiis . incertus ab ince

tis s 13 Non utitur hic si) Fides ad salutem

Tertullianus . juxta moa necessaria , quae in Re- . rem Africanum. ad li- gula, seu Symbolo P seram Dominicis verbis, gita est. cuique Pavet.

169쪽

164 TΕRt ULLI ANItis, caecus a caecis , in foveam deducaris necesse est . Sed eum decipiendi gratia praetendunt se adhuc quaerere,, ut nobis per micitudinis injectionem tractatus suos insinuent : denique ubi adierint ad nos , Bati m , quae dicebant quaerenda esse , d tiendunt: jam illos se debemus refutare , iut sciant nos non Christo , sed sibi nega- 'εtores esse . Cum enim quaerunt adhuc , linondum tenent ; Cum autem non tenent , inondum crediderunt Cum autem nondum rcrediderunt, non sunt Christiani. At cum 'itenent quidem & credunt , quaerendum ta- imen dicunt ut defindant: antequam desen- idant, negant quod credunt . confitentes se inondum credidisse , dum quaerunt. Qui em ago nee sibi sunt Christiani , quanto magis nobis Qui per fallaciam veniunt, qualem ii fidem dis utant ρ Cui veritati patrocinan tur, qui eam a mendacio inducunt 8Cap.XU. Sed ipsi de Scripturis agunt, &de Scripturis suadent. Aliunde scilicet i loqui

i) Albaspinaeus in- potuisse in probationem

errogationis signum ex. eorum dogmatum ea . ipungit , quasi Auctor adducere philosophorum . lintelligat , Haereticos . scripta , ex quibus Sua prasertim Gnosticos , hausissent commenta.

170쪽

DB PRAEsCRIPTIONIBUs . I 65, loqui possent de rebus fidei , nisi ex liti i ris fidei 8 Venimus igitur ad propositumi si): hoc enim dirigebamus i & hoc praei struebamus adlocutionis praefatione, ut jam hinc de eo congrediamur, de quo adversarii provocant . Seripturas obtendunt, & hae sua audacia statim quosdam movent i in Lapso vero congressu firmos quidem fatigant, infirmos capiunt, medios cum scrupulo diamittunt . Hunc igitur potissimum gradum i obstruimus, non admittendos eos ad ullami de Scripturis disputationem . Si hae sunt illae vires eorum M , uti eas habere pos. sint, dispici debet , cui competat possessio i Scripturarum: ne is admittatur ad eam , . . cui nullo modo competit., Cap. XVI. Hoc de consilio dissidentiae, aut . de studio aliter ineundae constitutionis inis

I Ηucusque praesain vinarum contextas in ' tus est Tert. deinceps volucris nobis obtrui contendit non esse eum dant. Gnosticis de Scripturis sa) Hoc est , an his altercandum, non quod armis uti possint , sive Ecclesiasticae causae ut an Scripturae sint arma dubiae diffidat , sed ne eorum , juxta Albaspi- illi blasphemiarum spuris naeam supra laudatum .i Cmas Scripturarum Dio