장음표시 사용
271쪽
dubitante extremam necessitatem subleuare oportet, α propter eam debet quis multa sibi adimere. At non solum extremam necessitate. sed iuxta sententiam loannis: Qui habuerit 'Hi substantiam huius mundi , & viderit fratrem suum necessitatem habete, & clauserit viscera sua ab eo,non manet charitas Dei in eo:vbi de . abundante diuitiis superfluaque possidente sermo est, & de eo egente, qui etiam non extreme laborat. Sicdc lex Dei: Si occurreris bovi inimici tui, aut asino erranti, reduc ad eum. Si videris asinum odientis te iacere sub onere, non pertransibis, sed sublevabis cum eo. Non enim est extrema necessitas proximi, cum bos eius aut asinus periclitatur. Similiter: Si pN Eo, α gnus, inquit lex, a proximo tuo acceperis v stimentum, ante solis occasum reddes ei. irsum enim est situ quo operitur indumentum carnis eius, nec habet aliud in quo dormiat: si 'clamauerit ad me, exaudiam eum, quia mis ricors sum: Vbi no agitur de necessitate omni-xo x no extrema. de tamen Ezechiel Propheta tan-n Ati hoc prςceptum stimat, ut pignus retinen- ΣΩ..
tem a iustitia excidere, & morte moriturum Ἀ.suam dicat, recensetque inter ea pricepta, quς etiam εε noui testamenti tempore obseruanda sunt : ,
sicut recte tradit Augustinus. Hinc domitius in Evangelio , diuites diuitiarum suarum dispensatores vocat. Qui, inquiens, est in minimo, & in maiori fidelis est, do . non quasi diuites non sint domini iustarum
diuitiarum , sed quia pricipiente summo
272쪽
diuitiarum domino,non pro libito expendete aut prodigere, sed in pauperes erogare tenenio tur. Non iniustus est Deus, ait Basilius, qui ea - quae sunt ad victum, inaequaliter nobis diuiserit. Cur tu diues es, ille pauperὶProfecto non ob aliam causam, nisi ut tu benignitatis ac fidelis ad in inistrationis mercedem accipias: ille verὁ patientiae maximis praemiis honoretur. Tu verb insatiabilis auaritiae lacertis omnia circumplexus,&tot homines illis priuans,n minem te laedere putas i Esurientis est panis quem tu retines: nudi est vestis, quam tu in arca custodis: discalceati calceus, qui apud te marcessit: egentis argentum, quod tu terr infossu in posudes. quare, tot iniurius es hominibus, quot poteras opem conferre. Hic B
silius: qu sumpsit ex dicto domini apud Lucam,Si in alieno fideles non fuistis , quod vestrum est, quis dabit vobis Z At dicas : Nemo habet superfluum, Omnes egent his quq h
bent. Sed prosectis non vestium aut ciborum '1μφ' eius multis affectantur opes: verum qu d- est Diaboli methodus ad suggerendas diuitibus mille sumptuum inanium occasiones: ut ea qui superflua& ad rem pertinentia no sunt, pro necessariis ducantur: ex quo, ad sumptu uexcogit tionem nihil satis homines huiuscemodi habent. substantiam namque in prςsen tem ac futurum sum deducunt,primum sibi, deinde filiis accumulant. Rursus eandem insumptus varios, pro si tu & ordine cuiuslibet dividui.Sit,inquiunt,tes Partim in vis,parti
273쪽
condita sepositaque. Item, quae in usu est, necessitatis terminos transcedat. Ista seruiat sumptibus domesticis: illa praesto sit ad externas phantasias: ut iter facienti ornatus, equitatus, viaticum pro conditione fiant: haec domi pe manenti vitam reddat splendidam & illusite, ita ut mihi miraculum ut, quomodo tot inanes sumptus excogitentur. Incertum est, in- IAm ibidem quiunt, quid futurum sit. Necessitati,quq nos γημώ in1 quandoque urgere posset, prouidendum est. At longe incertior defossi thesauri usus r nec tamen poena incerta,quq morum manet inhumanitatem . His illud Esaiae ingeminandum I est: Vae, qui coniungitis domum ad domum, di agrum agro copulatis usque ad terminum loci. nunquid vos habitabitis soli in medio terrae. Vae, qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, & potandum usque ad Vesperam, ut vino aestuetis. Cithara, & lyra , & tympanum & tibia, & vinum in conuiuiis vestris: de opus domini non respicitis, nec opera manuueius consideratis. Hi partem habebunt cum illo diuite, qui induebatur purpura & by sso, Mepulabatur quotidie splendide. Huiusmodi similes sunt illi diuiti, de quo Christus dicit:
Hominis cuiusdam diuitis uberes fructus ager Luc Ἀ- attulit: re cogitabat intra se dicens, Quid faciam i quia non habeo quo congregem fructus meos.Et dixit: Hoc faciam, destruam horrea mea, de maiora faciam, & illuc congregabo omnia quae nata sunt mihi &bona mea:&dicam animae meae, Anima, habes multa bona
274쪽
posita in annos plurimos: requiesce, comede, bibe, epulare. Dixit autem illi Deus: Stulte,
abi d. hac nocte animam tuam repetunt a te: quς autem parasti, cuius eruntξSic est, inquit Cliti-Faru 3. stus, qui sibi thesaurizat, de non est in Deum diues. De his Baructi: Argentum, inquit, thesaurizant, de aurum, in quo confidunt homines , & non eiξ finis acquisitionis eorum : qui argentum fabricant & soliciti sunt. nec est inuentio operum illorum . exterminati sunt, de ad inferos descenderunt,& alij loco eoru exu- rexerunt. Cum igitur duc sint causae, ex qu rum utraque homo obligatur largiri proximo eleemosynam, alioqui charitate Dei non in sura in eo, nempe extrema necessitas proximi, de superfluae diuitiae, considerare covenit,posse ita arctam esse fratris necessitatem non ex
tremam , & ita commode homini per diuitias este prospectum, licet superfluas non omnino habeat,ut haec simul iuncta aequivaleant alicui duarum causarum, vel supersu irati diuitiarii,
vel extremae necessitati: ut videlicet charitas Dei in homine non maneat. si proximo nullo modo succurrat. Qujs enim audeat dicere eucharitatem Dei habere, qui nec micam impcdere vult, ut alterius perpetuam atque prObrosam mendicitate anteuertat Θ aut, eum qui nec situlam aquae ut domum alterius ab incc-dio seruet, asterre dignatur 3 Sic quoque contingit, eam necessitatem cui in extraneo sine crimine non succurritur, in parente vel fratre magno crimine negligi. Caeterum in particu,' quis sal
275쪽
lari id determinare , quae scilicet necessitas, quo tempore, a quibus personis requirat subuentionem, & sine crimine non negligatur: non est scientiae, sed Christianae prudentiae, quam docere nos debet unctio. Sicut autem iam de corporalibus eleemosynis , quando praecipiantur dictum est: ita & de spiritualibus sentiendum est. de quibus circa quintam petitionem orationis Dominicae ala quid dictum est. In his autem spiritualibus eleemosynis hoc obseruandum est, quod infirmitate spiritualem subleuare debemus etiam per cor porales eleemosynas citra necessitatem corporalem. Omnia enim corporalia spiritualibus seruire debent. Atque hoc cst quod man- Mat.1. dat Christus: Ego, inquiens, dico vobis qu do scilicet animae proximi saluandae necessa rium est) non resistere malo, sed si quis te per- cusIerit in dexteram maxillam tuam,praebe illi ct alteram: & ei qui vult tecum in iudicio co- tendere, & tunicam tuam tollere: dimitte ei& pallium. & quicunque te angariaverit mille passus, vade cum illo & alias duo. Qui au- Lur sitem petit a te, da ei: & volenti mutuare a te, ne avertaris: & qui aufert quae tua sunt, ne repetas. Iniurias enim patienter ferre, ad misericordiam pertinere hi maximh sentiunt, quςi quos multum diligunt, tanquam filiis vel φρ' - Α quibuslibet dilectissimis suis , aegrotantibus seruiunt vel paruulis vel phreneticis: a quibus multa serpe patiuntur , & si eorum salus iduxigat , praebent se etiam ut plura patiantur,
276쪽
donec vol aetatis vel morbi infirmitas transeat. Quos ergo dominus medicos animarum, curandis proximis instruebat, quid eos aliud docere possit: nisi ut eorum, quorum saluti consulere vellent, imbecillitates aequo animo i lerarenti Omnis namque improbitas ex imbecillitate animi venit, quia nihil innocentius est eo qui in virtute perfectus est. Omnes homines ad vera misericordiae obligari.
Oannes Baptista praedicans necessaria' ' pinnitentiam, qua euaderent homines mortem aeternam, interrogatusque ὶ
turbis: Quid faciemus' respondens dicebat illis: Q ut habet duas tunicas , det non habenti:& qui habet escas, similiter faciat .Singulis generibus hominum conueniens tribuit sanctus Baptista Ioannes responsum unum omnibus: Ita publicanis, ne ultra praescriptum exigant: Militibus, ne calumniam faciant, ne praedam requirant: docens idcirco stipendia constituta militi ,ne dum sumptus quetritur, praedo gras setur. Sed haec & alia officioru praecepta, pro pria singulorum, misericordia, communis est usus. ideo commune praeceptum omnibus officiis,omnibus aetatibus nece illaria,&ab omnibus deferenda. Non Publicanus,non miles α-cipitur: no agricola vel urbanus, diues & pauper. Omnes in commune admonentur , Ut co-
ferant non habenti. Misericordia enim plenitudo virtutum est. Et ideo omnibus est proposita persectae forma virtutis, ne vestimentis
277쪽
alimentisque suis parcant. Misericordiae tameipsius pro possibilitate conditionis humanae mensura seruatur, ut non sibi unusquisque totum eripiat, sed quod habet, cu paupere par tiatur. Non enim, sicut ait Apostolus, ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate. de Apostolus Petrus: Unusquisque, 3.7 sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes, sicut boni dispensitores multiformis gratiae Dei. Et Tobias: Quomodo po-τρ tueris, ita esto misericors : si multum tibi suerit,abundanter tribue: si exiguum tibi fuerit, etiam exiguum libenter impertiri stude.gna quidem laus est: hospitalitatis, per quam& angeli a nescientibus excepti sunt, de qua Maa, Q. etiam ait Christus: Qui vos recipit, me recipit: de qui me recipit, recipit eum qui me misit. qui recipit prophetam in nomine prophetae , mercedem prophetae accipiet: & qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti a cipiet: Sed si tam pauper es ut hospitio excipere non valeas prophetam, nunquid & ill/m ni ista eleemosynam praestare non vales, de quaChristus post dicta verba ilico subnectit: Et quicunque potum dederit uni ex minimis istis c licem aquae frigidae tantum, in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suamὶ Fortasse causaberis, te non posse docere ignorantem, aut corripere peccantem qui te contemnit: num saltem in te peccanti dimittere non potest Nunquid infirmitatem alterius portare non vales' Vt alterius malitiam
278쪽
seras aequanimiter,& de iniuria tibi illata proximo ignoscas, nulla sapientia, nulla excelle. tia, nullis diuitiis opus est. Suffcit sola tua voluntas,& interna erga illum misericordia.Nec putes hanc misericordiam parvipendi a Domino, de qua ipse dixit: Si dimiseritis hominibus peccata eorum: dimittet & vobis pater vester caelestis delicta vestra. Cor, non sub stantiam pensat Dominus: nec perpendit quatum in eius sacrificio, sed ex quanto proferatur. Vnde ipse Dominus pauperculam vidua, quae unum quadrantem misit in gazophylacium , plusquam omnes diuites, qui multa illuc miserant, in munera Dei misit Ie dixit. Omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt: illa vero de penuria sua omnia quae habuit misit, totum victum suum. Vnde Sapiens hilariter atque velociter nos misereri iubet: Hilarem , inquiens, datorem diligit Deus. Ne dicas amico tuo. Vade, & re uertere, & cras dabo tibi, cum statim dare possis. Vnde clare liquet, longe minoris fieri apud Deum eleemosynam testamento legatam, quam eam quam quis adhuc sanus & retinere valens largitur: sicut dixit sancta Lucia matri suae Superiores plui quam caeteros obligari ad
279쪽
Vod alius ex misericordia proximo impendit, hoc ex iustitia aut simili debito superior tela tur prcstare subdito suo. Exempli gratia: Debito pietatis paternae pares ubligatur filium & pas
cere & vestire: Exit neus autem extraneu tan
tum ex miscricordia.Princeps ex iustitia debet defendere vi daas atque pupillos, oppressisque subuenire: sicut ait Psalmus, Deus stetit in ly-- inagoga Deorum hoc est, iudicium) in medio in autem Deos diiudicat.Usquequo iudicatis iniquitatem,& facies peccatorum sumitisὶ Iudicate egeno & pupillo, humilem & pauperem iustificate. Eripite paupere, & egenti de manu
peccatoris liberate. Pastor quoque ex suo ρο- Viri Trίη- storali ossicio oblistatur docere. corripere, coia rum i
tulere,coiolari oues suas,&orare pro eis: Pauperum quoque atque Viduaru curam gerere.
Et quantumcunque a subdito laesus suerit, a peculiari erga eu charitate cessare non potest, ubi cessare posIet priuatus . Vnde dc princeps pastorti dominus Iesus Christus, prae omnibus hominibus milericors suit, dc ad miserendum
hominum venit in hunc munda. Spiritus do-- I mini super me,inquit propter quod unxit me, ἐ- Α euangelizare pauperibus misit me, sanare c5- tritos corde, praedicare captiuis remissionem,& caecis visum, dimittere confractos in remisisionem, praedicare annum Domini acceptum,& diem retributionis . Et in hoc praecipu i imisericordiam suam commendat , quia O I. Tot ydientes se dilexit , & cum adhuc imp ij di
280쪽
peccatores inimicique essemus, pro nobis siluandis mortuus est. Maiorem autem charit rem nemo habet, quam ut animam suam po- .nat quis pro inimicis suis, ut eos sibi amicos efficiat. Hanc charitatem omnes quidem imitari debemus: sicut ait Ioannes, Ille animam sitam pro nobis posuit , &nos debemus pro fratribus animas ponere: Sed potissimum, idque ex officio suo Pastores, sicut ait:Bonus p stor animam suam dat pro ovibus suis. Ereemo Inam praecipi non tantum Ῥt bonum opus, sed etiam Ῥt remedium peccatorum.
Deo vero tam frequeter scripturae Omnes exhortantur ad eleemosy- , nas: quia cleemosynae praecipiun tur non tantum ex lege primae institutionis, sicut alia bona opera, sed etiam ut per eas redimantur peccata,hoc est, ut propter opera misericordiae Deus ignoscat peccata: sicut ait Esaias, Subuenite oppresso , iudicate pupillo, defendite viduam, dc venite,& argui te me, dicit Dominus. si fuerint peccata vestravi coccinum, quasi nix dealbabutur: & si sus rint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt. Vnde Salomon inquit: Redemptio antimae viri , diuitiae suae. Et Daniel ad Nabuchodonosor: Consilium meum placeat tibi rex,&peccata tua eleemosynis redime, & iniquitates tuas misericordiis pauperii Forsitan ignos cet Deus delictis tuis. Manifestissime autem