장음표시 사용
291쪽
Iacobus, ex fide & operibus docet iustificari
De peccatis in hoc praeceptum: Diliges proximum tuum. CAP. XII I I. Mnia quidem peccata contra prox, .uum commista dilectioni proximi aduersantur , sed peculiarius quq da,lae quibus nunc est dice dum. Et prae termissis peccatis quibus omittit qVis Praestare debitam & ordinatam dilectionem ac subuenire proximo nam haec ex supradiistis manifesta sunt tractemus illa, quae uno verbo prohibet Apostolus, dicens. Curat ne qua ra- IId. n. dix amaritudinis sursum germinans impediat, & per illam inquinentur mulH.
CAPUT XV.*is Vi hominem etiam inimicum odit, quid . rum omnino contrarius est fecundo xiiacepto. Qui odit fratrem suum, in quit Ioan nes,in tenebris est in to :
nebris ambulat,& n escit quo e it, quia tenebrae obcaecauerunt oculos eius. Et iterum; omni i. nais hqui odit fratrem suum, homicida est:& scitis, quonia omnis homicida non habet viti aeternam in se manentem.Non autem is bonuUm Trois es odit, qui vitia eius odit. Sic enim diligendi sunt leni. i. serie homines,ut eoru non diligantur ζrrores quia
aliud est, amare quod facti sunt, aliud odille οῦ '
quod faciunt .Perfecto odio, inquit Prophex , Hal. rue Modela illos qui te oderant. Perfectu odium cst, quod nec iustitia, nec l*retia caret: id est; ut nec Proptervitia homines oderis,nec vitia proPter
292쪽
homines diligas. Recto ergo in malis odimus
malitiam,& diligimus creaturam : ut nec propter vitIum natura damnetur, nec propter naturam vitium diligatur. Publicis inter se odii solim exardescentes, ab ecclesiasticis conuentibus renio uid. a.Arelatensis synodus . ἐ; C LM in diae. C A p. x v i
Vs: Iciit dili gens pinximum ga iactet de
Apostoli Gaudete cum gaudenti- bus: ita qui non diligit proximum suum, sed tantum suurn commodum,reliquos . excellere cupiens, inuidet proximo, hoc est, tristatus de bono eius, sicut ait gentilis poeta: Inuidus, alterius rebus macrescit opimis. Cu- I. s. ius mali originem explicans Apostolus : Non In- μθ efficiamur, inquit, inanis gloriae cupici inui . , Vm cem prouocantes, inuicem inuidentes, numei ratque inuidiam inter ea peccata, quae homineae regnoDei excludund. In duplicem autem in-s .cη - πο- uidia scinditur pallione : eum aut inuidus ipse in Q . est alitid in eo in qdocilium este non vult, aut
alium videns e sile meliorem, dolet se ei non eo se consimilem, malletque alterum no esse tam . , ' V . . tacellinicia 1. Prioris generis inuidialaborant a illi, 'iliti sua dona aliis mon communicant, ut' ipsi scilicet semper excellentiores maneant. -
. Quibus dissimilis erat Sapiens, qui co fidenteri de seipsodicebat: Qujd est sapientia, ct quem
293쪽
illius,& non praeteribo veritatem, neque quidem cum inuidia tabescente iter habebo: quoniam talis homo non erit particeps sapientiae. Et iterum: Sapientiam sine fictione didici, &sine inuidia communico, & honestatem illius et 7 non abscondo. Sic Moyses, dum rogaretur a
Iosue, ut prohiberet Eldad & Medad ne prophetarent, absque omni liuore respodit: Quid D.
aemularis prome Z Quis tribuat ut omnis populus prophetet, & det eis Dominus spiritum suum ' Secundi generis inuidia perpetuo cruciatur diabolas, ex quo ab angelorum sanctorum consortio excidit. Vnde adhuc stanti homini inuides, cu in lapsum pertraxit,&omnes
omnino secum ad aeternam mortem pertrahere conatur. Inuidia diaboli, ait Sapiens, mors introiuit in orbem terrarum: imitantur autem
illum, qui sunt ex parte illius. Ex primo genere inuidiae ad secundum deuenitur. Qui enim aliis sua communicare non vult ut ipse maior maneat, dignus est perdere quae habet: auxta sententiam Saluatoris, Tollite ab inutili ser-o talentum , de date ei qui habet d pcem talenta. Omni enim habenti dabitur, & abundabit: ei autem qui non habet, & quod videtur habere, auferetur ab eo. Haec est lex diuinae prouidentiae, inquit Augustinus, ut nemo a superio- Ο - g ribus adiuuetur ad cognoscendam de percipiendam gratiam Dei, qui non ad eadem puro affectu inferiores adiuuerit. Quando igitur perdito suo bono superbus miser esiicitur, inuidet aliis quod sque miseri non sint: ut in di
294쪽
bolo contigisse videmus. Et in aeternum damnatorum est illa inuida vox in libro Sapientiae: Ecce quomodo copulati sunt scilicet electi inter filios Dei, & inter sanctos sors illorum est. Tanto autem grauior est inuidia, quanto maius est bonum de quo quis alteri inuidet: sicut de odium tanto grauius est , quanto maius est malum, quod quis optat proximo. Perusima est ergo inuidia fraternae gratiae, qua quis dolet de largitate misericordiis Dei proximo praestita, quae potius peccatum in Spiritu sanctum, quam in proximum dicenda est. Admodum autem conuenienter ordinauit dominus, ut qui per inuidiam imitantur diabolum& Cain, sui ipsorum, sicut & illi sint tortores. Vnde quodam loco Sapiens inuidiam tabescere dicit, dc etiam alibi inquit: Putredo ossi sum, inuidia: quia videlicet tanto cruciatu se amigunt inuidi, ut etiam robustissima quae habent, cuiusmodi sunt ossa in corpore, putre- faciat. Unde, inquit Hieronimus, pulchre quidam dixit: Iustius inuidia nihil est, quς protinus ipsitim authorem rodit, excruciatque ani-
mum. Et Cyprianus in libro de zelo & liuore, Tibεν hie s valde inquit ibi de Hieronimus optimo: Qua-- e semiai lis, inquit, cst animae tinea, aut quae cogi ratio' μ' num tabes, pectoris quanta rubigo , T clare in ' altero vel virtutem eius , vel faelicitatem, id est, odisse in eo vel merita propria, vel beneficia diuina in malu proprium bona aliena c5- uertere, illustrium prosperitate torqueri,ali O-:rum gloriam facere suam poenam , & velut
295쪽
quosda pectori suo admouere carni fices,cogi tationibus & sensibus suis adhibere tortores, . qui se intestinis cruciatibus lacet et, qui cordis secreta malevolentiae ungulta pulsent. Non cibus talibus laetus, non potus potest csie iucundus: suspiratur semper & gemitur , & doletur. Dumque ab inuidis nunquam liuor cxponitur, diebus ac noctibus pectus obsessum sine intermissione laniatur. Quantoque ille cui inuidetur successu meliore profecerit, tanto m- uidus in maius incendium liuoris ignibus inardescit. Hinc vultus minax, toruus aspectus, pallor in facie, in labijs tremor, strido i an dentibus, verba rabida, effrenata conuitia, manus ad caedis violentiam promptae etiam ii gladio
interim vacuae, odio tamen furiosae mentis a
malae. Et idcirco Spiritus sanctus dicit in Ps Nolite zelare bene ambulantem in via sua. Et iterum: Obseruabit peccator iustu,&stridcbit . J- ad eum dentibus suis Deus aute irridebit eum De discordiae. C A P. XVII. Icut diligens proximos, cum omnibus,quod in se est,pacem habet: ira
non diliges proximum, sed quς sua
sunt quaerens, pacem turbat, atque a
proximo facili mὸ dissentit. Numerat autem Apo stolus inter peccata, homine, regno Dei G-ιs excludentia, discordiam seu dissensionem: qua fit, ut quis non consentiat in bonum proximo debitum. Lateque admodum patet dissensio Reperitur enim in eadem domo mariti ad
296쪽
Hisron.in s. Uxorem, patris ad filium , fratris ad fratrem, cap- eps cons. rui ad conseruum, militis ad contuber O'l nalem , artificis ad eiusdem operis artificem. Nonnunquam euenit, ut & in expositionibus scripturarii oriatur dissensio, e quibus haereses
ebulliunt. Quae res scilicet dissensio quam sit
nociva, aperit Saluator in Evangelio , dicens: Mat. i. Omne regnum in se diuisum desolabitur, &Hieron- μή omnis ciuitas vel domus diuisa cotra se, no sta-hq bit. Quomodo enim concordia parui S res cressi ibaha, S.,- cur,ita discordia maximae dilabutur .Pioptercath ani, e. seduld ab hoc malo scriptura dela ortatur. Paua. or. i, lus Corinthiis : Obsecro vos fratres, inquit,
per nomen Domini nostri Iesu Christi, ut idipsum dicatis omnes, & no sim in vobis chis. mata, sitis autem perfecti in eodem sensu,& in Nil λ. eadem scientia. Et iterum: Si qua consolario
in Christo, si quod solatium charitalis, si qua
societas spiritus, si qua viscera miserationis: implete gaudium meum,ut idem sapiatis, ean- . dem charitatem habentes, unanimes, id ipsum sentientes. Et sicut pacifici septimo loco recessentur a Christo inter beatos, filiique Dei appellantur, & Christus promittit se exaudituru P b c omnem petitionem concordium: ita Salomo, Sex sunt, ait, quae odit Dominus, & septimum detestatur anima eius, nempe inquit, postquaseae illa enumerauit eum qui seminat inter fra- . tres discordias. Reiicitque euangelium t acrificium eius, qui fratri suo non est recωnciliatus. Quod sequutae sunt synodi Carthag. 4. cap.
297쪽
nihil est melius concordia in bonum,nihil peius discordia circa bonum: ita nihil melius duescordia circa malum, & nihil peius concordia
in malo. Qinimo brem, sanctissimum est, seminare a malo discordiam. Cuius rei gratia venit 'pacificator hominis cum Deo, in hunc mura dum,sicut ait: Nolite arbitrari quia pacem Ve' isnerim mittere in terram. No veni pacem mi tere , sed gladium : veni enim separare homuncin aduersus patrem suum,& filiam aduersus matrem suam, & nurum aduersus socrum. &inimici hominis, domestici eius. Non est autem putandum, statim incurri crimen disto diae, si quis dissentiat a modico & nullius propemodum aestimationis bono proximi, aut sidcio, verum bonum quaerentes magna solicis tudine, de eo quod ad id consequendum expedit diuersa sentiant, aut si salua fide catholica , diuersas habeant duo theologi in quibus d in opiniones, imo in rebus obscuris etiam ad fidem pertinentibus, si absit pertinacia, cO- tingit sine gradi scellare quandoque quosdam . a se mutuo dissentire. Hoc enim facit sanitas bisa, pacis; ut cum diutius aliqua obscuriora quaeris. . runtur, de propter inueniendi dissicultatem, diuersas pariunt in fraterna disceptatione sententias, donec ad verum liquidum perueniatur, vinculum permaneat unitatis, ne in parte prςcisa remaneat insanabile vulnus erroris. Et
ideo plerunque doctioribus, minus aliquid reuelatur, ut eorum patiens & humilis charitas, in qua fructus maior est, comprobetur,
298쪽
vel quomodo teneant unitatem, cum in rebus obscurioribus diuersa sentiunt, vel quomodo accipiant veritatem, cum contra id quod sentiebant , declaratum esse cognoscunt. Alia quid aliter sapere quam se res habet, humana tentatio est: Nimis autem amando sententiam suam, vel inuidendo melioribus usque ad prς-cidendae communionis & codendi schismatis vel haeresis sacrilegium peruenire, diabolica praesumptio est. In nullo autem aliter sapere
quEm res se habet, angelica perfectio est. Qu i itaque homines sumus, sed spe angelis aequales sumus, quandiu perfectionem angeli non habemus , praesumptionem diaboli non habeamus. Boni Catholici, quod ad fidei doctrinam pertinet,ita quaerunt ii quid quaerendum habent, ut absit concertatio periculosa, vel quaerenti, vel ei cum quo quaeritur, vel eis quidisserentes audiunt.Ita autem docent si quid docendum habent, ut visitata de confirmata securissime & fidentissime & lenissime ut possisunt insinuent: Inusitata vero, etiam s verit iis manifestatione liquidissima perceperunt. qu rendi potius quam prςcipiendi aut assi Gmandi modo, propter audientis infirmitatem. Si autem tantum habet pondus aliquod verum, ut vires didicentis excedat : suspendendum est ut extendat crescentem, non imponendum ut obterat paruulum : aliquando autem & occultandum est, sed cum spe hortatoria, ut non faciat desperatio frigidiores, sed deiidcrium capaciorcs. Bonus ergo catholia
299쪽
cus non statim ac perceperit certo aliquid pertinere ad fidem, separat se a diuersum lentientibus, necdum tantae intelligentiae cap cibus, quando dogma non est omnino usi
De Contentione. C A p. X VIII. Ontingit hominem paci aduersari non tantum interiori dissensu , sed tiam exteriori, verbis scilicet & lo- utione: quod peccatum contentio
dicitur. Et iuxta verbum λpostoli, ijs qui sunt
ex contentione, & qui non acquiescunt vertitati, credunt autem iniquitati, ira & indignatio:sic solet definiri, Contetio est impugnatio . veritatis cum confidentia clamoris.& docente Apostolo, separat hominem a regno Dei, redditque eum obnoxium aeternae irae, idque tunc maxime, cum quis impugnat eam veritatem, quae ad salutem aeterna utilis est, aut ad famam vel aliud proximi bonu pertinet. Ea aute con tetio,qua quis falsitate impugnat,aut causa explicandae veritatis contention partes subit,absit ut inter peccata numeretur, qu u legatur,&Christum&Stephanum & Paulum tali dispuratione usos fuisse, ac ab episcopo exigatur, ut contradicentes veritati possit redarguere, dc omnes Doctores Ecclesiae per disputationes contra haereses sint plurimum illustres effeci i. Vnde & diabolus per seruum suum Iu- .lianum apostatam , interdicere conatus est
Christianorum filiis usum philosophicarum artium. Ex nostris enim, inquiens, libris arma QDUI
300쪽
capiunt,quibus in bello aduersus nos viantur. Si quis tame falsitatem impugnet ut proximo pariat inuidiam, recte contentiosusvocabitur:
sicut ait Apostolus, ad Philippenses, Quidam
ex contentione Christum an nunciant, no syncere, existimantes se pressuram suscitare vinculis meis. Pueriliter quoque ostentans ingenium vel scientiam, aut sophistica malignitate lucri sui gratia paratus pro omnibus &con-rra omnia dicere, aut magis de verboru quam reru diuersitate confligens, recte contentiosus disputator vocatur.de quo scriptura, Qui,air,
tantiim verba sectatur, nihil habcbit: Qui sophistice loquitur, odibilis est. &, Noli con
tendere verbis: ad nihil enim utile est, nisi ad subuersionem audientiu . de qualibus & Tullius ait: Verbi controuersia iam diu torquet Grςculos, cotentionis cupidiores quam verblatis. Absit autem ut reputetur is verbis contendere qui necessaria dixerit, quantalibet sermonum ci argumentationum multitudine ac prolixitate id effecerit.
De pugna, similibus. C A P. x I x. On solum verbo & voluntate pax turbatur, sed etiam opere: ut, si homines inter se pugnent,aut populus populum impugnet quod bellum appellatur in aut denique, si unius ciuitatis vel res ni partes cotra se mutuo confligant aut ad id tumultuentur s quod vocatur seditio aut