장음표시 사용
301쪽
pem impugnent, vel aduersus eum conspirent: quod coniuratio appellatur. Deschismate. C A P. xx.
Vemadmodum bellis & seditionibus
atque coniurationibus cocordia populorum, ciuitatis aut populi cii principe turbatur: ita per schisma unitas Ecclesiastica disrumpitur, & membra Ecclesiςὰ fraternitate Christiana diuiduntur , aut ab ipso Ecclesic capite seu pastore. Quod peccatum
tanto grauius est seditione & coniuratione; quanto prςstantior est spiritalis communio,& unitas Christians Ecclesis externa concorἀia ciuitiin & tanto grauius est schisma priuata unius hominis discordia ab altero, quato melius est magisque diligendum totum Ecclesiae icorpus quὶm unus homo. Sicut autem Apostolus dicit de haeretico quod , semetipso da i natus est; quia videlicet spont e ab Ecclesia r Nier..iu scedit, ita & de schismatico recte dicitur,quod cap. ps, ad seipsum danat, dum separat se a corpore Chri- Tttμm sti quod est ecclesia. Fere autem nullum schis ma non sibi confingit temporis progressia alia quam haeresim, ut recte ab Ecclesia recessisse ues. videatur. Quantum vero schisma displiceat Deo, noua atque insolita poena semel osten-ae V dici dum Dathan & Abiron una cum filii, suis voac uniuersia substantia sua, a terra vivi in insem num absorpti sunt , & Chore cum ducentis quinquaginta proceribus synagogae, qui tempore concili, per nomina vocabantur,aliisque
302쪽
quatuordecim milibus re septingentis, igne
egresso a Domino consumpti sunt. De secundulo. C A P. x X I. Icut diligens proximu corripit eumque scandalizat. Est autem scandalum, dictum vel factum malum, aut saltem speciem habes, praebens alteri occasionem ruinae spiritualis, hoc est peccati: sumiturque ratio nominis ab
ambulantibus & ad lapidem impingentibus
quitur,is alteri occasionem praebet impudiciatis. item, qui impudico arridet,etiam si non faciat hoc propter impudica verba , videtur alterius stultiloquia approbare: ac ideo videnti hoc prςbet occasionem impudicitiae.Et si quidem eo fine quis dicat vel faciat id, ut alius
peccet & ruat, omnino scandali prauitate elugit: at si alium scandalizet, ruinam tamen eius non qu rens, minore scandalo peccat quam prior. si quis autem quaerat mortalem ruinam alterius, aut quamcunque per suum crimen, a vita aeterna se separat. Si vero venialem ruinam per suum veniale pecatum quaerat, scandalo veniali tantum peccat , sicut & ille qui suo veniali peccato inuoluntarie planc alium in ruinam adducit. At si quis per mortale peccatum alterum scandalizet, aut contemnat sa-
super peccato suo , ut lucretur animam eius :ita non diligens proximum ei ponit offendiculum eum-
303쪽
DE CALOGI EXPLICATIO. Iaslutem proximi,non dignas scilicet pro ea conseruanda praetermittere quod sibi libet, graue crimen committit, sicut ait Christus: Impos sibile est ut non veniant scandala. vae autem illi, per quem veniunt: utilius est illi si lapis molaris imponatur circa collum eius & proiici tur in mare, filiam ut scandalizet unum depusillis istis. & Apostolus: Si propter cibum frater tuus contristatur, iam non secundum cha- . I ritatem ambulas. noli cibo tuo illum perdere, pro quo Christus mortuus est. & iteru: Videte, ne sorte haec licentia vestra offendiculum fiat infirmis. Si quis enim viderit eum, qui habet scientiam, in idolio recumbentem nonne conscientia eius cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothitaZEt peribit infirmus in tua scientia frater, propter quem Christus
mortuus est. Sic autem peccantes in fratres, &percutientes consciet iam eorum infirmam, in Christum peccatis. Quapropter,s escas cadalizat Darrem me unMaon manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scandalizem. Et rursum: Si quis vocat vos infideliu ad coenam, α vultis ire: omne quod vobis apponitur,ma ducate, nihil interrogantes, propter conscientiam. Si quis autem dixerit: Hoc immolatum est idolis: nolite manducare propter illum qui indicauit, & propter conscientiam : conscientiam autem dico, non tuam, sed alterius. Notandum autem est , quod praebendo peccati occasionem non minus peccatur etiam si Per vigorem animi non peccet cui si tabe tur
304쪽
occasio peccadi, quam si peccet. Scandalizans enim ad ruinam eum induxit quatum ex opere ipsius aut ipsomet fuit. Nec blandiridibi de- ' bet scandalizans, si eodem peccato alius laborans dicat se non scandalizari, quum reuera per alium similiter peccantem in peccato suo confirmetur, liberiusque iam illud perpetret. Quando autem scandalum tantum specie ma- li habet , tunc cora illo qui intelligit ipsum reuera bonum esse, absque scandalo fit.
Hactenus de scandalo quod activum voca- ri solet: sed contingit interdum, homines ru re occasione sanctorum operum, nullam mali speciem habentium, quae boni homines faciunt. Tantam autem curam vult nos Domi-olgi J- nus gerere salutis fraternae, ut illi non tantum temporalia bona impendamus,sed etiam, si ex recto nostro facto videamus eum peccare, Ma peccato suo couertendus speretur si bonummis se g. opus nostrum paululum vel intermissam, Vel
pist y'' occultatum suerit, debeamus illud intermir-λή- tete aut occultare: ut, si intermissa paululum doctrina de primatu Pontificis, aut largitione eleemosynarum in religiosos, speretur haereticus conuertendus: tacere oportet ad tempus
eam partem catholicae doctrinae , de palam eleemosyne religiosis non sunt elargiendae. Nece laria autem opera, nunquam propter standalum acceptum licet omittere: quia nemo potest peccare ut alium a peccato liberet. Hinc nec falsi quicquam docendum, nec vota violanda, nec deposita raptoribus
305쪽
sunt ob scandalum. In quantum tinc peccisio I tumii. . iis pollumus, inquit Gregorius, vitare PsOXὶmO- Eet ecb.rtim scandalum debemias, si autem de veritate seie mi-- scandalum sumitur, utilius permittitur nasci λ' scandalum, quam veritus rc linquatur. Si autem non speretur aliqua coricctio eorum qui ex nostro bono opere scadalizantur ocu h
bebit verbum Euangelij. Cum enim dixisse: δ/-nis Christus turbis: Audite & intclli ite. Non
quod intratin os,co in litinat homine sed quod procedit ex ore , huc coinquinat hominem. Tunc accedentes discipuli eius' dixerunt cir Scis quia Pharitas, audito hoc verbo scandalizati suntὶ At ille respondens, ait: Omnis plau- ratio quam non plantauit pater meus celestis. eradicabitur. Sinite illos : caeci sunt, & duces caecorum. Caecus autem si caeco ducatum praestet, ambo in foveam cadunt. Alioqui, Dominus propter salutem discipulorum su orum
conseruandam , ne scandalirarentur , multa Ioau icta cebat, sicut ipse ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo Declarato utcunque praecepto dilectionis proximi , ad secundam tabulam venio, quae continet praecepta cuilibet manis estissima dei illitia cuni prox iniis conservanda: Ordinatu que haec priccepta ad impletion erit dilectionis
proximi. Honora patrem tuum O matrem tuam. CAP. XXII.
306쪽
Vr inter piae cepta iustitiae proximo seruandae primum locum obtineat hoc praeceptum, cuiuis satis est maniscitum, ex eo quod prae caeteris proximis , peculiariter parentibus debitores
sumus. A parentibus enim accepimus totum quod sumus,corpus atque membra, nobilem rationis usum, finitatem, educationem. Memento , inquit Sapiens, quoniam nisi per illos
patrem de matrem natus non fui sies: de retri.
bue illis, quomodo de illi tibi. Quod ii etiam
expendatur quanta solicitudine ec animi anxietate , quantis sudoribus, laboribus, perici. lisque no, su tcepcrint ac educarint, quomodo tibi plurima subtraxerint, ut nobis prouiderct: luce clarius sci quantum etiam hac ratione illis limus obitriisti. Honorem , inquit Tobias, habebis matri tuar omnibus diebus vitae eius. Memor enim elle debes, quae de quanta pericula palla sit propter te in utero suo .Et Sapies: Gemitus matris tuae ne obliviscaris. Ideo autem atris gemitus pericula, atque dolores peculiarius comemorat scriptura, quia in ipsa nostri gestatione in ut cro , in natiuitate & Lustatione omnibus sentibiliter sunt matii festi: quutamen labores ac io licitudo Patris, quamuis occulte, minores non sint, sed saepe maiores. Si iam de hoc considet retur, quato labore de sumptu i pii nobis magistros comparent, ut iam in de ab ineunte aetate omnem imbibamus honestatem : quam solicite nos Deo dedicarint per sacrametaChristiana,quo ab qterna morte
307쪽
eriperemur : quam sedulo nobis & inculcaue rint & inculcari curarint fide, moresque Christianos: quanto amore S simul dolore ccrdis, ubi neceilarium erat,nos castigauerint: Vid bimus, nos eis debere non soluin quod homines sumus, sed etiam quod Christiani bantque sumus, quod exculta ac cruditi sumus : his adiungentes perpetuam atque inexhaustiam eorum erga nos amorem , fliacm nec mors in eis
extinguit, quicquid tandc a liliis pasti fuerint, ad quamcunque deuenerint misci iam: cu cdiuerso filij nec prius ament eos, ct postea cum
redamare coeperint, nullo modo aequaliter I c-dament. Merito ergo praecipitur, ut fit ij parctibus honorem deferant. Nam honor cui testi-imonium excellentiar, vel solo corde eΣh: bitu, si coram Deo qui aliquem honoret, vel ligno externo, pura voce,vel genu flexione, aut trinilibus, si quis coram hominibus veniat honorandus. Maxima veto est excellentia, altei ius hominis esse origine Scauiam: eo modo enim quis assimilatur Deo,a quo sunt omnia Deus, Eces anquit Sapiens, honotauit patrem in filiis : dc 'iudicium matris exquirens, firi nauit in filios. Hanc excellentiam ille maxime oebet agnos ccre atque testari , qui ex hoc ipso & elle &Omnia accepit,hoc est, filius. Mapropter huic praecepto inueniuntur aduersari, quicunque paretibus suis honorem bono animo non er-hibent, aut de parentibus suis erubescunt, aut eos esse negant, aut derident; imitantes tinnia
Cham, qui non fuit veritus conspicereri
308쪽
renda patris sui, & fratribus suis nunciare illius nuditatem. Contra quod peccatum S piens Ne glorieris in contumelia patris tui,inquit: non est enim gloria tibi, sed confusio: gloria enim hominis ex honore patris sui, &dedecus filii, pater sine honore. Similiter maledicentes parentibus qui lege Domini morte plecti iubentur grauiter violant hoc praeceptum. Spernentes, quoque parentes suos atque exalperantes: qui imitantur prophanum Esau, qui duxit duas uxores, quae ambae offenderant animum Isaac & Rebeccae. Contra quς peccata Sapiens ait: In opere & scrino ne, 6 omni patientia honora patrem tuum. Fili, sus cipe senectam patris tui,& non contristes eum in vita illius:& si defecerit sensu, veniam da,&ne spernas eum in virtute tuet. Quam malae fa
niae est qui derelinquit patre l& est maledictus
a Deo, qui exasperat matrem. At qui imitant ut Absalom, patricidς & matricidae, aut percussis res parentum suoru , omnino bestiales sunt
IV ero ii Is immanes. Honor, in scripturis non santum
'p' in salutationibus ossicijs deserendis , qu D tum in cloemosynis ac munerum oblatione sentitur. Honora viduas, inquit Apostolus, quae vera: viduae sunt. Hic honor donum intelligitur. Et in alio loco. Persbyteri qui bene praesunt, duplici honore digni habeantur,maxime qui laborant in verbo & doctrina. Sic &quarto praecepto , Dominus, vel imbecillitates vel aetates vel penurias parenturii cosiderans, praecipit, ut fili; parentes suos honorent
309쪽
etiam in viis neces Iarioru nainistratione. Hanc prouidentissimam Dei legem volentes Scribae& Pharisei tempore aduentus Christi subuertere, ut impietatem sub pietatis nomine inducerent, docuerunt pessimos filios, pr textu religionis & oblationum quς Deo offerebantur,
parentum inopiam negligere. Contra quos inquit Dominus: Bene irritum fecistis prςcep Mar. . tum Dei, ut traditionem vestra seruetis. Moyses enim dixit: Honora patrem tuum, & ma trem tuam: &, Qui maledixerit patri vel ma- -
tri, morte moriatur. Vos autem dicitis: Si di- ε, itixerit homo patri vel matri, Corban quod est donum ) quodcuque ex me, tibi profuerit: Multra non dimittis eum quicquam facere phtri suo, aut matri, rescindentes verbum Dei per traditionem vestra, quam tradidistis. QUI enim voluntarie assumuntur ad colendu Deu, non pollunt astumi cum violatione preceptorum legis naturae, quorum unum est, Subueniparenti egeno. Vnde Concilium Gangrense, Gσυ τέ
conformiter Euangelio: Si qui fili j, inquit, parentes, maxime fideles, deseruerint occasione cultus Dei, hoc iustum iudicantes esse, & non potius debitum honorem parentibus reddiderint, ut hoc ipsum in eis venerentur quis d fideles sunt: anathema sint. Filius igitur si patrem egenum habeat, cui in monasterio constitutus succurrere non posset, vel differre vel omittere
debet monasterij ingressum, ut illius subueniat egestati. At si post pro sessionem religionis pater redactussuerit ad inopia,indigeatque
310쪽
fiiij auxilio ea quidem quae omnino requirit religionis professio , non potest propterea filius praetermittere, quia se iam Deo tradidit ad ea obseruada, sed quicquid obseruata pro sessione sua agero potest,ad id iuuandi patris gra-
ia tenetur: sicut qui uxorem duxir, non licite
ea praetermittit, quae matrimonium requirit, sed tamen quantum cum recta obseruatione
matrimonialis rei potest , tantum parenti egeti tenetur praestare. Quare peccant hic illi iiiij, qui parentum inopiam non subleuant pro sua virili potestate: item, qui parentibus bona ipsorum furantur: de quibus Salomon, Qui, inquit, subtrahit aliquid a patre & a matre, dc dicit hoc non esse peccatum , particeps homicidae est. Grauius aurem qui iam diuisa sibi pare- tum haereditate, parentes sinunt ingratissimi egestate praemi. Quae impietas ne cui contingat,admonet omnes Sapiens: Audite,inquies, me magnati, omnes populi, & rectores Ecclesiae auribus percipite Filio & mulieri, fratri α amico non des potestatem super te in vita tua,& non dcderis alij posscssionem tuam r ne forte pCeniteat te,& depreceris pro illis. Dum adhuc superes & aspiras , non immutabit te
Omnis caro. melius est enim ut filij tui te ro-gςnt , quam te respicere in manus filioru tuorum. In die consumrnationis dierum vitae tu , de in tempore exitus tui distribue haereditate tuam. Sicut autem filius corporalem necessitatem parentum subleuare praecipitur, ira αipii iis alem, obsecrando eqs ut se conuertant