장음표시 사용
321쪽
norunt, aut impediti aliis non valet filios suos instituere: tales magistros debent filiis procurare, quiChristianam fidem & vitam eos optime doceant. idque hoc tempore maxime curandum, quo sunt tot operarii subdoli & ministri Satanae, transfigurates se velut ministros . iustitiae: quo,inquam, vix quisquam reperitur,
qui sponte praestet, quod prole de sacro fonte suscipiendo promisit, sed ut sponsoni suae satisfaciat,a Pr sulibus compelli debet:eo quod
omnes praesumunt, sedulo parentes erudire proles suas. Valde autem praepostera cura& admira
da caecitas occupauit multorum parentu cor-d , qui quidem magnos thesauros filiis relinquere, illosque docere qua ratione diuites Amagni in hoc seculo evadant, admodum sunt soli citi: fidem vero ac religionem, quibus pos sint in aeternum vivere, eis tradere negligunt. Porro in filiorum disciplina atque regimine, prudentia opus est: vi videlicet nec aasterior, nec indulgentior sit parens. Autoritate impexis fit, ut pueri disciplinam fugere & odille incipiant, priusquam eius gustarint utilitatem. Hinc putillanimes & deiperati redduntur. Vnde mandat Apostolus: Patres, nolite ad ira- 'b- ςundiam prouocare lios vestros, ut non Du- ς κι δ' sillo animo fiant, hoc est, nec paruulos & la ctantes irritetis , nec adolescentibus & maturi Oris aetatis grauia imperetis: moderatum sit imperium vestrum: non quas seruis, sed ut fi- Hie .io εiiii vos praeellia noueritis. Si quando delin-- FH s
322쪽
quunt, sic obiurgandi sun r, ut correctos malitis quam punitos , & magis a suturis peccatis eos abducatis, quam pro praeteritis puniatis. Hinc pessime agunt illi parentes, qui magis ira quam ratione in filios seu iunt, & etiam correctis implacabiles sunt.item,qui filiis suis maledicunt: Metuendum est, ne saepe eorum maledictiones exaudiantur a domino, in magna
eorum & filiorum perniciem. Sapiens in pra- uerbiis admodum blande erudit filium suum, sicut &Tobias & reliqui sancti. Verum ut nimia austeritas pusillanimes, ita & aequo maior indulgetia plane corruptos reddit: vi pulchre
Blanda patrui egnes facit indulgentia natos. Pera virga lovos pucros facit,atque facetos. Qui enim a puero disciplinae non fuerunt subiuga ti,grandiores facti non sustinent eam. Proverbium enim est tcste Sapiente Adolesi
cens iuxta viam suam etiam cum senuerit non
recedet ab ea. Et quia hoc peccatum thdulgetiae nimiae valde frequens est: in parentibus, d admodum nocivum filiis: ideo scriptura frequenter illud detestatur. Qui parcit virgae, ait Sapiens, odit filium suum. qui autem diligir, instanter erudit. Rursum : Noli subtrahere a puero disciplinam i enim percusseris eum virga, non moriet Gr. Tu virga percuties eum: &animam eius de in serno liberabis. Et, Qui diligit filium suum, assiduat illi flagella, ut laetetur in nouissimo suo, de non palpet proximorum o Ilia. Equus indomitus euadet durus, α
323쪽
DE CALOGI EXPLICATIO. I; ssiius remissus euadet praeceps. Lacta filium tuum, & patientem te faciet: lude cum eo , dccontristabit te.Ne corrideas illi, ne condoleas,&in nouissimo obstupescent dentes tui. Non des illi potestatem in lutientute ,'dc ne despicias cogitatus illius. Curva ceruicem eius in iuuentute, & tunde latera eius dum infans est: ne forte induretur, & non credat tibi, & erit tibi dolor animae. Inter negligentes disciplinae filiorum, illi parentes habe di sunt, qui ex avaritia vel qua uis alia causa non curant filiorum . suorum pestilentem & in posterum periculosam libidinem coercere termino coniuga saffectus, quando ad vitium resecare nequeunt,
aut qui pudicitiam filioru segniter custodiunt. ιVnde Sapiens: Filij tibi sunt, erudi illos,& cur- uae illos a pueritia illorum. Filiae tibi sunt 3 se ua corpus illarum,& non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Trade filiam , & grande opus feceris: re homi ni sensato da illam: Negligentiam paternae in filios disciplinae in Heli sacerdote, iudice alioqui iusto, grauissima poena vindicauit Deus : dum & ipse de sella mise- I. reg. re ruen S, fractis ceruicibus expirauit.& posteritas eius valde afflicta fuit, eo quod nouerat indigne aetere filios suos . & non corripuerat
eos. Et certe dixerat filias tuis: Quare facitis res huiuscemodi quas ego audio, res pessimas,
ab omni populo Nolite filii mei: non cst bona fama quam ego audio, ut trasgredi faciatis populit domini. Si peccauerit vir in viru, placari ei potest De': Si aute in dominu peccati erit Vir,
324쪽
quis orabit pro eo ὶ Sed non tantum verbis cucis agere debuerat , sed & amouere eos ab ossi-cio,quod indigne administrabant. At contra:
Abraham Deum tam amicum sibi habuit, ut ei Deus sua secreta reuelaret: quia scio inquit dominus qudd prccepturus sit filiis suis &domui suae postae , ut custodiant viam domini,& faciant iudicium & iustitiam. At vae variis parentibus, qui non solum negligunt di nciplinam filiorum , sed ut impiissima Athalia mater Ochosiae, filios suos ad impie agendum impellunt, docentes eos haeresim, aut iniuste agere, aliosque decipere . onerantes C OS symoniace multis crucifixi diuitiis, &priusquam valeant sapere,laqueis e quibus sese ni quam extricabunt, inuoluentes, aut inuitos ad monasticam religionem cogeres. Vς quoque, vae illis, qui nullam tenerae aetati reuerentiam deferentes, ne in turpibus quidem rebus, puerorum conscientiam necant, obscoenis exemplis & verbis eos deprauantes & perdentes. Quod vero de impudicitia dicimus , idem &de aliis prauis operibus ac verbis sentiendu est.
De colendis consanguineis c conterraneis.
Ropter parentes colendi sunt etiam aui& consanguinei, qui videlicet ex iisdem nobiscum parentibus procese serunt. Vnde propter honorem eorum pro hi bitum est in quibusdam consanguinitatis gradibus matrimonium,& sibi mutuo succurrere Praecipiuntur. Frater,inquit Sapiens, qui adiu-
325쪽
uatur a fratre, quasi ciuitas firma : & iudicia quasi vectes urbium. Item alibi: In tribus pla- Ecel. 2 s.citum est spiritui meo, quae sunt probata cora Deo & hominibus, Concordia fratrum, Mamor proximorum, & vir & mulier bene sibi
consentientes .Patriae insuper,& conterraneis, cum quibus eodem loco nati & nutriti sumus, cultus a nobis deferedus est: Cum audis
sem inquit nobilis ille Nehaemias) quod qui
remanserant, & derelicti sunt de captiuitate ibi in ptouincia Iudaeae, in afflictione magna sunt,& in opprobrio, & murus Hierusale dissipatus est, & portae eius combustae sunt igne, sedi, &fleui, & luxi diebus multis, &ieiuna bam&oraba ante facieDei caeli. Et iter hi: Quare no mereat vultus meus, quia ciuitas domus
sepulchrorum patris mei deserta est, & portae eius combustae sunt igni 3 Pessime agunt, qui consanguineos ob paupertatem aliamve similem causam despiciunt, aut eos bonis suis spoliant, vel persequuntur. Cum Cain & Esau,iu- Gην- storum fratrum persecutoribus, partem habi- G '
turi lunt,qui eiusmodi sunt, Nimis, pro dolor, arari in oleuit neglectus consanguinitatis, ut etiam in prouerbium vulgo abierit: fratrum quoque gratia rara est: sicut&propemodum, per cO ruptionem hominis, naturale est ciues ciuibus semper inuidere. Vnde ait Saluator : Non est propheta sine honore, niti in patria sua, ela in Beda ad 0- domo sua,&m cognatione sua. sum locum De of icio contu ni interje. 'ubi
326쪽
D hoc praeceptum quartum rese It tur omnia alia mandata, quibus prς
cipitur, proximo aliquod ossicium cxhiberi propter peculiarem aliqua rationcm. unde&de ossicio coniugum hoc loco dicendum est.Viti, ait Apostolus, diligite uxores vestras, sicut & Christus dilexit Ecclesia. de seipsum tradidit pro ea, ut illam sanctificaret, mundans eam, &c. rursum : Ita viri debent diligere uxores suas, ut corpora sua.
i; de insta. Qui suam uxorem diligit, seipsum diligit. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit: sed nutrit, & fouet cana, sicut & Christus Ecclesiam: quia membra sumus corporis eius de carne eius,& de ossibus eius. Praecipitur igitur Viro, ut uxorem suam licui seipsum diligat, ut eam nutriat atque foueat, praebens ei scilicet victum atque amictum, & ea quae sunt necessaria, agatque cum ea non tanquam cum famula, sed licui cum socia. Ideo enim de latere viri facta est cx costa viri, ut o flenderetur quia in consortium creabatur dilectionis, ne fortes fuisset de capite facta, viro ad dominatione videretur praeferenda: aut si de pedibus, ad seruitutem subiicienda . quia scilicet viro nec domina, nec ancilla est uxor, sed socia. ideo nec de capite nec de pedibus, sed latere suerat producenda, ut iuxta se ponendam agnosceret, qua de suo latere sumptam didicisset. Debent autem viri diligere uxores suas non turpi amore,
sed sicut Christus dilexit Ecclesiam sua, id est, spirituali amore, ad pietatem. Debent itaque
327쪽
eas pios mores edocere: sicut ait alibi Apostolus, Si quid mulieres discere volunt, domi vi- i. r i ros suos interrogent. Uxor autem subiecta & iobediens debet esse viro sito sicut domino: quoniam vir caput est mulieris, sicut & Christus caput Ecclesiae , ipse saluator corporis eius. eu sicut eccletia subiecta est Christo, ita& mulieres viris suis in omnibus. Debetque mulier timere virum, hoc est, reuereri eique merito honorem deferre. Sic aliquado & san- 3 ch e mulieres sperantes in Deo ornabant se, subiectae propriis viris , sicut Sara obediebat ii Abrahae,dominum eum vocans. Dcbet & mu' ia , lier, ut Apostolus ait, materfamilias csse, hoc est , regere familiam, &gubernare donati suam, sicut Raguel Saram uxorem Tobiae docebat. Docere autem, mulieri non permittitur, ner Ti. . que dominari in virum: sed debet esse in silentio. Adam enim primus formatus est, deinde Eua: & Adam non est seductus, mulier autem sed uesa in praeuaricationem suit. Et si primarum habetat, contraria est viro suo. Debet ni- i.Tet. yhilominus viro suo casta ac pia sua conuersatione exemplum praebere. ut etiam si impius . sit, conlideratione castitatis & pietatis lucri fiat, debet virum sutim obsecrado blande monere , non dum iratus aut ebrius est. sed more prudentissimae Abigail. dum est oportunum, si quo mo io tandem virum suum salirum fa- Ciat. Quod autem anim. e coniugatorum, & in hac vita, & in sutura sint miserrimae quia salu-. rima ista prccepta Apostolica cotem nutar:
328쪽
utinam non esset notum quotidiana experientia. Propter uxorem maritus, & propter maritum uxor debent muttib consanguineos suos, hoc est,assines, colere: sicut Raguel Saram docebat soceros honorare. Siaepe enim solent inter amnes esse discordia atque simultas,prςci- ue vero inter socrum & nurum , quum tameex naturiae exigat, eos honorari &coli a se mutuo. C terum, que ad matrimonium spectant, latius stini tractanda circa sextum p rcceptum de facramentum matrimonij. De strua cr dominis.
Erui ait Apostolus, obedite Dominis carnalibus, cum timore, & tremore in simplicitate cordis vestri, sicut Christo: non ad oculum seruientes quasi hominibus placentes, sed ut se ut Chiisti, facientes voluntatem Dei, ex ani
mo: cum bona voluntate seruientes, sicut domino, & non hominibus: scientes, quoniam unusquisque quodcunque fecerit bonum, hoc recipiet a domino siue seruus, siue liber. Quod prςceptum etiam ad eos pertinere qui prauos dominos haben ostendit Petrus, dicens: Serui, subditi estote in omni timore dominis , notantum bonis de modestis, sed etia discolis. hec est enim gratia, si propter Dei conscientia sustinet quis tristitias, patiens iniuster. Qui ergo fideles habent dominos, no contemnant quia fratres sunt, sed magis serviant, quia fideles
sunt,& dilecti,qui beneficij participes. Priter
329쪽
samiliaria ergo vitia seruorum , furta scilicet atque mendacia,eorum etiam vitium est, inuith & non ex animo subire debitam seruitutem ex quo oritur mussitatio de contradictio contra dominum . quod prohibet Apostolus dicens: Serui dominis suis subditi sint, non con rit x
tradicentes: Vbi Titum commoner, Ut perdO' .is.ctrinam sana ab his qui Christiani serui sunt istiusmodi auferat pallionem. Si enim quὐDominus amperat necesse habet seruus implere: cur hoc ipsum non cum bona faciat volunt te,sed & dominum offendat, & tandem faciat quod iubetur: maxime cum &Deus ad aquam contradictionis offensus sit 3 Aliud seruorum peccatum est,mandata domini non exequi, nisi cum ille viderit: eo autem absente, siue dum
non est inquisiturus, otiari & mandata negligere: quod Apostolus vocat, Ad Oculum serui h. c. re. Denique & in hoc frequenter peccant serui, quod aegre ferant seruitutem , sibique ipsis super sita conditione displiceant, quasi sente-tia Dei iniqua sit: contra quod Paulus admo- .net , ut sint sibi placentes, quὁd unusquisque y quodcunque bonum fecerit, recipiet a domino, siue seruus sit, siue liber. Imo ostedit, mul ic. tis seruitutem utiliorem esse libertate. Seruus Vocatus es 3 inquit) non sit tibi curae: sed&si potes fieri liber, magis utere. qui enim in Domino vocatus est seruus, libertus est domini.
Habent serui quos imitandos sibi proponant: pudicum videlicet Ioseph & fidelem , de quo Ge - ' scribit Moyses, quod creditis omnibus ei niti
330쪽
hil nouerat dominus eius,nisi panem quo ves cebatur:& Iacob, qui fidelissime ac diutissime seruiuit Laban. Sicut autem seruus debet domino timorem,obedientiam synceram, & fidelitatem: ita vicissim dominus seruo debet esse benevolus quanimis, magisque se amabilem exhibere quam terribilem, propensio. rem ad beneficia conferenda quam ad inflige- da verbera, sicut hortatur Apostolus: Et vos domini, inquiens, eadem facite illis, quod iustum scilicet & aequum est, seruis remittentes minas, icsentes quod & illorum & vester dominus est in caelis, dc personarum acceptio noest apud eum. Porro prudens dominus, prout vari j sunt serui, ita vario modo eos tractabit: scut ait Sapiens, Non laedas seruum in verita
te operantem , neque mercenarium dantem
animam suam. Seruus sensatus sit tibi dilectus quasi anima tua, non defraudes illum libertate, neque inopem derelinquas illum . qui ipse alibi ait Cibaria,& virga,& onus asino: panis,&disciplina,& opus se tuo. Operatur in disci-l lina, & quaerit requiescere, laxa manus Ili & quaerit libertatem . Iugum Sc lorum cstruant collum durum, & seruum inclinant
Operationes assiduae. Seruo malevolo tortura& compedes: mitte illum in operationem, ne vacet. multam enim malitiam docuit otio,ita . in opera constitue eum: sic enim condecet
illuna. quod si non obaudierit, curua illum co- pedibus, εc non amplifices super omnem carnem . Verum sine iudicio nihil facias grave.