장음표시 사용
311쪽
a peccatis suis, docendo cos,&eis consulendo, infirmitatesque patienter sufferendo, orando pro eis, sitie vivant,sive vita destincti sint. Hoc quoque mandato praecipitur obedientia parentibus exhibenda , interprete Apostolo , Ephesiis scribente. Filij obedite parentibus vestris in Domino. Hoc enim iustum est: Honora patrem tuum & matrem ruam. De qua Obe τ ...1 adientia Sapiens, Audi fili mi, inauit, disciplinam patris tui , εἴ ne dimittas legem matris tuae.& iterum: Qui timet dominum, honorat parentes,&quasi dominis seruiet his qui se genuerunt. Huius obedientiae exemplum dominus noster Iesus Christus in semctipso ex hibuit, qui non tantum patri usque ad mortem Thil. 1. obediens suit sed de matri suae subditus suille Luc. z. legitur sicut citam moriens curam eius gessit, Iς ' - '
custodem & prouisorem ei designans quin &Ioseph ipsi tanquam parenti, quia matri cola iunxerat. Peccant ergo in hoc mandarum qui iparentibus non parent, quos Apostolus inter 1 eis. :r. scelestos recenset, S: lex Mosaica lapidibus iubet obrui. Attamen hoc obseruandum est hic, parentibus in iis tantum esse necesIario obediendum, in quibus sunt si ij superiores, puta , in cura domestica de disciplina vitae. In iis enim ubi parentibus pares sunt, non stringuntur obedire eis: nempe in his quae ad naturam pertinent , ad corporis sustentationem , aut i M., ρυν I rotis generationem. Vnde si pater mandet fi- . bf. io, ne ducat uxorem , aut ne hanc vel illam
ducat, ipse ci parere nisi velit non debet.
312쪽
Hunc honore nihilominus debet filius patri, ut cum eo consultet quam expediat accipere uxorem, ut ille pre sciat quam loco filiς seu pro nuru sit suscepturus, qui verisimiliter melius filio tuam filius ipse sibi consulet : sicut fecerunt Isaac S. Iacob, male contrarium agente sceler.ito Esau. Admodum vero laudabile est, parentibus ab meliora exhortantibus obtemperare: quemadmodu ostendit dominus apud Hieremiam. dum laudat & insigni promissione decorat Rechabitas, quod patri suo Ionadab praecipienti ne biberent vinum, dc ne qdis carent domum, obedierint. Sic laudabile cst audire parentes incitantes ad perpetuam continentiam: unus' hiis ille tamen proprium donum ex Deo habet alius quidem sic,alius vero sic. At clim parentes aliquid p recipi unt, quod ad Edidiam . puῆ0at contra Dei praecepta vel consilia, locum habet illud evangelicum: Si quis non odit patrem suum, re matrem, Don potest meus esse discipulus: & illud Petri Apostoli, Obedire oportet Deo magis, quam hominibus. Vt sis Ion cum super terram, cet iam sit tiLi.
Oc in i datum: Honora patrem tuum& matrem tuam, primum est inquit Apostolus in promissione: Ut benest tibi, & sis longaeuus super terram : vel quia. Li'. c. s. l. primum est in secunda tabula, habetque pro- e io .ebor. mitis' nem illam: Vt bene sit tibi, &c. adiundis Vi ς μ/ς-: vel quia quum sepe in scriptura obser uaritibus madata Dei prς mittatur longetuitas,
313쪽
ea tamen primo promittitur honoratibus parentes. Idque sane recte. Nam cum homines soleant ex operibus suis fructum & utilitatem
quaerere, ex parentibus autem declinantibus ad interitum non videatur magna sperada uti-
litas: ideo dominus Deus voluit aliquid promittere honorantibus parentes , & quidem congrue loqgam vitam: eo quod gratus super accepto beneficio, dignus est cui beneficium
conseruetur, ingratus autem acceptum ben
sciti meretur perdere. Quod beneficiu quum filio sit vita, quam a parentibu saccepit,iustum est, vis honorando parentes se gratum praebueri vita ei conseruetur, hoc est, diu vivat. Nec solum longam vitam promittit dominus honoranti parentes, sed ut bene tibi sit,inquit, hoc est, vi s icem atque iucundam ducas vi-
m. omnia enim quae ad usum huius vitae per tinent , promittuntur honoranti parentes : ut
sunt honor , dignitas, diuiti , laetitia e& succes- i. sus ex animi sententia. Vnde Sapiens: Audi fili mi disciplinam patris tui, & ne dimittas legem
matris tuae: ut addatur gratia capiti tuo,& torques collo tuo. &, sicut qui thesaurizat, ita 'u' 3 & qui honorificat matrem suam. Qui hono- .rificat patrem suum, iucundabitur in filijs, &in die orationis suae exaudietur. Imo sub hac promissione se licitatis& viis terrenς promitti intelligitur scelicitas &vita aeterna οῦ sicut ait Apostolus,Pietas promissione habet vitae quq ri Α, nunc est, de futur . At contra iis qui parentes non honorant, vel eis immorigeri sunt, aut
314쪽
BRE VIS ET CATHOLICA opem non serunt, dominus minatur contraria: Qm,inquies, maledixerit patri suo vel matri , morte moriatur. &, Qui maledicit patri suo & matri,extinguetur lumen eius in mediis tenebris. &, Qui affligit patrem, & fugit matrem,ignominiosus erit,& inscelix. &, Oculuqui subsannat patrem, & despicit partum matris suae, suffodiant eum corvi de torrentibus,& comedant eum salire aquilae. Patrem & matrem, inquit Ezechiel, contumeliis allicerunt in te. Verecundiora patris discooperuerunt in te.& post pauca: Congregabo vos, & succendam vos in igne furoris mei. Et scripeura non simpliciter dixit, Vidit Cham verenda patris esse nudata, sed, Vidit Cham pater Chanaam.
utique Chanaam natus no erat. Cur ergo no
men addidit filij 3 nisi ut& vitio aut horis deformaretur haereditas, & author si iij nequitia grauareturὶ Et pater igitur in filio, de filius in
patre redarguuntur, habentes stultitiae, nequitiae, impietatis quoque commune cosortium. Nec poterat fieri ut bonum generaret filium, qui bono patri nequam filius,&naturet & cruditionis degener extitiiser. Quantam quoque discimus parentibus referre reuerentiam, cum legimus, quoniam qui benedicebatur a patre, benedictus erat,& qui maledicebatur, maledictus erat' Ideo hanc parentibus gratiam donauit Deus, ut filiorum pietas prouocetur. Praerogatiua igitur parentum , disciplina est filiorum. Honora ergo patre ut benedicat te. Honoret pius patrem propter gratiam: ingratus,
315쪽
propter timorem. Et si pauper est, & non habet diuitiarum copias quas relinquat filiis,habet tamen ultimae benedictionis haereditatem, qua sanctificationis opes successoribus sitis largiatur. Et multo plus est, beatum quam diuitem fieri.Vnde Sapiens: Honora patrem tuu nucs ut superueniat tibi benedictio ab eo, & benedictio illius in nouissimo maneat. Benedictio patris firmat domos filiorum : maledictio autem matris,eradicat fundamenta. Id opere co-
probatum eli in Iacob benedicto ab Isaac. In Ephraim de Manasse & duodecim Patriarchis a Iacob benedictis. Quantii quoque valeat par G.is s. terna maledictio, in Cham oste sum est,na etiain multas generationes Chananaeoru extensa est. Decem fratres inquit August. de Caesaraea gi. xi. de GCappadoci ς suorum ciuiu non ignobiles. ledicto matris recenti patris eoru obitu destitutae, quit iniuria sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coerciti, ut horribiliter quateretur omnes tremore membrorum: in qua foedissima speci coculos suoru ci- uiu non feretes, quaquauersum cuique ire vi- sum est,toto pene vagabantur orbe Romano.
De veritate huius promissioni . Visis longaeum, oec. similium. CAP. XXI III. Ultos fuisse credendum est, qui ct pa-
M Irentibus obsequentes citδ mortui 'sunt, & in parentes imp ij ad extrema
deuenerint senectutem . sicut enim ait Eccl EMI.msiastes , Vniuersa aeque eueniunt iusto& impio, bono de mal0,mundo & iminudo,immo-
316쪽
unti victimas & sacrificia contemnenti sicut bonus, silc & peccator, ut periurus, ita & ille qui verum iurat: Placuit enim diuin et prouidentiae praeparare in posterum bona iustis,quibus non fruentur iniusti, & mala impijs, qui-L Cm.8.L. bus non excruciabuntur boni. Ista vero tem .poralia bona & mala, utrisque voluit este coinmunia . ut nec bona cupidius appetantur, quae mali quoque habere cernuntur . nec mala tum
pater evitentur, quibus & boni plerunque a ficiuntur. Ostendit tamen Deus saepe etiam in his euidentitus operationem suam. Nam si nucomne peccatum manifesta plecteret poena,nihil ultimo iudicio reseruari putaretur. Rursus si nullum peccatum nunc punirer aperte diuinitas, uulla esse prouidentia diuina crederetur. i Similiter in rebus secundis. si non eas Deus quibusdam petentibus euidentissima largitate concederet, non ad eum ista pertinere diceremus. Itemque si omnibus eas petentibus da ret, non nisi propter talia praemia seruiendum illi esse arbitraremur: nec pios nos faceret talis seruitus,sed potius cupidos & auaros .Hoc autem altius consitum misericordiae Dei, quo electis suis sibi seruientibus aeterna bona etiam
per mala temporalia procura no derogat veritati promissionis dei, qua terrena promittit: quemadmodum nemo falsitatis eum arguerit, qui quum ceruisiam promiserit, dat tame eius loco vinum . nec proinde falsa est etiam haec promissio, qua parentem honoranti longa vi-
t a promittitur : eo quod si ea tibi non praeste-
317쪽
DE CALOGI Ex PLICAT io. 13stur, abundo in vita aeterna compensabitur . sit cui nec minator ille mentitur, qui ad tempus 'p rcit peccanti, in congruum magis tempus comminatam reseruans vindictam,ac grauit
te supplici, dilationem ipsam compensans. Sensus, inquit Hieronymus, promissionis il- , lius: Omnis qui reliquerit domum vel fratres In I 'capuν
aut sorores,&c. propter nomen meum,centu-ysauhαν.
plum accipiet,iste est, Qui carnalia pro saluatore dimiserit, spiritualia recipietnquq compseratione & merito sui ita erui, quasi si centen rius numer' paruo numero coparetur. Animis tame infirmis de terrena tantum cognoscentiabus, quales fere sunt filij in iuuentute, secretiora Dei consilia prodere non conuenit, sed rerrena praemia ac supplicia opportet eis simpliciter proponere. Aterna enim praemia siue. supplicia affectum eorum non tangunt, utpote eis ignota. Infima pars praemij iustitiς, quod est perfecta foeticitas, terrena stelicitas est. In
fima quoque pars supplicij est miseria huius
temporis. AEquum ergo iudicat diuina proludentia, ut minimum praemij sic reddatur, quomodo conuenit praecipuo praemij: infimum supplicij sic instigatur, quomodo magis conuenit aut princitati parti supplicij, aut eis qui praemiis sunt afficiendi. Prosperitas enim impiorum, quae in hoc seculo eis contingit, aut ad maiorem damnationem ei1 cedit, quia comruptiores fiunt: aut si tales hinc non evadant, expedit electorum salati impios prosperari.
318쪽
De Ukcio parentum ergolios. CAP. XX V. T a filiis honor debetur parentibus:
Vinii a parentes filiis praestare debent,
unde coram Deo hunc honorem &mereantur & tueantur. Filii sempersunt respectu parentum liberi, sed serui dici possunt, ii ipsi parentes tales sint i tuncque serui sunt respectu Domini suorum parentum. Porro quia Apostolus post eruditionem filiorum docet etiam parentes ipsorum ossicium: ideo post explicationem quarti praecepti aliquid de hoc attingamus. Debent ergo pareres amare filios suos, prout etiam ad id ipsa natura instigat:& ex hoc amore, diligeter eos educare, ut videlicet iam inde ab initio coceptio nis accurate foueantur, & custodiantur usque ad robustam aetatem. Quocirca peccant grauiter, non solum illi qui filios suos adhuc utero clausos necant, aut abortum, siue studio siue negligentia procurant, aut filios iam natos cX- ponunt, vel Domnolentia opprimunt: sed & illi, qui tam negligenter eos educant, ut in igne
vel aquam cadant,vel claudi, gibbos, aut lutei fiant. Illae quoque matres peccant, quiοῦ sine iusta necessitate proprios filios lactare dedignatur: unde scilicet saepe fit, ut natus infans x et non vivat, vel debilior vivat , quia lac sugere
cogitur naturae suae non 'coforme, qui si ex eodem corpore ex quo est genitus, lactatus esset, ac materni corporis calore solus,robia stus fieret. Ex hoc etiam fit, ut o mater filium, i c
319쪽
DE CALOGI EXPLICATIO. r36 ius matrem minus amet, utpote generatione tantum, & non lactatione se sciens filium. Vnde sanctae mulieres, Sara, Anna Samuelis, Gma
mater Machabaeo tu, &ipsa Dei genitrix pro- prios filios lactalse leguntur. Videmus, ut ino uiu tam copioso numerosoque grege, c ita vim ron. M. bulis exiliens agnus, matris suae continuo per- '.
cipiat voce, ad eamque properet, atquc lactis fontes proprios recta petat,papillisque maternis contentus sit, etiam si perpatu habeat succi, praeteritis haud paucis uberibus lacte distetis: quoniam mater ipsa inter tam multos innumerososque agnos, cum intei noscit, ut proprium. Docet igitur etiam in bestiis ipsa natura matrem debere suum filium lactare. Praua G.ψω ergo consuetudo , ait Gregorius, in coniuga-Mt . . torum moribus effecit, ut mulieres filios quos gignui, nutrire contemnant, eosque aliislieribus ad nutriendu tradant. quod videlicet ex cans incolitientiae videtur iuuentum: quia dum se continere nolunt , despiciunt lactare quos gignunt. Debetur autem & liberis a pa- s P. et s. rente secundum naturalis amoris affectum su-7.stintandae vitae prouidentia siue prouentus. Parciatum enim est,inquit Apostolus, collige- z. Cor. Ἀ- re liue thesaurum recondere liberis: ut praeter
hoc quod ad vitam illos genuerunt, etiam vivendi subsidia subministrent. Id autem prae-itant parentes, non tantum si reditus annuos
vel agros filiis aggregent, sed etiam ubi opificium, quo vitam illi honeste transigant, do- , , cent. Quapropter male agunt illi, qui filio-eiam Ium suorum neglecta p otii. :one, betna s: ia
320쪽
dilapidansi aut tam multa cxtralicis conserui, ut filios suos sustentaculis vitae huius nudent, Basil. citata. aut illos sine causa exhaeredat . ille quoque pa-bo. 9. ter naturam ipsam adulterat, qui ob secundarum nuptiarum societatem, priorum obliuis
citur filiorum. Et detestabilis est corum gligentia, qui nulla arte ad conquirenda vitaep esentis subsidia filios tuos pauperes instruut. Hoc feri mά Debent ergo parentes filiis disciplinam, hociat θορή est, ut eos erudiant in recta fide & Christianss
πη' μ' nioribiis Vos patres in ciuit Apostolus educa-0b. 6. re illi OS veltros in disciplina & correptione
Eccl.so. Domini. & Sapiens: Qui docet filium sucina, laudabitur in illo. & in medio domesticorum
in illo gloriabitur. Qui docet filium suum, in zelum mittit inimicum, & in medio amicorii gloriabitur in illo. Mortuus est pater eius, ct quasi non est mortuus. similem enim reliquit sibi post se. In vita sua vidit,& laetatus cst in illo. In obitu suo non est contristatus ,ricc confusus est coram inimicis. reliquit cnim de sen sorem domus contra inimicos, ct amicis r cd dentem gratiam Pro animabus filiorum colligabit vulnera sua,&super omnem Voccin turbabuntur viscera eius . Doce filium tuum , &operare in illo, ne in turpitudinem illius O fendas. Et Moyses in Deuteronomio, Blaecc-pta domini, filiis diligenter inculcanda docet. I9ω. ii. Docete, inquiens, filios Vestros verba mea, ut illa meditentur, quando sederis in domo tua, de ambulaueris in via, dc accubueris atque surrexeris. At quia plerumque parentes aut non