장음표시 사용
101쪽
sirorum recompensatione sit datu,nc iudex qui hic dolis exteriora restituit, a retributione intimi boni repellat,no honor hic vel diuitiae, noli adiumcntum virtutis, sed renuincratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur:Recepisti bona in vita tua, indicatur N diues iste boni aliquid habuistu ex quo in hac
vita bona reccpcrit. Rurs diuque dii in de Laetaro dicitur, quia reccpit mala, profecto monstratnr & Lazarum habuisse malum aliquod quod pursaretur. Sed mala Lazari purgauit ignis inopiae,& bona diuitis remunerauit felicita S transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit & tersit stuabundantia remunerauit & repulit. Quicunque erso bona in hoc seculo habetis,quii vox bona egiste recolitis valde de issis pertimescitrine concessa vobis prosperitas corudu remuneratio sit bonoru. . Et qnum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis,nolite despicere, nolite dusperare, quia fortasse quos superfluitas tenuisitioq pravitatis
. inquinat,caminuς purgat paupertatis. De vobis omnino pertinacscite,quaa nonnulla etiam male acta prospera viara sequuta est. De illis vero solicite hen late,quia corum vitam citam magistra paupertas cruciat quousque ad viatae rectitudinein perducat. Sequitur: Et in his omnibus inter nos um chaos magnum firmatum est,ut tu qui volum Hue transire ad vos, non psint, neque indo
Chaos magnum id est,interstitium immensii ,hiatus cs , ma & caligo horrenda.Et secundum Theophyl.significat iu-
an f storum a poccatoribus distantiam. Nam sicut eorum aia, tum sectus vari j snerunt , sic etiam mansione non modicum
disterunt. Quod chaos firmatum dicitur, quia non pytest disiolui,agita i vel concuti. Firmatum est enim graui seu craque diuini iudici j sententia Talis est enim haec segregatio , ut reprobi in sua sint malitia indurati,ut bene operari non possint, & electi iii bono confirmati ut peccare amplius nequeant, & hoc ethεια I r. quod alter no potest ad alter u transmeare. Post mortem enim nequeunt merita immutari,sed quociique ceciderit lignia,ibi iacet siue ad austra,sive ad aquilone.Quasi dicat Abraha: Videre possumus,trtarc nb post unus6.Et nomvid
102쪽
videmus quid sugerimus,& vos videtis quid perdideritis.
Nostra gaudia cumulant vestra tormenta, & vestra tor- Chrasmenta cumulant nostra gaudia. Hinc elicias argumentum contra sequaces Origenis Theopli.
qui dicunt, Quum terminus sit imponendus suppliciis, erit tempus quo peccatores aggregabuntur iustis &Deo. Ecce enim audimus Abralaam dicentem,quod hi qui volunt hinc ad vos, vel illinc ad nos transire, non possunt. Abraha sane fide dignior est quam Origenes. Semel dia Dimi tii sit Deus inter eos qui finaliter boni vel mali sunt pese torum par mansuri,iam res immutari non potest. Os es. Itaque ostenditur hic per incommutabilitatem diuinae perpetuas. sententiae nullum auxiliu misericordiae praeberi peccat VUL i ibus a iustis,etiam si velint praebere. Quo admonet ut in de qu63. hac vita homines subueniant quibus pollunt, nec pollea evang. ctia si optime recepti fuerint, eis quos diligun t opitulari non valcant.Illud cnim quod scriptum est,ut & ipsi recupiat vos in aeterna tabernacula,non de superbis & immisericordibus scriptu est,sed de his qui sibi eos amicos deoperibus misericordiar secer ur,quos iustino velut peria potestate quasi gratificado recipi ut,sed pmissione diuina. Proinde prudens Abrahae responsum attede.Primum Renim rationem reddidit diuiti quur illum adiuuare non debeat,qnoniam videlicet receperit bona in vita sua.Deinde quod etiam si velit iunare illu prorsus nequeat,pr
pter immensum chaos inter utrunque. Vnde Gregorius: Iustorum animaequanuis in suae naturae bonitate musericordiam habeant, iam tame authoris sui iustitiae coniunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad r probos compassione moueantur. Et enim usque adeo re- 'probi in sua malitia sunt obstinati sicq; etiam Dau ipsuni oderunt, ut nolint esse cum illo. Et quia superbia eorum Malisia qui deum oderunt ascendit semper adhuc frauiores pre- damnanas potius vellent perpeti,quam poenitentiam aῖendocu torum. Deo in gratiam redire, iuxta quod Ioannes in Apocalyps perhibet,dicens: Et blasphemaverunt homines nomen AEacirri. dei habentis potestatem super has plagas,neque egerunt poenitentiam ut darent illi gloriam. Ecce quam magnum chan inter beatos obfirmatum est & damnatos.
Icirca secundum,quod est damnati diuitis pro suis supplicatio, subdituri
103쪽
Oeo enim quinque fratres ut te letur illis iis ipsi veniani is
Ambros Gregor. Cognitio diutis adpo nam.
La arta in petit mitti,quia sensit se indignum qui testimonium perhibeat veritati. Et quia non impetrauerat paululum refrigerar multo minus credit se relaxati posse ab inseris ad praedicationem veritatis. Serius diues iste magister esse incipit, quum iam nec discendi tempus habeatu nec docendi Vbi etiam notandum est,ardcnti diviri quanta adsit plicium cumulantur. Ad poenam nanque suam ei&cognitio seruatur & memoria. Cognoscit enim LaZarum quem d sipexit, ratium quoque si ioru meminit quos reliquit. Pers cta quippe ci vitio de paupcre non csiet, si hunc in re tributione non cognosceror. Et persecta poena in igne non citet,si non hoc quod ipse patitur etiam svix timeret.Vt ergo peccato' es amplius in supplicio puniantur,&coru vident gloriam quos contempserunt,& de illorum etia poena torquentur quos inutilitcr amauerunt. Credendum vcro est quod ante retributionem exuc- mi iudici j, iniusti in rc quie quosdam iustos consipiciunt, ut eos videntes in gaudio, no solum de suo supplicio, dctiam de illorum bono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos ut hinc eorum gaudiu cremscat, quia naalum conspiciunt quod misericorditer citaserunt, tantoque maiores creptori suo gratias . reserant, quanto cuidentius cernunt in aliis quid ipsi perpeti si essent neglecti potuerunt. Quia qui creatoris sui claritate vident,nihil in creatura agitur quod vidcre non possint. Caeterum & aliud hic quoddam dogma docemur,quod Laetari quidem anima non est erga praesentia solicita,nec retorquet th ad aliquod relictorum. At veto diues quasi quodam visco ctiam post natirte a vita detinetur carnali Nam si quis omnino carnalis secundum mentem fiar,nec postquam corpus exuerit, remouetur a passionibus Cius. Videre autem est insignem diuitis huius malignitatem. Non enim ait: Mitte LaZarum ad fratres meos, ne m coexemplo & more viventes os: undant Deum, sed tantuni ne veniant in locum illum tormentorum, sicque non faciebat hoc in laudem & gloriam dei. Petenti itaq; diuiti ut Laaarus mittatur,ab Abraha pr tinus respondetur.Vbi lcritu,quod est dignam ob causam
104쪽
1 licationis reiectio designatur. Et ait ilii Abraham Habent Alo en O prophetas udiant iris. Quasi dicat: Non sinit tibi magis curae fratres tui quam smo qui cos creauit,& statuit eis doctores qui eos com- csem Amonerent & sollicitarent. Vocat autem hic Mosen & Prophetas Mosaica scripta & Prophetica. Per legem infrui
de operibus poterant, per Prophetas e s te. Lex enim quae essent facienda monstrabat. Prophetae vero nuntiabant credenda. Caeterum, hoc loco Dominus euidentis. 'sime declarat vetus testa mentum esse fidei firmitarem, retundens pcrsidiam Iudaeorum, & haereticorum nequitias excludens. Sequitur: ae dixit Non pater OGrabam,sed si quis is mortuis ieris
Advortere cst importunitatem dii litis, qui tot verbis inaniter & stustra sanctum patrem defatigare veritus
Deinde videre etiam cst iniquitatem hominis , quoniam qui antea cum statribus suis rccusauerat Lararo dare micas ex menta,nunc illum cupit suam requiem deserere,siliumque Abrahae relinquerem rursus ad istos in mundum venire. Non autem petiit Lazarus reuiuistere, mortemque dc nub c criri. Caeterum , ex diuitis se
mone colligitur fratres suos planh sui sitisse similes, iis denaque quibus ipse vitiis imbutos. Et quia ipse dei ver-
ba despexerat,haec audire non posse suos sequaces existimabat. Quia enim audiendo icripturas ipse contemnebat & fabulas enu putabat, ex semetipso de suis fratribus iudicabat, dicens eos scripturas non audituros, sed si quis ex mortuis resurrecturus csset, & ad eos iturus,ipsi forent creditui i. Tales etiam sitit & nunc, qui dicant: Quis ea vidit, Theob. Quae sunt in inferno3Quis vcnit illinc & annuntiauit nobis 3 Inuenias sane huiusmodi salso Christianos qui nolunt non solum Mosen & Prophetas , sed nec Christum ipsum, nec Apostolos eius audire, & multo minus quoiacunque catholicos & veraces praedicatores, sed mitti sibi aliquem volunt suae farraginis pseudoprophetam quasi tersum cx inseris Laγarum. Attendere etiam est homine temerarium,qui & ipsum Abraham docere tentet,& quem nirn qua in operibus bonis
105쪽
nis sequutus suera patrem tamen semper inclamat. Cui etiam quod a domino Iudaeis fuerat exprobratum, recta
dici posset: Si filia Abrahae estis, opera Abrahae facite. Itaque similes huic danato dili iti sunt qui quicquid ire
ecclesia vel agitur vel praedicatu sacerdotum commenta,& deliramenta clamant esse monachorum. Vanh autem iste mortuorum aliouem cupit resurgere,ratus vanissimo
fratres suos plus fidei quam viventibus, illi habituros, tr. I τὸ quomodo olim rex Saul optabat Samuele audire ino tuum, cui vivo credere recularat. Scd iam audiamus p trem Abraham veraci sententia respond entem. D aut/m illi: Si Mosen o Prophetas non audiunt, neque si
quis ex mortuis resurrexerit, edent.
T Quia nimirum qui verba legis despiciunt, etiam re-
Greg. demptoris praecepta qui ex mortuis resurrexit quanto subtiliora sunt, tanto haec dissicilius implebunt. Et nimirum constat,quia cuius implere dicta renuunt,ei proculdubio credere recusant. Quod autem verum sit eum qui non auscultat scripturis, nec a morte rediuiuis ausculi turum, ipsi testes sunt Iudaei, cui nunc quidem volebant: occidere Lararum , nunc vero imi adebant Apostolos, quum tamen multi a mortuis Christo domino in restimonium resurgentes venissent in Ierusalem, & apparuis. Theoph. sent multis. Quod si nobis profuturum fuisset ad fidem Non expe- quod mortui resurgentes viventibus testificarentur,etiam dire tem- hoc saepe secisset Dominus.Nunc vero nihil adeo utile est motuum ac scripturarum studiosa scrutatio. mortuo- Mortuorum suscitatione salse & apparenter sacere po- ivn. test etiam diabolus ut seducat imprucentes,seminans doctrinas de inferno dignas sua malitia,at cis qui scripturas probe scrutantur nihil potest illudere. Illae enim sunt lucerna & lumen , quo lucente fur deprehenditur & ma- ra . nise statur. Scd & 1llud con*dera , quod mortuus quiri
iam rediuiuus, semus tantum est. Quaecunque vero di cunt scripturae,ca dicit dominus. Vnde& si rosurgat mortuus,& si coelitus descenderit angelus omnibus magis h-Nata. de dignae sunt scripturae. Nam angelorum Dominus, vμuorum denique Dominus & mortuorum cas instituit. Quod & si crebro resurgerent mortui, hoc iterum tem
Dixerit aliquis: Si nulla est mortuis cura de vitiis,quo modo
106쪽
modo diues rogauit Abraham ut mitteret Laetamni ad quinque seatres suo λ Sed nunquid quia diues ille hoc Li.dec rogauit, ideo quid fratres amerent vel paterentur in illo p . tempore,sciuit3 Ita illi eura fuit de vivis, quantiis quid a- - . P gerent omnino nesciret, sicut nobis est cura de mortuis, is quan uis quid agant omnino nesciamus. Sed rursus occurrit quaestio quomodo hic Abraham esse sciebat M scii & Prophetas .i libros eorum 3 Vbi etiam nouerat di- Vuirem illum in delitiis , Laetarum vero in dolciribus vi- Num m raci sic Verum, non quum haec agerentur in vivis, sed cis mortuis potuit Lararo indicante cognostere, ne falsum actus γι- sit quod ait Propheta: Abraham nessciuit nos. Possunt R Morum. ab angelis qui rebus quae aguntur hic praesto suno audire aliquid mortui. Possunt etiam aliqua quae neces Iarium est cos nosse non solum praeterita , verumetiam sutura, spiritu Dei reuelante cognoscere. Haec Augustinus.
na' tricligna peruertitas.Ibi: Et coeperunt. Tertium est,irae
Dei sermidanda seueritas Ibi: Et reuersus. Circa primum duo notantur. Vnum est, Coenae magnae praeparatio. Alterum,Vocandis inuitatis serui desia natio. Ibi: Et mist. Circa primum dicitur: Homo quidam fecit coena magna.Docuerat Saluator in precedentibus praeparare co- uiuium rependere nequeuntibus, quum sit repe sandum in resurrectione iustorum , dicens ad eum qui se inuita
ti crat:Cum facis prandium aut coenam,noli vocare amiacos tuos,neque fratres tuos,neq; cognatos, neq; vicinos
diuites,ne sorte tu &ipsi reinvitent,& fiat tibi retributio.
107쪽
Sed cum facis conuiuium, voca pauperes, debiles, clandos,& caecos, & beatus eris, quia non habent retribuero tibi,retribuetur enim tibi in resurrectione iustorum. Haec quum dixisset, ividam de simul recubentibus intelligens unum & idem esse resu rectionem iustorum ®num Dei,repensationcm ciusmodi commendans, ait ei: Beatus qui manducabit panem in regno Dei. Homo iste animalis erat,non satis diligenter percipiens ea quae Christus protulerat, putauit corporeas esc renum rationes sanctorum. Et in longinqua iste suspirabat,& panis iste quem desiderabat ante illum discumbebat. Quis enim est panis regni Dei nisi qui dicit: ego sum panis vitiuus qui de coelo descendi.Nolite parare sauces,sed cor. Sed quia nonulli huc panem fido tenus quasi odorando percipi ut, dulcedine vero eius attingere veraciter gii- stando fastidiut,subiecta parabola Dominus talium to pore coelestibus epulis dignum non csse redamuit,dices: Homo quida secit coenam magnam, & vocavit multos. Parabolica narratio est, unde nec alia iuxta litera habet expositionem quam spiritualem. Itaque homo iste nemo alius est quam ille de quo per Propnuta dicitur: Homo est,& quis cognoscet eu 3 Igitur homo ille Deus est, qui ob immesam suam in nos clementiam & misericordiam homo vocari dignatur. Qui quoties punitiua sua virtute indicare vult,ma,pardus, leo, & huiusmodi nuncupatur Quado auic vult exprimere misericordia, dicitur nomo. Qui fecit coenam magna, quia facietate nobis aeternet
dulcedinis praeparauit.Vnde ipse Dei filius homo factus loquitur,dices: Ego dispono vobis sicut disiposuit mihi pater meus regnii,ut edatis & bibatis super mensam meam in regno meo. In hoc enim Dei filius de coelo descendit ut ad hanc coenam nos reuocaret. Sic enim Deus dilexit mundum,ut filium suu unigenitum daret, De cuius coenae incomparabili apparatu per Esaia dicitur: Oculus non vidit Deus absque te,quae praeparasti expectantibus te. Idcirco autem hoc conuiuium D ci,non prandium sed coena nominatur, quia post prandium coena restat. Post coenam vero conuiuium nullum rcstat. Quia ergo arternum Dei conuiuium nobis in cxtremo praeparabitur,rC-ctum fuit,ut hoc non prandium,sed coena vocarctur. Notandum vero cst, quod interdclitias coiporis &cordis hoc distare solet, quod corporalc, delitiae qiurio
108쪽
non habentu graue sui desiderium accendit: um vero Pigerunt habitae eduntur, comedentem protinus in fastidium per delu- corsarietatem vertunt. At contra lpirituales delitiae quum diu σnon habentur,in fastidio sunt: quia verb habentur, in desiderio. In illis appetitus placet,experientia displicet. Iaistis appetitus vilis est, experientia magis placet. In illis
appetitus saturitatem,saturitas fastidium generat.In istis appetitus saturitatemfaturitas appetitum parit. Augent enim spirituales delitiae desiderium in mente du satiant, quia quanto magis ea um sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod auidius ametur.Et idcirco non habitae amari non possuri qiua earu capor ignoratur.Quis enim amare valeat quod ignorase Intern s ergo delicias homo non appetit,qui eas comedere diu longeque dissueuit Sed superna nos pietas nec se deserentes deserit. Conaemptas enim illas dejitias ad memoriae nostrae oculos reuocat, 'ue nobis proponit, in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus inuita quum dicit: Homo quidam fecit coenam magna. Et merito quiduni coenam hane,id est,aeIernam beati- eritudinem,quam humano generi praeparauit, magnam di- magna.
ei tum quia magnis in rensis id est Christi morte prae-
Paratur, tum quia conuiuiae omnes magni sunt, nepe r
ges iuxta quod de cis scriptum est: Accipient regnum de- So. coris & diadema speciei de manu Dei. Sanὸ tunc aecipiet,quado illis Dni V e dicetur:Venite benedicti patria Mat. in
mei, possidete paratu vobis regnu a costitutione mundi. Et vocavit multos. Multos vocavit, sed pauci veniunt,
quia nonnunquam ipsi qui ei per fide subiecti sunt,aetes ' 'no eius conuiuio male vivendo contradicunt. Multos vocavit,qui vult oes homines saluos fieri. Omnes vocalici r rima. propter homines homo factus cxclamat, licens: Venite a u. ac ad me oes qui laboratis & onerati estis,& ego reficia vos. Vocauerat olim per Prophetas, postmodum vocavit per Apostolos, per martyres suos, per pastores & doctores,& modo per Euangelicos praedicatores. Vocat nihilominus per beneficia, vocax per flagella, o Per inaueat per miracula,vocat per interiora mentis horta meta. vocas Neminem praeterit, spernit neminem, sicut scriptuni est: Drau.
Super quem non fulset lumen illius λ Testatur Apostolus mundum uniuersum Christi Euangelium audiuisse, I ari Q utique hoc auditu fuisse vocatum,quum dicit: Nuquid
109쪽
R . ro. non alidi erui Et quidem in omnem terram exivit soniis corum,&in fines orbis torrq vzrba eorum.Vocauit ergo multos,imo in umeros,& hoc Vocariaue communi,qua
sunt nullii vocati,pauci ver 3 clem. Neq; cnim hic de illa singulari & gratio a loquitur vocatione, qua soli vocantur et Oi,de qua per Apostolum dicitum Quos praedestinau. t conformes fieri imagini, shj sui ,hos A vocavit. Gm a.
Huius tantae gratiae typus in coniuio Assueri regis c- micuit. Is enim monarcha praepotes regnauit ab India xc
uc ad athiopia stipet cetum viginti scptem prouincias. Itaque tertio impcrij sui anno socii grado coirimum cu-ctis pitticipibus & pueris suis sorti illimis Persarii & Medorum inclytis,' praefectis prΘΠinciarnm,in qnsomnes aureis poculis de stratis sericis & purpurcis ebantur. Iste Agii erus qui latissime regnauit, illum praesigna vitae quo prophetali raticinio merat praenuntiatum. Et doinina tur a mari usque ad mare, & a flumine , s ii aciterminos orbis terrarum. Cui significationi ipsum etiam arridet vocabulum Anuerus enim interpretatur beatus. Christus itaque per Alsuera prael guratus decurso tempore togis naturae,decurso ite tepore legis scriptae,in tentpore noui testam eti, videlicet gratiae tepore, quin tertio 1mperi j sui, anno, ae ternae beatitudinis conuiuiitin praepa- ans morte adita ingrestum venire volentibus aperuit. qCirca secundum,quini in vocandi, inuitatis serui destinatio,subiungituri. Et misiuorsum sium hora caeris . Aere murtatis νι lenirent, quia paroia sunν omma Quid hora coenae, nisi finis mundi λ In quo nimirum nos iunins,sicut iamdudum Paulus testatur, licens: Nossumus iri quos fines seculorum deuenerunt. si ergo hora crenae iam est quum vocamur, tanto minus nos debemus cxcusare a conuiuio Dei, quanto appropinqirasse iam cerninuis finem seculi Quo enim pcnbamus quia nihil est quod restat,uo debemus pertinaci ccre,ne tempus
gratiae quod praesto cit,pereat. Scd quis pcr hunc servum qui a patre familias ad inuitandum mittitur, nisi praedicatorum uniuersias signa tur Ad repellendum autem fastidium nostrum lana parata lunt omnia, quia ad abitergendunt montis nostri fasti ilium in coena Lines ill nobis singularis agnus occisus eii,qui tollit peccata mundi.
110쪽
2Sed ad con*derationem serui misti redeamu . Nam si Dpedi hunc ferarum uniuersitatem predicantium accipimus, constans est huiuscemodi seruum vocandi inuitatis nul- vitantulo unquam tempore demisse. Primum etenim patriar- insana chas milit atque Prophetas, poli hos filium suum unige nitum destinauit. Ille verb duodecim apostolos suos & di- I an. amscipulos septu ginta duos. Quibus &ait: Sicut misit me Pa Mai. a
te de ego mitto vos. Et rursum: Eced ego mitto vos sicut oves in medio luporuin .Quibu rursum ait: Qui vos audit, me audit. Qui autem vos spernit, me spernit. aut at tem me spernit,spemit eum qui me mest. Non cnim vos
cstis qui loquimini,sed spiritus Patris Vestri, qui loquitur
in vobis. De quibus & per Apostoli im dicitur: Quomodo p aedicabunt,nisi mittantur Hoc ipsum iraedicandi munus etia nunc Christus, & si non immedia e per se, per suos tame vicarios, predicatoribus S doctoribus in ecclesia sua comendauit.Et sicut Apostolus Paulus se dicit Titum Cretae reliquisib,ut in ciuitatibus presbyteros ordinaret,sic & modis faciunt Apost Ioriim succe res Episcopi, presbyteros di praedicatorex ad fidei um aedificationem ordinantes. Suscipiendi ergo sunt ab cis missi, non secus ac a Deo destinaci. Quod si forsan eorum aliqui minus digni in seipsis vi- fradcantur,quia tamen ad cet coena inuit a & ex parte dei ores Haeternas delitias promittunt no modo no despiciendi, sed sese plina venerator & benigne suscipiendi sunt.Nam euenire solet. ut pcrsona potens famulum habeat despcctum. Rusimq; per eum suis, forte vel extraneis aliquod responsummandat, non despicitur persona loquentis sellii, quia seruatur in corde reueretia mittentis domini. Nec pensant qui a diunt per que,sed quid,vel a quo audiant. Quod minime tamen intelligendu cst de pseudopraedicatoti bus, qui nec a Deo misti,nec ingressi pei ostiu,sed ascendi ites Mini de seminant errorcs, pr dicant haereses,& schismata suscitant. De quibus per Propheta Dominus loquitur dicens: merae. Non mittebam Prophetas,& ipsi currebant.' Circa secundum principale dicitur:
Hic ostendi r humanar negligentiae indigna peruersi tas. Vbi duo sunt cons yderanda. Vnum est, vcnire nolei ilum contumax exculatio. Alterum est,exculantium vana de conicinnenda allegatio 'bi: Primus dixit.