장음표시 사용
91쪽
Gregor. Itaque ex una re ut dictum est omnipotens Deus duo indicia exhibui dum Lararum pauperem ante diuitiis ia nuam iacere permisit,ut & diues impius damnationis sibi augeret ultionem, & tentatus pauper crescerct ad remum crationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miserer tur, videbat iste de quo probaretur. Duo in serius corda, mus desurper inspector, qui hunc & tentando exercebat ad gloriam,illum tolerando expectabat ad poenam. γωσλ Num igitur Lazarus in tantis malis blasphemabas Pati istia Num conuiciabatur λ Num incessebat luxum diuiti, D, ris. Num inhumanitatem condemnabat Num prouidentiam Dei reprehendebat Nihil horum, sed sortis erat& magnae sapientiar. Vnde hoc manifestumῖCerth ex eo qubd angeli ipsum mortuum susceperunt. Nam si obmurmurator fuisset &blasphemus , nunquam tantum honorem suisset consequutus & comitatu sipatus angelorum, iuxta quod e factum in litera consequenter ostenditur.
Circa secundum principale dicitur:
Factum est autem vi moreretur menssicus, portaretis A a
gebs in sinu.m braba. G Hic ponitur utriusque meritis iusta retributio. i duo notantur.Vnum est,desyncti pauperis beata selicitas. Auterum, mortui diuitis gehennalis calamitas... Circa primum. Audiuimus qualiter uterque in terra vixit, audiamus iam quid uterque post hanc vitam mc
cedis accepit. Factum est,inquit,ut moreretur mendicus, P caetera quae sequuntur. Omnibus enim mors aequa sorτ-αι eiLMoritur diues aeque ut pauper, moritur capiens aeque quas o Vt stultus,magnus aeque ut paruus,iuuenis aeqvh ut senex, Mnes. Vnde ait quidam: Mors reseca mors omne necat quod carne creatur.
Magnificos premit & modicos,cunctis dominatur. a. Reir . Scriptum est: omnes morimur,& quasi aqua in terram dilabimur. 4ortalium retundit superbiam qui ait:. Baetim. Quid o superbi colla mortali iugo Frustra leuare gestiunt Licet remotos fama per populos means Distula linguas explicet, Et m, gna titulis fulgeat claris domus, Mois spcrnit altam gloriam
92쪽
Inuoluit humile pariter & celsum caeli
Factum est ergo ut moreretur mendicus, de mendico di- V F pG Mes,de misero felix, te calamitoso beatus effectus. p ρη Vbi Chrysostomus: Tantae poenae repente deliciis c R mutantur. Portatur post latos labores,quia defecerat, ne salte ambulas laboraret.Et qui abiectus suerat ab hominibus,ingenti cum honore ab angelis portatur. Nec suffecerat ad portandum pauperem angelus unus, sed plures veniunt,ut choru laetitis faciant Gaudet unusquisque angeloru sancta onus lagere,libeter talibus oneribus prPgrauantur, 'ducat homines ad regna coeloru . Haec ille. Sed quo portatus si attede. In silium Abrahae,inquit, ui no pauper ed diues suis e legitur, ut agnoscas ctiam iuites sanctos & Dei nosse esse amicos,atque nonnullis sanctis pauperibus sanctiores atque maiores. Quis enim non intelligat osse maiorem qui in beatana requiem suscipit eo qui suscipitu se
Sed ad Laetarum consederationem reuocantes, quum Haudimus factum esse ut moreretur mendicus, in te liga- mus morti eius sinerit im=ositum ,& ipsuin vitae restiti seu tum. Nam de euentu quolibet qui praeteriit &iam non est dicere solemus Hoc vel illud tali temnore accidit,aut factum est. Mors it que piorum transit,permanet autem mors impioru. Mors Gnctorii quaedam vitae pro vita cO-
mutatio est.Vitae. scorruptibilis pro immortali, iuxta qit tin Euiaelio Dominus loquitur,dices: Qui verbum meu Damis s. audit & credit ei qui misit me, habet vita aeternam, & in
iudiciu non venit,sed transit a morte in vitam .Hinc in
sum alibi de iustis scriptum est: Visi sunt oculis insipien- vtium mori psi autem sunt in pace. 'u' 2. . P iItaque Iarari morte omnis sua finem accepit in seli- .Piopa citas,ut dictu est. Paupertas inedia,nuditas,ulcera,mo peri morabi,despectio velut unius noctis somni u abierunt, quorum 2η d con- loco successit abudantia bonorum,honor & gloria pax & tub securitas,& gaudium nunquam desecturum. Nullux itaque cotemnat pauperes,aegrotos,medicos, & caeteros huiusmodi, niti apud plerosque superbos laquam purgameta mundi huius habentur, ne sorte spernat quos elegit Deus.Quis enim Laetaro despectior,quis pauperio quis abiectior,quis miserior λ Na quoniam extremae fuit inopi idcirco CRR I s T v s cxemplo eius hic uti voluit.
93쪽
Porio quu audimus beati pauperis animam ab ant Iis sublatam iri sinum Abrahae, discamus hinc & ipsi sanctorum angelorum fidae custodiae atque tutelet nostras nimas in vita paritcr di in morte asti duis precibus commendare,quatenus ab incursu spirituum malignorum v-tique rugientium praeparatorum ad praedam defensas,in lucis ac pacis loca deducant. Et portaretur nquit,in sinum Abrahae. Et bene Iociis quietis beatorum, unus dicitur, utique ad similitudinem sinus maris,quia sicut ille est locus a tempestate,procerulis, & ventis quietus, & nauibus a seri maris iactatione subductis oportunus , sic locus ille qui hic sinu, Abrahae nuncupatur, receptaculum est piarum animarum, quae mundi huius quasi cuiusdam maris) labores innumeros, tentationes & pericula, quas horridas tempestates & imininetia naufragia euaserint. Hic plane sinus haec requies est,unde alibi voce Saluatoris in Evangelio dicitiir:Mutati venient ab oriente & occidente,& rccumbent cum bralia ian, Isaac & Iacob in regno Dei. Proinde B. Augustinus desinu Abrahae disserens: Si errare, inquit, pueriliter non vis, sinum Abrahae intelliguremotam sedem quietis, atque sectetam ubi est Abraha, Et ideo Abrahae dictam, non quod ipsus tantum sit, scd quod ipse multa una gentium pater sit quibus ad limitandum fidei principatum praepositus est.Vnde Gregorius: Priusquam redemptor noster morte sua humani generis poenam solucret,cos etiam qui ccelestis patriae vias sequuti sunt,post egressum carnis inserni claustra senuerunt.Non Ut poena asi peccatores plecteret, sed ut ij in locis remotioribus quiescerent, quos ab ingressu regni reatus primae culpae prohibebat. Itaque ante aduentuna mediatoris Dei & hominum, omnis homo quamuis mundar probataeque vitae fuerit, ad inserni Elaustra dcscendit.Nec tamen ita iustorum animas ad instruum dicimus descendus vi in locis poenalibus tenerentur, sed esse superiora inferni loca , cile ali inferiora credenda sint, ut in superioribus iusti requiescurent,& in inserioribus iniusti cruciarentur. Circa secundum, quod est mortui diuitis gehennalis calamitas,subditur in litera: Mortuus est autem oe dives, sepultus es in infrno.
94쪽
Diuitiae enim a naorte saluare neminem possunt. Mor Iei ius,inqui est diues,de diuite per mortem pauper,nudii α omnis boni egens effectiis. Mortuus tuc est corpore,sed crat illi ante anima mortua.Nihil enim agebat ex operi- os. 4riis animae.Nam totus seruor qui prouenit ex dilectione proximi expirauit, & erat corpore defuncto defunctior. Nullus aute est qui sepeliendo diuiti ministrasse dicitur ut Marius Laχaro.Fo nanq; st in lato itinere delectatus multos ha- a ruiti o bait obsequentes adulatores,ut peruenit ad sing priuatus seq-m cst omnibus. Simpliciter enim sequitur: Et sepultus est in nutam. insemo. Sed & anima eius dii viveret sepeliebatur obruta corpore quasi sepulchro Sepultura aute inferni, poenarii Setinuis profunditas est,quae superbos & immisericordes post hac infirm. vitam vorat.Est aute infernus,inquit Basilius, locus quidam communis in intimo terrae obumbratus undique Ropacus. Cuius est quoddam orificium in prosundum tendens,ner quod patet deseesus animabus ad mala damnatis. Et sut inquit Chrysostomus sicut regu carceres extra manent,sic & extra mundum soris alicubi est infernus. Mortuus itaq; est diues,& modis omnibus mortuus,id
est, mortae animae,morte corporis,& morte vitiusq;.Idem est dicere,morte culpae,morte naturae, & morte gehenae.
quae est mors peccatorum pessima. Et haec est illa cius sepultura de qua hic dicitum Et sepultus est in insertio. Undemn consurget uxta quod per Psalmistam dicitum Se N PDLchra corum domus illorum inaeternum. Jtaq; diues quondam,nunc in inferno sepultus incomparabiliter miserior pauperi6rq;,quam unquam mendicus ille ulcerosus fuit,eitectus est,iuxta quod scriptuin est: Dia Iob. a ues quum dormierit, nihil secum auferet aperiet oculos
suos & nihil inueniet. Et iste quidem duxit in bonis dies Iob. I x. suos,&in puncto ad insernum desceditssit hie finia est diavitum crudelium & superborum, iuxta quod scrinone d: timo ad unum eorum Propheta loquitur dices: Detracta FD. a aest ad inferos superbia tua, c5cidit cadauer tuum. Subter
te sternetur tinea, & operimentum tuum Crunt vermes.
Ecce quanta& quam subita mutatio tantarum opum in Miserum
tantam inopiam,tantarum voluptatum in tanta torinen- νκm muta, quotidianarum epularum in sitim & inciliam sempia talis. ternam,purpurae & byssi in flammas gehennae.
Proinde singulis sua peccatoribus in inferno sepulchra parata sunt, ut qui similes fuerunt in culpa,etiam similiae a tormenta
95쪽
Vt animae tormenta sortiantur. Prospiciendum cuique est,quonam sepultura loco perpetuam animae suae eligat sepulturam. Siquidems erigitur. operibus piis sinus Abrahae, prauis autem operibus gehennae sepultura paratur. Vsitatum est in sua quenq; parochia post obitum tumulari. Ius suum diabolus districte sibi defendit, nec patitur eum qui suae debetur patachiae,alio loco sepeliri. Diabolus orgo quasi quidam seuerus parochus est. Cusus parochianum cum esse cognoscis, qui videlicet ab eo in aqua concupiscentiae carnalis bapti1atur, qui illi suorum operum & initia & consummationem quasi primitias solvit.. S decimas, qui lasciuis cantilenis, dictaminibus impudia cis, carminibus vanis, aut verbis detractoriis vel dicendis
vel audiendis intendens parochi sui diaboli quasi ossicio vel horis audiendis sedulo studet adesse. Talis enim ille fuit qui hic dicitur sepultus in inserno. r.et a. De huiusecmodi sepultuta per Hieremiam de quodam sepultu- impio rege dicitur: Sepultura asini sepelietur,putrefactus
ra Hini. S proiectus extra portas Hierusalem. Sepultura asini talis est Pellem eius suus sibi tollit Dominus,carncs deuo- rantur a canibus, ossa stigoribus S aestui, grandini pluuiisque relinquuntur. . 'Sic nimirum, mortuo homine impio,terrenas eius diui- . tias tollunt haeredes,caro vermibus,anima gehennae sup- Eeel. Io. pliciis deputatur.Vnde per sapientem dicitur Quum morietur homo, haereditabit serpentes, & bestias & vermes. Per serpentes demones,per bestias haeredes aut filio an gratos aut bestialiter viventes,per vermes perpetuos 1E
na lantis conscie tiae remorsus intellige.
HOMILIA ALTER A. iit i Dialoli pa
Leuans autem oculos suos,quum esset in tormentis, ulit Abraham a Ionge, Labrum in sinu eius. Lucae 26. .
Hinc usque ad finem lectionis duo restant con*deranda.Vnum est,damnati diuitis gehennale supplicium. Alterum in flammis ardenti negatum refrigerium, ibi: Et diesit illi Abraham. Circa primum duo notantur. Vnum est,damnati diui tis sera cognitio. Alterum,ardentis & eiulantis irrita deprecatio, ibi:Et ipse clamans dixit.
Circa primum dicitur Elcuans ante oculos quum esset in tormentis.Nunc oculos diuitis poema aperit,quos ante . clauserat
96쪽
Hauserat culpa. Cognoscitur enim dominus iudicia faciens, qui non suit cognitus longanimis & patiens,& misericordiam repromittens. Sed nunc frustra in suppliciis oculos cleuans aperit,quos olim inopi S mendico crudeliter clausit Hinc recte vir iustus situm instituens ait: Non aucrias faciem tuam ab ullo paupere,ita enim fiet,ut nec a te avertatur facies domini.Ergo sibi utile suisset,si dum temptis erat miserendi ad pauperem & inopem compansionis oculum sublevasset, dicente Psalmista: Beatus qui intelligit super c genum & pauperem, in die mala libera bit eum dominus. Contra vero iudicium sine miserico dia fiet ei qui non fecit misericordiam. Perhibet disciplina Physicorum, talpam vivam oculis carere,qui tamen in ea post mortem a perscrutantibus reperiuntur. Quid aliud diues auarus Q talpa terram semper voluens,imper in terra delitescens,la sui cognitione caecus quam Dei ΘHic in morte recipiet oculos, tuum dicet: Quid nobis prosuit superbia, aut diuitiarum iactatia quid
contulit nobis Transierunt omnia velut umbra. Qui hoc dicunt,uerum dicunt,sed sero costentur errorem. Quem tamen non agnoscerent, si non eis mors oculos aper uil-set.Hinc per Psalmistam dicitur : Dormierunt sumnum suum,& nihil inuenerunt omnes viri diuitiarum in manubiis suis.Et rursum alibi:Diues quum dormierit, nihil secum auferet: aperiet oculos suos,& nihil reperiet. Apprehcndet eum quasi aqua inopia. Dormit diues & oculos aperit, ciuia quum caro moritur illud anima videre cogiatur,quod dum viveret praeuidere contempsit. Quum esset,inquit,in tormentis. Non ait,quum esset in tormento,sed in tormentis. Totus enim in tormentis erat,oculos solos liberos habebat,ut alterius talitia posset aspicere ut magis torqueatur,quia non habet quod a- Iius habet.Aliorum cnim diuitiae, eorum qui in paupertate sunt,tormenta sunt. Proinde sicut pauperi dum viveret, gratiiorem reddebat poenam iacere ante ianua diuitis,& aliena bona conspicere,sic diuiti mortuo augebat exitium, & in gehenna accubitus,&delectationis LaZari prospectus, ne sola to mentorum natura, sed etiam collatione honoris illius i
tolerabilius sentiret supplicium. Vidit Abraham a Ionge,& Laχarum in sinu eius. Multi
erat pauperta iusti,sed qui ad eius iacuerat limina aspectili φ 3 occurrit
97쪽
occurrit ad cius tristitiam. Vnde innotescit, q, in die iis qui at tum iniuria auecerit,videbit iniuria assectu in quali
sit gloria,& hic iterum illum in quanta condemnatione, sicut in hoc loco diues Lararum,& LaZa iis diuitem. πικρο. Proinde quemadmodum Dominus ciectiim Adana oeGen.3. regione paradisi collocauit, ut cottimo aspectans clarius. sciatiret a quantis bonis excidi fer,sic & illum condemnauit in conspectu La ari,ut videns illum in qualibus esse sentiret unde per inhumanitatem excidisset Et propterea non apud quendam alium iudicum , sed in sinu Abrahar vidit Lararum, quoniam hospitalis fuerat Abraham. Vr igitur reprehenderetur illius inhospitaditas, propterea illum apud Abraham videt. Triplex Sed inter diuitem hunc & pauperem mendicum,rebituper morte subito per mortem versis, triplicem attende commu- commω - tationem. Primum etenim diues qui in aula magnificatio. versatus, & molli ac sublimi cathedra fultus fuerat, iam contemptus abiectus , & ab omnibus derelictus, iri imo lacet. Pauper autem qui prae soribus diuitis iacuerat omni solatio & auxilio destitutus, in sublimi Abrahae sinu honoratur atque sonetur, iuxta quod per Salomor rau. I . nona ilictum suerat: Iacebunt mali ante bonos, & impii ante portas iustorum. Secundo,diues in delitiis & summa vixerat voluptate: in extrtimis vcro Laχarus doloribus. Sed nunc viceversa, diues flammis circumlatus eiulat in tormentis , Lararus
Ua υ. in sinu Abrahae laetus exultat. Vnde per Esaiam Dominus loquitur,dicens:Ecce serui mei comedet, Sc vos esurietis, Ecce fetui mei bibent,& vos sitietis. Ecce serui mei laetabuntur, & vos confundemini Ecce serui mei laudabunt prae exultatione cordis,& vos prae dolore cordis clamabitis,&prae contritione spiritus vlulabitis. Dcni';,Lararus in hac vita micas panis medicabat a di- Mite,polim odii diues a paupere mendicabat stillam aquari. Verum,sicut diues quondam no exaudierat La1arum,ita nec isthic mendicus beatus diuitem exaudiui iuxta quod per Salomonem dicitum. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis,& ipse clamabit & non exaudietur.
Ciua sucundum, quod est ardentis & deprecantis irrita supplicatio, sequitur:
Et i se clamam dixit: Pater Abraham miserere mei, σ mitte Isiarem γι intingat extremum digiti sui is aqviam, is refriger tinguam
98쪽
vii am meam,quia erucior in hac famma. Et ipse clamans,inquit Magnae enim poenae, magnam vocem reddebanLPater Abralaam. Patrem vocat,que in operibus noluerat imitari. Miserore mei,inquit. Frustra si ui petit misereri,qui nec sui nec alioru misertus fuerat.
Sed & si ustra o diues agis pcdinitentiam,vbi non est pα-
nitentie locus.Tormenta te cogut,non mentis astectus.
Et mitte La1arum,inquit Erras miser, Abraham mi tore non potest, sed suscipere potest. Vt intingat extremum digiti sui in aquam. LaZarum videre non dignaba-risI nunc digitum eius desiderasλHoc quod petis tu eiquum viveret facere debebas. Aquam desideras,qui delibutos cibos ante fastidiebas.Vide conscientiam peccatoris, non totum audet poscere digitum. Quo pacto credere potuisset hic diues dum viveret aliquando suturum csse ut pauperis opem mendicans clamans Seiulans imploraretZItaque nemo pauperem spernat, ne forsan & ipse iusto Dei iudicio rebus aliquando mutatis,pauperem deprecari cogaturi
Hinc prosecto colli itur quanta sit distrimo seueritatis Dei.Diues enim iue qui vicerato paupcri nicola: suae vel minima dare noluit,in inferno positus usque ad minima quaerenda peruenit. Nam & guttam aquae petiit, qui micas panis iacgauit. Sane ut dicit Basilius condignum praemium redditur diuiti, i nis ille & infernalis poena, relingua arefacta.Vice lyrae sonantis,gemitus: vice potus, desiderium stillae. Vice speculationum enormiuir caligo profunda.Vice ambitus incestantis, peruigil vermis. Sed cur non vertitsermonem ad Lazarum, sed ad Abrahamὸ Confundebatur sortassis , existimans & Laxarum vindictae auidum , & ex suis caussis iudicabat illum. Si,inquit,ego tanta selicitate fruens contempsi illum t tis malis coangustatum, & neque micas ei communicaui, multb magis & ipse contemptus vindicabit, & ut mihi beneficium concedatur non annuet Propterea ad Abraham iacit sermonem. Putabat enim ignorare patria cham quae contigissent.
Sed notandum est quid sit quod diues in igne positus linguam suam refrigerari petit.Mos quippe est sacri ci qui j ut aliquando aliud dicat,& ex eodem dicto aliud i sinuet, Superius hunc superbum diuitem dominus non loquacitati vacantum diaecrat sud superflue cocivantem,
Damnatι diuitis verba exfendea Gregori
99쪽
neque hunc de loquacitate notauit, sed cum clatione Sctenacitate de edacitate peccasse. Sed quia abundare lix Gl conuiuiis loquacitas solet, is qui hic male co uiuatus di citur, apud inferos grauius in lingua ardere perhibetur- Prinio nanque male coniti uantibus famulatur culpa loquacitatis , post loquacitatem ludendi etiam leuitas se Exod 3 r. quitur,sicut scriptum est: Sedit populus manducare & biabere,&surrexerunt Iudere. Sed prius quam ad lusum moueatur corpus, ad iocos & vel ba inania mouetur lingua.' est ergo quod in tormentis positus diues linguam sua refrigerari postulat, nisi quod is qui conuiuando magis de loquacitate peccauerat,per retributionis iustitiam in lingua atrocius ardebat
Gos R. Caeterum per ca quae dicta sitiat instruimur, quam se coli su itum in diuitiis non confidere. Ecce diues indiget
paupere qui dudum esuriebat. Mutantur res,& notificatur omnibus quis esset diues,& quis pauper esset. Nota simi Sicut enim in theatris quum advesperascit,& astantes Iitudinem. recedunt,exeuntes & amictus deponentes, qui reges &prietorcs visi fuerant, nudis vultibus videntur ut sunt. Sic R adueniente morte, & soluto Ipectaculo uniuersi laruis
3 egestatis & diuitiarum depositis , ex solis operibus diiudicantur quinam vere sint diuites,qui pauperes: qui glo- ligust. riosi,quive in glorii Ad haec,quod linguam sitam vult re-λq euag. frigerari quum in flamma totus arderet, significat quod Prou. 1 8. scriptum est: Mors & vita in manibus linguae. Et quia o- Rom. t o. re consessio fit ad salutem, quod per superbiam ille nore
digiti. Extremum autem digiti vel minimam operationem fgnificat qua per spiritum sanctu subuenitur. Porro stilla t aquae, modicum aliquid est refrigerantiis misericordiar. . : Notandum vero est quod lingua & manus & digitus in animabus metaphorice dicuntur. Sicut enim in Deo manus, ipsius operativa virtus dicitur, sic & ea quae hic de mebris animaru dicuntur no corporaliter, sed mentaliter seu spiritualiter exponenda sunt.Animae cnim huiusmo- di membra non habent, nihilominus tamen in membris idco pati dicuntur quod exutae a corporibus tales pro peccatis suis affectus sentiunt, ac si etiam corpore pate-- Tentur in membris. ι r i Circa secundum principale dicituri a:
100쪽
eta tua, ct Ladiuus similiter mala. Nunc autem bie eonsolatur,ta
Hic post praemissa sibiungitur in flammis ardenti ne- satum refrigerium. Vbi tria per ordinem describuntur. 'rimu est,negati vcstigeri j causa seu ratio. Sccundum, danati diuitis pro suis supplicatio,ibi: Et ait.Tertiu,digna ob causam supplicationis reiectio,ibi: Et ait illi Abi ana. Circa primum dicitur: Et dixit illi Abraham:Fili recordare quia recepisti bona in vita tua. Filiu appellat,& a
certa commemorat bona,vi ci & de amisIa naereditate,& licitate praeterita dolor augeatur. Nam ut Sapies quidam ait. In omni genere in sortuni j,infelicissimum sentis est suisse felicem .Recordare,inquit. Sed melius esset praevidisse , Quia recepisti bona, id est, quae vera bona esto putabas. No potes,& in terra regnasic,& hic regnare. Diuitiae tibi contingere non possunt & in terra & in inseris. Et Lazarus similiter mala. Non quod LaZarus ea mala putauerit, sed ex celara diuitis hoc dicebat, qui inopiam ct famem & diram aegritudine existimabat mala.Quando igitur infirmitatis & aegrotationis magnitudo premit, LaZarum cogitemus,& laetanter accipiamus mala in viata nostra.
Haec ergo ei dicuntur quia felicitatem dilexit seculi, nec aliam vitam praeter illam in qua superbus tumebat, adamauit. Lararum autem dicit mala recepisse, quia intellexit huius vitae mortalitatem, labores,dolores, & ar-rumnas, poenam esse peccati, quia omnes in Adam morimur,qui factus cst transgressione mortalis Recepisti,inquit, bona in vita tua. Quasi dicat: Si quid boni fecisti unde tibi praemium deberetur,omnia recepisti in illo mundo epulans, diratus, oblectatus successibus prosperis. Hic autem si quid mali commisit, uniuersa r cepit,paupertate,sanae, & extremis oppressus miseriis,&vterque vestrum huc nudus accessit. Hic quidem a peccatis, propter quod &consolationem sortitur, tu vero a
iustitia propter quod immitigabilem persers poena. Nunc
autem hic consolatur,tu vero cruciaris.
Quae sententia, ut dicit Gregorius, pauore potius indiget quam expositione. Nam qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsum donum exterius debetis extimescere, ne vobis pro quorundam actuum Ve-ο s sirorum