장음표시 사용
121쪽
sideriorum suoriim csicctum tu inimh comprehcndit. O Sed de hae salubria aduersitate citata nascatur utilitas αυεσι- adiungit, luti subdatariEt dicet, Vadam di teneriar ad viatas νινι . rum incuna privic,quia bene mihi erat tunc, magis quam lis. nunc. Postquam ergo vias suas spinis scptas inuenit, pos quam amatores suos apprehendere no valet ad amorem viri prioris redit, quia plerunq; postquam in hoc mundo non possumus obtinere qyiae volumus,postquam in terrenis defidei iis de impossibilitate lassamur, tunc ad metem dominum reducimus,tunc placere incipit qui dispilacbat,& his cuius nobis amara fuerant pretccpta repente dulcc- cit in memoria, & peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tame aperto opcru potuit, di ornit esie sdcliis coniunx. Qui ergo mundi huius aduersitatibuς seacti ad dei amorem redeunt atque a praesentis vitae desideriis xorriguntur,quid isti nisi compelluntur ut intrentpVt impleatur,inquit,domus mea. Potens & magnificus Dominus impleri conuiuis vult domum suam , utiq; d .' Ba . s. mum magnam,dicente Propheta: O Israel quam mugna est domus domini,' ingons Iocus possessionis eius .Porro de immenso numero eorum qui vocati venerunt cx
pM. . Gentibus n Apocalyps ter B.Ioannem dicitur Post l, evidi turbam magnam quam dinum crare nemo potorat, ex omnibus gentibus, & populis, & tribubus, & lingvix, stantes ante thronum & in conspectu agni amicti soli, albi & palmae in manibus comm.Porro valde tic menda est sentcntia quae subinfertur. Itaque circa tertium,quod est,ingratorum & contumacium iiisia abdicatio,subdituri
Dic. ant m 'rolis, quod nemo virorum uorum qui vocati suisqvstabis carnam meam.
Equidem multis modis ut superius dictum es ad aeternae felicitatis coenana vocat Deus. Nemo contemnat, nedum vocatus CXcuset, ne quum voluerit intrare non va-Prov. r. lear.Dicit ipsi lai sapientia: Tunc inuocabunt me At non exaudiam, mane consurgent & non inuenient me. Vnde hilar as. 8 fatuae virgines tarde venientes clamant: Domriae domine,aperi nobis. Sed tunc aditum quaerentibus dicitui Amen dico vobis,nescio vos.
Quohdam fili j Isiaci audientcs promisiar terrae fertili ratem,ipsam quidem desiderabar, sed propter confictam dissico ita erit hanc obtinendi, inter se dicebant: Nonne, nitilius i
122쪽
melius est reuerti in AE ptum Τ Dixeruntque alicet ad Nam. I s. allicrum : Consimiamus nobis dii cciti, & reti ortamur in AE ptum. Quorum perfidia Deus offensus iura uir in iaeta sua,quael de sexcentis viroru milli ius qiii epressi fuerirant de asypto, nemo pretier duos id cst, Calesl, R I suo romistam intraret haereditatem.
Nonne huic simile est quod hic unus si idem qui tu
Deus it Dias loquitur aduersum in litato ingratos, e X-cusantcs,di reuera venire noletes, dicens: Dico vobis si,
nemo viroru illoru qui vocati sunt iustabit cama meam', Quid igitur infer haec facere debemns, nisi relinquere
omnia, ras natandi postponere, solis aeternorum deside- G indir.
Hi, inhiares aulid si cuncta muDdi relinquere non pote- his , sic tenete quae huius mundi sunt, ut tamen per ea tio 1
non tencamam in mundo,ut terrcna rus possideatur non oris.
possidear,ut sub montis vestrae sit dominio quod haberis,
ne fi mens vestra terrenarum rCrum amoro Vincrtur, a
rebus suis magis ipsi posmideatur. Sit ergo res teporalis in vis,aeterna in desiderio . Sit lex teporalis in itinere,d sideretur aeterna in peruetiorie. Dicit Paulus Ap stolus: Tepus breue est,reliquum est,ut qui fient tanquam non a xor. . feres,& qui gaudet laquam non gaudete , c qui emunt tanquam non possidentcs,3c qui ututitur hoc mu do tanquam non utantur. Pr. v terit enim figura huius mundi. Flet nanque sed inquam non deat,qui fic teporalibus damnis actigitur,ut tamen de aeternis lucris semper animii consoletur. Gaudet vero,sed tanquam non gaud ali 'qui fic teporalibus bonis hilarescit,ut semper tame perpetua tormeracosyderer,&hoc qia gaudio nietem sebi2uat,hac cotinuo potare prouida timoris premat. Emit aut sed quasi no possides,qui εἰ ad usum terrena prςpara S tam e cauta cogitatio e preuidet, si h Sc citius re linquat. Mundo quoque utitur, icii quati non viatur,qui 3c n cessaria cuncta exterius ad vitae suae inanisteri uiri redigit,& tamen haec cadem non sinit suae menti domitrariotae subiecta iaris Iemiant, & nunquam intentionem animi ad alta tendontis stangant. Quicunque igitur tales sunt, eis prosecto terrena omnia non ad clesiderium, sed ad v- sum adsunt luia rebus quidem necetiariis utuntur Ged nihil cum peccato habere cupiunt. De ipsis quoque rebus habitis quotidie merces quaeriint, & plus gaudent bono opere,quam bona posestione. Haec post G:
123쪽
R. e N T appropinquantas ei publieani o cc
Tria sunt in hac sancti Euangelii lectio
ne con*deranda.Primum est resipiscetium a peccatis benigna sus eptio. Secundum , errantium in delictis sollicita requisitio, ibi: Et ait ad illos. Tettium est, de recuperatis errantibus angelorum exultatio , Ibu Aut quae mulier. Circa primum duo notantur. Vnum est, peceatorum fiducialis ad Christum accessio. Alterum, Iniqua Pharia oram & Scribarum murmuratio bi: Et murmurabant Pharisaei. - A Circa primum dictum est: Erant adpropinquantes et nimirum Domino Iesu) publicani & peccatores, ut a 2 . dirent illum. Vbi ostenditur peccatorem posse sanari per resipiscentiam , sicut econuerse paulo ante docuerat m- υμ ε . stum posse cadere per inertiam.Ait enim: Bonum est sal. i Si autem sal quoque euan uerit,in quo condietues Bonuquippe est Dei verbum audire,si uentius sale sapientiqspiritalis cordis arcana condire, imo ipsiim cum Apostolis sal terrae fieri, id est, eorum quoque qui adhuc terrena sapiunt imbuendis mentibus suincere. Doctoris At si quis semel eondimento veritatis illuminatus ad si a pra Apostasiam redierit,quo alio doctore corrigetur qui eam quam ipse gustauit sapientiae dulcedinem vel aduertis le-puli perterritus,vel illecebris allectus abiecitZIuxta quod Frela I a. per Sapientem dicitur: Quis medebitur incantatori a terpente percusso Sequitur; ri in arsal ins, Neque in terra, neque in sterquisimu utile est, ted to--inum. ras mittetur.Sicut sal infatuatum P u ad condiendos cibos carnesque siccandas valere denerit,nulli ia usui aptuerit nequc enim in terra utile est,cuius iniectu gor ἴς
124쪽
prohibetur,neque in sterquilinium agriculturae profuturum, quod vivacibus licet glebis immixtum , non foetam semina seugum sed extinguere solet) sic omnis qui post
agnitionem veritatis retro redit, neque ipse fructum boni operis ferre,neque alios excolere valet Ad iras mi icndu hoc est,ab ecclesiae est unitate secernen diis. Se- cernendus,inquam,atque reiiciendus est, nempe qui nec prosit,nec utilitatem ipse percipiat. Et quia quod dixerat Dominus de sale exhortatio perutilis, & ferino parabolicus est,excitans auditores adiecit: Qui habet aures audiendi audiat. Hoc est, qui habet intellectu intelligat. Qui habet aures intelligentiae quibus Dei verbu percipere possit, no c5temnat,sed audiat, obedi edo videlicet & faciendo quae didicit. No enim au ditor obliuiosus,sed factor operis beatus in facto suo ei it. Postquam igitur sal infatuatu soras mitti debere narratum est, mox poenitentum cohors intus admissa describitur, qui ad audiendum Dei verbum appropinquantes, non solum ad colloquendum , sed etiam ad conuescendum recepti sunt.Vbi Ambrosius: Qur,niam humana stagilitas firmum nequit in tanto seculi lubrico tenere ve-higium,etiam aduersus errorem remedia tibi bonus medicus. demoni trauit, spem veniae iudex misericors no negauit. Nam appropinquantes sibi peccatores & publicanos nequaquam est aduersatus, sed secundum suae clementiae modum benigne recepit. Porro publicani dicuntur qui publica exigunt vena- Iium rerum vectigalia , maxime carum quae nauigio seruntur. Hi Iudaeis non mediocriter erant exosi, qui iam tunc vel inuiti cogebantur huiusmodi praestare quibus seruiebant Romanis. Tumorem indignationis augebat Iudaeis indulaentiae vcteris priuilegium, mandante pro sectis suis rege & de Iudaeis dicente:Vectigal & tributum M annonas no0 habeatis potestatem imponendi super eos. Isti ergo tanquam alienorum raptores publice apud Iudaeos peccatores habebantur. Vnde ctiam hi qui publice peccabant,dicebantur publicani. Quo nomine censentur&issi qui lucra seculi per negotia sectantur.Hos iataque & huiusmodi ad se conuersos recipiendo hoc ex quebatur,culus causa carnem suscepcrat. Huius suae miserationis ad erectionem nostrae spei occurrunt excinpla multa,quet vir sanctus complectens,ait: ROyard.tona. 2. g omnino Imri
125쪽
omnino propter mansuetudinem & misericordiam quae
de te praedicatur Domine Iesu,curremus post te,audientes quod pauperes non spernas,peccatore S non horrcas. Mempla Non horruisti confitentem lati onem, non lachrymatem ιηθσο-- peccatricem,non supplicantem Chananaeam,non deprenis Chri . hensam in adulterio,non sedentem in teloneo, non se
plicantem publicanum, non negantem discipulum , non uersequutbrem distipulorun io ipsos denique tuos crucifixorcs. Prosccto natura diuinitatis clemens est &pia, magisque ad indulgetiam prona,quam ad vindictam,nec
vult mortem peccatoris,sed vi conuertatur & vivat.
C Coniugiat itaque peccator ad Christum,confugiat ad
Reb. -- thronu gratiae eius,ut misericordiam consequatur in a -c-- xilio oportuno. Coiugiat,inquam,miser ad misericorde, sum cur reus ad rec5ciliatorem,iminudus ad sontem,caecus ad luco σῖγn m ,errabudus ad viam,moribudus ad vitam,saucius addam. medicum,ouis quae terierat ad pastorcm pium, peccator' ad Iesum, nepe qui saluum facit populum suum a pecca- Iob 1 . tis eoru Nam quis alter ad hoc idoneusὶ Quis potest sacere naudum de immundo coceptum semine, nisi tu qui 'solus es Ipse est Q vivificat mortuos, & vocat ea quae nosunt,sicut ea quae sui,& de lapidibsistitat Abrahae filios. Pored causam quare publicani & peccatores ad Iesum nccesserint, sanctus Euangelista adsignat quum dicit: Ut,udirent illum, nempe Deum in carne loquentem, cuius verba spiritus & vita sunt, quae qui digne audierint vivet. Ioan. σ. Vnde per Apostolum dicitur: Vivus Est enim sermo Deimbr. . R essicax,& pe etrabilior omni gladio ancipiti,& pertini gens usque ad diuisionem animae ac spiritus, compagum quoque ac medullarum, & discretor cogitationum & intentionum cordis. Quam sucrit eficax Chrassi sermo Damp. perhibuerunt,qui dicebant:Nuquam sic loquutus est ho-IM . G. mo.Et rursum ille qui ait:Domine verba vitae aeteriis habes,& quo ibimus 3 videlicet si a te discedentes reliquerimus verba vitae. Hinc Doyrinus ipse per Ieremiam lo- monas. quitur,dicens: Nunquid non verba mea sunt quasi ignis,& quas malleus contorens petras3 Ignis sunt accendendis per amorem piis. Malleus sunt per contritionem cordis impiis emollicndis. Circa secundum,quod est,iniqua Pharisaeorum
S Scribarum murmuratio, subdituri w murmurabant Pharisei s scribae, dicetines: Quia Iuc e
126쪽
xttores cipit,σm ducat cum illis.
Inuidia,murmurationis est mater,qua inuidia maxime Dsuperbi praemuntur, quales erant Pharisaei & Scribat, qui Mum .malitia caeci non cognouerunt, imb cognoscere nolue- πυιν-Tunt,quia Cisos Tus venit in hunc mundum peccato- vulorum res salvos facere. Et quum etiam ipsi reuera peccatorcs s essent de Domini misericordia si perbh murmurabant.Abominabiles censebant publicanos, & ipsi domos viduarum comedebant. Interim nihilominus & peccatoribusCΗvis T i misericordiam,& Christo pietatis & clementiae gloriam inuidebant,dicentcs: Hic peccatores recipit, vidulicet,lamiliares sibi & colubernales, quod patet,quia etiam manducat cum illis. Sed quidni reciperet peccatores, qui quum Deus & ρμῆ -mnium Dominus esset,propter peccatores mortalis ho ωtores mo fieri & crucifigi ac mori dignatus est Nimirum pecca- rusteores recipiebat quatenus hos sua familiaritate & doctria recipis na a peccatis ad iustitiam, a vanis ad vera i terrenis ad inmccelestia,a temporalibus bonis ad aeterna,a perditione ad salutem reuocaret. Quod scut admirandae fuit benignia talis & misericordiae, sic econtrario Pharisaeorum & Scriabarum murmur detestandae superbiae fuit & inuidiae execrabilis. Vnde Gregorius:
Videntes Pharisaei dedignati sunt , quia vera iustitia' compassionem habet,& salin dedignationem. Quanuis &iusti soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typo supcrbiae , aliud quod 1elo disciplinae. Quia iusti & si soris increpationes per disciplinam exag- sciant, intus tamen dulcedinem per charitatem seruant. Praeponunt sibtin animo ipsos plerunq; quos corrigunt.. . Quod agentes,& per disciplinam subditos,& per humiliatatem cultodiunt semetipsos. At contra hi qui de falsa iustitia superbire solent, eaeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt,&quo peccatores se esse non eredunt , eo deteriores fiunt. De quorum numero Pharisaei erant qui diiudicantes Dominum quod peccatores reciperet, arenti corde ipsum sontem misericordiae re- prehendebant. Legimus autem Pharisaeos multoties aduei sus Christum naurmurasse. Obmurmuraverunt enim suae gratiosae
127쪽
mne eou- & benignissimae cum hominibus conuersationi dicentes: ara chri- Ecce homo vorax & potator vini,peccatorum & publicasum mur norum amicus. Similiter & in hoc loco, tuum dicunt murmurabant murantes:Hic peccatores recipit, & maducat cum illis. Et Lue p. rursum alibi: Murmurabant Pharisaei dicentcs , quod ad Luc. 19. hominem peccatorcm diuertisset.
Obmurmuraverunt etiam sitae doctinae, verbi gratia, ubi apud Ioannem legitur: Murmurabant de isto Iudaei Ioan. α quia dixisset: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi. N dicebant: Nonne hic est filius Ioseph, cuius nos nouumus patrem Ac matrem, quomodo crgo dicat hic, quia decimio descendi Alias etiam murmurasse reperiuntur,uti qusi vel eorum vitia redarsuebat vel testimonium perhibebat diuinitatis suae vcritati. Quibus iam similes sunt quibus praedicataveritas est exosa, quales & illi erant quibus per Aposto-G.ilat . tum dicituri Inimiciis factus sum vobis verum dicens. Talis suit & Asa rex Iuda contra Anani videntem qui ipsum in sermone Domini arguerat, sicut so iptum est: Iratus Asa aduersus vidente, iussit eum mitti in neruum. Vbi etiam mox subiungitur: Valde supcr hoc sucrat Dominus Iudignatus.
Denique murmuraverunt propter exhibitum Christo Mai. a r. honorem,iu ta quod Matthaeus perhibet, dicens:Videntes Principes sacerdotum & Scribae mirabilia quae serit,&pucros clamantes in templo & diccntes: Osanna silio David,indignati sunt & dixerunt ei: Audis quid isti dicunt Et rursum , alibi inuidia cruciati quia videbant turbam Dan. Io. ipsius doctrinae auscultantem,dicunt: Daemonium habet S insanit,quid cum auditis Circa secundum principale aicitur: Ti ait ad illos parabolam illam dicem. Quis ex νοbis homo qui
Hic ponitur errantium a salute solicita requisitio. Vbi quatuor sunt cons yderanda. Primum est,pij pastoris notanda possessio. Sccundum cst,ouis errabundae solicita requisitio,ibi: Et si perdiderit unam ex illis. Tertium cst,inuentae ovis gaudiosa reductio, ibi: Et quum inuenexit. Quartum cst,dominicae parabolae conueniens applicatio, ibi Dico vobis quod ita gaudium.
F Circa primum dicit: Quis cx vobis homo qui habet
128쪽
eentum ciues. Sicut misericors erat erga publicanos , ita Neo & erga illos qui suam misericordiam calumniabantur. Non enim auersatur cos quanuis infipientes & obmu murantes, sed mansuete sanat,parabolam hanc de ovibus dicens,& de manifestis & certis eis peri uadet & consutata ne aegre serant tantam suae bonitatis estutionem. AEgri erant Pharicti,sed ita ut se aegros esse nescirent. Gre'. Vt erso quod erant agnosceren t,coelestis eos medicus se instri amentis blandis curat, benignum paradigma obiicit, & in misso se eorum corde vulneris tumorem praemit.Et mira dispensa- D. tione pietatis similitudine veritas dedit,quam & in se si mo ipse recognosceret,& tamen haec specialiter ad ipsum auiliorem hominum pertineret. Quia enim centenarius perfectus cst numerus , ipse centum oues habuit, quum ranctorum angelorum & hominum substantiam postedit. Sane diues pallor, cuius posse ilionis omnes nos centesi- - -κma portio sumus. Proinde sicut haec temporalia sunt hominis vcl per successione vel per negotiationem , sic uni ueria, teporalia videlicet & spiritualia,Dei sunt per creationem,uixta quod per Paechielem loquitur,dicens.Ecce εγ 3 r
Circa secundum,quod est, perditae ossis licitat equisitio,subditur:
Et si perdiderit unam me issis, nunne dimittit nonagintanouem ira deserto, vadit ad issam qua perurat donec inueniat eam Vna ouis tunc perii quando peccando pascua vitae ho oues eamo duruliquit. Dimisit autem hic pastor bonus nonastin cuia tanouem in doserto, quia illos summos ingelorum choros reliquit in coelo, Quod desertum, id ea, derelictuni dicitur, quia illud homo quando peccauit deseruit. In deserto igitur nonagintanouem oues remanserant, quando In terra dominus unam ouem quaerebat, quia rationalis creaturae num rus,angelorum videlicet & nominum,qui ad videndum deum conditu suerat , pereunte homilio crat imminutu , & ut persecta summa ovium integrar tur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam
quod hic Euangelista dicit in deserto, bus dicit in mon- μώ. 3 p,
ious , viuignificet in cxcellis, quia nimirum oues quae Quo da non perierant,m sublimibus coelorum persiliebat. Quas Oolamen nos secundum divinitatis suae praesentiam pur
129쪽
quarii ubique cst , nec secundum gubernationem, cuIus prouidentia & potestas ad omnia cxtenditur, sed ratione humanitatis assumptae secundum quam in mindum venit, dicitur reliquisse. Nusquam cnim angulos apprehendit, sed semen Abrahae. Dicitur etiam angelos reliquisse quantum ad eum prouidentiae ordine iri,qes cst redimere dclinquentes. Nec enim angeli qui non peccauerunta opus habent redemptione , nec illi qui pcccauerunt rc- demptionis capaces sunt.
Et vadit ad illam quae perierat. Siquidem Dei fillus per
incarnatione suam vcnit in hunc mundum quaerere ovem
quae perierat.Exies,in quilia patre di veni in mundum. Ee alibi dicit:Non sum nullus nisi ad oves quae perierunt do mus Israel. loc ipsum loge ante tacturum se promiserat, dicens :Ecce cgo ipse requiram oves meas,& visitabo eas' sicut pastor vistat gregem suum in die quando suerit in medio onium suarum dissipatarum. Hanc suam pollicitationem compleuit, quando per viscera misericordiae suae' visitare nos est dignatus ex alto. Venit ergo pastor bonus ones sitas dissipatas visitare, Scvisitando colafregare. Congregare, inqua, non solum periumetipsum,sed cita per suos. Ait enini: Qui non colligit mecum,dispergit. Et istud colligere seu congregare,iust hcaro est.Vnde ipse rursum alibi ait: Ierusalem Ierusalemquet occidis Prophetas,& lapidas eos qui ad te missi sunt. Quotics volui congregare filios tuos quemadmodun, gallina congregat pullos suos sub alas,& noluisti. Dicat ergo pastor bonus qui reliquit nonagintanouem oues in montibus,& venit aci illam quae perieran Reliqui domum meam,dimisi hqreditatem mea.Venit citima coelo in mundum,a sinu patris in uterum virginis,circumluit exinde per ciuitates & castella. Et iuxta quod Apostolus Petrus perhibet,pertransiuit benefaciendo & sanando omnes oppressos a diabolo. Ivit tandem ultroneus ad mortem,inde ad inserna , hinc resurgens a mortuis regressus est in coelum. Et cur haec omnia nisi quia quaerebat ouem quae purieratλDonec,inquit, inueniat eam,Nam illa ad pauorem venire non poterat. Ouis enim seipsam perdere potest,recuperare no potest, sed opus ei est ut requiratur. Dicat una cum sua posteritate vetus Adam: Erraui sicut ouis quae periit. Quin & omnes nos quasi oves errauis
muhunusquisque in viam suam decliuaum
130쪽
Circa tertium,quod est, inuentae ossis gaudiosa reductio subditur:
Et quum inuenerit eam, imponis in humeros suos gaudens. Elvetiens domum eonvocat amicos o vicinos Scens ictu: Congratutinisi milli,quia inueni ovem meam qua perierat.
Ouem pastor bonus quia propter nimiam in sirmita- Η
tem ambulare non potcrat , propriis humeris reportat, Hieroucad reliquum gregem. Unde Greg. Nus. Quum pius pastor ovem perditam reperisset,non puniuit,non verber uit,aon urgendo duxit ad gregem.Ipse enim poenas,ve
bera, & maledicta digna oui sustimiit, unde eam noluit molasiare, sed humiliter supponens humeris & portanu, clamenter adnumerauit gregi Imponit,inquit,in humeros suos gaudens. Ouem humeris suis imposuit,quia humanam naturam suscipiens,peccata nostra in se portauit. Vnde Ambrosius: Cii RisTus te o homo suo in corpore reuehit, quia Gret tua in se peccata portauit. Humeri eius brachia crucis Vt oueis sitiat.Infirmitates enim nostras & peccata nostra ipse por portat bis tauit & omnia onera nostra non grauatiin ipse suscepit, meris. persolutis omnibus quae debebamus,& nos etiam liben- Neopia ter portat usque tu domum nostram,hoe est,in coelum. Et veniens domum,inquit, illam videlieet, de qua utis aulo ante ex persona ipniis per Prophetam dicit. :R iqui domum meam.Ergo domus ad quam una cum ouemienta rediit pastor eius,patria coelestis est, de qua per Halmistam dicitur: Gloria te diuitiae in domo eius .Et vii Iesu. I ade ipse ait: In domo patris mei mansiones multae sunt. Ad nanc domum rediit, quando cum oue sua in coelum conscendit. Conuocat amicos & vicinos. Pastor noster re arato Greet , homine ad regnum coelesto rediit, ubi amicos & iicinos inuenit,illos videlicet angelorum choros,qui amici sunt, ruta voluntatem eius continue in sua stabilitate custo-iunti Visini quoque eius sunt, quia claritate visionis iutius assidue perfruuntur.
Sed quomodo hoc loco angeli coelestes dicuntur iei- quae ani & amici,qui paulo an te oves diae sunt Ad hoc dici ur δε--. secundum Theophyl. quia sancti angeli secundum aliam M aliam relationem ti oves dicuntur & amici pastoris.