장음표시 사용
211쪽
2pinatae detestabiles, sacerdotes prophani,ncsarii s nuptiis meretricibus copulati. Sed inter hos multo amplius impenditur stipendioru In se illis quos ipsi habent praealcatores, qui prophetant eis durad
mendacium,& confortant manus penimorum. Ad quos catores.
per Ezechielem Dominus intonat terribiliter,dicens: Edc. ar. Vae qui consuunt puluillos sub omni cubito manus,&faciunt ceruicalia sub capite uniuersae aetatis ad caetendas animas.Et quum caperent animas populi mei,vivificabant animas eorum. Et violabat me ad populum meu propter pugillum hordei & fragmen panis , ut interficerent animas quae non moriuntur, ut vivificarent animas quae non vivunt.Deceperunt,inquit,populum meum,dicentes: Pax pax,& non est pax.Et ipse nimirum populus praeuaricator aedificabat parietem, illi autem liniebant eum luto absque paleis. Istiusmodi ergo suis Pseudopraedicatoribus qui loquuntur cis placentia opima stipendia quibus una cum luis delieientur meretricibus,largiuntur abunde. Qui etiam ut per omnia,tam habitu & cultu corporis, Christo σquam dogmate, se Christo atque primis sancti Euange- Apostolis iij praedicatoribus opponant ex aduerso, ipsi aureis tom contrarj. quibus & annulis sulgidi prodeunt in suggestum, errores di blasphemias praedicaturi. Itaque a Ductibus eorum cognoscetis eos. Sed quii sunt tactus per quos cognoscamus arborem Aibo, bonam3Respondet Apostolus: Fructus autem spiritus est bona. charitas,gaudium,pax, patientia, lori animitas, bonitas, GaI 1. benignitas, mansuetudo, fides,modestia,continentia,ca- sita . Et licet mali homines & dece tores aliquarum interdum virtutum hic enumeratarum imaginem habere putentur,attamen earum veritas longe est ab eis. Itaque a fructibus suorum operum sunt haeretici & simulatores cognoscendi, quod per conuenientem Dominus probat similitudinem, dicens: Nunquid colligunt de stiris, de tribulis μοι' Spina & tribulus a tactibus cognoscuntur, quia si Κctum bonum serre non possunt. Dissi baPossumus sane per spinas falsos prophetas , & haereti- reticosiacos conuenienter accipere ob multa Prunbm s
212쪽
Prim quod spineta opaca sunt.Nam & haereticis non lucet veritas,quos tenebrae interiores comprehenderuti Dre. . R lucem habent exosam, quod eorum opera mala sunt, ut iam dictuna est. Sapientes quidem ut faciant mala, bene autem facere nescierunt, excaecauit enim eos malitia
Secundd, qudd sub spinis latibula sunt serpentum. Et
utique horum corda cX caecata,receptacula sunt immundorum atque malignorum spirituum,a quibus ut est palam cernere ad omne scelus & nefas incitantur. Vnde &cle diabolo dictum est : Sub umbra dormit in secreto calami in Iocis humentibus. Protesunt umbrae umbram eius, Vmbrae protegunt umbram eius,quum pervcrsi & caecati quique, pessi morum sibique similium crimina aut
Tertio, quod spinae undique pungunt. Et quis posset
verbis consequi quantum & quemadmodum hi salii prophetae ta verbis quam operibus pungant. Pungunt enim verbis,blasphemantes& quae in coelis sunt sancta, & quae super terram,adeo ut non temore tempus illius bestiis iaadesic credatur,de qua in Apoca ipsi scriptu est Datu est ei os loquens magna & blasphemias. Et aperuit os suum in blasphemi ac Deum,blasphemare nomen eius, S tabernaculum eius,& eos qui in coelo habitant. Sane tabernaculum filij Dei virgo mater est quae huc portauit. Qui in coelo habitant,sancti Dei sunt,quibus reuerentiam omnem negant,tollunt cultum,imagines deiiciunt, & confringunt, colentes irrident, & contumeliis insectantur.At multo amplius blasphemant,detestantur,
abolere moliuntur ut iam dictum est quicquid pium &sanctum est in ecclesia Dei. Nam & ccclesiae sacram tanegant,& omnia officia diuina detestantur. Quemadmodum autem pungunt factis,id est, rapinis caedibus, sacrilegiis & similibus, per se satis & nimis patet. In has spinas crepitans gehennae ignis tandem exa descet. Dc quibus seinis scriytum est,incente Dauid: Pre- uaricatores quasi spinae euellentur uniuersi,quq non tolluntur manibus. Quid autem de spineto quod manibus . tractar i S cuelli non potest sit faciendum, consequenter ostendit,dicens: Si quis tangere voluerit eas, armabitur serro, & ligno lanceato, igneque succensae comburentur sque ad nihilum. Peri
213쪽
- Per tribulos autem eos accipimus,qui his pseudopro- L ctis adhaerent,qui eos excusant,tuentur, & defendiit. Tribuba.Tcri a nempe quae maledicta est, tunc spinas & tribulos perininal,quando homines peruersi,qui contempto Deo, conlcmpto coelo,nil nisi terrena amantcs germina pessima in prauis operibus Producunt. Huiusmodi igitur qui terra maledicta sunt,quid aliud gei minaret, quid prose rent aliud quam peccata,quam errores, schismata,haereses,blasphemias3Huius terrae iudiciu aduerte.Terra pro- Ηebr 'serens spinas & tribulos reproba est, & maledicto proxi- Choseos .ma, cuius consum nratio in combustionem.Itaque ab istis Vua spinis & tribulis nec vitae nec ficus colliguntur.Vua enim
mysterium Christi habet. Vt enim multa in se grana suspendit, sic&CBRIsTus multos sibi fideles per lignucrucis tenet adiunctos.
Ficus autem designat ccclcsiam,quae omnes concludit fideles in dulcedine charitatis. Siquidem opera piorum plena sunt mansuetudine,benignitate & luanitate. Iuxta quod Apostolus moner,dicens: In omnibus exhibeamus
nosmetipsos sicut Dei ministros, in suauitate, in spiritu sancto,in charitate non ficta. Huiusmodi suavitatem a tri p. bulis istis nemo sperct, quorum fructus inutiles sunt &acerbi ad manducandum & ad nihilum apti, nisi ut exillis immundi & maligni spiritus ac sporci & vi si pascantur. Itaque piorum est proferre huiuscemodi dulcedinem quasi ficus, sed & spirituale gaudium in charitate, quasi uuam quae vinum landit quod laetificat cor hominis. . Quod si quis obiiciens, dicat quod & Moses de spina vindemi rit vitam,quando a cognato gentili consilium v- Exo I t. ile accepit, & de tribulis ij collegerint ficus, quibus dictum est de Pharisaeis: Quae dicunt facite,quae autem s ciunt sacere nolite, sciat quia sicut verus nonnunquam palmes sepi spineae inuolutus recumbit, portansque --ctum spina non suum usibus hunc seritat humanis, fie dia .cta vel acta malorum si quando bonis prosunt, non hoc ipsi dicunt vel faciunt mali, sed fit de illas superno proui-
Sed huiusmodi spinarum mores quibus a bonis diffe- μrunt arboribus propius attendamus. Quum enim euiden Pram meissimum signum reproborum sit superbia, electoru verb primatM humilitas etiam dominari caeteris in hoc mundo superbi onus πα qui spinet sunt appetur,quod vel marime relagiut humi les,qui
214쪽
l es,qui utiq; arbores bonae sunt. Qui enim Jerbi gratia)m docendo sectatur veritatem, nullum per hoc aucupari. μω. . ubi intendit honorem aut gloria vendicare,sed Deo,iuxta quod ipse Dominus ait: Qui assemetipso loquitur, gloriam Propriam ouaerit. Qui autem quaerit gloriam cius qui misit illum,hic verax est, & iniustitia in illo non est. Porro qualiter bonae arbores dominatum refugiunt, rudis. o. & hunc sibi rapiunt arbores malae,in illa Ostenditur para- Parabola bola quae resert iisse ligna ut ungerent super se rege Di muni li- Xerunt autem olivae: Imrera nobis. Quae respondit se anorum. non posse deserere suam pinguedinem, & venire ut inter ligna promoueretur. Dixeruntque ligna ad arborem ficum: Veni & super nos re num accipe. Que respondit, se non poste deserere dulcedinem suam fiuctusque suauissimos, & ire ut inter caetera ligna promoueretur. Loquutaque sunt ligna ad vitem: Vcni & impera nobis. Quae respondit, se non posse deserere vinum suum quod laetiscat Deum,& hominos,& inter signa plomoueri. Dixeruntque omnia ligna ad rhamnum qui est genus spinae asperrimae & distoriae Veni & impera super nos. Quaerespondit : Venite ergo, & sub umbra naca requiescite. Et post pauca: Egrediatur ignis de rhamno & deuoret, ce- Pro Rar. dros Libani.
Et quidem ita est. Nam via impii sumpserint princi
Patum,gemet populus. Egredietur enim ab eis auaritiae, ambitionis, libidinis, crudelitatis, pravique dogmatis &pessimorum ignis exemplorum,qui circum se deuoret omnia.Nec mirum quandoquidem non possit arbor mala nisi fructus malos facere. Sequitur enta:
P sie omnis arbor bona ructus bonos Iacit, mala autem arbor, Ἀ- M malos scis.Non potest arbor bona fructus Halos facere, neque arbor mala st Ius borios facere., CHR I saeus docens nos attendere ab haereticis similitudinem ab arbore sumptam adhibuit, quam sicut a stactibus cognoscimus, ita ut dictum est & ab operibus suis
haereticos: quorum opera mala operibus Christi contraria sunt, quum ille colligat, isti per festas & schismata di-ipergant.
Anima aute doctoris boni ex se opera'producit bona, honesta
215쪽
POST. PENTECOST. ys honesta&Deo placita. De quo accipi potest quod per
Ieremiam prophetam dicitur: Benedictus vir qui conlidit in Domino,& erit Dominus fiducia eius. Et erit quasi lignum quod transplantatur super aquas , quod ad humorem mittit r dices suas,& non timebit quu vcnerit aestus. Et erit solium eius viride,& in tempore siccitatis fion erit licitum,nec aliquando desinet facere fructum. Haec habes exposita in quadragesimali. Notandum vero est,qubd licet hominis S arboris aliaua sit similitudo,magna tamen est inter haec dissimilituo. Nam quod arbor bona est aut mala, ex natura habet D essentiali proprietate:quod autem hominis anima bona est vel mala,ex clectione fit & arbitrij libertate,quanuis nos quoq; ex natura mali nascimur filij irae. Deus au- . tem qui diuos est in miserationibus,arbores nos bonas ta cit, ut adiutrice gratia fructus optimos serre possimus.
Quod Vtique in simae tipso sensit qui ait: Omnia possum
in eo qui me consortat. Et hinc est quod homo bonus de bono thesauro prρ scri bona,& malus homo de malo thesauro profert mala. Hoc ioco ut inquit Augustinus maximus error cauendus est illorem qui de hisipsis duabus arboribus duas opinantur cssu naturas, quarum una sit Dei, altera vero nec Dei,nec ex Deo. Sed eos non adiuuare istas duas arbores docendum cst. Primo,quia de hominibus cum dicere tam clarum est,ut miremur eorum caecitatem.Attendunt
ipsi quod dictum est: Non potest arbor bona fructus ma- ios sacere, neq; arbor mala fructus bonos facere,& ideo putant fieri non posse ut anima mala in melius commu- . tetur, neq; bona in deterius. Quasi dictum sit. Non potest arbor bona mala fieri, neque arbor mala bona fieri. Arbor est ipsa anima, ipse homo : fructus vero,opera fi hominis Non ergo potest homo malus bona operari,ne- que bonus mala. Sed si malus vult bona operari, primo bonus fiat. Sicut alio loco euidentius ipse Dominus ait: Facite arborem bonam , & fructus cius bonos. Quod si istorum duas naturas his duabus arboribus figuraret,non diceret facite. Quis enim hominum facere potest naturam Non ergo arbor animae nostrae naturam significat, alioqui non esset in potest te nostra situm,arborem bonam facere.
Sequitur itaq; e arborem esse animam nostram ut dictum phil . ε
216쪽
ctum est quam vel bonam vel malam facere possiimus Nam di is qui malus est, potest bonus fieri & fructus bonos serre.Et qui bonus est,etiam poterit malus fieri &fructus serre malos. Quod multis scripturae co firmatur exemplis.Moses enim ut ait Hieronymus) arbor optima erat, sed quum primu declinauit a bono,peccauit apud aquam contradictionis.Dauid arbor bona erat,sed quum non perseueraret in bona, malos protulit adulterij & omicidi j fiuctus. Verum arbor bona, quandiu manet bona, stuctus malos ferre non potest.Nec fructus potest serre bonos, quandiu manet mala. Si enim fructus bonos saceret, iam non esset mala. Sicut vere dici potest: Non potest esse nix calida. Quum enim iam calida esse coeperit, non iam camnitium,sed aquam vocamus. Potest ergo fieri, ut quod nix
fuit non sit nix: sed fieri non potest, ut nix calida sit. Sic uti dictum est fieri potest, ut qui malus fuit non sit nimius,non tamen potest fieri ut malus benefaciet t. Qui etsi aliquando utilis est, non hoc ipse facit,sed ut dictum est sit de illo diuina procurante prouidentia. Mali enim Dei legem praedicantes pollunt esse audientibus utiles, uum sibi utiles non sint. Quibus per Prophetam dicitur: Seminastis triticum, &spinas metetis. Quia etsi bona praecipiunt,faciunt tamen mala.
Non tamen qui eos audiunt & faciunt quae ab eis dicuntur de spinis legunt vitas, sed sicut iam dictum est de vite quae spinis est implexa legunt uvas. Non tamen spinarum est fructus ille,sed vitis.
Sit ergo unusquisque arbor bona,nec se arbitretur habere fructus bonos,s ipse manet arbor mala. Non enim erit fructus bonus,nili arboris bonae.Mutet cor,& mutabitur opus .Extirpa cupiditate,& planta charitatem. Nam sicut omnium malorum radix est cupiditas,sic & radix omnium bonorum cst charitas.Na quicquid operatur charitas Euctus bonus est, quia hon potest arbor bona stuctus malos sacere. Et quantae securitatis est vita bonorum, qui quicquid fecerint bonum est. Male enim bonus operari non potes .iuxta illud:Fac quaecunque inuenerit ma- Rus tua,quia Dominus tecum est.
217쪽
O suis arbor qua non facis fructum bonum, excidetur. ρο ι Cnem mittetur. Vbi supra. In praecedentibus praemonuit nos Dominus vitare pseudoprophetarum fallaciam , hic consequenter duo facir. Primo denuntiat infructuosae arboris excisio- 'em. Secundo reprobat quorundam inanem fiduciam , ibi: Non omnis qui dicit mihi Domine Do
Circa primum dicit: Omnis arbor quae non facit -- Actum bonum,excidetur, Sub arboris similitudine de homine loquitur. Habet enim homo cum arbore similitudinem in multis. Prim ὁ,in vivendo.Viuit enim arbor per humorem ter Η- rrae & coeli calorem.Homo autem in anima Deo vivit per arbori ad humilitatem & charitatem. Humilitas ab humo dicitur. sim tur. Sed& ipsa mentis humilitas, de mortalis trostr corporis Scoles i. terrena fragilitate iugiter cons erata suboritur. Quid Iob.a3. enim causiae est ut superbiat terra & cinis , ut sese extollat filius hominis putredo & vermis Si inter mures videros murem unum super caeteros ius sibi & dominium vendicantem,ctuanto mouerciis cachinno λ Et si corpus spectes, quid imbecillius homine reperire queas , quem saepe insperato velox hora dissoluit Sed propositam similitudinem sequamur. Arbores Homo me quae radices suas terrae prosundius immergunt, vivacio- b militares sunt & stabiliores. Sic utique & abundantiori gratia temsabia vivunt, & contra tentationis impulsum stabiliores fis Murimioresque sunt, qui sese terrenae fragilitatis consederatione apud Deum & homines humiliant amplius. Et stacut arbores in locis denustis constitutae a ventorum turbine minus quatiuntur his quae in montibus sitae sunt,sic Rumit ae humiles qui refugientes huius seculi dignitates & va- tate qui nos honores sua sunt simplicitate vita priuata conten- tius thiqnεe quietiorem vitam aetunt iis qui ad alta tenden- turites in noc mundo sublimia semper ambiunt. Tolluntur in altum,ut lapsi granio eruant. Verum, qui iacet in te ris, non habet vade cadat. Ait quidam: Stim ma
218쪽
Ovid. Summa petit livor,perflant altillima venti. Summa petunt dextra fulmina missa Iouis. B Quos enim secit ira Dei,nisi superbos Superbis enim Iarati . Deus resistit,humilibus autem dat gratiam .Hi radices ria sunt in Christo. Quasi dicat: Mihi adhaerere Deo bonuων caelavi csi,qua quoniam ab illo discsit mites esse& humiles com feriisntur. de,uniunt Deo,stabiles sunt proposito lanctitatis,& assi-Isau. Is . duo virtutum crescunt augmento,dicente Domino: Qui
manet in me & ego in eo,hic seri seu tum multum,qui sine me nihil potestis lacere. Secundo similitudinem habet homo eum arbore increscendo. Nam etsi arboris inferior pars inhaereat terrae , potiori tamen parte sui terrae supcxcminens coelum petit. Non secus &ipse homo, qui etsi proptex mortalis vitae necessitudines in tςrrenis rebus mente & cogitati ne saepe vasari cogitur, suprema tamen & praecipua soli- simile. citudine spiritualia atque coelestia bona quaerit, avibus non dissimilis,qui etsi volatui plurimum indulgent, propter escam tamen demittere sese compelluntur ad terra. similis iis Tertio habet homo cum arbore similitudine in ger minan minando & Ductifieando.Sicut enim arbor germinat pramam,deinde floret, & adsere fructum, sic & homo bonis germinat in cogit tionibus, floret bona voluntate, &fructum adsere in opere bono. Et quum loquitur aliis ea quae spiritu liter aedificant, quasi virenti fronde decor uil tur. Vnde de viro iusto scriptum est: Erit tanquam lugnum, quod plantatum est siccus decursus aquarum,quod fiuctum suum dabit in tempore suo. Ex solium cius non
C Quarto adsimilatur homo arbori in cadendo. Arbor similis in enim vetusate desciens tandem cadit. Cadit autem ad deuci eam partem ad quam vivens plurimum ramorum extenderat. Similiter & homo morte cadit. Cadit autem vel ad austrum,uel ad aquilonem,id est, vel ad salutem aeterna, vel ad aeternam damnationem.Vnde per Salomonem diareelisi i ctum est: Si ceciderit lignum ad austrum aut ad aquil nem:in quocunque loco ceciderit,ibi erilio uorsum Eo aute cadit homo moriens quo maiorenvparte co- ῶι -- gitationum, affectuu, & desideriorum vivens transmise--ο m- rat. Eam ad parte cadit moriens, ad qua vivens suit pro-riens. cliuior.Si ceciderit ad aquilone,ibi erit, ibique manebit. Prem. Ia Nam mortuo homine impio,nulla erit ultra spes. Quod
219쪽
mortui qui in Domino moriuntur.
Ait autem hic Dominus de arbore ovae cadet ad aquilonem. Omnis arbor quae non iacit fructum bonum Poena o Q
Cxcidetur,& in ignem mittetur. Si tanta poenacid est ex-
Ut fiuctum bonum, quantam fore putamus poenam a Doris quae non modo bonis vacat a fructibusaeis inamor ria is e
mict iosam,quod terram si ustra occupat,& non mastis iuram seccidet arborem quae insiper terram vitiat ΡSunt autem qua indam malarum arboru fiuctus nI o
τ1us,mXta quam similitudinem tria sunt hominii genera n
Qui malis arboribus comparantur. Primi iunt hi qui vo-
Iuptatum carnalium amatores magis siunt ouam D t '
aperitur,corrosium interius deprchenditur,porcisque d morandum abiicitur. Non secus suggestio volupidis de-
merit perpetratum, nil nisi vermis conseientiam remor- POL3 cut dens inuenitur. Qui nasi per acrimoniam poenitenti e
lutaris interficiatur in hae vita, non morimu
sicut scriptum est:Vermis eorum non morietur. ' OL Hic est vernus, mordens ederam sub cuius umbra Iri
nas delectabatur,sicut scriptuni est:L etatus est Iona, sic LII.
per edera laetitia magna,quae statim per morsum . - - Ο aruit. era pax in& securitas conscientiae, subolis Iri nas quod interpretatur columba id est,homo pius & in nocens consolatur.Nam gloria nostra haec ess)nquit A postolus, testimoruum constientiae nostrae. Quantae sit noctuavitatis ostendit, qui ait: Non est oblectamentiim x Isuper cordis gaudium. Sed vermis sub peccati delectatio
220쪽
Puer nucem vermibus & corruptione plenam morsu
sta3ens,mox quum se deceptum deprchendit, essiisam in pro Pulverulentam expuit corruptionem. Et Apostolus inutilem peccati praeteriti voluptatem ad memoriam reducens : Quem,inquit,stuctum habuistis tunc in illis in quibus nunc erubescitis Nam sitis illorum mors est. Gen Cain obtulit Deo de fructibus terrae spicas corrosas &: Οὐήιο conculcatas a bestiis & protritas. Et utinam inueterati /m dierum malorum, qui quasi iumenta in stercore suo pu-
hec 1 tmerunt,corrosamque innumeris vermibus habent con
scientiam & bestialibus conculcati sunt delectationibus a iuuentute sua usque in senectam se senium sese saltem
in fine dierum per veram poenitentiam offerrent Domianio sacrisicium vespertinum. E Secundo,quorundam sint fiuctus acerbi & amari,cuiusmodi lautius serunt avari. Quicunque enim huius se- ώctus culi diuitii 4 acquirendis i cubis, innumeris curis pungitur, & cruciatur amaritudinibus, iuxta quod quidam ait: Diues diuitias non congregat absque labore, Non tenet absque metu, non deseris absque Iabore. Araneus texendo reti euiscerat se ut vilem musca ca piat.Irruit vehem*ntior vetus,& tollit rete, praedam paren V- - Titer & praedone. Scriptum est: Sicut tela araneae fiduciarat. Cius,nimiru auati, Quo ut alia scriptura testatur nihil est Iρ φ iniquius,nam & animam sua venalem habet. Ecce ut se- Ececro se cuiscerat,aninia impedens pecuniis quasi nuistis au---Nos cupandis. Porro rete suum,sunt acquirendi artes variar. ος perit fraudesque dolique.Ventus hunc tollet vehem entior, lusaeua mors auarum rapiet. Vnde scriptuiri est:Diues quudormierit,nihil secum auferet. Ecce qualiter araneus amittit praedam, aperiet oculos deprehens, tande vanitatis cognitione) quos ante culpa caecauerat,& nihil inueniet.Apprehendet eu quasi aqua inopia,nocte opprim G cu tempestas.Tollet eu ventus urens & auferet,& velut turbo rapiet eu de loco suo. Quis aute posset verbis consequi quanta auarum comprehendat amaritudo & in hac vita, & multo amplius in futura vita Amarae sunt enim diuitiae du acquiruntur vidi tu est amariores dum infortunio,vi,vcl fraude aliena perduntur,amarissimae dum in morte deserutur,sed plus.