장음표시 사용
221쪽
Tertio,quorundam stuctus sunt ventosi&in stativi, qualis utiq; scrunt superbi,ambitiosi,iactabundi. Quis enim Deiciat luperbos quasi vento distentosλVentum hunc vanitatis ex seculi honoribus dignitatibusq; concipiunt , quo inflati praenauntur crucianturq; dum parem sbi praeserti onlpiciunt. Adeo nempe suave sapiunt plerisq; sestuum, honorum & pomparum huius seculi fiuctus,qubd illis vix unquam possunt saturari.Et quoniam set perhibent Physici minus nocent dentibus stuctus dulces & inflatiuisicum sale comedantur, oportet eos qui honoribus colun
tur sale sapientia' cuius initium est timor Domini host
cibos silos condire,& illud secum dicere: Non nobis Domine,non nobis,sed nomini tuo da gloriam. Quin & illud quod paulo ante citatum est: Quid superbis terra & citis, Sj enim citra vanitatis & inflationis culpam possent e hibitis honoribus uti Alioqui peccandi occasionem aeci perent qui acquiesceret dicenti: Coram cano capite consurge,& nonora personam senis. Eadem ratione iniquum esset filios honorare parentes, subditos suis deserre praepositis.Sed nec ipse Apostolus dixisset Reddite omnibuescebita,cui honorei honorem. Et iterum: Honore inui
Apponendum itaque est sal sapientiae & tthio ix domi
ni,ne huiuicemodi honora ventosi fructus inflent & noceant,sed potius eum cui adhibentur stimulet moneantq; sic vivere,ut honore sit non indignus. Itaq; Dominus denuntians malae arboris promeritam poenam, licit: Omnis arbor quae no tacit fiuctum bonum, excidetur & in ignem mittetur. Vbi geminam damnatorum poena designat,id est poenam damni, & poena sensus. Inaestimabile aute damnum est, & nullius rei lucro compensandum in aeternu priuari contemplatione diuinitatis, ct consortio beatorum. Altera poena est sensibilis & pe
uigilis ignis & sapplicij infernalis. Vbi Chrysostomus: Duplex innuit esse sipplicium. Qui enim in gehenna
vritur,etia coelorum regna prorsus amittit,quae certe poena maior est quam cruciatus ille flammarum λ Noui quia plurimi pertimescant gehennam, ego illius gloriae amisesione multo amarius quam ipsius gehennae dico esse supplicium. Et si quis infernos lexcentos statuar aut plures,nilia est id omne, si conseratur ad amissionem gloriae selia eitatis aeternae,ubi illud audire cogatur: Nescio vos.
222쪽
Is Multiplicem excisonem arborum malarum adirere . x Prima est mors corboratis,per quam exciduntur a praesen multu. ti vita, ut mundi voluptatibus quibus inhiabant, perfrui diutius non liceat i merito eorum suisque dicat: Praecisa est velut a texente vita mea, tu adnuc ordirer succidit me.Haec praecisio eo amarior est, quo vanis mundi gaudiis
cupidius delectabantur.iuxta quod per Sapietem dicitur: O mors,quam amara est memoria tua homini iniusto,&habenti pacem in substantia sua,& adhuc valenti sumere
cibum. Secunda exciso est,qua exciduntur a cosortio omniubonorum,de qua iam dictum est.Licet cnim nuc simul in isto mundo sint malae arbores & bonae, excidentur tamen
in vita sutura. Siquidem in colammatione seculi exibunt angeli,& separabunt malos de medio iustorum,& mittentcos in caminum ignis , ibi erit fletus & stridor dentium. iEt haec exciso amarior est quam prima. Tertia excisio est, qua absciditur a reprobis facultas νωι adi omnis siue bene siue male operandi. Ligate, inquit, illinianus & pedes,& mittite eum in tenebras exteriores.
Quarta est excisio illa horribilis, qua sic exciduntur a spe,ut nunquam quicquam boni sperent in sempiternum, ikι.is. iuxta quod scriptum est: Destruxit me undiq; & pereo, α quasi amissae ardori abstulit spem meam. Sequitur:
Iritur eaefractibus eorum cognoscetis eos.
. I Non stultra repetit,quod a fructibus suis cognoscendi AI - sunt mali. Cognoscuntur enim a stuctibus suis & in hac b. suis vita, ae plenius cognoscentur in sutura vita. In illa enimiis futuro vita omnia scelera eorum iustis erunt manifesta, quos,l istis hic plene non cognouerunt, illic videntes cuncta eo- odis rum dedecora,plenissim ε eos cognoscant. Siquidem cle- ἡ. Oi reprobos videbunt, sed non sic reprobi electos, atta-G--. sinen usque ad diem iudicii suo modo se mutuo vident. - Nec tamen in illa vita super eorum suppliciis ulla misericordia flectentur electi,a quibus miserico diam suam ipse Deus auertit in aeternum,cuius sustitiam comprobantes etiam de eorum poenis gaudebunt, iuxta qnod per Psalmistam dicitur:Videbunt iusti & laetabuntur,& super cum ridebunt & dicent:Ecce homo qui no posuit Deum adiutorem suum sed sperauit in multitudine diuitiarum sua rum,& praeualuitin vanitate sua.Et iterum: Laetabitur iu-sus quum viderit vindictam. Caete
223쪽
Caeterum,ad hqc quae dicta sunt est aduertendum, quia malae arboris culpa est inexcusabilis sententia est incultabitis, poeila cius est interminabilis,gratia est ei irrecupe- ί - .iabilis .Primum patet in parabola de arbore fici qua ha
bcbat quadam plantatam in vinea sua,& venit quaerens fi uctum in illa,& no inuenit.Dixit aute ad cultore vineae: Ga il μEcce anni tres sunt ex quo venio quaerens fructu in ficulnea hac & n5 inuenio: succide ergo illam. Ficulnea steritis,cst homo peccator ad agendu ea quae bona sunt inutilis Hunc Deus per rota vita ipsius quae per adolescentiam,iuuentutem S senectutem de H quasi per annos tres,patienter ad emendationem vitae expecta nec interim ei quo minus operu bonorum ferat d est cultura colaemens,quae per fossionem circa radicem,& adiectionem timidesigilatur, nec tamen expectatum adfert fiuctum.
Quis igitur hunc post tantas inducias & curationes, in sua prauitate, negligentia, atque Dei suaeq; salutis contemptu permanentem excuset λ Dicat Dominus: Quid ultra debui facere ficulneae huic, & non feci 3 Quomani ergo terram occupare non est digna succide illam,utique,
De secundo quod videlicet sententia est ineuitabili in REuangelio dicitur:Iam enim securis ad radicem arbortu Luo posita est.Securis sentcntiam iudicii significat. Securi ma Scinteos ari solent porci. Peccatores autem sunt porci diaboli, ipsa daemonum legione clamate: Si cucis nos hinc,mitte Gy me nos in porcos. Mesar radices, parentes mali. Mali rami, trisuis. mali filii sunt maliq; nepotes. Sed & malae radices s ut Lucae. is rum vitiorum inuentorcstranti autem horum sequaces. Securis itaque ad radicem veni dum inuentorem superbiae Luciferum,uiuetorem inuidiae Cain percussit. Patet ergo impinibile esse ut rami evadant, ex quo securis sic iam radices seriit. De tertio sicilicet quod paena est interminabilis hic dia Parmata crum cli: Omnis arbor quae non secit stuctum bonum,ex termina cluetur & in igne mittetur.O quantus ille ignis erit qua bilis.. 'o mili xb arboriri malae & steriles,id est, omnes simul Impii in inferno ardebunt. Quantus esset ignis,quam homribile incendium,n alicuius sylvae immense, arbores uniuersae an unum congestae arderent.Dicit Sapieus: Secun- EMM dum Iigna sylvae ignis cxardescet. Et quae in mundo est Ulua quae tot habeat arbores quot in inferno sunt peccan a tores
224쪽
DOMINICA OCTAVAtores ZHaeretici videlicet, in ptores, simoniaci, usuraiij, se
his consimiles.. 3o. Vnde & de gehenna scriptum est: Pran arata profunda,& dilatata,nutrimenta eius ignis & ligna multa. Praepar
ta est ut cito recipiat, profunda ut nullus exeat, dilatata ut plurimos capiat. Ibi ergo una cum arbore cortex & ra
mi simul ardebunt,id est,anima & corpus & membra,quq prius arida per peccata fuerunt. Singulis enim membris quae arma fuerunt iniquitatis, propria debetur poena pro qualitate & quantitate committorum.
crarii. ι .r De quarto videlicet, qudd excisae arbori malae gratia recuperin est irrecuperabilis γ scriptum habes apud Matthaeum,
λω. quemadmodum dominus videns fici arborem unani secus Mi a r. viam,venit ad eam,& nihil inuenit in ea nisi folia tarum,& ait illi: Nunquam ex te nascatur fructus in sempitemnum. Et arefacta est continuo ficulnea Ventura est mors, venturus est iudex qua hora non putatur, si non nisi solia verborum , non autem fructum verae pietatis inuenerit, quid superest nisi ut tremenda maledictione peccator homo tunc feriatur, ut nullus ex eo licenitentiae fiuctus nascatur in aeternum p Itaque dum adhuc spatium poenia tentiae salutaris datur, placeat consilium dicentis : Quae- . cunque potest manus tua innater operare,quia nec opus, β' nec ratio,iaeque scientia,neque sapientia, erit apud inseros quo tu properas.
Circa secundum principale dicit:
omnis qui Hrit mihi, Domine Domine, intrabit in regnum caelorum,sed qui facit voluntauem patris mei qui in caesis es , ipse
L Hic reprobat Dominus quorundam inanem fiduciam. Quum enim omnis arbor quae non facit fiuctum bonumst cxcidenda,consequens eu non sufficere ad salute ver
borum solia sine operum Ductu. Quid enim aliud est dicere Domine domine,quam sola ferre solia sine stuctu Superius salsos prophetas cognoscere docuit, qui perverse scripturas interpretatur & docent falsa,hic eos quoque qui recta docent quae non exprimunt Operibus, non intraturos coquin consrmat. Quod eo dixi ne putare- v. mus pertinere ad illos fructus e quibus arbor bona cognoscitur,si quis Domino nostro dicat: Domine domine, sed huiuscemodi fiuctus sunt, sacere γolutatem patris qui in
225쪽
eoelis est,cuius factedae seipsum exemptu praebere digna- Fiducia ius est, licens: Non veni facere voluntatem meam,sed vo-αι luntatem eius qui misit me.Et Luca teste,ipse coepit fa- uturcere & docere. Quid igitur prodest confiteri se nosse Deum,factis autem negareλQuid,inquit,vocatis me Do AErmine,& non facitis quae dicoὸ Vanh speratis quod in hoc Ain 1
saluari possitis quod Christiani appellamini qui Christia Luca C
norum opera no0 facitis. Diciti : Domine Domine, sed Origem operibus dominum negatis.
Quin quantumlibet ita naent hi fit si propheta Veiba Ad DF
Domini, verbum Domini manet in aeternum , attamen is ope nihil agunt, nisi verbum opere eompleant, ut hoc modo req-rru voluntatem patris qui in coelis est facientes intrare me- tu reantur an rcgnum coelorum. Sicut enim honestae conuersationis vestem habentes non recipiuntur in regnum
coelorum Propter do Sinatis nequitiam,ita nec ij qui qua
polleant intcsritate iidei atque doctrinae tamen viventes turpiter,doctrinae suae destruunt integritatem.Vtrumque enim Dei sexuis necessarium est, ut & opus sermone, &operibus sermo comprobetur
Sed quaestio suboritur quomodo huic dominice sente- 'sti et qua dicit:Non omnis qui dicit mihi Do inc domine, si M'intrabit in regnum coelorum, conueniat illud Apostoli: t. r, a Neino potust dicere dominus Iesus, nisi in spiritu sancto,quum spiritum sanctum habentes non possimus diceie non intraturos in regnum cariorum si perseuerauerinfvsque in finem:igitur videtur,omnes qui dicunt domine
domine intrat uros in regnum coelorum.
Sed attende Apostolum aliter accepisse hoc verbii dia Gcere,quum ait: Nemo potest dicere dominus Iesus nisi in Sol timspiritu sancto,quam acceperit hoc idem verbum Christus αυμα Iuuiii ait:No omnis qui dicit mihi domine domine. Apo- Z tolus enim hoc verbum proprie accepit ut significet voluntatem atq; intellectum dicentis:duminus vexd generaliter posuit hoc verbum,dicit,ut etiam ille videatur dicere qui nec intelligit nec vult quod dicit.Ille autem Propriet
dici qui voluntatem ac mentem suam sono voci s enm-tialiquod utiq; nisi in spiritu sancto Deere non potest. xum illi qui hoc quod voce sonant nec intellectu cernunt nec agunt voluntate,quandoquidem soc dicant sine spiritu sancto,eropter hoc in regnum intrare minime meret tur De quibus per Prophetam Dominus loquitur,dices: n 4 POp -
226쪽
. as Populux hie labiis appropinquat mihi,cor autem eorum. Ionse est a me. Q c Sunt ia plerique qui ore clamant & magnopere inst
δε- ώς, - minan Domine Domine, non autem operibus se Curimi ne ο- fio subiectos, nec Christum esse dominum suu consten'm tur, cuiusmodi sunt diuites sine misericordia prolixas de multas h dictato preculas solo ore frustra recit tes. Quo S illi spectant qui diuinae laudis verba in templis assidue Mec tamen propter Dcu decantantcs,inanem reddunt &sine mente sonum.Sunt autem qui & ore Scopere viden tur dicere Domine Domine, sed quoniam absente animo hoc faciunt,nihil faciunt, quales sunt hypocritae. F Ex his colligitur quantus sit istorum ereor qui sola 3cruda, in id sterili ac mortua fide sine fructibus operu bonorum se putant consequuturos salutem, reclamante domino,& dicente: Non omnis qui dicit mihi Domine Domine, intrabit in regnum coelorum. Quod autem haec Domini sententia non alios quam
Christianos concernit,nonTurcas no Tartaros,non Iudaeos,non iMauros palam est. Cum enim non credunt in
Christum non ei dicunt: Domine domine. Ergo de his Christianis dicit qui credunt,sed non faciunt voluntatem Patris qui in coelis est,atque ideo coelorum regna intrare nunquam merentur,sed festini properant ad inferna. rvt ' Patet etiam eκ his quomodo intelligenda sit scriptura' quae vel M inuocatione Dei,vel de fide loquitur, ut verbi ρος es' gratia: Omnis qui inuocauerit nomen domini saluus crit, ιτς & illud Apostoli Corde creditur ad iustitiam, ore autem ori AE confessio fit ad titutam,In his enim & similibus locis ne ες- ε quaquam sunt opera bona vel a fide ipsa vel ab inuoc tione nominis domini separanda . Et quando audis : Iu sus ex fide vivit, non hoc putes de mortua,nuda, & ii formi fide esse intelligendum,sed de ea fide quae fulta vi Gis tutibus,per dilectionem operatur. Haec enim facit voluntatem patris qui in coelis cst. Est aute voluntas ipsius vi de pristinis deliciis paenitelia agetes,in toto corde ad ipsum couertamur. Ipse enim a Mec per prophetam loquitur,dicens:Nunquid voluntatis meqin mors impii,& non magis ut conuertatur e viis suis &vivat Sed & voluntas eius est, ut veram fidem teneamus , dicente Christo: Haec est autem voluntas eius qur
misit nae, ut omnis qui videt filium & credit in cum, habeat va
227쪽
het vitam aeternam. Porro credulitatis verbum & ad consessionem respicit & ad actum Qui ergo aut non confitetur,aut non conuersatur, secundum verbum Christi, non intrabit in regnum coeloru Denique haec est inquit Apostolus voluntas Dei sanctificatio vestra, quae utique non aliter quam in Dei & proximi charitate perlicitur.
o Mo quidum erat diues, qui habebat vi
In euangelica parabola quae pressenti lectione comprehenditur, tria nobis intanuantur. Primu est,de eorum quae giniamus reddenda ratione. Secundu,de his quae in futurum agenda sunt solicita prouisione,ibi: Ait autem villicus intra se .Tertium,de commendatae prudentiae consulta imitatione,ibi: Et laudauit dominus villicum iniquitatis. Circa primum est aduertedum, neminem nisi per Dei misericordiam saluari,dicente Apostolo : Non ex operi bus iustitiae quae fecimus nos ed secundum sitam nusericordiam saluos nos secit. Clamandum nobis est enim ad Dominum atque dicendum Non intres in iudicium cum seruo tuo domine, quia non iustificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Scriptum est dicente Salomone: L eare iuuenis in adolescentia tua.Et post pauca: Et scito iaqui quia pro his omnibus adducet te Deus in iudicium. Vbi si remota misericordia sumus iudicandi, quis poturit saluus fieriὸ Quoniam ergo ex sola Dei naisericordia sautiamur, docet nos lectio praesens quo pacto Dei misericordiam consequamur. Et quidem non aliter quam misericordiam proximis impendendo. Ait ergo: Homo quidam erat diues, qui habebat villicum Iste homo diues,Deus omnipotens est, qui & hominem ad
228쪽
IIonis salute ex sua nimia qua homine dilexit charitate , homo diues. feri dignat' est. Hic homo diues est,escete Ρfalmista: Domini eii terra & plenitudo eius . Nec alius sis a siue in coelo siue in terra vere diues,nullius eges,et sibi sufficies, nisi ipse,cuius vultum deprecantur omnes diuites plebis. Lus Dicunt homines cum qui teporalibus rebus abundat . a diuitem osse sed falluntur iudicio. Quod patet Unicuique rebus ius enim de seipso credenducst,iuxta quodlcripta est . Quis Mes. enim hominum scit quae sunt hominis, nisi spiritus homia. O nis qui in ipso estZN ullus autem eorum qui diuitias possidet potest vere dicere se nulla re ulterius indisere. Quod si quis forsan dicat suam expletam esse diuitiis cupiditatem, non tamen securus est, ne dicam perpetuo, tred nec in crastinum usque has potadendi. Ille potius diues censendus est,qui iis abundat in me te diuitiis,quas inuito tollere nemo potest. Hae diuitiae dona sunt gratiae c testis,quae no opibus adiiciendo, sed cupiditatibus detrahendo mentis inopiam depellant. Porro de hoc homine diuite id est, domino nostro Iesu Christo dicit Apostolus et diues est in misericordia.Et ne putes cu in paucos esse diuite in misericordia, alio loco dicitiDiues in omnes qui inuocatillu. Tatae sitiit huius diuitiae ut omnes qui diuites simi ,ipsius ditati sint dii Iroa a uitiis.Siquide ipse paupere facit &ditat.Et quidem usque
adeo diues est ut cum tot hominum animantiumq; mirulia hactenus per tot annoru millia Puerit, nihil ei liu usque defecerit.Nam floria & diuitiae in domo eius. 3 Hic homo diues habebat villicum d est, villae suae cu-VEA .stodem.Nam villicus a villa dicitur.Est autem villa locus
uia sic cxtra oppida, rure,inter agros bi cuiuspiam oppidani ciuis fruges & armenta seruantum.1s ullo prodigo scriptum est, quod cum coepisset ego OMA n re,adhaesit uni ciuium regionis illius qui misit eum in villam suam,ut pasceret porcos.lsis consonat & illud: Quuducerent cum,apprehenderunt Simonem quendam Cysenensem venientem de villa. V. Mi Errore labuntur qui putant oppidu muris & moenibus in ii sit. cinctum villam esse,& villicum qui oppido praefectus est. Nam villicus proprie est subernator villae,& seruator e rum rerum quas in villa uia habet dominus eius. Et differt ab oeconomo,cui non solum rerum, sed etia
229쪽
Porro villici huius vocabulo dicimus eos qui pecu- Aia
alias habent,non iam dominos sua ,sed alienae potius rei Saluir dispensatores esse putandos. Qui si iuxta huius semie- treae ce-,cem plum , sedulo finiendae villicationis ac rationis red- dum adendae tempus praeuiderint, facile terrenorum omnium laiaco. delectatione simul & dilectione nudari,plus sibi de amicis conquirendis in suturo,quam diuitiis in presenti cotirigendis prospicere curabunt. Nunc autem At ait Chry- Cfost. opinio quaedam erronea argenerata mortalibus au Distem rei crimina, minuit bona. Ea vem cs, opinari quod ea sale squaecunque hossidemus in usu vitae,possidemus ut domi- esse nonni. Et ideo etiam ea oportunh apprehendimus tanquam commos. bona praecipua. Sed contrarium cst.Non enim nos ut d mini in vita praesenti collocati sumus in propria domo, sed tanquam nospites & aducia ae, quo nolumus ducimur, O quo tempore non putamus. Qui nunc locuples est,in breui fit mendicus.Ergo noueris te esse dispensatorem a
Iienorum,cui transitorij usus & breuis iura concessa sunt. Abiecto ergo ab animo dominij factu, sumas humilitateta modestiam villici. Quum autem non exercemus dia Neaph. stensationem operu ad sbitum Domini, sed ad proprias ill ccebras commissis abutimur, criminos villici sumus. Hinc distamandi atque cora dominό grauiter accusandi. Porro mystich triplex villa unicuique a Deo guber- Villa tmnanda committitur,ut eius fructus dispenset fideliter. μα. Prima villa est mundus iste, cuius fructus sunt pec
nia, si essiones,domus,vestes,alimenta, ovium greges,
Decora, armenta, de quibus dicit Psalmista loquens de homine ad Dominum: Omnia subiecilii sub pedibus eius,
oues & boues uniuersas,insuper & pecora capi.Haec omnia fideliter ad dei voluntatem vel seruare,vel dispensare debet,ita ut quod alterius est nemo rapiat,3c quod est liis secundum Dei voluntatem erogandum, nullus auaro αμαβ . retineat.Diuitias enim accepisti, non ut inde lasciuias,sed ut in eleemosynis expeudas. Secunda villa est corpus proprium,quod custidiendum Dμ ne sorte per quinq; lensuum portas ad animam morsangrediatu iuxta quod deplorans Propheta: Mors,inquit, Hieris. Ingressa est per senestras nostras. Porri, corporis nostri
quasi cuiusdam villae bona sunt membrorum clegantia, sanitas, sortitudo , iuuentus, pulchritudo, & his sinii- quibus omnibus ad beneplacitum Dei v ubcmur,
230쪽
r. Car. iuxta quod Apostolus docet,dicens: Corpus non somἴ Rom.ra cationi,sed domino,subaudis,debetur.Et alibi: Obsecro vos Per misericordiam Dei,ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem,cinctam, deo placentem, rationabitet . obsequium vestrum. Tertia villa est uniuscuiusque anima quae sollicitu ci fodienda est a cogitationibus malis & noctuis desideriis & quibuscunque affectionibus prauis. De cuius cu- Deut stodia mandante domino scriptum est.Animam tua fouPr- licite serua.Et alibi dicitiinomni custodia serua cor tuu.i Huius villae fructus sunt, sensuum vivacitas, acumen ingensi,memoriae tenacitas, intelligentiae claritas,scientiae praetcrea atque artes honestae, quibus omnibus Deo,no diabolo:iustitiae,non peccato seruire debemus. Sed quotus quisque est qui his ad mala non abutatur,&de horuabusu non accusetur apud DeiunZVnde subditur:
Et his diffamatus se apud illum quasi dissipasa bara i s.
Ergo omnia bona quibus utimur in hac vita, id est, M.
bona huius mundi,& bona corporis,& bona animae,non nostra,sed domini sunt,a quo nobis ut cis ad shum bene-ν. r. placitum utamur sunt concessa.Quid habes inquit Apo
llotus) quod non accepisti Z Si autem accepisti,quid glo
riaris quasi non acceperis Domini Accepta autem bona domini dissipamus, quando hisbo quo nec ad ipsius honorem nec ad propriam salutem, sed mamori HV gis ad Dei ostensam,ad proximorum iniuriam aut scanda fis s. lum,aut ad propriam perniciem abutimur. Dissipat autem hic villicus bona temporalia non L lum illicite haec in comessatiorubus, ebrietatibus, lu-Σursis,pompis , & vanitatibus,in vestibus , in sumptuous aedificiis, in equis,in canibus nutriendis , in alea, & similibus , consumendo, sed etiam cum proximorum Hai ria per furta,staudes, rapinas, usuras, & per alias nefarias
Dissipat item & bona corporis,dum verbi gratia, in titudine ad vim alteri inserendam,sanitate ad turpia,pulchritudine ad vana abutitur, exhibens per haec & similia membra sua arma iniquitatis peccato. . Dissipat nihilominus & bona animae, quando omne lagonii acumen,animi industriam,artes,scientiam,memo