장음표시 사용
291쪽
Circa secundum principale dicitur: Dico vobis .descendit bis iustificatus in domum sua ab illo. ω ia
Hic ostenditur orationis vitiusque pharisaei videlicet & Opublicani, longe differens fructificatio. Nam de piibb- Publico cano humiliter agnoscente se peccatorem & dei miseri- nus is mcordiam suppliciter implorante dicit veritas, dicit iudex: Itificatus.
Dico vobis,descendit hic iustificatus, id est, iustus factus
ab, illo, hoc est potius quam illo. Item iustificatus ab illo, id est, longe iam ab illo disterens, videlicet quantum luxa tenebris , longe iam illum in peccatis suis permanentem per iustificantcna gratiam transcendens. In domum suam, inquit. Rediit enim ad conscientiae domum,qui prius in exterioribus fuerat vagabundus.Iustificatus igitur ab illo rediit confitendo peccata , magis quam pharisaeus extollcndo superbe sua merita. Descendit publicanus iustificatus a Deo,qui iustificat impium,&non vult mortem peccatoris, pharitatis a Deo reprobatus descendit,uane & frustra iustificatus a semetipso. Quantam hoc veniae fiduciam digne poenitentibus sed praebet, quod publicanus qui reatum suae nequitiae perfecte cognouit, fleuit, consessus est, Si si iniustus ad templum venit, iustificatus a templo rediit. Vbi Chryso
Geminos aurigas, & duas bigas in stadio positas ser- Nota siminm praesens proponit. In altera quidem iustitiam cum se litu emperbia, in altera peccatum εἰ humilitatem. Et vides bigam peccati superare iustitiam, non propriis viribus, sed humilitatis coniunctae. Illam vero deuictam non fia 1itate iustitiae,sed mole & tumore superbiae.Nam sicut lau-
militas per sui eminentians peccati pondus superat, &saliens attingit Deum, sic superbia oo sui molem de facili iustitiam deprimit. Si ergo plura facta strennue geras , putas autem te posse praesumere, tota caruisti oratione. Si vero mille seras in conscientia fasces reatuum,& hoc solum de te credas quod es infirmus omniv,muia tam obtinebis ante Deum fiduciam. Porro sententiae suet Musam Dominus assignans,dicit:
Quia omnis qui se exaltat , humiliabitur. Ergo to P morsuperbiae pra sagium est Nisae. Sic enim solet fieri, r s
292쪽
Tumor sis ut ante ruinam suam cor hominis infletur,& intumescat, perbia S ante gloriam humilietur,iuxta quod per Salomonem pr/inium dicitur: Contritionem praecedit superbia, & ante ruinam,iniae. exaltabitur spilitus . . Prou. I ex. Sicut Ergo propinqua ruina solet homo intum eicere,
ita& appropinquate gloria, in sese humiliari,sicut scripta est: Qui humiliatus fuerit erit in gloria, & qui incluta-tib. H. uerit oculos suos ipse saluabitur. Et attende in notanter dixit,qui se exaltat. Sunt enim qui se non ex tant,sed ab aliis exaltatur,quum vel eoru cxtolluntur merita, aut ad cuiussibet locu dignitatis vel
inuiti assumuntur. Hos a seipsis humiliari decet,ut his hono libus se reputent prorsus indigno . . Sane humilitatis lectatorcs & conseruatores maxime vise , a eos csic conuenit, qui magno aliquo bono prae caeteris' eminent.Nam scriptum est: Quanto maiores,tanto te humilia in omnibus Mensura enim humilitatis cuique ex magnitudinis mcnsura data est. Humil Sed aduerte secundum Chrysostonum ouod humilitatas mustin iis nomen multiplex id est aequivocMest. Est enim quae- pleri dam virtus humilitatis,iuxta quod dictum oti Cor cotri-
tum & humiliatu Deu ς non despicit. Est & humilitas ab
aerumnis,iuxta illud:Humiliavit in terra vitam meam.ERS humilitas a peccatis & superbia & insatiabilitate duutiarum. Quid enim humilius iis qui se submittunt peccatis in diuitiis & potentatu,& haec re tant magna Porro quemadmodum sese male humiliare contingit, ita contingit & bene ac laudabiliter sese exaltare, quado scilicet no humilia cogitas, sed mens tua per magnanimi, stan talem in virtute est crecta. Talis autem animi cellitudo est emi uentia in tristitiis,terrenorum contereiptus, couersatio in cassis. .
Nola sim. Et videtur huiusmodi mentis sublimitas eandem naue Iusta um. re disturentiam ad elationem quam arrogantia parit,qua habet corpulentia corporis bene dispositi ad inflationem caruis quum ex bydropisi tumet.Haec aute fastus annario,inquit Chrysostomus, ab ipsi ccetis potest deprimere non cauentem, humilitas vero & ab ipsa abysso reatuum honunem subitinare. Haec enim pi ae Phariseo Publacanusia uia uir .Latronem ante Apostolos in paradisum uxit. JIl a velo,scilicet elatio,etiam incorpoream Ingresa citroicitat: m. Caete-
293쪽
Caeterum si iuxta delicta humilitas tam lacile currit ut superbiam iustitiae transeat: si iustitiae coniunxeris eam, Nota. quo non ibit Θ Assistet ipsi tribunali diuino in medio angelorum cum fiducia multa. Rursus si fastus coniunctus iustitiae eam deprimere potuit, si coniunctus sit peccato,in quantam genennam detrudet Haec dicta sunt non ut negligamus iustitiam , sed v t fastum vitemus,& sectemur humilitatem. Myllice isti duo homines duorum typus sunt populorum. Pharisaeus quidem de meritorum excellentia inaniter se efferens Iudaicum populum figuralitor expria init, qni de acceptae legis tumuit obseruatione & redemptoris sui ad se in hum1litate venientis aduetum superbanacte recthere detrectauit. Quamobre inter caetera quae culparum immanitas exposcebat, illuc recto satis ordine populus ille pcruenit,ut qui olim in prioribus patrib'angelos hospitio receperat,ia secu ulterius habItare nolen- res in teplo clamates audiret: Recedamus ab his sudibus. Per publicanum vero qui se humiliando, suaque confitendo peccata exaltari nici uti,gentilis aeque designatus cst populus, qui apostolicae praedicationis veritate suscepta,falsorii numinum portenta deseruit,susimque conditore condisna poenitudine sibi propitiare contendit, colus dignae satis exaltationi contigit, ut qui pridem fuerat mancipi u diaboli efficeretur filius Dei. Qui quoniam ad
Deum conuersus peccata sua recognouit,& sceler u suorum persecte poenituit,non solii veniam,sed etiam ut populu. Iudaeoru fidei dignitate praecederet, accepit. Quare λ Quia omnis qui se exaltat humiliabitur,& qui se hi
Quae sententia sicut de utroq; iam memorato populo, ita etiam de quolibet superbo, & quouis humili conuenienter accipitur.Omnis enim qui in praesenti vita se exaltat ut Dei praeceptis se subdere contemnat,hic in die indicij cum superbis S impiis sociatus humiliari cogetur,a domino auditurus: Ite cum diabolo in ignem aeternum. Qui Maι. I .
veri, amore diuino hic sese humiliare studuerit, imitans eum qui dicit: Dicite a me quia mitis sum & humilis cosde,ipse in futuro iudicio a domino exaltabitur,quum a dire meruerit:Venite benedicti patris mei. Mat. 2 F. Praeclara nos ad humilitatis amplectendam virtutem R& euitandam superbiam,exempla hortantur. Exaltavit
294쪽
Humista Exaltavit enim se in coelo superbiens angelus, & Bais βρα ctus est diabolus. borum e- Exaltavit se per superbia primus homo, & factus mor-xempli talis,e paradisi delitiis ciectus, exulat erunosus & miser. Gen. . Exaltavit se Pharao,& submersus est in mari rubro. Od. r . Exaltaverunt se Dathan & Abiron contra Moysen duNum. IN. ecm populi in seditione, & interitu nunquam vici dirupta subter cos terra una cum suis omnibus vivi descenderunt in insernum. r.Reg. Exaltavit se inobediens atque seperbiens rex Saul, &x s. iσ. spiritui maligno diuexandus traditur, ac tandem ab li si . stibus praelio superatus,regnum cum vita amisit. Σ. Reg. Exaltavit se aduersus David patrem suum superbus 18. Absalon, & crinibus suis e ramo quercus pendens, lanceis tribus confoditur.3. Reg. 2. Exaltavit se Adonias, regnum ambiens, & vita pariter& regno caruit.
Exaltavit se Roboam filius Salomonis, & scissum est I a. ab eo regnu patris sui, ita ut e duodecim tribubus Istael ipse tantum duabus tribubus deinceps imperaret. V s . Exaltavit se contra Deum blasphemus rex AssyrioruSennacherib, R una nocte percussit angelus Domini in
exercitu eius centum octo laquinque nullia virorum,4 Reg. ipse autem fuga elapsus & in regna sua reuersus a suis fi-ro. Iiis interficitur. Exaltavit se Nabuchodonoser, & in morem bestiae conuersus,cicctusque ex hominibus, cum seris & bestiis
rudith i s Exaltavit se Olofernes, & a foemina desectum est ab
amelis Exaltavit se Antiochus supra humacum modum in seperbiam elatus,& intestinis putrefactiti, vivus a vermiabus consti mptus interiit. Propter hoc maxime vitium extirpandum dei filius an sumpta carne humana sese nobis in exemplum linmili . Gras. uit. Contra quod vitium tota maxime militat doctrina Christiana. Vnde & solam humilitatem Christus se promittir docere cos qui ad se venerint. O doctrinam salut rem.O magistrum dominumque mortalium,qui no dixit, discite a me fabricare mundum,aut mortuos finitare,sed
295쪽
g u Lectio praesens in tres partes diuiditur. In prima ponitur pro homine serdo&muto
ad Christum deprecatio. In secunda, benigna deprecan tium exauditio, IbhEt apprehendens eum. In tertia,po-
Circa urimum aduerte quod postquam Dominus pro- Δpter Iudaeorum perfidiam scccssisset paulisiper in partes Gentrum,id est,Tyri & Sidonis,ubi filiam mulieris Ch nanitidas a daemonio liberauit, ne Iudaeis occasionem caret dicendi quod praeuaricaretur legem cohabitando
Erat Tyrus nobilissima ciuitas Chananaeoriim,metro- Dricia pons prouincie Phenicum,Erat autem sita in insula maris nitu ἀ mediterranei discreta a cotinente,gloria &diuitiis incly- Amti ta quondam & potens,ad quam variae gentium nationes negotiationis gratia pretiose quaeque deserentes nempe emporium longe celeberrimum undiq; confluebant. Vn-
pr ex um e se vaticiniis praesertim EZechielis Exesta .
.:ὼ 'ζ-tissima ruit.Quq tandem ob innumera scelera,ma me autem superbiam S arrogantiam,decernente Deo, a per EZeesuelem prophetam fuerat praenun Cap. 2 Uatum a Nabuchodonosor aggeribus comportatis & munitionibus per gyrum eius aedificatis, annis tribus & dccem mentibus obcessa,tandem capta atq; cuersa est. Voluit autem eam facere terrae eontinentem,sed no potuit.
olt annos autem septuaginta, cundum quod praedixerat EC as propheta , fuit reaedificata , Hanc postmodum Alexader Macedo ex 2Egypto victor reuersus,subiugauit,
296쪽
8t AEthiopum multarsimque aliarum gentium manibus, arboribus & lapidibus comportatis,continentem effecit., Ex finibus ciuitatis huius Christus redibat in Gali- Sidon, laeam. Venit autem per Sidonem quae & ipsa Gentilium famosa st opulenta ciuitas fuit,ditionis quondam Tyriorum. Venit ergo per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos. D. Decapolis est ut etiam ipso nomine probatur regio d Decapolis ceni urbium trans Iordanem ad Orientem,circa Hippum regi mu & Pellam,& Gadaram contra Galilaeam. Qubd erso disit M. citur dominum venisse ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos, non ipsos fines Decapolis eum intra significat. Neque enim mare transnauigasse dicitur, sedis otius ad mare usque venisse, atque ad ipsum peruenisse ocum qui medios fines Decapolis longe trans mare positos respiciebat.Has autem locorum circunstiuatias vis
zentis miraculi maiorem faciat fidem adeo diligenter inctus Euangelista describit. Sequitur:
Et adducunt ei surdum cr murum . oe deprecabantur eum, u
B Ergo surdus iste pariter & mutus non seonin ad Christum venit opem imploraturus, sed alij nunc adducunt, possessus enim erat a daemonio.Qui autem sunt huiusmodi, & si ea quae sibi sunt ad perniciem quaerere nouerunt puta quo sese strangulent laqueum, quo pereant praecipitium & smilia non tamen ea quae sunt salutis. S., ' Porro fidem habebant in Christum qui hunc adducedem abis bant, credentes quod manuum suarum impositione&pria ga. daemonem cogare, & eos quos abstulerat sensus posset
homini restituere. In quo etiam nobis mutuar interce sonis magnum argumentum ostenditur, scilicet alterius
Tapus pec pietatem & fidem alteri apud Deum posse prodesse. S
mis . ne muti istius & surdi typo , homo quilibet peccator exprimitur , in quo duo sensus praecipue necessarios ad salutem inimicus obstruxit, auditum videlicet & affatum, ut nec quae ad salutem necessaria sunt audiat, nec quae da. bona sunt loquatur. Surdus enim & mutus cst , nec aures audiendis dei verbis , nec os aperit pro loquendis.
Quales necesse est ut hi qui loqui iam & audire diuina eloquia longo su didicerunt, domino saluandos osterant , quatenus cos quos humana irrgilitas nequit, ipse gratiae
297쪽
gratiae suae dextera saluet. Obsurduit equidem homo ab audi*ndo verbuin vitae laea apostquam mortifera serpentis verba contra Deum tumi- homo sur- . diis audiuit. Mutus etiam a laude conditoris effectus est, dus ex quo cum seductore colloquium habere praesumit. Et tus factus merito clausit aures ab audienda inter angelos laude est.
creatoris, quas ad audiendam eiusdem creatoris vitupe- Gen. a.
rationem,sermonibus sui hostis aperuit. Merito clausit & Os a praedicanda cum angelis Iaude creatoris,quod quali ad meliorandum eiusde opus creatoris,cibi vetiti praeuaricatione superbus i inpleuit.Et heu miser generis humani desectus. Nam & quod de radice vitiosum germinauit,vitiosius multo dilatari coepit in pro-pasine ramorum, ita ut veniente in carne Domino,cxceptis paucis de Iudaea fidelibus, totus pcnh mundus ab agnitione &consessione vcritatis surdus erraret & mutus. Quia igitur ille surdus Saluatorem agnoscere, & mi eus rogare nequibat, adducunt eum amici, & pro Glute eius supplicant Domino. Sic nimirum sic in spiritali necesse est curatione geratur,ut si quis humana industi ia ad
auditum consessionemque veritatis conuerti non potest, diuinae pietatis offeratur aspectibus, atque ad sanandum eum supernae manus flagitetur auxilium. Noc tardat cc Iestis misericordia medici,si intenta precantium non hae-seat nec deficit oratio.
Itaque quisquis ad audientiam verbi coelestis obsus C duit, qui fieri posset ut credat, & ut per fidem cognoscat Rom. ro. Deum , quandoquidem fides non nisi ex auditu lit verbi DeiZEt quo modo confiteri posset ad salutem qui mutus
est 3 Credidi inquit Psalmista propter quod loquutustum. Fides enim linguam soluit, quam persidia vinxerat. Nisi ergo audiendo niente credula Dei verbo aures aperiantur, non est putandum aperiri os,& lingua solui posseri vel creata sua vel Dei laudem confiteatur ad salutem. autem homini necessaria & quam utilis sit ipsa consessio peccatoru, ostendit qui ait: Qui abscondit Pro a P.
lcelerativa non dirigetur, qui aute constatis erit & reliquerat ea, misericordiam consequetur. Vnde& beatus Ioannes ait: Si confiteamur peccata nostra, sidclis est & i. ImbrIustus ut remittat nobis peccata nostra, & emundet nos ab omni iniquitate. Et item alius: Si operam, inquilinae- Mim. c lcantis expectas,oportet ut vulnus detegas tuum.
298쪽
dei Sed nunc surditatis imus letalis,causas notis similitu-
bis ob dinibus attendamus. Obsurdescunt en iva nonnulli per surdesitur aurium obturationem, quando videlicet noctuis humo- per obtu- ribus aures opplentur. Sic nimirum ex mundanarum &rationem. carnalium rerum amore inlcrior hominis auditus ad ea I. Cor. a. quae salutaria sunt obturatur, iuxta illud Apostoli: Ania malis homo non percipit ea quae sunt spiritus dei. Accipiter saturatus audire contemnit dominum suu se reuo- I. r. cantem.Tales fuisse videntur quibus per Apostolum dicitur:Iam saturati estis iam diuites facti estis , sine nobis regnatis,& utinam regnetis. Per incia Oblurdescunt alij per vermis intra autem inclusione. sem γερο Sic utique nonnulli ad dei verbu propter remordentemm m. si conscientiam obsurdescunt, nolentes audire unde stumulus ille imo vermis ille grauius exasperetur,ne ex auditu verbi suborta tristitia eam quam habent in peccatis minuat voluptatem. Itaque nolunt apponere scicntiam, Pros. Is ne apponant & dolorem. Noverunt enim quod sicut tinea vestimento& vermis ligno, ita & tristitia viri nocet cordi. De quibus per Esaiam Dominus loquitur, dicens: F 4.3o. Populus ad iracundiam prouocans est,& si si mendaces. Fili j nolentes audire Iegem Dei, qui dicunt videntibus, nolite videre,& aspicietibus, nolite aspicere nobis ea quq recta sunt. Loquimini nobis placentia. D Obsurdescitur etiam a plerisque propter id quod intrinper inter secus tumet apostem a superbiae,qui sicut nec a malis suis po corrigi volunt, ita nec corripi. Hac surditate laborabant mma. Herodes pariter & Herodias.Unde & per Sapientem di-Mar. σ. ctum est:Audiet luxuriosus & displicebit ei,& proiiciet il-Feclegar post tergum suum. Persona obsurdescunt insuper nonulli propter alterius soni re-
μω m. ceptionem.Vti cum quis auditum suum totum ad partem unam accommodat,tunc enim quae dicuntur a parte alia
quasi surdus no attendit.No secus is qui diabolicae suggessioni interiorem mentis suae auditu accommodat,ad dei k verba surdus est.Unde Dominus per Ieremiam loquitur, . .re.7. dicens: Audite legem meam, & cgo ero vobis Deus , &vos eritis mihi populus.Et post pauca subdit: Et non aut diuerunt,neque insinauerunt aurem suam,sed abierunt in voluptatibus suis,& prauitate cordis sui mali. E Porro per haec quq iam dicta sunt obsurdescit peccator homo ad quatuor. Primo ad reclamantem conscientiams
299쪽
aana, quae sano iudicio,peccato semper contradicit. Obsis
Duos autem praecones aduersus peccatu emittit. Vnu Aitur odante peccatu,alterum,peccato ia perpetrato. Primus per coυ -- timorem damnati is a peccando deterret,dices: In qua 1μη cunque hora comederitis,morte moriemini. Em. -
praeco recte per angelum illum designatu qui etia nato gladio stabat in via contra Balaam,ad maledicen- 'um populo dei proficiscentem.Cui & mortem si progrederetur comminatas, est. Perversa est via tua , milisque rismam contraria: Attame ille promissae cupiditate mercedis, in-Mstebat coeptis, qui tamen Deo prohibente perficere nequiens, pro maledictione benedissionem dare coactus est vel inuitus. Sic re vera licet conscientiae timor mortem & gehennae luppliciu comminetnr si ad perpetratione secteris progrenum fuerit per consensium,attamen peccati voluptate utiq; mercede sceleris abstractus R illectus peccator, festinat ad perientum,in laqueum ruit insanus. Alterum praeconem emittit ia crimine perpetrato,qniledata Iam malitiae eoncupiscetia, graue dispendium quod homo per mometaneam vilemque peccati voluptate incurrit annutiat siquidem peccato ia cosummato, perdita est innocetia,iustitiae praemia sunt amissa, nec quicquam
superest nisi coscietia obiurgans,& amissae gratiae coelestis
Iste praeco per nuntium Iob qni solηs evasi ut nuntia- - .ret tristia damna,signatur. Porro fi non prorsus mentem peccator amisit nuntiatis damnis surgate peccati luto, de deueta uniueria cotrito corde consessus,quasi toso capit per debitam humilitatem in terra corruat,superbire de nat,dicatoue sibiipsi Quid superbis terra & cinis et 1 Secundo obsurdescit peccator ad verbi coelestis audie- Ftiam, iuxta quod per Esaiam Dominus loquitur, dicens: su in Quas caecus nisi seruus mons,& quis surdus nisi ad quem Mnuntios meos misiὸVnde & beatus Iob: Seruum meum, audieria Inquit, vocavi, & non respondit mihi. Et unde rursus per FQ. α Ieremiam D minus: tac inquit,constitui super vos sp
culatores,& dixi, audite vocem tubae. Et dixerunt: Non se in audiemus.Induraverun inquit,lacies suas iupra petram. .& noluerunt reuerti.
Obsurduenunt isti etiam ad clamorem Christi utiq; vo 'ce tubae coelestis. Clamauit enim verbis,cla est operia RoIard.lom. a. s
300쪽
ebristi buς, lamauit vulneribus suis & morte. Clamore eius La,
morem rarus de monumento audiuit,& resurrexit. Terra clama-- infen- te audiuit,& tremuit,audiuerut petrae, Sc scisi, sunt, mo-
milia au- numenta audiuerunt, & aperta sunt.4nsensibilia Christi
dieruui. clamorem audierunt,quem omnium ingratissimus homo ad se clamantem audire non vult.
sipis sur Furor enim est ei secudum similitudinem serpentis,Dia . cui aspidis surdae & obrurantis aures suas: Quae no exaudiet vocem incantantium. Qui aute sunt isti rapieter incantantes, nisi praecones dei,praedicatores verbi dei Ii cantant aspidi,suadent animae peccatrici ut exeat a cauerna diaboli,ut venenum in contessione eiiciat, ut contrectari se,id est, persuaderi permittat. Quid autem surdus
Prin. 2I. iste meretur,aduerte: Qui obturat inquit Salomon aurem suam ne audiat lege, ratio eius crit execrabilis. Audiat itaque verbum dei qui a Deo vult exaudiri. simile. Infirmus a medico derelinquitur,qui ipsius pr cepta seruare recusat. Audi medicum vitae exposulantem:Non arediuit populias meus legem meam,&Isalel no intediimiamia tu- hi. Attende iustam vicissitudinem Et dimisi eos,inquit, da metuen cundum desideria cordis eorum,ibunt in adinuetionibus da. suis.Nihil aute ea dei ira gramus qua derelinquit peccatorem ut vadat in adinuetiones suas id cst,peccata, de ει deriis & concupiscentiis prauis quaesita,& per completio Ua. 28. nem in opere inuenta.Vadant inquit Esaias & cadant,&capiantur,& illaqueentur. G Tertio obsurdescit ad vocem fratris petentis veniam, Surdus ad ne ipsum exaudiat, ne offensam illi remittat,clamate Doveniam mino &dicente:Dimittite,& dimittemini. Et si non dimi Luc. seritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester coel sis dimittet vobis peccata vestra. Debitores deo sumus& debitorem habemus. Sicut volumus ut faciat nobis Deus, sic & nos debitori nostro faciamus. Ideo & non nisi sub hac conditione nos misericordiam & remissionem
Mul a. peccatorum in oratione petere voluit,quum dicere orantes docuit: Dimitte nobis debita nostra, sicut & nos dimittimus debitoribus nostris. Aduerte iudicium quo iudicatus suit sui noluit dimi 1 . tere.Vocauit illia dominus suus,&ait illi Serve nequam, omne debitu dimisi tibi quonia rogasti me, n6nne ergo oportuit & te misereri conserui tui,sicut & ego tui misc tus sumZEt iratus dominus tradidit eu tortoribus quoad,