장음표시 사용
321쪽
tu verb ignoras quem gratiar decorem,quos virtutume ritorumque colores,deus illi superinducturus est.
Si ἰς- Nam & pingendi artis peritissimi e gregiam imaginem
educturi,hanc primum carbone deliniare solent,quam iagnarus quispiam videns contemnit, nesciens artificis sapientiam,ignoransque ipsius intentionem. Ιων Sic nimirum summe sapiens artifex Deus,suscitare so*rbone let de terra inopem, & erigere de stercore pauperem, ut d ripio. collocet eum cum principibus, cum principibus populi siti. Saulus ecclesiam Dei persequens deformis quidem Satra fuit imaso,si militer & latro cum Domino crucita Xus, similiter etiam Matthaeus, Zachar usque, sed & mulier illa quae erat in ciuitate peccatrix , verum artifex Deus, quietia de tenebris dixit lumen splendescere, & peccat
res ad iustitia,& mortuos reuocare solet ad vita,ut nemo iustus praesumat, nemo peccator desperas animo cocidat.
L Porro quum lex praecipit ut diligamus proXimum , e-Modus iusdem dilectionis modum mox adiungit, dicens : Sicut proxima teipsum. In dilectione Dei nullus modus , mensura nulla d bundi. ut dictum est)constituitur, sed omnibus simul mentis &corporis ossiciis diligi mandatur. Ea autem est dilectionis proximi mesura,vi cum diligamus sicut nosmetipsos. Ergo Eccl. 1 . nosmetipsos primum , deinde proximum debemus diligere. Nam qui sibi nequam est,cui bonus erit Unde beatus Augustinus illud tractans,Date eleemosynam & omnia munda sunt vobis,dicit: Quicunque o dinate dare vult eleemosynam, a seipso incipiat, sibique primum det eleemosynam, quoniam vere dictu est illud: Miserere animae tuae ut placeas Deo. Quum ergo audis: Eccles. Diliges proximum tuum sicut teipsum , secundum dii ctionis qualitatem,non quantitatem,intelligere debes,ut sit sensus: Hoc ipsum veru S aeternum bonum quod omptas tibi,optes & proximo diligere enim nihil est aliud, quam dilecto bonu optare non tamen ordine colaso,dice tu sposa in Caticis: Ordinauit in me charitatem,sed tibi primu & maxime:deinde quasi seo uente loco:Idipsum bona quod tibi optaueris ut dictu est optes & proximo. Sed ad litera sacrae lectionis redeudu est.Dominus e go du legisperito se tetanti respondere dignatur, imper tia nostra erudit,iterque nobis patriae coelestis ostendit. . Itaque tentatori suo mandatum dilectionis exponenti
322쪽
aeterna vita,hoc fac,& viues. Haec dicens aperte declarat quia per solam dilectionem ad vitam aeternam peruenire possumus,si hanc tam opere quam verbo seruamus, vescilicet diligamus Deu ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente, & ex omnibus viribus nostris,& proximum
nostru sicut nolmetipsos. Quod utique facimus si omnia quae nobis ab illo fieri volumus,eade & nos ei faciamus. Aduertendum quoque decalogum omnem quo diui- umbonae legis persectio continetur, his duabus charitatis com pers
lecti sun te nitis. Tria enim priora decalogi praecepta qua q-
ter Deum amare & colcre debemus ostendunt, caetera
septem nos circa proximi dilectionem inserinant. Vnde bene dicit Apostolus : In his duobus mandatis uniuersa ram. xi lex pendet & Prophetae. Nulli igitur ia de i norantia se excusandi locus reli quitur, nulli de imple dis Dei madatis impossibilitatis argumentii patrocinatur, quandoquide uniuersa tam legis
quam evagelij praecepta, per Dei&amini dilectione impleatur. Et quid facilius,quidve delectabilius, q diligere
Recte,inquit,responditis. Non opus lepi*cini,sed responsum laudauit. Multorum enim verba laudabilia sunt, opera vero non ita, ut velificetur in illis quod Isaac filiu in rotangens ait:Vo quidem roX est Iacob, manus aute manus sunt Esau. Pius est quorundam sermo,sed opera quae per manus significantur iniqua. Patet ergo quia ad salio Ptem satis non est,credete,nisi &facias. Non enim auditor obliuiosus , sed iactor operis beatus in facto suo erit. Estote ergo, inquit, factores verbi & non auditores tantu D Dfallentes vosmetipsos. Hoc fac & viues. Non satis est te in lege doctum &magistrum esse magnificum, nisi doctrinae
tuae etiam opus accedat. Vana est omnis profunda inteuligentia,si desint opera bona. Verum, intellectus bonus Ps omnibus facientibus eum. Egregie atque dilucide dei legem aliis intelligendam exponit,qui se illam recte intel-ugere in opere soris ostendit. Quid inter haec adferre iniricdiu quo se tueatur hi nostri teporis haeretici poteriit, erybes Adu aduersus ta clara scripturae testimonia , imo aduersus ipsum Deu,Dei filiu Dominii nostrum Iesum Christum uniuersa bona opera abiiciunt,vituperant, contemnunt
323쪽
DOMINICA XIII. HOMILIA ALTERA.
ILle autεm volens instificare seipsum,dixit ad Iesum: Et psis es
In hac euangelicae lectionis parte quis nobis si proximus per parabolam declaratur. Ubi tria sunt consederanda. Primum est,tcgisperiti interrogatio. Secunda est, quis sit nobis proximus per parabolam ostensio. Tertiuest,ipsius parabolae ad propositum applicatio.Secundum, ibi: Suspiciens autem Iesus dixit:Homo quidam. Tertiuis ibi: Quis horum trium. N Circa primum dicitur: Ille aute volens iustificare seipsum,hoc est iustum demonstrare putans te ante homi-- nem qui tantum exterius videt non autem ante Deum,
qui videt interius,stare. Et multos quidem habet imita- Laca I s. tores,quibus dicitur in Evangelio:Vos estis qui iustificatis vos cora hominibus,Deus autem nouit corda vestra.
Volebat autem se iustum ostendere,quia se laudatum audierat a Domino dicente: Recte re Ondilli,ex hoc enim domini verbo quantulacunque percepta iactantia, amplius sibi placebat. Quaerit ergo.Et quis est meus proximusῖHoc interrogans Iustum se & sapientem cupit ostendere. Quum tamen sic interrogando , potius se ostenderet non esse di- num qui sit de illorum numero de quibus paulo ante Dominus praemiserat,dices ad patrem: Reuelasti ea pamuulis,id est,humilibus &mansuetis Apollotis,sed illorum Mai r I. erat socius de quibus ait: Abscondisii haec a sapientibus& prudentibus, scribis scilicet & pharisaeis. Ecce quanta
da. inanis gloriae dementia. Legis peritus ob vulgi tauorem captandum,quo sapienter respondisse iactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum. Itaque sciscitati quis suus esset proximus dominus ita responsum temperauit suum, ut omnem qui miserico diam faceret cuilibet proximum esse doceret, & tamen haec eadem parabola specialiter ipsum Dei filium qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est detasnaret. Neque tamen ita proxi tuu que sicut nos diligere iubemur tu per Christo interpretari debemus,ut mortalia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare
324쪽
nuare & auserre conemur. Attamen poterat legisperitus
ex Christi parabola discere Dominii Iesum Dei filii per
assumptam carnem factuin esse proximum nostrum , qui utique nobis auxilio destitutis exhibuit misericordiam. Et revcra nemo est homini vicinior quam Deus , qui &intrinsecus & extrinsecus & nouit & curare omnia potest, sed omnis incredulus, vel tentator, nec Deum nec hominem proximum habet. Caeterum hac ratione legisperitus istae interrogatione sua se iustificare voluit,quod videlicet siperabat Dominum sibi responsuru :Iudqos tantum esse suos proximos, quod si factum esset, mox subiunxisset iustificaturus s metipsum: Semper ego Iudaeos dilexi. Hoc enim errore tenebantur Iudaei, quod cuiustuque Γλή-rs alterius nationis homines suos minime proximos repu- super ε. tabant, sed ubicunque alienos fallere vel decipere pote sing arant,pro gaudio suo magno ducebant. Quod &vsque nuc m. frennue gerunt, illud suae falsae atque fraudulentae opianiona praetexentcs quod in lege scripuim est: Non scena- Dem. 2beris fratri tuo ad usuram pecunia, nec fruges, nec qualibet aliam rem,sed alieno. Fratri autem tuo,absque usura id quo indiget commodabis. Hoc in hodiernum usque diem faciunt, uram enim inter se nullam accipiunt, sed
a Christianis quos ipsi reputant alienos, quum interim sint ipsi ab ecclesia electorum virtusque testamenti & dei
regno vel omnium maxime alieni. Circa secundum principale dicitur: surpiciem autem Iesus dixit:
Hic per parabolam quis nobis sit proximus declaratur. Ovbi est notandum quod egispcritus bene rei ponderat de praecepto quod faciendo vitam possideret aeternam. Sed quoniam nescire se ostendit quis esset suus proximus d cet hunc per parabolam Dominus quemlibet hominem
ut iam dictum est homini proximum esse. Et quoniam
de rebus magnis erat loquuturus,unde scilicet humanum senus descenderat quum cecidit per peccatum, reuocata Iam cogitatione stiper humani generis ruina miserabili, suspexit, id est, sursiim aspexit. Quod etiam secisse legi- I n. I r. tur LaZarum a mortuis resuscitaturus, quoniam & illicrocogitabat mortis angustiam quae ex peccato prouenit,
per quam ineuitabili necessitudine cunctis est mortalibus
325쪽
Igitur interrogante lesisperito Dominum quis esset Parabola. eius proXimus,proposuit uti Dominus parabolam hominis descendentis de Ierusalem in Iericho ciuitate.Is iter faciens, a latronibus despoliatus est, vulneratus & semiuiuus derelictus. Intelligendum est autem quod fuerit Ierosolymita,huc Sacerdos & Levita qui & ipsi ex ipsius gente erant pariter de Ierosolymitae videntes praeterierunt,nec quacquam illi impenderunt misericordiae. Praeteriens autem Samaritanus quidam, qui nimirum erat exterae gentis,& gentis inimicae,misericordia motus alligauit vulnera eius, infundens Oleum & vinum, & imponens illum in iumentum suum, duxit in diuersorium, &curam illius habuit.Sequenti autem die dedit ei qui prPerat divorsorio duos denarios,petens ut curam illius haberet,promittens, quod si quid foret supererogaturus, iapsu regiens illi redderet. Qua parabola proposita, interrogat do ctorem legis quis horum trium fuerit proximus ei qui fuerat vulneratus, Levita ne, vel Sacerdos,qui ex eadem gente cum illo, imo ex eadcm erant diuitate & misericordiam ei nosecerunt, an potius Samaritanus alienigena qui ipsius misertus est. Et ex responsione Scribae patenter approbat nullum nobis magis & verius esse proximum illo qui nostri miseretur. Cui etiam mox praecipitur ut pergat ipse similiter agere. Huius nobis parabolae mysteria diligentius sunt consederanda.
Siquidem parabola haec siue ut alij putant res gesta,
insinuat nobis. Primo,flebilem hominis lapsum. Secundo,negatum lapso auxilium,Ibi: Accidit autem ut facerdos. Tertio, impensum lapso miserationis subsidium, Ibi:
Homo quidam descendebat ab Ierusalem in Iericho , ct incidis is latrones,qui etiam destobauerunt eum, . plagis imposisis abi
P Per istum hominem Adam prothoplastus significatur,
Pri qui peccando descendit a statu innocentiae in ruinam cul-μ- N pae,a paradisi delitiis ad innumeras miserias & aerumnas arint. sumi requie,ad labores,a saudio,ad angustias & dolores, ab immortalitate, ad ineuitabile moriendi necessitatem, a felici consortio angelorum,ad societatem animantium
326쪽
brutorum , & quod etiam dictu horridum est, descendit
peccando in clientelam &satellitium daemonum. Descendit,inouit ab Ierusalem,quod visio pacis inter--D-pretatur quam Oorem & paraditum voluptatis ®niim salem.
potest significare coelorum. Quicquid enim in illa felici
mansione videbat pacificum erat ei. Sed tune a possessito ne mansionis beatae cecidit, quum propter stiperbiam &inobedientiam e paradiso pullus, atque a visione diuinae contemplationis ablegatus est. Quandiu enim in paradiso fuit, in angelorum societate per mentis contemplationem mansit. Verum a diuinae contemplationis claritate,descendit & ruit in hac miseram vitam,in tenebras
ignorantiae,ubi & si quid ei luminis sulset, tenebris mixtum est,& quasi lunae lumen exiguum In nocte. Descendit autem in Iericho,id est,in desectus & muta- Descend bilitates assiduas .Icricho enim interpretatum, luna dici- ω ιeris . tur,quae nunquam in eodem statu permanens, mper vel crescit,vel decrescit. Congrue autem per lunam desectus nostrae mortis fisuratur. Nam sicut illa singulis mensibus, decrescens deficit,ita &vita haec nostra mortalis per singula momenta deficiens,quotidie defluit. Vnde bene per virum sanctum de homine qui ab Hierusalem descendit Iericho dicitur:Homo natus de muliere breui uiues tempore, repletur multis miseriis. Qui quasi flos egreditur,& conteritur,& fugit velut umbra, & nunquam in eodem
Et incidit in latrones, id est,in daemonum potestatem, incidit ioqui latronum more cum nobis sint inuisibiles,quo occul- - με. tius eo grauius insidiantur.In hos latrones incidit nil l le cogitans aut intendens.Nemo enim vel peccatum propter se vult,vel ad malum respicies operatur,sed quicquid peccantes vel appetimus vel volumus , tanquam bonum alpicientes caecata mente eligimus & desideramus. Itaque latrones isti angeli sunt noctis & tenebrarum, MN. qui se nonnunquam transfigurant in angelos lucis , sed perseuerare non possunt in boni simulatione. In hos latrones homo non incidisset,nisi his mandati coelestis deuius fecisset obnoxium. Qui etiam despoliauerunt eum. Iuxta quod scriptum inest: Spoliauit me gloria mea,& abstulit coronam de capi- Destolia- te meo, destruxit me undique S pereo. Despoliauerunt Murunt ea eum, quia gloria immortalitatis & innocentiae veste pri
327쪽
tiae scilicet & naturae, nunc unica tantum vivit, & amissa Dei similitudine,imaginem tantum retinuit. Relinquunt autem cum , utique victum & superatum, Nota varelinquunt, tanquam contemptibilem de despectum, ita latronas etiam ut non tradant ci neque permittant ad nutum ea isti st in quibus cum peccare fecerunt. Cum enim deceperit bat mhominς in diabolus, contemnit, sed nec ea illi tradit quae rebu- dare videoatur.Nam & ipsam qua decipit, inuidet homi- quunt. ni peccati voluptatem. Secundo insinuat haec parabola homini lapso negatum auxilium,quia dicit consequenter:
autem ut saeerdos quidam descenderet eadem via , oviso illo praeterauit funditer amem σLeuua quum essetfecu. -- cum derra eum pertransiit.
Sacerdos iste de Levita Moses & Aaron intelligi non Rincongrue potiunt,qui eadem via qua vulneratus ille, etiam ipsi descenderunt a primis scilicet parentibus per viam peccati. Peccatores enim & ipsi suerunt,unde mirum non est, si aliorum peccata curare non valuerunt. Vnde per Esaiam Dominus loquitur,dicens: Interpretes Ua. s. tui praeualicati sunt in nac. Vbi glossa interprctus istos qui praeuaricati sunt in Deu,dicit intelligendos esse M sen & Aaron, quorum alter scilicet Aaron in fabricatione vituli,alter id est,Mosc0 ad aquas contradictionis in
Vel secundu Bedam, Sacerdos & Levita qui viso sau- Neqi ρεν
cio transierunt, sacerdotium de ministerium veteris te- legem n flamenti est,ubi perlegis decreta mundi languentis Vul- que persaneia monstrari tantum, non autem curari poterant. Per ιnificia legem enim cognitio peccati,non autem peccati deletio. Iulus.
Nam saluationis gratiam neque lex neque sacrificia con Ram, . ferre poterant, iuxta quod per Apostolum dicitur: Nihil μb r. ad persectum adduxit lex. Impossibile est enim sanguine TiavLhircorum aut vitulorum auferri peccata. Venit enim lex& stetit usque ad tempus praefixum , deinde non valens curare homine m,abiit. Abiit certe quia sicut umbra co Iore iam praesente discessit.Vnde Apostolus dicit legem Ηιb. io. abuisse umbram fututorum bonorum,non Utan imagia
Patuit autem tam Sacerdotis inclementia quam Leuitae,dum & viderunt saucium, & praeterierunt, cuius rei exemplum
328쪽
exemplum his nostris temporibus est cernere, dum neque pastoralis cura, neque potestas secularis animarum , mortes & vulnera in his quorum sunt peccata manifesta praecedentia ad iudicium ad se in aliquo pertinere existumat, cum tamen eorum muneris sit ut manifestis erimunibus extirpandis, curandisque vitiis , utique ad mortem vulneribus animarum,quam possunt operam impendans At quoniam a minore usque ad maiorem omnes auaritiae student,&si spoliatu vulneratumque& pereuntem conspiciunt,dissimulant,negligunt,contemnunt. Ad alia enim eorum sestinat intentio.
Sed quid de his qui iustificant impium pro muneribus,& iustitiam iusti auferunt ab eo Quid de assentato
ribus & pseudopraedicatoribus Curaba n inquit,contri- . tionem filiae populi mei cu ignominia,dicentes pax pax,
Thran. . & non erat pax. Porro eorum quibus animarum incumbit cura duritiam Propheta deplorans, lamiae,inquit, mr-dauerunt mammam,iactauerunt catulos suos. Filia auteramis populi mei crudelis,quasi strutio in deserto. Lamia bestia in . adeo crudelis ingenij est,ut quos lactauerat catulos suos, ipsa dilaniet.Dc strutione vero in Iob scriptum est: D relinquit oua sua in terra, & obliuistitur quod pes conculcet ea,aut bestia agri conterat.Duratur ad filios sitos, quasi non sint sui. Huic praelatoxum duritiae non ineptE congruit quod
nonnullis in locis strutionum oua suspenduntur in templis , & quidem ipsis si oculos haberent in capite suo, id est,Christo in testimonium negligentis &obliuionis suet
. curae commissoru, quos bestia diabolus interim conculcat & conterit. Tertio,notatur in parabola Euangelica impensum I
, pso diuinae miserationis subsidium, quum post praemissa
samaritanus autem quidam iter faciens,venit fleus emm ct iadens eum misericordia motus est , oe appropians alligauit vulnera eos,infundem Olium σ vinum.
Samaritani non erant de populo Iudaeorum ut supra dictu est sed alienigenae,& idola colentcs.Nam quum a Salmanassar rege Assyrioru decem tribus Israel propter nimia peccata eoru translatae fuissent de Samaria in An
329쪽
syrios,ne terra habitatore vacua, redigeretur in solitudi- fama nem, misit idem rex gentes qui a Cutha regione Cuthaei nivocabantur,ut terram Samari et inhabitarent & colerent. Π/
Quumque illic degentes idola colerent siquidem Deuignorabant) immisit in eos Dominus leones & alias bestias feroces,ad quarum deuastationem interibant. Quo comperto rex Assyriorum habito cum suis consilio,dixerit ad eos unum de sacerdotibus Iudaeorum, qbi cog legitima Dei terrae doceret. Qui quum eis legem Mosi tradidisset,eceperunt timore compulsi colere Deum, tametsi nihilominus idola sita colere non cessarent. Istos ergo Iudaei abominationi & contemptui habentes Samaritanos,& plenos daemoniis appellabant, eo ldaemonia in idolis colerent. Vnde & hoc pro atroci conuitio domino obiecerunt,dicentes: Samaritapus es tu,& Ioan ndaemonium habes.
Itaque Samaritanus in hac parabola Christum Do- Chrissuminum nostru signiscat,qui Iudaeis se blasphemantibus, lac Sama
Samaritanumque esse Sc daemonium habere dicentibus matura. Samaritanum se esse non abnuit , sed daemonium se habere negauit,dicens:Ego daemonium non habeo.Non crgo se Samaritanum vocari indignum tulit, quoniam in nota dedecoris,amplexus est mysterium veritatis. Samaritanus enim interpretatur custos.Et quidem ipse ille custos est de quo per Psalmistam dicitur:Nisi Dominus coctodierit ciuitatem,srustra vigilat qui custodit eam. Itaque Samaritanus, id est, Dei filius Dominus Iesi, Chri
Christus,iter faciens venit secus eum.Iter hoc ex propo- νι itersito pratiae suae secit,hoc statuens ut nos curaret.Et atten fecit. de quod licet iter faceret,non tamen cade via descendit
sua caeteri,quia solus ipse de virgine natus, sine peccato in huc mundu descendit. Et quide quasi quodda iter habuit,qui de coelis venit in uteru virginis, de utero virginis in praesepe,de praesepi in crucem, de cruce in monumentum,de monumento resurgens ascendit in coelum.
Dominus itaque iter vitae mortalis faciens secus ho- Rom. 8.mine peccato vulneratu venit,quia in similitudine carnis Mira peccati apparuit, & usqueadeo per sua immensam cleme Christi, iatia hominibus condescendit,ut peccatorum Spublicano- gnatis. ru amicus suerit a Itidaeis palam appellatus. Porro secus vulneratu venisse dicitur,na quodamodo iuxta nos stetit, quandoquide nostrae mortalis naturae passibilitate susce-Royard. tona. 2. V pta,
330쪽
pta,per omnia similis hominibus absque peccato in verta'
tate nostrae carnis apparuit. Unde Beda: Propter nos Scpro ter nostram salutem descendens de coelo, vitae prae sentis iter arripuit. Et venit secus eum qui vulneribus ta-Phil. a. bescebat inflictis,id est, in similitudinem hominu factus,& habitu inuetus ut homo, copassionis nostrae suscepti ne sinitimus,& misericordiae factus cst co latione vicin'. T Et videns cu inquit.Non enim exhorruit coelestis me rare. 16. dicus foeda nostra cospicere.Vnde & per Ezechielem Io- ridens qui tu dices: Trasiens per te vidi te coculcari in sanguine eum miste tuo.Et dixi tibi quii esses in tanguine tuo,vive.Et quibus ricordia meritisλCerte nullis.Vides eum,inquit, misericordia movistus est. tus est. Solius e rim diuinae pietatis & misericordiae suit. quod nos sub durae mortis imperio constitutos indoluit. πυ- Et appropians alligauit vulnera eius.Vbi Aug.Nihil ab pians ari- hominibus est Deo remotius, non loco, scd dissimilitu-gauit vul dine, quia nos mortales & peccatores,Deus vero immornera eius. talis & iustus. Voles igitur Deus nobis csse propinquus, non assumpsit utruque malum nostrum,sed morte tantu,
non peccatu,alioqui &ipse liberatore indiguisset.Vt ergo non esset qubd nos sumus,sed prope nos,mortalitate cande sustinens,etia passiones quas non patimur tametsi rigatio absque peccato misericorditer suscepit. Porro per alliga- vulnerum tione vulneru intelligitur abolitio peccatorii. Tuc enim Dominus appropias sauciati vulnera ligavit,quando venies in hunc in udum peccata quae in hominibus inuenit M t. s. redarguedo cohibuit,dices: Poenitentiam agite.Alligauit ergo vulnera,dii peccandi consuetudine submota,iustitiq&sanctitatis fascia metes saucias adstrinxit.Vnde & pescatoris anima Propheta a prauo opere doles non resipi 1 a. r. scere: Vulnus,inquit,& liuor & plaga tumens,non est circumligata nec curata medicamine,neque sola oleo.
Infundens oleum & vinum.Vbi Beda: Infundit oleum dum spem veniae poenitentibus suggerit. Infundit vinum, dum terrorem poenae peccantibus incutit. Alligat vii nera u praecipit,poenitetiam agite,infundit oleum, dum addit: Appropinquauit enim regnu coelorum. Infundit &vinii,dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum b nu excidetur & in ignem mittetur. Vinii plagis infusum& mordet & mudat,& putridas in vulnere carnes resecat, oleum vero lenit. Ergo per vinum aspera peccati reda gutio accipitur, per oleum vero lenis & blanda curatio desig natur,